I SA/Rz 249/22
WyrokWSA w Rzeszowie2022-07-14
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub nie nastąpiło to z jego winy, ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że były członek zarządu ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Organy prawidłowo ustaliły, że spółka stała się niewypłacalna w terminie płatności drugiego najstarszego zobowiązania, a wniosek o upadłość nie został złożony we właściwym czasie. Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku ani nie wskazał mienia spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu O. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku VAT za I, II i III kwartał 2015 roku. Skarżący kwestionował istnienie przesłanek do jego odpowiedzialności, w tym brak niewypłacalności spółki i brak obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2022 r., nr 1801-I E W.4123.3.2021 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu O. Sp. z o.o. wraz z tą Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za I, II, III kwartał 2015 roku, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 lutego 2022r. nr 1801 - I E W. 4123.3.2021 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania A.M.(dalej: Skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 29 grudnia 2020r. nr 1871-SEW.4123.14.2020.6 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako byłego członka zarządu O.- P.sp. z o.o. z siedzibą w L.(dalej: Spółka) za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2015r. w łącznej kwocie [...] zł. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z treści zaskarżonej decyzji oraz materiału dowodnego zgromadzonego w toku postępowania podatkowego wynika, że w ocenie organów podatkowych w stosunku do Skarżącego - będącego Prezesem Zarządu Spółki od 29 października 2012r. do 31 grudnia 2014r., a następnie do 16 listopada 2015r. tj. do daty odwołania go przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników z funkcji Prezesa Zarządu tej Spółki, pełniącego w sposób faktyczny czynności – spełnione zostały przesłanki z art. 116 ustawy z dnia 26 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2021 poz. 1540) - zwanej dalej Op., do obciążenia solidarną ze Spółką, osobistą odpowiedzialnością za zaległości podatkowe kierowanej przez Skarżącego Spółki, z tytułu podatku od towarów i usług za wyszczególnione w treści decyzji okresy płatności wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w wyniku czynności egzekucyjnych, podjętych w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych Spółki z tytułu VAT.
Spółka, w terminach prawem przewidzianych, złożyła do organu podatkowego deklaracje kwartalne z tytułu podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2015r. Deklaracje w imieniu Spółki podpisywał Skarżący, działając jako osoba reprezentująca Spółkę oraz posiadająca formalne uprawnienie do działania w imieniu Spółki. Wykazany podatek, po upływie terminów płatności, przekształcił się w zaległość podatkową, do egzekucji której przystąpiono po wystawieniu przeciwko Spółce trzech tytułów wykonawczych, z których jeden Skarżący odebrał osobiście, pozostałe uznano za doręczone.
Podjęta przeciwko Spółce egzekucja przedmiotowych zaległości była jedynie częściowo skuteczna – zaspokojona została część należności głównej w kwocie 6 128,90 zł., a także częściowe koszty i odsetki. Pozostała część należności podatkowych nie została przez Spółkę uregulowana, a ich przymusowa egzekucja pozostała bezskuteczna, mimo zajęcia w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, rachunków bankowych Spółki, oraz poszukiwania ruchomości i nieruchomości należących do Spółki.
Postępowanie egzekucyjne zostało ostatecznie umorzone postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z 5 września 2017r., z uwagi na brak możliwości osiągnięcia w wyniku egzekucji kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. Organ ustalił, że Spółka mimo że nie została formalnie zlikwidowana, to nie prowadzi faktycznie działalności, nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomego, od 2016r. nie zgłasza pracowników do ubezpieczenia społecznego, a z pism komorników sądowych wynika, że w stosunku do Spółki prowadzonych jest wiele postępowań egzekucyjnych, w tym zarówno z tytułu należności cywilno-prawnych przez podmioty gospodarcze, jak i należności publiczno-prawnych przez inne organy.
