II SA/Gl 743/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-11-08

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie legalności budynku gospodarczego, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie daty jego powstania?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) oraz art. 153 p.p.s.a., umarzając postępowanie w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie daty powstania spornego budynku. Brak takich ustaleń świadczy o przedwczesnym zakończeniu postępowania, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych orzeczeń sądowych wskazujących na konieczność ustalenia daty budowy.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. kwestionował legalność budynku gospodarczego (obecnie usługowego) zlokalizowanego przy granicy jego nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na niemożność ustalenia daty powstania budynku i jego legalności. Skarżący twierdził, że budynek powstał po 2011 r., a organy wskazywały na prawdopodobne powstanie pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a umorzenie było przedwczesne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr WINB-WOA.7721.22.2024.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. z dnia 15 grudnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – Wojewódzki Inspektor, organ odwoławczy) decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr WINB-WOA.7721.22.2024.KC, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 – dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpoznaniu odwołania A.B. (dalej – Skarżący, Wnioskodawca), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) z dnia 15 grudnia 2023 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie legalności budynku gospodarczego (obecnie budynku usługowego – pracownia protetyki) zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w C. . Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 10 stycznia 2019 r. Skarżący zwrócił się do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji nr [...] z dnia 3 lipca 2012 r. znak: [...] wydanej przez Prezydenta Miasta C. . Zdaniem wnioskodawcy, budynek gospodarczy został wybudował w granicy z jego nieruchomością, a nawet ją przekraczając, bez projektu budowlanego i wymaganych decyzji. Ponadto – według Skarżącego – na podstawie wspomnianej decyzji dokonano zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na pracownię protetyczną, podwyższając o ok. 2,5 m. Pismo to zostało przekazane do rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją nr [...] z dnia 28 października 2019 r. organ I instancji nałożył, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 u.p.b. na A. K. (dalej – Inwestorka) obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń parteru w północnej części budynku frontowego z pracowni protetycznej na gabinet lekarski wraz z niezbędną przebudową i zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na pracownię protetyczną zlokalizowanych na posesji przy ul. [...] w C. , sporządzonego przez osobę uprawnioną oraz zobowiązał Inwestorkę do wystąpienia z wnioskiem o jego zatwierdzenie w terminie 3 miesięcy od daty ostateczności decyzji. Wskutek odwołania Skarżącego, Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia 31 stycznia 2020 r. nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora z dnia 28 października 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Następnie Powiatowy Inspektor decyzją nr [...] z dnia 31 sierpnia 2020 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych na spornej nieruchomości realizowanych na postawie zgłoszenia z dnia 14 kwietnia 2011 r. znak [...] oraz pozwolenia na wykonanie robót budowlanych udzielonego decyzją Prezydenta Miasta C. nr [...] znak [...], z uwagi na to, iż wskazana decyzja Prezydenta Miasta C. pozostaje w obiegu prawnym. W związku z odwołaniem Wnioskodawcy, organ odwoławczy wydał decyzję kasatoryjną z dnia 19 listopada 2020 r. nr [...] Zasygnalizował w nim, że dopiero potwierdzenie legalności zabudowań pozwoli na dalsze badanie prawidłowości wykonania robót budowlanych przewidzianych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...] z dnia 3 lipca 2012 r. znak [...] Prezydenta Miasta C. . Dodano również, że nie wskazano precyzyjnie przedmiotu postępowania w sprawie oraz nie uszczegółowiono rzutów zabudowań wykonanych podczas czynności kontrolnych. Decyzją nr [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r. znak [...] organ I instancji ponownie umorzył postępowanie w sprawie legalności zabudowy gospodarczej przy wschodniej granicy nieruchomości - działki nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, Wojewódzki Inspektor znów wydał decyzję kasacyjna z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...] Sprzeciw od tej decyzji został oddalony wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 915/21. Decyzją nr [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r. Powiatowy Inspektor ponownie umorzył postępowanie w sprawie legalności spornej zabudowy gospodarczej, a Wojewódzki Inspektor po raz kolejny uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstacyjne, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr [...]). Sprzeciw wniesiony od tej decyzji kasacyjnej został oddalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 października 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 1300/22, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 27 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 334/23. W toku dalszego postępowania i po uzupełnieniu materiału dowodowego o mapy lotnicze i pierwowzór mapy zasadniczej z 1979 r, organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 15 grudnia 2023 r. po raz kolejny umorzył postępowanie w sprawie legalności budynków gospodarczych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że na fotografii z 1992 r. widoczna jest jakaś zabudowa przy wschodniej granicy, a na fotografii z 2011 r. odnaleźć można budynek z dachem w obecnym kształcie. Dach budynku gospodarczego był natomiast zgłoszony do remontu i naprawy w dniu 13 kwietnia 2011 r. znak sprawy zgłoszenia [...]. W roku 2012 Inwestor uzyskał pozwolenie na roboty budowlane, tj. decyzję Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia 3 lipca 2012 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń parteru w północnej części budynku frontowego z pracowni protetycznej na gabinet lekarski (gabinet okulistyczny), zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego dla potrzeb pracowni protetycznej, przebudowę związaną z przedstawionymi zmianami sposobu użytkowania budynków wraz z wewnętrznymi instalacjami elektryczną i sanitarną. Zdaniem organu I instancji, nie można ustalić daty postania spornego budynku, jak i jego legalności. Przyznano jednocześnie, że obecny budynek nie jest tożsamy z budynkiem widocznym na fotografii lotniczej z 2009 r., jednak nie można go porównać do obecnego ze względu na niską jakość wspomnianej fotografii. Jak stwierdził organ I instancji, z uwagi na fakt, iż budynek gospodarczy sprzed roku 2012 nie istnieje, to nie ma przedmiotu postępowania dla którego można zastosować przepisy ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu z dnia 22 grudnia 2023 r. Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i wniósł o jego uchylenie. W jego treści wskazał, że organ I instancji potwierdził, że budynek, którego legalność jest kwestionowana, nie istniał w 2012 r., a mimo to umorzył postępowanie w sprawie. Wojewódzki Inspektor nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 15 grudnia 2023 r. W motywach decyzji przede wszystkim, zasygnalizował związanie oceną prawną zawartą w wyrokach WSA w Gliwicach: z dnia 6 września 2021 r. sygn. akt II SA/GI 915/21 oraz z dnia 10 października 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1300/22, a także wyrokiem NSA z dnia 27 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 334/23. W dalszej kolejności zaakceptowano ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ I instancji. Dodatkowo odnotowano, że z aktu notarialnego z 1957 r. wynika, iż na terenie kontrolowanej nieruchomości znajdował się budynek mieszkalny, piętrowy, murowany o jedenastu izbach oraz komórka drewniana i murowana. W tym kontekście Wojewódzki Inspektor wyraził stanowisko, że sporne zabudowania gospodarcze powstały z dużą dozą prawdopodobieństwa pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Natomiast z uwagi na niekompletność archiwów nie można domniemywać, iż powstały one jako samowola budowlana. Z uwagi więc na niemożność wskazania dokładnych dat wykonanych robót, nie sposób ustalić jakie warunki techniczne wówczas obowiązywały i przesądzać, że doszło do naruszenia treści art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b., co w konsekwencji obligowałoby organ do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 u.p.b. W tej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego – zasadnym było umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W skardze z dnia 13 maja 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Wnioskodawca nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu podniósł, że budynek powstał między 2013 r. a 2018 r. Mianowicie w okresie tym nie przebywał na nieruchomości i dopiero w 2018 r. stwierdził powstanie zabudowy w granicy. Brak tego budynku potwierdzają również mapy pochodzące z lat 1970-2012. Natomiast – jak twierdzi Skarżący - Prezydent Miasta C. opierając się na sfałszowanych przez inwestora i projektanta dokumentach wydał decyzję nr [...] zezwalającą na zmianę sposobu użytkowania i przebudowę nieistniejącego budynku. Ponadto Skarżący podobnie jak w odwołaniu zauważył, że organ I instancji potwierdził, że budynek, którego legalność jest kwestionowana, nie istniał w 2012 r., a mimo to umorzył postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 15 lipca 2024 r. pełnomocnik reprezentujący Inwestorkę oraz G. F. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od Wnioskodawcy na rzecz jego mocodawców kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu opowiedziano się za prawidłowością oceny materiału dowodowego dokonanego przez organy nadzoru budowalnego i zasadnością umorzenia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 kwietnia 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie legalności budynku gospodarczego (obecnie budynku usługowego – pracownia protetyki) zlokalizowanego przy ul. [...] w C. . Skarżący twierdzi, że budynek gospodarczy, który obecnie wykorzystywany jest jako pracownia protetyczna, został wzniesiony w granicy z działką, której jest współwłaścicielem, bez pozwolenia na budowę. Zaprzecza twierdzeniom, jakoby już w latach 70-tych ubiegłego wieku istniał w owej granicy budynek gospodarczy. Jego zdaniem, nieruchomości dzieliło ogrodzenie drewniane, a sporny budynek musiał powstać po 2011 r., czego dowodzą mapy pochodzące z lat 1970-2012. Odmiennego zdania są organy, które twierdzą, że najprawdopodobniej zabudowa gospodarcza powstała pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast mając na uwadze, że zasoby archiwalne są niekompletne, to z samego faktu braku dokumentacji budowlanej dla spornego obiektu nie można wywodzić, że został zrealizowany w warunkach samowoli. Z tego też względu uznano toczące się postępowanie za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Przystępując do rozważań podnieść należy, że Sąd orzeka w niniejszej sprawie, będąc związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 334/23, którym oddalono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 1300/22 oddalającego sprzeciw od decyzji Wojewódzkiego Inspektora z dnia 1 sierpnia 2022 r. nr [...]. Ponadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie zapadł także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 września 2021 r. o sygn. akt II SA/Gl 915/21. W myśl bowiem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej p.p.s.a.), zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Sąd administracyjny nie wnika natomiast w materię objętą już zakresem wcześniejszych ocen. We wszystkich przywołanych orzeczeniach zapadłych w sprawie jednolicie stwierdza się, że rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest legalność obiektów budowlanych, wymaga jednoznacznego ustalenia daty budowy tych obiektów. Dopiero bowiem ustalenie, kiedy budynki zostały wzniesione i czy zostały wzniesione legalnie, pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Zdaniem organów nadzoru budowlanego, materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie daty powstania spornego budynku gospodarczego, ale najprawdopodobniej został on wybudowany w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r. W tamtym czasie (inaczej niż obecnie) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie był zobowiązany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej oraz opracowania projektowego i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Ponadto – jak zaznaczyły organy obu instancji – archiwa są niekompletne. Dlatego też z faktu braku stosowanej dokumentacji nie można wywodzić, że dany obiekt, który powstał w owym okresie, został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Zatem – choć nie zostało to wprost wypowiedziane w żadnej z decyzji – podstawą umorzenia postępowania było uznanie, że w głównym zarysie budynek istniał już przed 1995 r. Skoro tak – to zdaniem organów nadzoru budowlanego - nic nie stało na przeszkodzie, aby organ administracji architektoniczno-budowlanej w 2012 r. wydał pozwolenie na zmianę sposobu jego użytkowania, a także na jego przebudowę związaną ze zmianą sposobu użytkowania, jako budynku legalnie wybudowanego. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim ocena materiału dowodowego zaprezentowana w toku postępowania administracyjnego nie uzasadnia twierdzenia, że sporny budynek został wybudowany przed 1995 r. Zresztą organy obu instancji w treści wydanych decyzji przyznają – jak trafnie dostrzegł to Skarżący - że budynek z fotografii lotniczej z 2009 r. nie odpowiada temu obecnie istniejącemu. Już stąd wynika, że dokonano błędnego założenia co do czasookresu powstania budynku gospodarczego. Trzeba jednak przyznać, że kopia tej fotografii jest mało czytelna i trudno z niej wywieść dalej idące wnioski. Nie można więc w tej sytuacji dać wiary zeznaniom mówiącym, że teren wzdłuż granicy pomiędzy działkami o nr 5 i 6 był zabudowany. Na uwagę zasługują również wyjaśnienia złożone przez Skarżącego w trakcie przesłuchania go w ramach pomocy prawnej przez pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta O. w dniu 12 kwietnia 2022 r. Otóż oprócz tego, że zaprzecza w nich twierdzeniom o istnieniu w granicy budynku gospodarczego, to powołuje się na opinię sporządzoną w 2011 r. przez biegłego w ramach przygotowań do sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] [...]. Według jego relacji, do opinii tej załączona była także mapa sytuacyjna i wysokościowa. Jak zaznaczył, dokument ten został przekazany organowi I instancji w 2017 r. Tymczasem analiza zawartości akt administracyjnych nie ujawniła włączenia go do akt, podczas gdy może być on źródłem wiedzy pozwalającej na ustalenie kluczowych dla sprawy faktów. Ponadto zwrócić należy uwagę, że sam biegły winien być przesłuchany w charakterze świadka na okoliczność jego spostrzeżeń i ustaleń poczynionych podczas prac nad wspomnianą opinią, a dotyczących istnienia spornego budynku. Całkowicie pominięto również zeznania J. Z. , który swoje wypowiedzi poparł kopią mapy zasadniczej z dnia 3 listopada 2006 r. i kopią mapy ewidencji gruntów z dnia 2 grudnia 2010 r., wydanych przez Grodzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. . Dowodzą one, że przy granicy istniał jakiś obiekt, ale znajdował się on w narożniku południowo-wschodnim działki nr [...], a jego długość to ok. 1/5 długości granicy wschodniej. Sąd sięgnął również do danych zawartych w "Geoportalu Krajowym" (www.geoportal.gov.pl), którego operatorem jest Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Warszawie. Prześledził mianowicie archiwalne ortofotomapy terenu ul. [...]. Nadmienić należy, że Główny Geodeta kraju, w myśl art. 7a ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.) tworzy, prowadzi i udostępnia bazę zobrazowań lotniczych i satelitarnych oraz ortofotomapy i numerycznego modelu terenu, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 11. Korzystając z tzw. "paska czasu" (zakres czasowy od stycznia 1995 r.) wynika, że jeszcze w styczniu 2009 r. w granicy południowej i pobliżu (lub w) granicy wschodniej istniał budynek gospodarczy. Jego długość to ok. 1/4 całej długości granicy wschodniej. Brak jest natomiast jakiejkolwiek innej zabudowy przy granicy wschodniej i przy granicy północno-wschodniej. Kursor na osi czasu marzec 2009 r. pokazuje, że w północno-wschodnim narożniku pojawił się kolejny budynek. Natomiast budynek w aktualnym obrysie pojawia się, gdy kursor znajduje się na dacie – maj 2013 r. Powyższe dowodzi, że obiekt, którego dotyczy postępowanie powstał po 2009 r. Ponadto wynika stąd, że dostępne są ortofotomapy w wersji cyfrowej, której powiększenie pozwala na odczytanie zagospodarowania danej konkretnej działki w określonym czasie. Ustalenia te wymagają jednak uszczegółowienia i potwierdzenia poprzez pozyskanie przez organ I instancji wskazanych ortofotomap. Dlatego też zaznaczyć należy, że niniejsze orzeczenie nie przesądza rozstrzygnięcia jakie organ I instancji podejmie po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego. Konkludując uznać należy, że organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z nich, w którym wyrażona jest zasada prawdy obiektywnej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W kontekście wskazanych uregulowań organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał jeszcze na wydanie tego rodzaju decyzji. Brak jednoznacznych ustaleń co do daty powstania spornego budynku świadczy o przedwczesnym zakończeniu postępowania. Uchybienie to wskazuje także o naruszeniu art. 153 p.p.s.a. Mianowicie w orzeczeniach wydanych w sprawie wskazywano na konieczność ustalenia daty budowy tego obiektu, gdyż dopiero taka wiedza pozwala na stwierdzenie, czy został on wzniesiony legalnie i pozwala na zastosowanie odpowiednich przepisów Prawa budowlanego. W ramach ponownie prowadzonego postępowania – w myśl art. 153 p.p.s.a. - organ I instancji uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności weźmie pod uwag potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym w uzasadnieniu zakresie, a następnie podda go ocenie zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. Zwrócić należy uwagę, że wysoce prawdopodobnym jest, że sporny budynek powstał po 2009 r. Pozwoli to na weryfikację, czy jego budowa odbyła się po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę, gdyż według informacji udzielonej przez Prezydenta Miasta C. rejestry pozwoleń na budowę od 1994 r. są kompletne (pismo z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...]). Wobec naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego uiszczony od skargi wpis w kwocie [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło