II GZ 503/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 2387/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2021 r. nr DZP-II.603.17.2021 w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności zażaleń postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2387/21, odrzucił skargę R. P. (skarżący) na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń na pisma Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego i egzaminu radcowskiego. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 29 marca 2022 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, zaś postanowieniem z 15 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Zażalenie na postanowienie z 15 lipca 2022 r. zostało odrzucone postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. Zarządzeniem Sędziego Sprawozdawcy z 19 stycznia 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o wyłączenie autora zaskarżonego orzeczenia. Postanowieniem z 17 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wyłączenia sędziego WSA Tomasza Sałka. Postanowieniami z 24 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny: oddalił zażalenie na zarządzenie z 19 stycznia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi (II GZ 492/23), oddalił zażalenie na postanowienie z 17 sierpnia 2023 r. o odmowie wyłączenia sędziego (II GZ 493/23), oddalił zażalenie na postanowienie z 19 stycznia 2023 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy (II GZ 494/23). Zarządzeniem z 10 maja 2024 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 19 stycznia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało przez skarżącego odebrane 29 maja 2024 r., a w odpowiedzi na nie, skarżący wniósł o uzupełnienie wezwania poprzez wskazanie kto jest strona przeciwną. Skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Odrzucając skargę na podstawie art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Sąd Wojewódzki wskazał, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3 cytowanego przepisu). Sąd Wojewódzki wobec złożenia przez skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał na utrwalony pogląd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym, złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy, a w szczególności nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Sąd I instancji wskazał, że postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy zakończyło się prawomocnie, na skutek wydania przez WSA w Warszawie w dniu 15 lipca 2022 r. postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 marca 2022 r. Wnoszone przez skarżącego kolejne zażalenia (zażalenie na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia), nie przyniosły zamierzonych przez skarżącego skutków – postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z 19 stycznia 2023 r. wydane w przedmiocie odrzucenia zażalenia, wskazując, że przepisy prawa nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a. Postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie orzekł w kwestii wpisu od skargi i wyłączenia sędziego. Zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego zostały oddalone (II GZ 492/23 i II GZ 493/23). Sąd Wojewódzki wskazał, że zasadnie skarżący został ponownie wezwany, zarządzeniem z dnia 10 maja 2024 r., do wykonania prawomocnego zarządzenia z 19 stycznia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W zarządzeniu dodatkowo wskazano, że postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II GZ 492/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. zarządzenie. Skarżący powyższe wezwanie odebrał 29 maja 2024 r. i w siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 5 czerwca 2024 r. nie uiścił wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Powyższe potwierdza informacja z 17 czerwca 2024 r., że do dnia 10 czerwca 2024 r. nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. W związku z powyższym Sąd i instancji odrzucił skargę. Odnosząc się do pisma z dnia z 5 czerwca 2024 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że w zarządzeniu z 10 maja 2024 r. została wskazana sygnatura sprawy, data zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi (w tamtym zarządzeniu wskazano organ oraz przedmiot sprawy), kwota jaką należy uiścić, termin, rygor, jak również data oraz sygnatura sprawy pod, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, tym samym były do dane wystarczające do zidentyfikowania sprawy, która podkreślić należy, toczy się od września 2021 r. Skarżący wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, żądając jego uchylenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie jako oczywiście bezzasadne podlegało oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem art. 220 § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, pisma podlegają odrzuceniu przez sąd w drodze postanowienia. W przedmiotowej sprawie skarżący nie zachował siedmiodniowego ustawowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2021 r., pomimo prawidłowego i skutecznego wezwania zarządzeniem z dnia 10 maja 2024 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 19 stycznia 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skutku rozpoczęcia biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu sądowego (od dnia odbioru odpisu wezwania) nie mógł ubezskutecznić zawarty w piśmie z dnia 5 czerwca 2024 r. kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, albowiem strona skarżąca nie może czynić przedmiotem odniesienia – dla wskazywanego stanu faktycznego w zakresie jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego – sytuacji procesowej, która już zaistniała i została prawomocnie rozstrzygnięta, a skierowane do niej nowe wezwanie ma jedynie charakter kontynuacyjny względem pierwotnego zarządzenia wzywającego w przeszłości do uiszczenia kosztów sądowych oraz wykonawczy względem prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 46/24). Wskazane powyżej naruszenie terminu ustawowego do uiszczenia należnego wpisu od skargi i jego ostateczne nieuiszczenie obligowało Sąd I instancji do wydania postanowienia o jej odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a. Wobec stwierdzenia formalnej i treściowej prawidłowości zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu zażalenia na powyższe postanowienie.