Analizując sytuację finansową Spółki organ zwrócił uwagę na niezapłacone przez Spółkę należności wobec ZUS za lata 2012-2016 w łącznej kwocie [...]., a także na zaległości podatkowe z tytułu PIT, CIT i VAT za lata 2015-2016 w łącznej kwocie [...] zł. Ustalił, że Spółka nie składała wniosku o ogłoszenie upadłości, mimo że jej sytuacja finansowa – biorąc pod uwagę jedynie terminy wymagalności zobowiązań podatkowych – dawała, w ocenie organu, podstawy do wystąpienia z takim wnioskiem najpóźniej w sierpniu 2015r.
Najstarsza zaległość podatkowa Spółki wynikała z wykazanej w deklaracji podatkowej należności z tytułu VAT za I kwartał 2015r., kolejna zaś z analogicznej należności za II kwartał 2015r. Tym samym, w ocenie organu, Spółka od 27 lipca 2015r. tj. w terminie płatności drugiego z wymagalnych zobowiązań, trwale zaprzestała płacenia zobowiązań – trwałość wynika z faktu, że należności za kolejne okresy płatności również nie były przez Spółkę regulowane.
Powyższa data uznana została za miarodajną dla ustalenia istnienia przesłanki do ogłoszenia upadłości Spółki w postaci trwałego nieregulowania wymagalnych zobowiązań.
Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił że zaprzestanie płacenia zobowiązań na rzecz jednego podmiotu jest wystarczające dla złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż w takim przypadku dłużnik w sposób trwały zaprzestaje płacenia długów, a złożenie wniosku o stwierdzenie upadłości pozostaje jedyną formą wymuszenia równorzędnego spłacania wszystkich wierzycieli, tak aby wszystkie należności były spłacane w sposób proporcjonalny do możliwości dłużnika. Przesłanka niewypłacalności dłużnika jest spełniona także wtedy, gdy dłużnik nie spłaca jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność, a członkowie zarządów spółek posiadających jednego tylko wierzyciela – nawet w przypadku braku możliwości formalnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości – nie mogą korzystać z uprzywilejowanej pozycji, twierdząc że w ich sytuacji, bez złożenia stosownego wniosku o stwierdzenie upadłości zachodzą przesłanki egzoneracyjne z art. 116 Op.
W ocenie organu, stan faktyczny ustalony w sprawie uprawnia do stwierdzenia, że Spółka od 27 maja 2015r. była w stanie niewypłacalności będącej konsekwencją niespłacania, w sposób trwały, wymagalnych zobowiązań oraz pogarszającej się sytuacji finansowej - art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze ( t.j. Dz. U. 2022 poz. 1520) – zwanej dalej pr. up.
Stan ten uprawniał zatem do uznania, że zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a co za tym idzie do obciążenia Skarżącego konsekwencjami jego niezłożenia, poprzez orzeczenie o jego odpowiedzialności - solidarnej ze Spółką – za zaległości podatkowe Spółki, powstałe w czasie kiedy kierował on jej działalnością.
Wobec tego, mocą zaskarżonej decyzji, przypisano Skarżącemu odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki z tytułu VAT za I , II i III kwartał 2015r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił:
1. naruszenie art. 116 § 1 pkt 1a i b Op. - poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, pomimo braku ustawowych przesłanek, tj. pomimo braku podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wobec braku przesłanki utraty zdolności do wykonywania zobowiązań,
2. naruszenie art. 116 § 2 Op. - poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, pomimo że wskazał on majątek spółki z którego możliwe jest wyegzekwowanie należności podatkowych,
3. naruszenie art. 10 i 11 pr. up. poprzez uznanie, że Spółka była niewypłacalna a na członku zarządu spoczywał obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości,
4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu do 16 listopada 2015r. , podczas gdy co innego wynika ze zgromadzanych w sprawie dokumentów,
5. naruszenie przepisów postępowania poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) dalej: P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (wyjątek przewidziany przez ustawodawcę w przedmiotowej sprawie nie zachodzi).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, w związku z jej wydaniem, takiego naruszenia przepisów - czy to prawa materialnego czy formalnego - które miało, lub też mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada bowiem prawu, a podniesione przeciwko niemu zarzuty nie znajdują uzasadnionych podstaw.
