II SA/Kr 286/24

WyrokWSA w Krakowie2024-04-24

Skład orzekający: Paweł Darmoń, Jacek Bursa, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego oraz inne zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego mogą zostać uwzględnione, gdy decyzja ostateczna nakładająca obowiązek rozbiórki została prawomocnie utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Zarządzenia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą dotyczyć wyłącznie okoliczności wymienionych w zamkniętym katalogu art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea), a spośród zgłoszonych zarzutów jedynie błąd co do osoby zobowiązanego może być rozpatrzony. Pozostałe zarzuty, takie jak niewykonalność obowiązku czy brak wymogów formalnych w tytule wykonawczym, są przesłankami umorzenia postępowania i podlegają odrębnej procedurze. Ponadto, prawomocna decyzja administracyjna nakładająca obowiązek nie może być kwestionowana w postępowaniu egzekucyjnym, a organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania jej legalności czy zasadności.
Stan faktyczny
P. N. został zobowiązany do rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez pozwolenia i niezgodnie z planem miejscowym na podstawie decyzji PINB z 2016 r., utrzymanej w mocy decyzją MWINB z 2017 r. Skarżący zgłosił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując m.in. błąd co do osoby zobowiązanego oraz niewykonalność obowiązku. Organy egzekucyjne oddaliły zarzuty, a skarga P. N. na postanowienie organu II instancji została oddalona przez WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę P. N. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 1082/2023 z dnia 22 grudnia 2023 roku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. N. na postanowienie nr 1082/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 roku, znak: WSE.7722.49.2023.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 1082/2023 z dnia 22 grudnia 2023 r. znak: WSE.7722.49.2023.MZEG, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia 10 sierpnia 2023r. znak: [...], którym oddalono, zarzut P. N. z dnia 18.07.2023r., dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym [...] Nr [...] z dnia 05.07.2023 r. - błąd co do osoby zobowiązanego. Wg organu odwoławczego skarżący uchyla się od wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji PINB nr [...] z dnia 8 lipca 2016 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją MWINB w Krakowie nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...], którą nakazano P. N. - inwestorowi zrealizowanej inwestycji - dokonać rozbiórki obiektu budowlanego p.n. "[...]" położonego na działce nr ew. [...] w G. wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, dla obszaru obejmującego wieś G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt 11 SA/Kr 1272/17 oddalił skargę P. N., a także Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2103/18 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego. Zdaniem organu zobowiązany powołał się na nieobowiązujące już (od 1 sierpnia 2020 r.) brzmienie art. 33 upea, w którym określone zostały okoliczności stanowiące podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazuje na to, obok przywołanego w podaniu zobowiązanego z dnia 18 lipca 2023 r., tekstu jednolitego upea z 2018 r., również sam zapis przywołanej w tym podaniu jednostki redakcyjnej (punkt 10 paragrafu 2) w/w artykułu, którego brak jest w aktualnym brzmieniu art. 33 upea. Pomimo nieprzytoczenia przez zobowiązanego precyzyjnej podstawy prawnej zarzutów, sama literalnie odczytywana treść zacytowanego wyżej fragmentu podania zobowiązanego z dnia 18 lipca 2023 r., pozwala jednoznacznie stwierdzić, że intencją zobowiązanego było zgłoszenie opartych na art. 33 upea zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oraz że okolicznościami, które w ocenie zobowiązanego uzasadniają zarzuty są: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, błąd co do osoby zobowiązanego, oraz brak w tytule wykonawczym, za który zobowiązany poczytuje pominięcie w treści tytułu decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję PINB o nałożeniu egzekwowanego obowiązku. Art. 33 § 2 upea zawiera zamknięty (kompletny) katalog zdarzeń uzasadniających skorzystanie ze środka zaskarżenia, jakim jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Już choćby z tego względu nic, co poza ten katalog wykracza nie może być uznane za zarzut. W świetle znajdującego zastosowanie w przedmiotowej sprawie obowiązującego brzmienia art. 33 § 2 upea z wymienionych w podaniu zobowiązanego z dnia 18 lipca 2023 r. okoliczności, jedynie błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 upea) może być uznany za zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i tym samym rozpatrzony przez wierzyciela, w trybie art. 33 upea w związku z art. 34 upea. Pozostałe dwie okoliczności powołane przez zobowiązanego w jego piśmie z dnia 18 lipca 2023 r. tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, o których mowa w art. 27 upea, nie są podstawami zarzutów, ale przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionymi odpowiednio: w art. 59 § 1 pkt 2 upea oraz w art. 59 § 1 pkt 3 upea. Wskazane wyżej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego badane być mogą wyłącznie w trybie art. 59 upea, który jest trybem odrębnym od trybu zarzutów. Wskazana wyżej odrębność trybów znajduje swój wyraz w tym, że kompetencja do badania oraz rozstrzygnięcia w drodze postanowienia o istnieniu lub też braku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 upea, przysługuje nie wierzycielowi (jak w przypadku zarzutów - v. art. 34 § 2 upea), ale organowi egzekucyjnemu (v. art. 59 § 4 upea). Reasumując, w przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę znajdujące zastosowanie w tej sprawie aktualne brzmienie art. 33 § 2 upea, uprawnione jest rozpatrzenie w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wyłącznie zgłoszonej przez zobowiązanego kwestii błędu co do osoby zobowiązanego. Odnosząc się do zgłoszonego przez zobowiązanego w/w zarzutu, MWINB stwierdził, że zgodnie z prezentowanym w doktrynie poglądem, błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione poprzez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, P. Przybysz, Wyd. 4, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 153). Wykazanie tożsamości osoby wskazanej w tytule wykonawczym jako zobowiązany z adresatem orzeczenia stanowiącego podstawę do wystawienia tegoż tytułu, przesądza zatem, co do zasady, o bezzasadności w/w zarzutu (poza przypadkami przejścia egzekwowanego obowiązku na następcę prawnego adresata decyzji, do którego dochodzi przed wszczęciem egzekucji). Zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 5 lipca 2023 r. nr [...], jest P. N. i to na nim, jako adresacie decyzji PINB nr [...] z dnia 18 lipca 2016 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...] - spoczywa obowiązek' dokonania rozbiórki obiektu budowlanego p.n. [...]" położonego na działce nr ew. [...] w G. . Wskazana wyżej decyzja MWINB, utrzymująca w mocy nakazową decyzję PINB, z której wynika egzekwowany wobec P. N. obowiązek rozbiórki, poddana została, z pozytywnym wynikiem kontroli sądowoadministracyjnej sądów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr [...] oddalił skargę P. N.. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził m.in. że bezzasadny jest również zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego określenia adresata decyzji wobec faktu, że inwestor nie posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie będzie mógł jej wykonać. Słusznie MWINB wskazał na treść art. 52 ustawy Prawo budowlane, który wśród możliwych adresatów nakazu rozbiórki wymienia inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Już samo takie sformułowanie omawianego przepisu świadczy o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. Dodatkowo w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób ustalić właściciela nieruchomości, a jedynie osoby władające gruntem. W tej sytuacji nakazanie rozbiórki inwestorowi było prawidłowe i nie można mówić o niewykonalności zaskarżonej decyzji. Także Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 2103/18 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego. W uzasadnieniu tego wyroku w/w Sąd stwierdził m.in., iż (cyt.): wyznaczenie skarżącego przez organ nadzoru budowlanego, jako zobowiązanego do wykonania rozbiórki było następstwem ustalenia, że jest on inwestorem. Zgodnie żart. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. póz. 1332; dalej: Prawo budowlane) organ nadzoru budowlanego orzekający o nakazie rozbiórki może wskazać jako zobowiązanego do jej wykonania inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Treść art. 52 Prawa budowlanego świadczy o tym, że ustawodawca przewidział możliwość zaadresowania decyzji do inwestora niebędącego jednocześnie właścicielem nieruchomości. W niniejszej sprawie organy nadzoru obu instancji, mając m.in. na uwadze nieuregulowany stan prawny nieruchomości, wykazały zasadność obciążenia skarżącego, będącego inwestorem przedmiotowego obiektu, obowiązkiem jego rozbiórki. Inwestor, jako podmiot zobowiązany do wykonania rozbiórki na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 48 ust. l Prawa budowlanego, nie musi legitymować się tytułem własności nieruchomości, na której w sposób samowolny zrealizowano obiekt budowlany podlegający rozbiórce. To organ nadzoru budowlanego decyduje w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zobowiązanym do nakazu rozbiórki ma być inwestor, czy ewentualnie właściciel bądź zarządca obiektu budowlanego. Podnoszona w skardze okoliczność, że skarżący nie posiada prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane nie ma wpływu na wykonalność decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, natomiast potwierdza brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej". Akta przedmiotowej sprawy nie wskazują, by po zapadnięciu w/w wyroków, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zaszły takie okoliczności, które by uzasadniały przejście obowiązku z adresata decyzji PINB nr [...] z dnia 8 lipca 2016 r. znak: [...], P. P. N., na inną osobę lub innego rodzaju podmiot. Na okoliczności takie nie wskazał również sam zobowiązany, zarówno w treści skierowanego do PINB pisma z dnia 18 lipca 2023 r. zawierającego zarzut, jak i w treści skierowanego do MWINB pisma z dnia 23 sierpnia 2023 r. zawierającego zażalenie na postanowienie PINB nr [...] z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu. Co do wymienionych w zażaleniu naruszeń prawa, którymi w ocenie skarżącego obarczona jest egzekwowana decyzja (w tym rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § l pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego; zwanego dalej Kpa), tut organ nadmienia, iż decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...], którą ostatecznie rozstrzygnięto o egzekwowanym nakazie rozbiórki przysługuje przymiot prawomocności. Skarga na w/w decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1272/17. Zobowiązany kwestionuje zatem w ten sposób w/w ostateczną i prawomocną decyzję administracyjną. Żadnych aspektów sprawy administracyjnej zakończonej tą decyzją nie można już ponowne rozpatrywać, ani w toku postępowania egzekucyjnego, mającego za przedmiot wyłącznie doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej i prawomocnej decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...], ani w toku niniejszego postępowania zażaleniowego, którego przedmiotem jest wyłącznie prawidłowość postanowienia PINB o oddaleniu zarzutu dotyczącego egzekucji administracyjnej. Weryfikacja decyzji ostatecznej możliwa jest ewentualnie w drodze nadzwyczajnych postępowań administracyjnych (w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji), i to tylko w razie zaistnienia przesłanek przewidzianych w przepisach regulujących te nadzwyczajne postępowania administracyjne. Weryfikacji takiej nie może natomiast dokonać organ egzekucyjny w ramach prowadzonego przez siebie postępowania egzekucyjnego (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 524/12, opubl. LEX pod nr 1356323 oraz uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt: II SA/Kr 1204/16, Legalis nr 1591024). Według dostępnych tut. organowi danych aktualnie nie toczy się wobec ostatecznej decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...] lub też wobec zakończonego tą decyzją postępowania administracyjnego, żadne z w/w postępowań nadzwyczajnych. Również sam zobowiązany nie informował organu egzekucyjnego o zainicjowaniu przez siebie któregokolwiek z w/w postępowań. W/w egzekwowana przez PINB decyzja pozostaje w obrocie k prawnym i nie zostało wstrzymane jej wykonanie w żadnym trybie przewidzianym w procedurze .-administracyjnej (regulowanej przepisami Kpa) lub też ustawach szczególnych. Przywołane wyżej rozstrzygnięcia WSA w Krakowie oraz NSA w przedmiocie zgodności z prawem decyzji MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia 8 lipca 2016 r. znak: [...], którą nałożono egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek świadczą o tym, iż w ocenie w/w Sądów zaskarżona decyzja tut. organu oraz poprzedzająca ją decyzja PINB, nie są obarczone kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 156 § l Kpa, w tym również wadą rażącego naruszenia prawa oraz wadą niewykonalności decyzji. Wskazać bowiem należy, że wojewódzki sąd administracyjny, dokonując kontroli legalności decyzji, bierze pod uwagę również przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, w rym również przesłankę rażącego prawa, oraz przesłankę niewykonalności decyzji, co znajduje swoje odzwierciedlenie w przepisie art. 145 § l pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity -Dz.U. z 2023 r. póz. 1634 ze zm.; zwana dalej ppsa), które stanowią: "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: (...) 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1272/17, któremu przysługuje przymiot prawomocności, wiąże, na zasadzie art. 170 ppsa ("Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydal, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby") PINB, obligując go tym samym, jako wierzyciela i jednocześnie organ egzekucyjny, do doprowadzenia do wykonania obowiązku wynikającego z własnej decyzji nr [...] z dnia 8 lipca 2016 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...] W skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zobowiązany zarzucił naruszenie; - art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) i c) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z w art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez nie odniesienie się do zarzutu braku możliwości wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na nie sprecyzowanie zakresu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego oraz wskazanie w tytule wykonawczym jedynie decyzji organu jednej instancji. - art. 33 § 2 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie osoby zobowiązanej tj. skarżącego. W uzasadnieniu zarzutów podkreślono, iż nie zostało jednoznacznie ustalone, iż skarżący posiada tytuł prawny umożliwiający mu wykonanie nałożonego obowiązku. Zgodnie z zasadą superficies solo cedit, z art. 191 ustawy dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z póżn. zm.), praw własności rozciąga się na obiekty budowlane wzniesione na danej nieruchomości. Wobec powyższego przed nałożeniem nakazu dokonania rozbiórki obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego winien wykazać, że inwestor posiada tytuł prawny do nieruchomości, który umożliwi mu wykonanie nakazu nałożonego decyzją administracyjną. Samo korzystanie z kompleksu Pustelni Niepokalanów nie przesądza bowiem o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W końcu skarżący wskazuje, że w tytule wykonawczym określono podstawę wykonania obowiązku z pominięciem decyzji administracyjnej kończącej postępowanie administracyjne, ponieważ organ egzekucyjny wskazał wyłącznie na decyzję organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż art. 33 § 2 upea zawiera zamknięty katalog okoliczności, będących podstawą wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ. W podaniu zobowiązanego z dnia 18 lipca 2023 r. zawarto tylko jedną okoliczność wymienioną w art. 33 § 2 upea tj. błąd co do osoby zobowiązanego, która może być uznana za zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i tym samym rozpatrzony w trybie art. 33 upea, w brzmieniu po nowelizacji. Pozostałe okoliczności tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, za który zobowiązany poczytuje pominięcie w treści tytułu decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję PINB o nałożeniu egzekwowanego obowiązku, nie mogą być aktualnie podstawami zarzutów, natomiast są przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego, ocenianymi w odrębnym postępowaniu przez organ egzekucyjny, a nie wierzyciela. Wskazanie innych przyczyn przez zobowiązanego niż wymienione w art. 33 § 2 upea, nie uprawnia zatem organu do rozpatrzenia takich zarzutów. Zasadnie zatem organy oceniły, że pozostałe dwie okoliczności powołane przez zobowiązanego w jego piśmie z dnia 18 lipca 2023 r. tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów, o których mowa w art. 27 upea, nie są podstawami zarzutów, ale przesłankami umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionymi odpowiednio: w art. 59 § 1 pkt 2 upea oraz w art. 59 § 1 pkt 3 upea. Wskazane wyżej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego badane być mogą wyłącznie w trybie art. 59 upea, który jest trybem odrębnym od trybu zarzutów. Kompetencja do badania oraz rozstrzygnięcia w drodze postanowienia o istnieniu lub też braku przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 upea, przysługuje nie wierzycielowi (jak w przypadku zarzutów – z art. 34 § 2 upea), ale organowi egzekucyjnemu ( art. 59 § 4 upea). Pozostałe podniesione w skardze kwestie nie mogą być obecnie przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w sprawie zgłoszonych zarzutów, bo tylko treść zgłoszonego zarzutu stanowi treść żądania wiążącą organ egzekucyjny w kontrolowanej sprawie. Postępowanie w sprawie zarzutów toczy się w takim zakresie, jaki określony został ściśle przez zobowiązanego poprzez zgłoszenie konkretnych zarzutów. Zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego, nadto z terminem 7 dniowym do ich zgłoszenia. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części, i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty. Skoro zatem skarżący podniósł okoliczności nie mieszczące się w katalogu zarzutów egzekucyjnych z art. 33 § 2 upea, to kwestie takie nie mogą być obecnie przedmiotem oceny w postępowaniu prowadzonym w sprawie zgłoszonych zarzutów. W ocenie Sądu, skarżone organy zasadnie nie stwierdziły błędu co do osoby zobowiązanego. Zachodzi bowiem tożsamość osoby wskazanej w tytule wykonawczym z adresatem decyzji, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu. Niewątpliwie zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, jak wynika z tytułu wykonawczego z dnia 5 lipca 2023 r. nr [...] - jest P. N., jak również P. N. jest adresatem decyzji PINB w S. nr [...] z dnia 8 lipca 2016 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia 18 lipca 2017 r. znak: [...] Jednocześnie odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, podkreślić należy, iż zarzut skarżącego, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, uszczegółowiony jako brak możliwości wykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na niesprecyzowanie zakresu obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, ma na celu w rzeczywistości zakwestionowanie prawidłowości decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, co jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. Środki ochrony prawnej przysługujące uczestnikom postępowania egzekucyjnego po jego wszczęciu, w tym zarzuty do postępowania egzekucyjnego, mają na celu ochronę zobowiązanego wyłącznie w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że nie służą weryfikacji ostatecznych decyzji. Powyższą zasadę wyraża wprost art. 29 § 1 upea stanowiący, że organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie dokonuje także oceny legalności decyzji nakładającej obowiązek. W przeciwnym przypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie, będące podstawą egzekucji administracyjnej. Decyzje ostateczne, zgodnie z zasadą trwałości takich decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, mogą być uchylane lub zmieniane tylko w drodze trybów szczególnych, w przypadkach przewidzianych w kpa. Środki odwoławcze w toku postępowania egzekucyjnego nie mogą być też traktowane jako kolejne instancje w postępowaniu rozpoznawczym. Ponadto w przypadku, gdy decyzją ostateczną utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, niepowołanie decyzji ostatecznej w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji, nie ma znaczenia prawnego dla istnienia egzekwowanego obowiązku. W ramach postępowania egzekucyjnego w administracji, wykonaniu nie podlega bowiem decyzja ostateczna, ale obowiązek wynikający z decyzji ostatecznej. W myśl art 2 § 1 oraz art 3 § 1 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki i stosuje się ją do obowiązków. Powołanie zatem w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji decyzji nieostatecznej w sytuacji, gdy decyzja ostateczna nakłada na adresata decyzji dokładnie taki sam obowiązek, jaki nałożony był decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy tą pierwszą decyzją, pozostaje bez wpływu na kształt obowiązku ciążącego na adresacie decyzji obu instancji. Obowiązek wynikający z obu decyzji będzie bowiem taki sam. To zaś w przypadku, gdy postępowanie egzekucyjne w administracji służy urzeczywistnieniu obowiązku, nie pozwala przyjąć tezy, że uchybienie formalne, jakim w istocie jest powołanie w tytule wykonawczym decyzji nieostatecznej, miało znaczenie prawne dla bytu postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6.05.2015 sygn. aktu SA/Kr384/15). Mając powyższe na uwadze oddalono skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło