II SA/Wa 731/20

WyrokWSA w Warszawie2020-12-15

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Joanna Kube, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo z 1987 r. wyrażające zgodę na dalsze zamieszkiwanie w lokalu służbowym Policji stanowi samodzielny i bezterminowy tytuł prawny do jego zajmowania, nawet jeśli osoba zajmująca lokal nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu?
Ratio decidendi
Pismo z 1987 r. wyrażające zgodę na dalsze zamieszkiwanie w lokalu służbowym Policji nie stanowi samodzielnego i bezterminowego tytułu prawnego do jego zajmowania. Uprawnienie do takich lokali jest pochodne od uprawnień funkcjonariusza lub emeryta policyjnego i podlega szczególnym regulacjom ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Tylko członek rodziny uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu może uzyskać lub zachować tytuł prawny do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. Z. i A. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal ten był pierwotnie przydzielony ojcu skarżących, funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej. Po jego śmierci lokal zajmowali skarżący, którzy wywodzili swoje prawo do lokalu z pisma z 1987 r. wyrażającego zgodę na dalsze zamieszkiwanie. Organy administracji uznały, że pismo to nie stanowi samodzielnego tytułu prawnego, a skarżący nie posiadają uprawnień do lokalu, gdyż nie są uprawnieni do renty rodzinnej po zmarłym ojcu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. Z. i A. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; zwanej dalej k.p.a., art. 6a, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], nakazującą B. Z., A. Z., A. Z., M. Z. i A. P. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z ustaleń organu wynika, że na podstawie przydziału kwatery stałej - mieszkania służbowego z dnia [...] lipca 1974 r. K[...]MO w [...], lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] otrzymał W. G. – emeryt Milicji Obywatelskiej do wspólnego zamieszkiwania wraz z córkami: A. G. (obecnie P.) i B. G. (obecnie Z.). W. G. zmarł [...] listopada 1984 r. W przedmiotowym lokalu obecnie zamieszkują, są zameldowane lub ujęte w decyzji o przydziale lokalu następujące osoby: B. Z., A. Z., A. Z., M. Z. i A. P.. Organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że lokal mieszkalny zajmowany obecnie przez skarżących pozostawał w dniu [...] lipca 1974 r. (przydział lokalu W. G.) w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych, jako mieszkanie funkcyjne dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, co było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem. Zajmowany lokal mieszkalny należy do zasobów mieszkaniowych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, i tym samym pozostaje obecnie w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Komendant Główny Policji za bezsporny uznał fakt zajmowania tego lokalu mieszkalnego przez osoby, które nie posiadają do niego żadnego tytułu prawnego. Lokal ten nie został przydzielony skarżącym w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, jak również nie posiadają oni prawa do tego lokalu na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r., poz. 288). Wskazał, że B. Z. korzystała z tego lokalu w sposób pochodny na mocy art. 89 ustawy o Policji. Przepis ten wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego - są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające, przy czym uprawnienie członków rodziny policjanta do zajmowania lokalu pozostającego w dyspozycji Policji wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego do lokalu. Wyszczególnienie w decyzji o przydziale lokalu członków rodziny policjanta nie daje im samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ponieważ uprawnienie to ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant. Czym innym jest bowiem uprawnienie do lokalu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a czym innym uwzględnienie danej osoby przy przydziale lokalu na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy o Policji. Organ stwierdził, że przedmiotowy lokal nigdy nie został przydzielony B. Z. i członkom jej rodziny, a jej prawo miało charakter pochodny, gdyż wynikało z uprawnienia ojca. W stosunku do dzieci funkcjonariusza nie została wydana indywidualna decyzja o przydziale lokalu. Osoby te były ujęte przy przydziale, jako członkowie rodziny funkcjonariusza. Nabyły zatem prawa do lokalu z tytułu uprawnienia przysługującego ich ojcu. Poza sporem pozostaje również, że skarżąca oraz inne osoby wymienione w decyzje opróżnieniowej nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym. Nie znajduje również uzasadnienia wywodzenie przez ww. tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego z pisma z dnia [...] stycznia 1987 r. Naczelnika [...]. Zgodnie z tym pismem ówczesny organ Policji wyraził jedynie zgodę na dalsze zamieszkiwanie B. Z. wraz z rodziną w lokalu, a nie potwierdził jej tytułu prawnego do mieszkania. Jako dziecko funkcjonariusza posiadała ona prawo zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ale nie posiadała i nadal nie posiada samodzielnego prawa do lokalu z zasobów resortu spraw wewnętrznych i administracji. W skardze skierowanej w dniu 24 lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. Z. i A. Z. zakwestionowali w całości decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o opróżnieniu i przekazaniu w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. samodzielnie, a także art. 7, art. 77 i art. 80 i art. 76 § 1 w powiązaniu z przepisami prawa materialnego wymienionymi w zarzucie naruszenia przepisu prawa materialnego polegające na: - odstąpieniu od ustalenia, że czynność/akt z zakresu administracji publicznej wyrażona/-y w postaci pisma z dnia [...] stycznia 1987 r. (dokumentu urzędowego) jest ważnym tytułem prawnym skarżących do bezterminowego zajmowania lokalu i stanowiła/stanowił skuteczne zrzeczenie się przez organ wykonywania uprawnień dysponenckich (skutecznego wyłączenia lokalu z dyspozycji organu - Komendanta [...] Policji) w stosunku do lokalu przez 30 lat i jest w dalszym ciągu wiążąca dla organu, - odstąpieniu od ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których doszło do niedopełnienia przez organ obowiązku przekazania lokalu do zasobu właściwej miejscowo dzielnicy [...] wobec długotrwałego (trwającego 30 lat), pełnego uznania tytułu prawnego odwołujących się do lokalu, a w to miejsce uznanie, iż skarżący takiego tytułu nie posiadają, mimo, że zarówno organ I, jak i II instancji, były i są związane wydanym aktem/podjętą czynnością w dniu [...] stycznia 1987 r., - odstąpieniu od ustalenia, że skarżący posiadają tytuł prawny do zajmowania lokalu w oparciu o akt/czynność z zakresu administracji publicznej pozostającą w mocy od przeszło 30 lat, a wskazany tytuł prawny ma charakter samodzielny, a nie pochodny (w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji), a w tej sytuacji organ winien wziąć pod uwagę słuszny interes stron, który wyklucza zastosowanie art. 95 ust. 3 pkt 3 tejże ustawy, - pominięciu przez organ I instancji okoliczności (i uznaniu za prawidłowe tego pominięcia przez organ odwoławczy), że organy Policji przez 30 lat (w istocie do momentu wszczęcia postępowania) uznawały istniejący tytuł prawny odwołujących się do lokalu i nie podejmowały żadnych czynności eksmisyjnych wobec skarżących, uzasadnionych istnieniem potrzeb lokalowych dla pełniących służbę funkcjonariuszy Policji, - bezzasadnym przyjęciu przez organ odwoławczy, jako prawidłowego odstąpienia przez K[...]P od przedstawienia jakichkolwiek dowodów na okoliczność podejmowania działań eksmisyjnych wobec skarżących (czyli przez rzekomego dysponenta lokalu) przez 30 lat zamieszkiwania skarżących w lokalu (organ I instancji uznał wniosek pełnomocnika skarżących o przedstawienie takich dowodów za "figurę retoryczną" bez jakiegokolwiek uzasadnienia i odwołania się do materiału dowodowego), mimo, że tego rodzaju działania mogłyby pośrednio świadczyć, że lokal jest niezbędny dla funkcjonariuszy Policji i pozostaje w dalszym ciągu w dyspozycji organu podległego ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, a także art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez brak jednoznacznego ustalenia właściwego kręgu innych, poza skarżącymi, osób zamieszkałych w lokalu, a także, niezależnie od powyższego, poprzez brak ustalenia, czy tytuł prawny przyznany skarżącym obejmuje także te inne osoby, a w konsekwencji poprzez wydanie negatywnej, dolegliwej dla tych innych osób decyzji kształtującej ich sytuację prawną (o charakterze windykacyjnym i eksmisyjnym) w całkowitym oderwaniu od rzeczywistego stanu faktycznego, którego należyte ustalenie prowadziłoby do umorzenia postępowania, c) art. 7a k.p.a. samodzielnie, a także art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez całkowicie nieuzasadnione odebranie skarżącym uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu, w sytuacji gdy przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie wyłącza takiej jego wykładni (nie zawiera wyłączenia choćby zbliżonego do przypadku przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji stosowanego w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów), która do pojęcia "tytuł prawny" zalicza prawo do zamieszkiwania w lokalu uzyskane przez czynność/akt władczy organu, a także poprzez odstąpienie od umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość (ze względu na posiadanie ważnego tytułu prawnego do lokalu) i tym samym negatywne rozpatrzenie wniosku skarżących z dnia [...] kwietnia 2018 r. o umorzenie postępowania przez Komendanta [...] Policji i uznanie prawidłowości takiego działania przez Komendanta Głównego Policji, art. 6 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady praworządności w aspekcie równości wobec prawa i odebranie skarżącym ważnego i wiążącego także organy prawa do zamieszkiwania w lokalu w związku z niedopełnieniem przez organ I instancji, w ciągu 30 lat, obowiązku przekazania lokalu do zasobu gminy, w sytuacji gdy ten sam organ wobec innej osoby -· B. C. (również córki funkcjonariusza Policji - tak jak odwołująca się B. Z.) nie tylko wyraził zgodę na dalsze jej zamieszkanie, ale w oparciu o przepis art. 7 k.p.a. przekazał lokal do zasobu Dzielnicy [...] e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, mimo istnienia pełnej zasadności zarzutów odwołania skarżących od decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], art. 2 i art. 7 Konstytucji RP samodzielnie, a także w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., w związku z art. 90 ustawy o Policji oraz w związku z art. 136 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bezprawnej i niesprawiedliwej z uwagi na: - naruszenie przez orzekające w sprawie organy zasady ochrony praw nabytych, która w przypadku skarżących polegała na nabyciu bezterminowego prawa do lokalu w oparciu o własne, władcze, działanie (akt/czynność) organu I instancji (jego poprzednika prawnego) wiążącego zarówno ten organ, jak też organ odwoławczy, - pominięcie skutku prawnego tego władczego działania w postaci przyznania skarżącym bezterminowego tytułu prawnego do lokalu i jednoczesnego zwolnienia tego lokalu z dyspozycji organu podległego ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ustawy o Policji, - niedopełnienie formalnego obowiązku przekazania zwolnionego z dyspozycji lokalu do zasobu lokalowego [...] (właściwej miejscowo dzielnicy) i przerzucenie na strony (skarżących) konsekwencji niedopełnienia tego obowiązku poprzez następcze (po 30 latach) zakwestionowanie wiążącego tak skarżących, jak i organy Policji, bezterminowego tytułu prawnego do lokalu, - pominięcie przez organ odwoławczy (brak zajęcia jakiegokolwiek stanowiska w uzasadnieniu decyzji przez ten organ) istotnego dla rozpatrzenia sprawy wniosku dowodowego skarżących, zamieszczonego w odwołaniu, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci pisma Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] (załączonego do odwołania w kopii) na okoliczność, iż organ I instancji w tożsamym stanie faktycznym zastosował odmienne, korzystne dla strony kryteria i dopełnił, po przyznaniu tytułu prawnego do lokalu osobie – niefunkcjonariuszowi - formalnego obowiązku przekazania lokalu do zasobu właściwej gminy, w sytuacji gdy przyjęcie tego wniosku wykazałoby oczywiste naruszenie przez organ I instancji zasady praworządności i równości wobec prawa wobec skarżących. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię, a w dalszej konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu, że skarżący zajmują lokal bez tytułu prawnego, podczas gdy skarżący mają bezterminowy tytuł prawny do lokalu w oparciu o akt/czynność z zakresu administracji publicznej wydany/podjętą przez Naczelnika [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w dniu [...] stycznia 1987 r. nr [...], tj. akt/czynność, która/-y został/-a wydany/-a przez dysponenta lokalu i jednocześnie organ administracji publicznej, a zatem akt/czynność o charakterze władczym - kształtującym sytuację prawną skarżących (przyznający im bezterminowe uprawnienie do zajmowania lokalu), art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, a w dalszej konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie, polegające na przyjęciu, że akt/czynność z dnia [...] stycznia 1987, którą przyznano skarżącym bezterminowe prawo do zajmowania lokalu (bezterminowy tytuł prawny do lokalu) ma charakter cywilnoprawny wyłączony ww. ustawą (organ działał w ramach stosunków cywilnoprawnych, w ramach dominium), podczas gdy w przypadku skarżących organ, jako dysponent lokalu, działał w ramach uprawnienia publicznoprawnego (w ramach stosunków władczych - administracyjnoprawnych, w ramach imperium), a tym samym przepis art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów nie ma do skarżących w ogóle zastosowania, art. 90 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na przyjęciu, że lokal zajmowany przez skarżących w dalszym ciągu znajduje się w dyspozycji organu I instancji, w sytuacji gdy lokal ten został wyłączony z tej dyspozycji przeszło 30 lat temu na mocy aktu/czynności, która została wydana przez dysponenta lokalu w dniu [...] stycznia 1987 r., a niedopełnienie przez organ formalnego przekazania lokalu do zasobu właściwej dzielnicy [...] nie jest przesłanką do jego ponownego włączenia do tego zasobu po upływie 30 lat z uwagi na wiążący, bezterminowy tytuł prawny do lokalu przyznany skarżącym w 1987 r. Skarżący z uwagi na wywiedzione zarzuty, wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, względnie, w oparciu o przepis art. 145 § 3 p.p.s.a., z uwagi na istniejącą podstawę do umorzenia postępowania, o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i jednoczesne umorzenie postępowania. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że materiał dowodowy wskazuje jasno, że lokal mieszkalny, który zamieszkuje B. Z. wraz z rodziną należy do kategorii lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Okoliczność ta pozostaje bezsporna i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Wprawdzie Komendant [...] Policji nie jest właścicielem tego lokalu mieszkalnego, lecz dysponuje nim jako lokalem służbowym przeznaczonym na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji na podstawie przepisów ustawy o Policji oraz § 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1170). Zdaniem organu, w trakcie postępowania administracyjnego zebrano w sposób wyczerpujący i rozpatrzono cały materiał dowodowy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz ustalono, że skarżąca i jej rodzina nie posiadają uprawnia do spornego lokalu. Brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że skarga na decyzję lub postanowienie może zostać uwzględniona tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, iż problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 z późn. zm) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 288 z późn. zm.), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa", mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 ustawy. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia dyspozycyjności organów Policji na gruncie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.). Pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się art. 90 ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 (LEX nr 74801), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Status zajmowanego przez skarżącą lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1122/10, z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt. I OSK 220/12 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Na podstawie art. 29 ustawy zaopatrzeniowej, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ustawy powołanej wyżej przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną, że B. Z. nie jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Oznacza to, że nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie może tego tytułu prawnego uzyskać. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji jest przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Odnośnie zaś zarzutu niedopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentu urzędowego z pisma Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2003 r. na okoliczność, iż organ I instancji w tożsamym stanie faktycznym zastosował odmienne, korzystne dla strony kryteria, należy stwierdzić, że w każdej sprawie organ administracyjny czyni własne ustalenia i co do zasady nie jest związany ustaleniami z innej sprawy. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszyły przepisów postępowania, a także dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 listopada 2020 r., wydane na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło