II FZ 26/25

Dnia 30 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 475/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego postanawia: oddalić zażalenie. M. U. (zwana Skarżącą) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) wniosła skargę do WSA. Do sądu złożono skany dokumentów w jednym pliku, które nie zostały oddzielnie uwierzytelnione podpisem elektronicznym pełnomocnika - pełnomocnik nadesłał wszystkie dokumenty (skany) w jednym pliku i ten jeden plik opatrzył jednym podpisem elektronicznym. Pełnomocnik Skarżącej został wezwany do: - podpisania skargi lub nadesłania skargi podpisanej prawidłowo podpisem elektronicznym, - złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej (nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa prawidłowo uwierzytelnionego podpisem elektronicznym pełnomocnika). W wezwaniu wskazano rygor – odrzucenie skargi – i wskazano termin – 7 dni. Poinformowano pełnomocnika, że każdy z dokumentów powinien stanowić odrębny dokument podpisany podpisem elektronicznym: 1) skarga, 2) pełnomocnictwo, 3) wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu. To wezwanie zostało skierowane do pełnomocnika i nie zostało odebrane. Z urzędowego poświadczenia odbioru (k. 26) wynika jego "brak daty odbioru" i data uznania dokumentu za doręczony - 5 lipca 2024 r. Od tego dnia zaczął biec termin do uzupełnienia braków. Postanowieniem z 14 października 2024 r. I SA/Wr 475/24 WSA we Wrocławiu odrzucił skargę. W uzasadnieniu sąd wskazał, że: - dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych (art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, Dz. U. z 2024 r., poz. 307 ze zm.; dalej ustawa o informatyzacji), - adwokat Skarżącej wniósł do sądu za pośrednictwem organu jeden dokument w formacie PDF, zawierający wiele różnych oświadczeń i informacji, podpisany zbiorczo, - przesłany dokument PDF nie cechuje się "odrębną całością znaczeniową", o której mowa w ww. definicji legalnej. Stanowi bowiem nie odrębnie, a łącznie, kilka różnych oświadczeń, wniosków i informacji. Nie stanowi więc dokumentu elektronicznego, w znaczeniu ustawy, - incydentalnie prezentowany pogląd (postanowienia NSA: z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I FZ 298/22, z 13 marca 2023 r., I FZ 287/22, z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FZ 76/23, iż "Nie ma żadnych podstaw do uznania, że podpisanie podpisem zaufanym przez pełnomocnika całości załącznika nie jest wystarczające do uznania, że również stanowiący część tego załącznika dokument pełnomocnictwa nie został przez tego pełnomocnika podpisany (a zatem uwierzytelniony, zgodnie z art. 37 § 1a p.p.s.a.). Nielogiczne byłoby bowiem uznanie, że podpisując elektronicznie cały plik PDF podpisujący podpisuje tylko niektóre jego strony" – nie uwzględnia normy ww. art. 3 pkt 2 ustawy o informatyzacji, wprowadzającej definicję legalną dokumentu elektronicznego i wymóg jego "odrębnej całości znaczeniowej". - dokument zawierał możliwe do konwalidacji braki formalne, braki mimo wezwania nie zostały uzupełnione – skarga podlega odrzuceniu. Postanowienie zostało wysłane do pełnomocnika Skarżącej 15 października 2024 r., nie zostało odebrane, dokument uznano za doręczony 30 października 2024 r. (k 38). W terminie (5 listopada 2024 r.) wniesiono zażalenie, w którym wniesiono o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu zażalenia adwokat podniósł, że skarga nie zawierała braków formalnych. Skarga została podpisana podpisem elektronicznym, każdy z jej załączników również – całość zawarta w jednym pliku pdf została podpisana elektronicznie Z art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a. nie wynika obowiązek tworzenia i podpisywania skargi i załączników do niej w formie odrębnych plików. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając tożsamy problem (postanowienie II FZ 21/25 z 24 kwietnia 2025 r.) wskazał, że gdy strona (pełnomocnik strony) wnosi skargę w postaci jednego skanu, czyli dokumentu PDF, zawierającego: skargę, formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, pełnomocnictwo oraz dowód opłaty skarbowej i cały ten plik podpisuje podpisem elektronicznym, to zasadnie sąd wzywa do podpisania poszczególnych dokumentów osobno. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo powinno zostać podpisane. Opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego stanowiącego załącznik do dokumentu. Przepis art. 46 § 2b P.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Oznacza to, że zgodnie z art. 46 § 2b P.p.s.a., zasady podpisywania przewidziane w ww. przepisie art. 46 § 2a P.p.s.a. dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Natomiast stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Ostatni z przywołanych przepisów ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. Z kolei uchwałą z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając kwestię konieczności opatrzenia załączników do pisma ogólnego odrębnym podpisem (niezależnie od podpisu złożonego na piśmie ogólnym), przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zdaniem NSA nie ma też jakichkolwiek podstaw, by w świetle art. 46 § 2b w związku z § 2a P.p.s.a., dotyczącej ogólnie załączników do pisma wnoszonego drogą elektroniczną, różnicować zasady ich podpisywania w zależności od tego, czy zawartość załącznika stanowi sam środek zaskarżenia (skarga), czy też pełnomocnictwo. Należy w tym miejscu także wskazać, że na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwała ma moc ogólnie wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odrzucił skargę strony ze względu na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W uzasadnieniu postanowienia sąd prawidłowo odniósł się do art. 3 pkt 2 ustawy o informatyzacji podmiotów realizujących zadania publiczne, wskazując, że w świetle zawartej w tym przepisie definicji legalnej, dokument PDF przesłany przez adwokata strony, nie cechuje się "odrębną całością znaczeniową", a stanowi nie odrębnie, a łącznie, kilka różnych oświadczeń, wniosków i informacji. Naczelny Sąd Administracyjny przyznaje w tym zakresie rację sądowi pierwszej instancji. Należy zauważyć, że pełnomocnictwa udzieliła Skarżąca adwokatowi. Taki dokument Skarżąca podpisuje jako mocodawczyni. Udzielając pełnomocnictwa składa określone oświadczenie woli i kończy je podpisem. Adwokat może podpisem potwierdzić zgodność odpisu z oryginałem lub potwierdzić przyjęcie pełnomocnictwa- on również składa w ten sposób oświadczenie. Skarga wymaga podpisania. Zatem osobne podpisanie tych dokumentów podkreśla różny charakter podpisu. Pełnomocnik nie udziela przecież pełnomocnictwa sam sobie. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.