II SO/Wa 23/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.J. o wymierzenie Prezesowi Sądu Apelacyjnego w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Sądu Apelacyjnego w [...] grzywnę w wysokości 1.500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. zasądzić od Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] na rzecz K.J. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. J. (zwany dalej: "wnioskodawcą" albo "skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Sądu Apelacyjnego w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy. Skarżący wskazał, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. złożył odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...], które nie zostało rozpoznane. Stąd pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]. Skarga ta nie został przekazana do Sądu w ustawowym terminie wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. K. J. zażądał udostępnienia informacji publicznej w postaci zanonimizowanej kopii treści sentencji i uzasadnienia orzeczenia Sądu Rejonowego dla m [...] w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. (sygn. akt [...]). Pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] poinformował skarżącego, że z uwagi na delikatny przedmiot sprawy i prywatne, a nawet intymne, treści zawarte w uzasadnieniu orzeczenia, zachodzi konieczność wydania decyzji odmownej oraz, na podstawie art. 64 ust. 2 K.p.a., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego wniosku, poprzez złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, opatrzonego własnoręcznym podpisem lub nadesłania drogą elektroniczną za pośrednictwem Elektronicznej Skrzynki Podawczej, zlokalizowanej na platformie ePUAP wraz ze wskazaniem adresu do doręczeń. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. Prezes Sądu Okręgowego w [...] odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji publicznej gdyż - zdaniem organu I instancji - w tej sprawie prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Od tej decyzji skarżący odwołał się w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. Decyzją z dnia [...] maja 2024 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. Na tą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wraz z aktami postępowania została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawa zawisła przed Sądem pod sygn. II SA/Wa 1050/24. Organ podał dalej, że przekazał również Ministrowi Sprawiedliwości ponaglenie K. J. w sprawie odwołania z dnia [...] marca 2024 r. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Organ nadrzędny stwierdził, że Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z [...] lutego 2024 r. i jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie organu, brak jest podstaw do nałożenia na organ grzywny. Jak podkreśla się w orzecznictwie, wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne (sąd może orzec o wymierzeniu grzywny) i zależy ono od oceny sądu i przyczyn niewykonania obowiązku przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy (tak: postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., II OZ 21/13, Legalis 919888). W orzecznictwie ponadto wskazuje się, że sąd administracyjny, wymierzając organowi grzywnę, nie czyni tego automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 2024 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.). Organ wskazał, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Sposób działania podmiotu zobowiązanego nie uzasadnia zastosowania represji w postaci grzywny, a okoliczności sprawy nie wskazują na konieczność dyscyplinowania Organu w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności. Sprawa skarżącego została merytorycznie załatwiona przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...], skarżący otrzymał decyzję i zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę sąd – zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. – może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga wnioskodawcy z dnia [...] kwietnia 2024 r. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] lutego 2024 r., nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w 15-dniowym terminie przewidzianym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skarga wnioskodawcy została przekazana do Sądu dopiero przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. i nastąpiło to po wezwaniu Sądu sformułowanym w toczącym się postępowaniu o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie do Sądu ww. skargi wraz z aktami sprawy w ustawowym terminie. Przedstawione okoliczności faktyczne i prawne prowadzą do wniosku, że spełniono przesłankę wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. Wymierzając grzywnę sąd bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy, uwzględnia więc m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (tak postanowienie NSA o sygn. akt I OZ 1259/13, publ. CBOSA). Grzywna ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (tak postanowienie NSA o sygn. akt II OSK 1024/06, publ. CBOSA), jest podstawową gwarancją procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.; Dz.U. z 1997 r, nr 78, poz. 483, ze zm.), ma służyć przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości i stanowić istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi K. J. z dnia [...] kwietnia 2024 r. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] jest uzasadniony. Organ nie tylko skargi nie przekazał w ustawowym terminie ale nie przekazał jej również z własnej woli po złożeniu przez skarżącego wniosku w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Organ nie wyjaśnił nadto w odpowiedzi na wniosek przyczyn nieprzekazania skargi, przyznając jedynie, że jego bezczynność nie miała charakteru rażącego, co zostało stwierdzone w postanowieniu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2024 r. W związku z powyższym Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.500 złotych. Kwota ta zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., gdyż wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosi 7155,48 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. M.P. 2024 poz. 110). Z tych względów Sąd, mając powyższe przesłanki na względzie na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., orzekł, jak w punkcie pierwszym postanowienia, uznając, że funkcja prewencyjna i gwarancyjna grzywny w ten sposób zostanie spełniona. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. (punkt drugi postanowienia).