II OZ 607/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 336/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2024 r. nr 12/2024 w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 336/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "WINB") z dnia 23 stycznia 2024 r., w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 27 marca 2024 r. do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęła nadana w placówce pocztowej w dniu 26 marca 2024 r. skarga na decyzję z dnia 23 stycznia 2024 r. Do swojej skargi E. W. załączyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż sporządziła skargę z pomocą prawników z nieodpłatnej pomocy prawnej i nadała ją pocztą w dniu 8 marca 2024 r. Na kopercie wskazała właściwy adres odbiorcy (tj. Łódź, ul. Traugutta 25), pominęła jednak nazwę organu i wskazała nazwę głównego adresata, czyli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 19 marca 2024 r. poczta zwróciła skarżącej przesyłkę z adnotacją "adres niedostateczny - pod tym adresem nie ma takiego adresata". Skarżąca podkreśliła jednak, że adresując kopertę, nie była świadoma, że kierując pismo do Sądu za pośrednictwem organu, nie powinna wskazywać nazwy Sądu, do którego kieruje skargę. Była przekonana, że wskazanie adresu organu jest wystarczające, aby pismo dotarło do adresata. Sąd I instancji uznał, że skoro skarżąca była prawidłowo pouczona o konieczności wniesienia skargi za pośrednictwem organu, to wskazanie jako adresata przesyłki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który ma siedzibę pod innym adresem, należy traktować w kategoriach niedostatecznej staranności, która nie uzasadnia przywrócenia terminu. Jak wskazano powyżej, jest to instytucja mająca charakter wyjątkowy i mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych. Błędne zaadresowanie korespondencji zawierającej skargę nie było następstwem okoliczności niezależnych od skarżącej, lecz konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu przez nią własnych spraw. W razie wątpliwości co do zaadresowania przesyłki skarżąca mogła skontaktować się z organem, bądź Sądem i uzyskać informacje na ten temat, czy też skorzystać z nieodpłatnej porady prawnej, tak jak uczyniła to przy sporządzaniu skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, podnosząc zarzut naruszenia art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podczas gdy skarżąca uprawdopodobniła, iż nie ze swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, jak również spełniła wszystkie pozostałe przesłanki do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Należy podkreślić, że zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania pewnej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma więc ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przedstawiona w zażaleniu argumentacja jest logicznie niespójna. Pełnomocnik z jednej strony podnosi, że skarżąca jest osobą zaradną, potrafiącą skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej, samodzielnie dbającą o swoje interesy, a z drugiej strony wskazuje, że jest ona osobą schorowaną i nieporadną na tyle, że prawidłowe zaadresowanie przesyłki bez stosownej porady w tym zakresie przekraczało jej możliwości. Oceniając kryterium braku winy w niniejszej sprawie należy przypomnieć, że w pouczeniu zaskarżonej decyzji wskazano, że "stronom przysługuje prawo wniesienia skargi na niniejsze rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi". Z powyższego pouczenia w ocenie Sądu jasno wynika, że skargę należy nadać do organu, który wydał rozstrzygnięcie. Nie można zatem uznać, że skarżąca napotkała przeszkodę, której nie mogła przezwyciężyć. W sytuacji niepewności co do prawidłowego zaadresowania przesyłki skarżąca mogła skontaktować się z organem telefonicznie i ustalić co winna napisać na kopercie aby została ona prawidłowo doręczona. Błędne oznaczenie adresata doręczenia uprawniało natomiast operatora pocztowego do zwrotu przesyłki. To nadawca bowiem powinien zaadresować przesyłkę tak, żeby jasno wynikało jakiemu podmiotowi, na jaki (prawidłowy) adres, ma zostać ona doręczona. Warunkiem skutecznego doręczenia jest podanie właściwej nazwy organu oraz adresu pocztowego, tj. nazwy ulicy, numeru budynku (lokalu) i kodu pocztowego, a taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie NSA z 26 października 2015 r., II FSK 2786/15; LEX nr 1986448). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznając zażalenie za nie oparte na usprawiedliwionych podstawach, w myśl art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.