Oceniając sporną w sprawie kwestię granic czasowych odpowiedzialności Skarżącego tj. daty końcowej pełnienia przez Skarżącego obowiązków członka
Zarządu Spółki – Skarżący podkreśla bowiem że pełnił tę funkcję jedynie do 31 grudnia 2014r., a po tej dacie był już tylko pracownikiem biurowym Spółki, nie pełniącym funkcji zarządczych – należy podkreślić, że zgodnie z linią orzecznictwa zaprezentowaną m. in. w wyroku NSA z 24 września 2020r. II FSK 1164/20 podzielaną przez Sąd w składzie orzekającym, nie tylko formalne pełnienie funkcji członka zarządu, ale także faktyczne wykonywanie czynności zarządczych należy brać pod uwagę przy ocenie przesłanek odpowiedzialności z art. 116 Op., choćby nawet faktyczne wykonywanie czynności zarządczych w imieniu Spółki, miało miejsce po wygaśnięciu mandatu członka zarządu.
W przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby trzeba sięgania poza granice formalnej legitymacji Skarżącego do działania w imieniu Spółki - formalne zakończenie przez Skarżącego prowadzenia spraw Spółki nastąpiło z dniem 16 listopada 2015r. z chwilą odwołania go z funkcji Prezesa Zarządu uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki. Do tej daty Skarżący niewątpliwie współpracował ze Spółką, jednakże jak sam twierdzi - powołując się na umowę o pracę w tym charakterze zakończoną z dniem 31 grudnia 2014r. - po 1 stycznia 2015r. współpracował już nie jako Prezes Zarządu, a jedynie jako pracownik biurowy, zatrudniony w Spółce, w oparciu o nową umowę o pracę od 1 stycznia 2015r.
Niewątpliwie jednak, Skarżący w ramach opisywanej współpracy ze Spółką, podpisywał deklaracje podatkowe, składając tym samym oświadczenia w imieniu Spółki – do czego oczywiście miał prawo, będąc oficjalnie Prezesem Zarządu Spółki. Czynności te należy ocenić jako faktyczne prowadzenie spraw Spółki tj. kontynuowanie pełnienia funkcji zarządczych, po dacie rzekomego zakończenia współpracy ze Spółką w tym charakterze i nawiązania współpracy w nowym charakterze. Całokształt czynności Skarżącego świadczy zatem o tym, że nie zaprzestał on prowadzenia spraw Spółki w charakterze Członka Zarządu tj. w granicach posiadanego formalnie umocowania.
Tym samym twierdzenia Skarżącego, że po dniu 31 grudnia 2014r. nie pełnił już funkcji zarządczych w Spółce, a jedynie pozostawał w zatrudnieniu jako pracownik biurowy, po uprzednim zakończeniu stosunku pracy w charakterze członka zarządu Spółki – należy uznać za niemiarodajne dla ustalenia granic czasowych osobistej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Skoro bowiem Skarżący po 1 stycznia 2015r. podpisywał deklaracje podatkowe w imieniu Spółki - konkretnie w dniach 16, 22 i 30 października 2015r. – to znaczy, że w dalszym ciągu faktycznie działał w charakterze osoby zarządzającej sprawami Spółki. Słusznie zatem organ podatkowy uznał, że datą końcową odpowiedzialności Skarżącego na podstawie art. 116 Op. jest dzień odwołania Skarżącego ze stanowiska członka zarządu.
Zauważyć należy – odpowiadając na argumenty zawarte w pisemnym uzasadnieniu wniesionej skargi – że granice czasowe przedmiotowej odpowiedzialności Skarżącego nie wynikają z faktu zamieszczenia jego danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, na datę wykreślenia którego to wpisu Skarżący nie miał realnego wpływu. Granice czasowe odpowiedzialności Skarżącego wynikają jedynie z faktu rzeczywistego sprawowania zarządu sprawami Spółki, niezależnie od ewentualnej treści zawieranych ze Spółką umów.
W tym zakresie Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne, gdyż jak wskazano w treści zaskarżonej decyzji Skarżący – mimo że twierdzi, iż po 1 stycznia 2015r. był tylko pracownikiem biurowym w Spółce, to jednak faktycznie pełnił czynności zarządcze, a zatem wykonywał czynności Członka Zarządu – został przywołany do odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki, które powstały w czasie, gdy pełnił on obowiązki członka zarządu Spółki.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów podatkowych obu instancji stanowił m. in. art.116 § 1 i 2 Op., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Stosownie do art. 116 § 2 Op. odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a Op. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Organ podatkowy orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. jest zobowiązany wykazać, że pełnił on obowiązki członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego oraz że egzekucja prowadzona przeciwko spółce była bezskuteczna. Natomiast członek zarządu, chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności powinien wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o głoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W okolicznościach niniejszej sprawy niesporne jest istnienie zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne, wymienione w treści zaskarżonej decyzji, okresy płatności. Nie ulega też wątpliwości, że Skarżący, w czasie kiedy upływał termin płatności przedmiotowych zaległości podatkowych, kierował działaniami Spółki, w charakterze członka jej zarządu.
Z tych względów Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że zaistniały obie przesłanki warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w kwestii wystąpienia przesłanek uwalniających Skarżącego od odpowiedzialności Sąd uznał, że Skarżący istnienia tych przesłanek nie wykazał.
Pierwszą z przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy.
Niewątpliwym jest, że żaden wniosek o wszczęcie któregokolwiek z wymienionych postępowań nie został w stosunku do Spółki złożony.
W ocenie Sądu zasadnie uznały organy podatkowe, że Skarżący nie wykazał, aby nie ponosił winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Z akt sprawy wynika, że Spółka posiadała zaległości w regulowaniu zobowiązań, które z uwagi na dalszy brak kolejnych płatności miały charakter trwały. Abstrahując od zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okresy płatności od 2012r. Spółka miała zobowiązania podatkowe z tytułu VAT za I i II kwartał 2015r., których nie uregulowała w terminie. Termin płatności zobowiązania za II kwartał upływał 27 lipca 2015r. Organ prawidłowo uznał zatem, że Spółka stała się niewypłacalna z tą datą, a niewypłacalność ta miała charakter trwały, przez co wystąpiła przesłanka z art. 11 ust. 1 pr. up. W związku z tym, właściwym czasem do złożenia wniosku o upadłość był dwutygodniowy termin od momentu zaprzestania regulowania zobowiązań, w którym to terminie stosowny wniosek nie został złożony.
Niewypłacalność Spółki miała charakter trwały, ponieważ dłużnik nie tylko nie płacił długów w terminie ich wymagalności, ale także nie robił tego w późniejszym okresie, a przymusowa egzekucja zaległości okazała się bezskuteczna.
Odnosząc się w tym miejscu do przepisów art. 11 ust.1 i 2 pr. up. trzeba wskazać, że przepisy te wskazują na dwie niezależne przesłanki niewypłacalności, na co wskazały organy podatkowe. Zgodnie z powołanym przepisem dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych – w tym zakresie organy wykazały, jakie Spółka posiadała nieuregulowane zobowiązania i słusznie uznały, że stała się ona niewypłacalna w następnym dniu po upływie terminu płatności drugiego najstarszego zobowiązania.
Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, członek zarządu spółki może również po zakończeniu pełnienia funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości - postępowania układowego (por. uchwała NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09 publ. CBOiS). Odpowiedzialność członków zarządu uzależniona jest od tego, czy brak złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowany był zawinionym działaniem (winą) odpowiedzialnego, czy też nie. Rozważając przesłankę braku winy, jako kryterium w tym zakresie powinno się przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Osoba zainteresowana (w tym członek zarządu) winna wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2002r., III SA 2544/00, publ. CBOiS).
W ocenie Sądu, uprawnione jest stanowisko organu, że Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, skoro Spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań.
Akcentowana w treści skargi dobra kondycja finansowa Spółki na koniec 2015r. wraz z twierdzeniem o zakończeniu roku podatkowego z zyskiem wynoszącym [...] zł. nie znajduje potwierdzenia w pozostałym materiale zgromadzonym w sprawie, również z tego powodu że Spółka, nie złożyła do Krajowego Rejestru Sądowego wymaganych sprawozdań finansowych za lata 2014-2016. Nie sposób zatem obecnie podzielić argumentu Skarżącego, co do dobrej kondycji finansowej Spółki. Przeciwnie - fakt, że Spółka nie wykonywała wymagalnych zobowiązań, zarówno publicznoprawnych, jak cywilnoprawnych, czego wyrazem były toczące się następnie postępowania egzekucyjne – świadczy o trwałym zaprzestaniu wykonywania zobowiązań i pogarszającej się sytuacji finansowej.
Tym samym twierdzenia, że brak było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na dobrą kondycję finansową Spółki nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie wskazał w tym względzie żadnych dowodów, które zakwestionowałyby w sposób skuteczny ustalenia organów. W ocenie Sądu, obowiązek wykazania, że stan majątkowy został ustalony przez organy w sposób nieprawidłowy, spoczywał na Skarżącym, bowiem to on miał obowiązek wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności, jednakże takich dowodów nie przedstawił.
Skarżący nie wykazał też istnienia kolejnej z przesłanek wyłączenia odpowiedzialności tj. nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Wskazanie takiego mienia możliwe jest także po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji. Istotne jest, aby mienie to faktycznie istniało, nadawało się do egzekucji i przedstawiało realną wartość finansową. Co równie ważne odnosi się tylko do majątku, który nie był wcześniej objęty postępowaniem egzekucyjnym.
Skarżący w treści skargi zarzucił, że w dalszym ciągu możliwe jest przeprowadzenie egzekucji z majątku ruchomego Spółki tj. z zarejestrowanych na nią pojazdów, jednakże brak uszczegółowienia tego twierdzenia nie pozwala na bliższe odniesienie się do niego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że sam Skarżący w protokole o stanie majątkowym Spółki z dnia 23 września 2015r. oświadczył, że Spółka była jedynie leasingobiorcą środków transportowych. Oświadczenie to pozostaje zbieżne z informacją Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, z której wynika że Spółka nie posiadała zarejestrowanych środków transportowych. Ponieważ ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych obciąża Skarżącego, organ słusznie uznał, że przesłanki te nie zostały wykazane.
Zarzuty skargi, co do zbytniego ograniczenia postępowania dowodowego oraz zaniechania wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego pozostają bezzasadne – organ ustalił bowiem zakres posiadania Spółki na postawie danych z oficjalnych rejestrów oraz oświadczenia samego Skarżącego. Dalsze poszukiwanie majątku Spółki, na postawie jedynie ogólnikowych twierdzeń Skarżącego i wobec obciążającego go ciężaru dowodu - stanowiłoby nieuprawnione przedłużanie postępowania.
Z urzędu należy zaznaczyć że osobista odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki obejmuje nie tylko należności główne, ale również odsetki i koszty egzekucyjne. Z art. 107 § 2 pkt 4 Op. wynika odpowiedzialność osób trzecich również za koszty postępowania egzekucyjnego, jakie powstały w związku z dochodzeniem zaległości podatkowych. Odpowiedzialność byłych członków zarządu spółek kapitałowych dotyczy zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienionych w art. 52 ww. ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za zasadne stanowisko organów, że Skarżący nie wykazał przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, Sąd nie podziela w związku z tym zarzutów naruszenia przepisów wskazanych w skardze.
Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji błędnej oceny materiału dowodowego, ani naruszenia zasad postępowania wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Wbrew zarzutom Skarżącego, organy zebrały pełny materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny, a także wyjaśniły swoje stanowisko zgodnie z wymogami ustawowymi stawianymi decyzji podatkowej.
Z przedstawionych względów, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło