II SA/Wa 1950/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, Protokolant referent stażysta Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odrzucić skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: Szef KAS/organ) decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., znak: [...], uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: Dyrektor IAS w [...]) z dnia [...] maja 2023 r., znak: [...], na mocy której odmówiono B. T. (dalej: skarżący) przyznania świadczenia motywacyjnego po osiągnięciu 25 lat służby i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W piśmie [...] marca 2023 r., będące odpowiedzią na komunikat z [...] lutego 2023 r. zamieszczony na stronie internetowej ww. Izby skarżący poinformował, że: - od [...] maja 1989 r. do [...] sierpnia 1989 r. pełnił służbę wojskową - od [...] lutego 1992 r., do [...] maja 2017 r., pracował w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] - [...] kwietnia 1994 r., został powołany na [...] - [...] czerwca 2017 r., rozpoczął pełnienie służby w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. Decyzją z [...] maja 2023 r., wydaną na podstawie art. 226b ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z 16 listopada 2023r. o Krajowej Administracji Skarbowej, dalej "ustawa o KAS", Dyrektor IAS w [...] odmówił przyznania funkcjonariuszowi świadczenia motywacyjnego po osiągnięciu 25 lat służby. Uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał, że biorąc pod uwagę przepis art. 226 b ust. 1 pkt 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej okres służby skarżącego nie czyni zadość wymaganiom niezbędnym do przyznania świadczenia motywacyjnego po osiągnięciu 25 lat służby. Po rozpatrzenia odwołania skarżącego Szef KAS zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2023 r uchylił decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] maja 2023 r. i umorzył postępowanie przed organem I instancji w całości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, w tym m.in. art. 226b ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 226b ust. 2 pkt 3 ustawy o KAS. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest decyzja Szefa KAS z dnia [...] lipca 2023 r. mocą, której uchylono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej Dyrektor IAS w [...]) z dnia [...] maja 2023 r., o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia motywacyjnego po osiągnięciu 25 lat służby i umarzająca postępowanie przed organem I instancji w całości. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. -zwaną dalej P.p.s.a."). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor IAS decyzję o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego, wydał na podstawie art. 226 b ust. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy o KAS. Zgodnie z art. 226b ust. 1 ustawy o KAS funkcjonariuszowi przyznaje się świadczenie motywacyjne po osiągnięciu: 1) 25 lat służby w Służbie Celno-Skarbowej, ale nie więcej niż 28 lat i 6 miesięcy - w wysokości 1500 zł miesięcznie albo 2) 28 lat i 6 miesięcy służby w Służbie Celno-Skarbowej - w wysokości 2500 zł miesięcznie. Stosownie do art. 226b ust. 3 ustawy o KAS decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego kierownik jednostki organizacyjnej wydaje nie później niż w terminie 30 dni po osiągnięciu przez funkcjonariusza stażu służby, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 226b ust. 8 ustawy o KAS, który to przepis wskazuje, że od decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego oraz od decyzji stwierdzającej ustanie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych albo Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przysługuje, w takim samym terminie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiocie jednego ze składników uposażenia funkcjonariuszy Krajowej Administracji Skarbowej, zwanej dalej "KAS" (świadczenia motywacyjnego) przewidziano więc w pewnym zakresie regułę wydawania decyzji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że musi być ona zaskarżalna do sądu administracyjnego, o ile przepisem szczególnym wyłączono taką możliwość. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że kwestię rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunków służbowych funkcjonariuszy KAS, uregulowano kompleksowo w Rozdziale 3 Działu VII ustawy o KAS. Zgodnie z art. 276 ust. 1 ustawy o KAS w przypadku wydania decyzji o przeniesieniu, powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, przeniesieniu na niższe stanowisko, przeniesieniu na inne lub równorzędne stanowisko służbowe w związku z reorganizacją jednostki organizacyjnej KAS, określeniu warunków pełnienia służby w związku ze zniesieniem jednostki organizacyjnej KAS bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto w art. 276 ust. 2 ustawy o KAS wskazuje się, że w przypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć odwołanie do Szefa KAS. W przypadku gdy decyzję o zwolnieniu ze służby wydaje Szef KAS, funkcjonariusz może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 276 ust. 3 ustawy o KAS). Od decyzji wydanej w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wydanej w wyniku odwołania przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 276 ust. 6 ustawy o KAS). Kluczowe znaczenie ma jednak regulacja art. 277 ustawy o KAS. Przepis ten stanowi, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 276 ust. 1 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Ustawodawca zatem enumeratywnie wymienił sprawy służbowe funkcjonariuszy, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienie NSA o sygn. akt III OSK 1421/22, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważyć jednocześnie należy, że podobną konstrukcję ustawodawca przyjął w art. 188 ust. 1 i art. 189 nieobowiązującej już ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1799, ze zm.). Sprawy dotyczące świadczeń motywacyjnych, choć co do zasady rozstrzygane w formie decyzji, nie są wymienione w art. 276 ust. 1 ustawy o KAS. W związku z tym, spory o roszczenia w tej kategorii spraw rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Niezależnie zatem od tego, że wydano decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylono decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] maja 2023 r. oraz umorzono postępowanie przed organem I instancji w całości, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji, orzeczenie to wydano w sprawie nieobjętej kognicją sądów administracyjnych. Skarżone orzeczenie – o umorzeniu postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji merytorycznej – ma wprawdzie charakter procesowy. Nie można jednak uznać, aby wyłącznie z tego tytułu była możliwa jego kontrola przez sąd administracyjny – pod kątem prawidłowości uznania przez organ, że nie jest zasadne wydanie decyzji wedle brzmienia art. 226b ust. 3 ustawy o KAS – jako zagadnienia o charakterze wpadkowym. Otóż, spór miedzy stronami – gdzie zaskarżono orzeczenie o umorzeniu postępowania w I. instancji – dotyczy w istocie kwestii, czy wedle – obowiązujących przepisów dotyczących wypłaty świadczenia motywacyjnego (art. 226b) – odmowa wypłaty ma w przypadku Funkcjonariusza przybierać formę decyzji (jak w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 6), czy też nie jest wówczas konieczne jej wydawanie (tak stanowisko organu), zaś sprawa roszczenia o daną część wynagrodzenia powinna być przyjęta do rozpatrzenia przez właściwy sąd powszechny, pomimo nie wydania orzeczenia przez organ. Chodzi więc o przesądzenie w kwestii właściwej procedury, poprzedzającej wytoczenie powództwa w sprawach spornych przed sądem powszechnym (tu pracy). Skoro sprawy te należą do jego właściwości, nie podobna przyjąć, że kwestia przesądzenia danej zasady może pozostawać w gestii sądów administracyjnych – nie właściwych wedle art. 277 w zw. z art. 276 ustawy o KAS w sprawach orzeczeń w przedmiocie świadczenia motywacyjnego – tylko dlatego, że stosownego przesądzenia dokonano decyzją administracyjną – o umorzeniu postępowania w I. instancji. Kwestia ta dotyczy stricte merytorycznie sprawy sporu o świadczenie motywacyjne. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Wyjaśnić przy tym należy, że odrzucenie skargi nie oznacza pozbawienia skarżącego ochrony prawnej w sprawie dotyczącej świadczenia motywacyjnego. W świetle art. 277 ustawy o KAS może on bowiem dochodzić swoich racji przed sądem właściwym w sprawach z zakresu prawa pracy. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a..