II SA/Wa 1962/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia motywacyjnego postanawia: odrzucić skargę. Decyzją dnia [...] maja 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 226b ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 roku, poz. 615. z późn. zm.), dalej "ustawa o KAS", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej "DIAS") odmówił przyznania I. K. (dalej "skarżący") świadczenia motywacyjnego po osiągnięciu 25 lat służby. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg służby skarżącego. Przytoczył również treść przepisów mających zastosowania w sprawie i stwierdził, że okres służby skarżącego nie czyni zadość wymaganiom określonym w art. 226b ust. 1 oraz 2 ustawy o KAS i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia motywacyjnego. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej "Szef KAS"). Szef KAS decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z póżn. zm.), dalej "k.p.a.", uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W uzasadnieniu organ wskazał, że zagadnienie stanowiące przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS, nie stanowi indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, do której miałyby zastosowanie przepisy k.p.a. (art. 1 i 2 k.p.a.). Dalej organ podniósł, że z art. 226b ust. 3 ustawy o KAS wynika, że decyzja o przyznaniu lub odmowie prawa do świadczenia motywacyjnego wydawana jest przez kierownika jednostki organizacyjnej, o którym mowa w art. 145 ustawy o KAS, nie później niż w terminie 30 dni od osiągnięcia przez funkcjonariusza wymaganego stażu służby. Powyższa decyzja jest wydawana z urzędu, niezależnie od inicjatywy funkcjonariusza, w oparciu wyłącznie o okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, oraz ust. 6 art. 226b ustawy o KAS. W ust. 6 powołanego przepisu enumeratywnie zaś wskazano przesłanki uniemożliwiające przyznanie świadczenia motywacyjnego, których zaistnienie w odniesieniu do funkcjonariusza posiadającego wymagany staż służby, o którym mowa w art. 226b ust. 1 i 2, warunkuje wydanie decyzji odmownej. W ocenie Szefa KAS, obowiązek kierownika jednostki do wydania w trybie administracyjnym decyzji o odmowie przyznania funkcjonariuszowi ww. świadczenia motywacyjnego, zachodzi jedynie wówczas, gdy funkcjonariusz osiągnął określony w art. 226b ust. 1 i 2 staż służby oraz wystąpiła którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w ust. 6 powołanego przepisu. Decyzja o odmowie prawa do świadczenia, o której mowa w art. 226b ust. 3 w zw. z ust. 1, 2 i 6 ustawy o KAS, wydawana jest przez kierownika jednostki nie później niż w terminie 30 dni od osiągnięcia wymaganego stażu. Wobec tego, zdaniem Szefa KAS, w sytuacji, gdy funkcjonariusz nie osiągnął wymaganego stażu służby, żadna z decyzji wymienionych w ust. 3 art. 226b ustawy o KAS nie powinna zostać przez kierownika jednostki wydana. Dalej Szef KAS stwierdził, że w sytuacji kiedy funkcjonariusz nie posiada stażu służby wymaganego dla nabycia uprawnień do świadczenia motywacyjnego, brak jest "sprawy" podlegającej rozpoznaniu na drodze administracyjnej. Organ wyjaśnił ponadto, że w sytuacji złożenia wniosku przez funkcjonariusza, który nie legitymuje się wymaganym stażem służby uprawniającym do przyznania świadczenia motywacyjnego, kierownik jednostki powinien w formie pisemnej, niestanowiącej władczego rozstrzygnięcia organu administracji, poinformować funkcjonariusza, iż nie wypełnia on przesłanki wymaganego stażu służby, a zatem przedmiotowe świadczenie obecnie mu nie przysługuje. W takim przypadku funkcjonariusz, któremu odmówiono przyznania świadczenia z ww. przyczyn, może dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej przed sadem powszechnym. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a. p.p.s.a.). Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Szef KAS na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję DIAS odmawiającą przyznania skarżącemu świadczenia motywacyjnego i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W ocenie Sądu na tego rodzaju decyzję nie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Decyzja DIAS z dnia [...] maja 2023 r., którą odmówiono skarżącemu przyznania świadczenia motywacyjnego została wydana na podstawie art. 226b ust. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy o KAS. Zgodnie z art. 226b ust. 1 ustawy o KAS funkcjonariuszowi przyznaje się świadczenie motywacyjne po osiągnięciu: 1) 25 lat służby w Służbie Celno-Skarbowej, ale nie więcej niż 28 lat i 6 miesięcy - w wysokości 1500 zł miesięcznie albo 2) 28 lat i 6 miesięcy służby w Służbie Celno-Skarbowej - w wysokości 2500 zł miesięcznie. Stosownie do treści art. 226b ust. 3 ustawy o KAS decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego kierownik jednostki organizacyjnej wydaje nie później niż w terminie 30 dni po osiągnięciu przez funkcjonariusza stażu służby, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 226b ust. 8 ustawy o KAS, który to przepis wskazuje, że od decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego oraz od decyzji stwierdzającej ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przysługuje, w takim samym terminie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślenia wymaga, że kwestia rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunków służbowych funkcjonariuszy KAS uregulowana została kompleksowo w Rozdziale 3 Działu VII ustawy o KAS. Zgodnie z art. 276 ust. 1 ustawy o KAS w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto w art. 276 ust. 2 ustawy o KAS wskazuje się, że w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku gdy decyzję o zwolnieniu ze służby wydaje Szef Krajowej Administracji Skarbowej, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 276 ust. 3 ustawy o KAS). Od decyzji wydanej w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydanej w wyniku odwołania przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 276 ust. 6 ustawy o KAS). Kluczowe znaczenie ma jednak regulacja zawarta w art. 277 ustawy o KAS. Przepis ten stanowi, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Ustawodawca zatem enumeratywnie wymienił sprawy służbowe funkcjonariuszy, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienia NSA z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1421/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć przy tym należy, że podobną konstrukcję ustawodawca przyjął w art. 188 ust. 1 i art. 189 nieobowiązującej już ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1799, z późn. zm.). Sprawy dotyczące świadczeń motywacyjnych, choć co do zasady rozstrzygane w formie decyzji, nie są wymienione w art. 276 ust. 1 ustawy o KAS. W związku z tym, spory o roszczenia w tej kategorii spraw rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Niezależnie zatem od tego, że Szef KAS wydał decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylił decyzję DIAS oraz umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości, uznając, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji, to decyzja ta została wydana w sprawie nieobjętej kognicją sądów administracyjnych. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Wyjaśnić przy tym należy, że odrzucenie skargi nie oznacza, że skarżący jest pozbawiony całkowicie ochrony prawnej w sprawie dotyczącej świadczenia motywacyjnego. W świetle art. 277 ustawy o KAS może on bowiem dochodzić swoich racji przed sądem właściwym w sprawach z zakresu prawa pracy. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.