II OZ 520/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.P. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1142/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi W.P. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 marca 2024 r. nr 329/OPO/2024 w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę postanawia: oddalić zażalenie. W.P. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 marca 2024 r., nr 329/OPO/2024, którym uchylono postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 12 kwietnia 2023 r., znak: UD-IX-WAB.6740.97.2023.MDM o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 18 października 2022 r., nr 349/Ś/2022 zatwierdzającą projekt architektoniczno-budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielającą skarżącej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz zagospodarowanie terenu, na działce nr [...] z obrębu [...] w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W skardze zawarto także wniosek o wtrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wskazała, że wniosek ten uzasadniają istotne względy ekonomiczne, tj. finansowe nakłady inwestycyjne poniesione dotychczas przez skarżącą w związku z przygotowaniem inwestycji i rozpoczęciem budowy na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1142/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a.") pozytywne rozpatrzenie wniosku i udzielenie na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrony tymczasowej zależy, w pierwszej kolejności, od dopuszczalności wstrzymania wykonania aktu. Wnioskiem mogą być objęte tylko akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie uchylające postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu i nie kreuje dla skarżącej nowej sytuacji prawnej w sferze jej praw i obowiązków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że art. 61 § 3 P.p.s.a. nie stoi na przeszkodzie wstrzymaniu postanowienia w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Postanowienie to kreuje dla skarżącej nową sytuację prawną w sferze jej praw i obowiązków - takimi obowiązkami jest konieczność wzięcia udziału we wznowionym postępowaniu, obrony prawomocnego pozwolenia na budowę, zagrożenie przewlekłości postępowania, ryzyko wstrzymania decyzji o pozwoleniu na budowę i poniesienia przez skarżącą znacznych szkód. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik uczestników postępowania wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przedmiotem wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2023, uwagi do art. 61). Co do zasady, cechy wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem, nie mają decyzje odmowne, czy też decyzje umarzające postępowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się także, że orzeczenia kasacyjne, w tym w szczególności decyzje kasacyjne z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, wydawane na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), nie nadają się do wykonania, gdyż mają charakter czysto procesowy, nie wywołują skutków materialnoprawnych, a tym samym skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., uzasadniających zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej. Tożsamy wniosek można odnieść do sytuacji, gdy kasatoryjne rozstrzygnięcie procesowe następuje w formie postanowienia. Skutki prawne, o których mowa w tym przepisie, wystąpić mogą wystąpić dopiero po wydaniu decyzji załatwiającej sprawę administracyjną co do jej istoty (zob. postanowienie NSA z 7 września 2016 r., sygn. akt II OZ 848/16, publ. CBOSA). W konsekwencji słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że zaskarżone postanowienie o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną i przekazaniu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia nie podlega wykonaniu w znaczeniu materialnoprawnym, gdyż nie nakłada na skarżącą żadnych praw czy obowiązków. Okoliczności powołane przez skarżącą, tj. potencjalna przewlekłość postępowania, ryzyko wstrzymania budowy czy ewentualne uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowią jedynie zdarzenia potencjalne i nie świadczą o tym, że w wyniku wznowienia postępowania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.