III SA/Gl 625/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 22 maja 2024 r. nr 1843/RT/2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę. Przedmiotem skargi G. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G. z/s w K. (dalej: skarżący, strona, Beneficjent) jest decyzja Zarządu Województwa Śląskiego (dalej: IZ, organ, IZ RPO WSL) z 22 maja 2024 r., nr 1843/RT/2024, [...], zobowiązującą skarżącego do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 43 727,25 zł powiększoną o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych. Decyzję wydano na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.; Dz.U. z 2024 r. poz. 572), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 566), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm. dalej: u.f.p.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm. dalej: ustawa wdrożeniowa, u.z.p.s.). Powyższą decyzję wydano w następującym stanie faktycznym. W dniu 20 marca 2017 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 a G. J. umowa, nr [...], o dofinansowanie projektu pn. [...], w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: "umowa o dofinansowanie projektu"). Do ww. umowy zostały zawarte dwa aneksy (z 2 lutego 2018 r. i 15 marca 2019 r.). Projekt realizowany był w okresie od 1 marca 2017 r. do 28 lutego 2019 r. Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie realizacji projektu celem głównym projektu było: "pogodzenie życia zawodowego i rodzinnego 60 osób w wieku 20-39 lat zamieszkałych lub pracujących na terenie S., posiadających dzieci do 3 lat, poprzez umożliwienie korzystania z 1 żłobka utworzonego w ramach projektu, a w konsekwencji ułatwienie wejścia lub powrotu na rynek pracy osobom pozostającym poza nim z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem do lat 3, w czasie do 30 września 2019 r. Realizacja celu będzie możliwa poprzez dokonanie adaptacji 1 lokalu na potrzeby żłobka (łącznie 60 miejsc) w czasie od 1 października 2017 r. do 28 lutego 2019 r., a także zapewnienia funkcjonowania utworzonych placówek w czasie 10 miesięcy (grudzień 2018 - wrzesień 2019). W ramach realizowanego projektu, Beneficjent utworzył placówkę Niepubliczny Żłobek [...] na terenie S. zlokalizowaną przy ulicy [...]. Zgodnie z Regulaminem konkursu, nr [...], w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oraz wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu nr [...], Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu, z uwagi na sfinansowanie w projekcie wydatków w ramach cross- financingu, które stanowiły koszty kwalifikowalne projektu (zgodnie z art. 71 Rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.). Beneficjent otrzymał w ramach zaliczki środki europejskie oraz dotację z budżetu państwa w następujących dniach i wysokości: - w dniu 3 listopada 2017 r. – 338 068,18 zł (EFS) oraz 11 931,82 zł (BP); - w dniu 2 maja 2019 r. – 874 598,80 zł (EFS); - w dniu 30 kwietnia 2019 r. – 30 868,19 zł (BP). Okres realizacji projektu pn. "[...]" zakończył się 30 września 2019 r., a końcowy wniosek o płatność nr [...] za okres od 26 czerwca 2019 r. do 30 września 2019 r. został zatwierdzony przez IZ 11 września 2020 r. Ta data zapoczątkowała okres trwałości projektu wynoszący 3 lata tj. do 11 września 2023 r. (1095 dni). Decyzją Prezydenta Miasta S. 13 września 2022 r. wykreślono z rejestru żłobków dziecięcych, żłobek [...] w S., o czym Beneficjent poinformował organ dopiero w rocznym sprawozdaniu 17 maja 2023 r. Do utrzymania trwałości projektu i rezultatów Beneficjent zobowiązał się w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie w brzmieniu określonym w § 1 ust. 3 aneksu do umowy zawartym 15 marca 2019 r. - zgodnie z art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (rozporządzenie ogólne). Naruszenie trwałości projektu stanowi naruszenie umowy, a tym samym naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Powyższe oznacza także naruszenie zapisów Podrozdział 5.3 Wytycznych (Trwałość projektu). W związku z powyższym Zarząd Województwa Śląskiego uchwałą nr [...] z 6 września 2023 r., działając m.in. na podstawie art. 207 u.f.p., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania, w związku z naruszeniem trwałości projektu przez Beneficjenta. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 12 września 2023 r. Prowadzone postępowanie administracyjne zapewniało stronie czynny udział na każdym jego etapie. Strona mogła w każdym czasie zapoznać się z aktami sprawy. Realizując obowiązek wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. organ pismem z dnia 3 listopada 2023 r. zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów i materiałów. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego dokonano szczegółowej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Potwierdzono fakt niezachowania przez Beneficjenta trwałości projektu. Organ I Instancji stwierdził, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu odnośnie nowo utworzonego żłobka przy ul. [...] w S. w ramach projektu nr [...], a tym samym naruszył zapisy § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu oraz Wytycznych (Rozdział 5.3, pkt 2 i 6 lit.a) i c). oraz warunków kwalifikowalności wydatków, wskazanych w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e) Wytycznych, które mówią, że wydatek, kwalifikujący się do współfinansowania, ma być zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego oraz zostać poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących w ramach RPO WSL 2014-2020, przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W efekcie stwierdzonego naruszenia przepisów przez Beneficjenta, IZ była zobligowana do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. Beneficjent nie zachował trwałości projektu przez 364 dni, co stanowiło 33,24% (364/1095 =33,24%) wymaganego okresu. Łączna wartość kwalifikowanych wydatków w ramach cross-financingu to kwota 124 573,96 zł, która wraz z kosztami pośrednimi rozliczanymi 20 – procentową stawką ryczałtową w kwocie 24 914, 79 zł wynosi 149 488,75 zł. Niedochowanie trwałości w projekcie w 33,24% skutkowało naliczeniem korekty w wysokości 41 408,38 zł (124 573,96 zł x 33,24%) co stanowi 35 445,57 zł środków dofinansowania i 5 962,81 zł wkładu własnego niepodlegającego zwrotowi, Ponadto za niekwalifikowalne uznano koszty pośrednie rozliczane ryczałtem w wysokości 8 281,68 zł (41 408,38 zł x 20%). IZ RPO WSL ustaliła, że kwota w wysokości 49 690,06 zł stanowi nieprawidłowość, z czego - zgodnie z montażem określonym w § 2 umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksami - 88% stanowi wartość dofinansowania w wysokości 43 727,25 zł. Wobec powyższego IZ RPO WSL wezwała Beneficjenta do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 43 727,25 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania transzy do dnia wpływu na rachunek IZ w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków. Naruszenie trwałości projektu stanowi naruszenie umowy, a tym samym naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Powyższe oznacza także naruszenie zapisów Podrozdział 5.3 Wytycznych (Trwałość projektu). Mając na uwadze, że projekt został zakończony oraz ostatecznie rozliczony, kwota stwierdzonej nieprawidłowości podlegająca zwrotowi została wyliczona zgodnie z montażem finansowym określonym w § 2 umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksami, tj. 88% wartości nieprawidłowości (z czego 85% dofinansowania UE oraz 3% współfinansowania krajowego), co stanowi 43 727,25 zł (88% x 49 690,06 zł). Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją nr [...] z 6 grudnia 2023 r., zobowiązującą Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, dofinansowania w kwocie 43 727,25 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem przez IZ RPO nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta w ramach RPO WSL 2014-2020. Pismem z 9 stycznia 2024 r. Beneficjent wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z 6 grudnia 2023 r. Beneficjent zaskarżył w całości przedmiotową decyzję, wnosząc o ponownie rozpatrzenie sprawy i zarzucając: 1. niewykazanie przez organ potencjalnej szkody w budżecie UE, 2. niewykazanie przez organ, że nieprawidłowość była wynikiem działania czy też zaniechania Beneficjenta; 2. naruszenie zasady proporcjonalności; 3. nieprawidłowy sposób ustalenia kwoty do zwrotu. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy IZ RPO WSL wydała opisaną na wstępie decyzję z dnia 22 maja 2024 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z 6 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji IZ podtrzymała w całości wcześniejsze stanowisko tego organu. Pismem z 14 lutego 2024 r., strona została poinformowana o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzeniu co do zebranych dowodów. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy organ kilkakrotnie informował skarżącego o nowych terminach załatwienia sprawy. Zarząd Województwa Śląskiego przeanalizował ponownie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stan faktyczny i prawny, w wyniku czego stwierdził, że decyzja organu z 6 grudnia 2023 r. jest prawidłowa. Organ II instancji nie stwierdził żadnych przesłanek, które uzasadniałyby uchylenie decyzji I instancji. Organ II instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji. W szczególności stwierdził, że zgodnie z § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. wraz z aneksami Beneficjent zobowiązał się zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego do utrzymania trwałości projektu. Wytyczne wskazują, że zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Za datę płatności końcowej, o której mowa wyżej uznaje się w przypadku, gdy w ramach rozliczenia wniosku o płatność końcową beneficjentowi przekazywane są środki - datę obciążenia rachunku płatnika, a w pozostałych przypadkach - datę zatwierdzenia wniosku o płatność końcową (zgodnie z Rozdziałem 5, Podrozdziałem 5.3, pkt 3 Wytycznych). Zgodnie z Wytycznymi MŚP oznacza mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Pojęcia te zdefiniowane zostały w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 221 z późn. zm.). W oparciu o oświadczenie złożone przez Beneficjenta we Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz zawarte w składanych dokumentach pn. Roczne sprawozdania z zachowania trwałości organ ustalił, że Beneficjent ma status małego przedsiębiorstwa. Zatem termin zachowania trwałości obejmuje okres 3 lat, liczonych od dnia 11 września 2020 r., tj. od daty zatwierdzenia wniosku o płatność końcową. Beneficjent winien zachować trwałość, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego przez 3 lata, tj. przez 1095 dni od 11 września 2020 r. (od płatności końcowej na rzecz Beneficjenta) do 11 września 2023 r. Beneficjent 17 maja 2023 r. w dokumencie pt. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" poinformował IZ o fakcie wykreślenia żłobka przy ul. [...] w S. z rejestru żłobków. Beneficjent przekazał informację o okoliczności powodującej naruszenie trwałości projektu dopiero na etapie realizacji obowiązku sprawozdawczego. Zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 6): 6) Naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia w okresie trwałości co najmniej jednej z poniższych przesłanek: a) zaprzestano działalności produkcyjnej lub ją relokowano poza obszar wsparcia PO, b) nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści, c) nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. (...) 8) Zasada trwałości nie ma zastosowania w przypadku: a) instrumentów finansowych, b) sytuacji, gdy beneficjent zaprzestał działalności z powodu ogłoszenia upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa w rozumieniu art. 71 rozporządzenia ogólnego. Z informacji dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wynika że w odniesieniu do skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G. brak jest wpisów zawierających informacje o upadłości, postępowaniu naprawczym czy też postępowaniu restrukturyzacyjnym. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że Beneficjent nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat. Zaprzestanie działalności żłobka przy ul. [...] w S. począwszy od 13 września 2022 r. skutkowało naruszeniem obowiązku zachowania trwałości projektu. Organ wskazał, że zgodnie z Wytycznymi w przypadku projektów wspófinansowanych ze środków EFS zachowanie trwałości projektu obowiązuje wyłącznie w odniesieniu do wydatków ponoszonych jako cross-financing. W zakresie placówki przy ul. [...] w S. Beneficjent wykazał w ramach cross-financingu wydatki poniesione na wykonanie prac adaptacyjnych w celu przystosowania lokalu: - we wniosku o płatność nr [...] na łączną kwotę 52 566,00 zł, - we wniosku o płatność nr [...] na łączną kwotę 13469,15 zł; - we wniosku o płatność nr [...] na łączną kwotę 724,74 zł; we wniosku o płatność nr [...] na łączną kwotę 57 814,07 zł. Wartość poniesionych wydatków dotyczących cross-financingu, objętych obowiązkiem zachowania trwałości projektu, które stanowiły koszty bezpośrednie wyniosła w analizowanej sprawie 124 573,96 zł. Zgodnie z ustaleniami, naruszenie trwałości projektu nastąpiło 13 września 2022 r., Beneficjent nie zachował trwałości projektu przez 364 dni, co stanowi 33,24% (364/1095 = 33,24%) wymaganego okresu. Niedochowanie trwałości w projekcie w 33,24% skutkuje naliczeniem korekty w wysokości 41 408,38 zł (124 573,96 zł x 33,24%), co stanowi 35 445,57 zł środków dofinansowania i 5 962,81 wkładu własnego niepodlegającego zwrotowi. Zdaniem organu w przypadku uznania za niekwalifikowalne kosztów bezpośrednich, w stosunku do których zostały naliczone koszty pośrednie pomniejszeniu powinny ulec także koszty pośrednie. Zgodnie z § 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie: "koszty pośrednie projektu rozliczane stawką ryczałtową zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 25 lit. e, stanowią 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich". Wysokość niekwalifikowalnych kosztów pośrednich obliczono wg następującego wzoru: 41 408,38 zł (wysokość niekwalifikowalnych kosztów bezpośrednich w ramach dofinansowania oraz wkładu własnego) x 20% (wysokość kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem) = 8 281,68 zł. W związku z naruszeniem zasady trwałości projektu nr [...], Organ uznał za nieprawidłowość podlegającą zwrotowi kwotę 43 727,25 zł z tytułu naruszenia trwałości projektu. Ponadto za niekwalifikowalny uznaje się wkład własny w wysokości 5 962,81 zł, który nie podlega zwrotowi. W opinii organu stwierdzenie naruszenia trwałości projektu, powoduje konieczność zwrotu środków nieprawidłowych wraz z odsetkami liczonymi, zgodnie z art. 207 u.f.p., od dnia przekazania środków, z których sfinansowano zakup w ramach cross-financingu, zgodnie z poniższym wykazem zawartym w tabeli (str. 22-23 zaskarżonej decyzji). Według organu naruszenie trwałości, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego, stanowi jednocześnie nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, która oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Organ II Instancji w pełni zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że zgromadzona w sprawie dokumentacja potwierdza naruszenie obowiązujących procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., określonych w umowie o dofinansowanie projektu w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego. Naruszenie trwałości projektu, do której utrzymania w okresie trzech lat od daty płatności końcowej, tj. od 11 września 2020 r., strona była zobowiązana na podstawie postanowień zawartych w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie jako części systemu realizacji Regionalnego Programu Województwa Śląskiego na lata 2014-2020), stanowi o naruszeniu zapisów Wytycznych (rozdział 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz stanowi o naruszeniu warunków kwalifikowalności wydatków, wskazanych w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e) Wytycznych, które mówią , że wydatek, kwalifikujący się do współfinansowania, ma być zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, a także poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie projektu, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących w ramach RPO WSL 2014-2020, przywołanych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Przesłanka działania/zaniechania została w tym przypadku bezsprzecznie spełniona. Beneficjent bowiem, zaprzestał działalności projektowej w odniesieniu do żłobka zlokalizowanego przy ul. [...] w S. w okresie obowiązywania trwałości, pomimo obowiązków wynikających z zawartej z IZ RPO WSL umowy o dofinansowanie, Wytycznych oraz art. 71 rozporządzenia ogólnego. Ostatnią przesłanką nieprawidłowości jest szkoda, która w przedmiotowym zakresie przybiera postać szkody realnej. W niniejszej sprawie, taka postać szkody wystąpiła, ponieważ Beneficjent otrzymując środki na realizację projektu nr [...] zapewnić miał w okresie trwałości "istnienie" zasobów infrastrukturalnych sfinansowanych ze środków unijnych, czego w tej sprawie nie dochował. W ocenie IZ RPO WSL Beneficjent w ramach projektu współfinansowanego z RPO WSL 2014-2020 naruszył postanowienia zawarte w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu (w żłobku przy ul. [...] w S.) zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego oraz zapisy Wytycznych wskazane w rozdziale 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e). Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Zgodnie z dyspozycją ww. normy w takiej sytuacji środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Mając powyższe na uwadze w ocenie organu wydatki poniesione z dofinansowania w ramach projektu pn. "[...]" zostały uznane za niekwalifikowalne. W związku z powyższym zasadne stało się postępowanie zmierzające do zwrotu środków zgodnie z art. 207 w związku z art. 184 u.f.p. W powyższym stanie faktycznym i prawnym Zarząd Województwa Śląskiego wydał zaskarżoną decyzję z 22 maja 2024 r. W skardze do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez Organ kwestii przedawnienia, bowiem bez rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w kwestii przedawnienia nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa (Wyrok WSA w Opolu z 8.05.2024 r., I SA/Op 343/23, LEX nr 3718116); 2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez Organ czy do zaprzestania działalności w ramach projektu doszło na skutek działania bądź zaniechania Skarżącego czy też na skutek okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 pkt 36 w związku z art. 71 ust. 1 lit. a) ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej Rozporządzenie 1303/2013) poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż do naruszenia trwałości operacji dochodzi w każdym przypadku zaprzestania działalności, podczas gdy Organ winien wykazać, iż zaprzestanie działalności pozostaje w związku z działaniem lub zaniechaniem po stronie skarżącego; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 143 ust. 2 w związku z art. 71 rozporządzenia 1303/2013 poprzez dokonanie korekty finansowej z naruszeniem zasady proporcjonalności. Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności wskazał, że należy ocenić, czy nie nastąpiło w przedmiotowej sprawie przedawnienie i związane z tym wygaśnięcie kompetencji organu do wydania decyzji określającej obowiązek zwrotu środków publicznych. Skarżący podkreślił, że dzień, w którym kończy bieg termin przedawnienia, stanowi nieprzekraczalną cezurę czasową i po tym dniu organ jest uprawniony wyłącznie do wydania decyzji umarzającej prowadzone postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Ponieważ przedmiotowa sprawa dotyczy gospodarowania środkami publicznymi pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej, dystrybuowanymi za pomocą Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przydzielonymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 należy odwołać się do przepisów rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE. L. z 1995 r. Nr 312, str. 1) (dalej: rozporządzenie 2988/95). Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 stanowi, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata (akapit 1). W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustala. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu (akapit 2). Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o który zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (akapit 3). Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 (akapit 4). Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego (art. 3 ust. 2 rozporządzenia 2988/95). Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2 (art. 3 ust. 3 rozporządzenia 2988/95). Nadto skarżący wskazał, iż według art. 1 ust. 1-2 rozporządzenia 2988/95, w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich niniejszym przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego. Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Obecnie (od 2 września 2017 r.) kwestia przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, wynikających z ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p., jest uregulowana w art. 66a ust. 1 u.f.p. Przepis ten, co istotne, dotyczy terminu wykonania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, a nie przedawnienia z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. W analizowanej sprawie początek biegu przedawnienia nie jest związany z otrzymaniem środków finansowych, lecz z samym zdarzeniem zaistnienia nieprawidłowości i ich ustania (wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., I GSK 925/19). Decyzja określająca zwrot ma charakter deklaratoryjny. Wobec tego, do przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie wystarczy doręczenie decyzji organu wydanej w pierwszej instancji, lecz konieczne jest doręczenie decyzji ostatecznej (wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., I GSK 1994/19). NSA w wyroku z 14 lipca 2021 r., I GSK 1956/18, stwierdził, że nie podziela poglądu, wedle którego podstawę rekonstrukcji normy prawnej do ustalenia okresu przedawnienia prawa żądania zwrotu dofinansowania ze środków budżetu Unii Europejskiej stanowi przepis art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), bowiem w świetle zasady pierwszeństwa unijnego podstawę tę stanowią przepisy Unii Europejskiej. Pomimo zatem odesłania zawartego w art. 67 u.f.p. - przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie regulującym przedawnienie, co do zasady, nie stosuje się, z uwagi na przepisy szczególne rozporządzenia. Zdaniem skarżącego artykuł 3 ust. 2 akapit 1 rozporządzenia 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że wywołuje on bezpośredni skutek w krajowych porządkach prawnych, bez konieczności przyjmowania przez organy krajowe przepisów wykonawczych. Wynika z tego, że adresat decyzji o odzyskaniu nienależnie pobranych kwot powinien w każdym wypadku móc powołać się na upływ terminu wykonania przewidzianego w art. 3 ust. 2 akapit 1 tego rozporządzenia lub, w odpowiednim przypadku, na upływ przedłużonego na podstawie art. 3 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia terminu wykonania aby sprzeciwić się przymusowej egzekucji tych kwot (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 7 kwietnia 2022 r., C-447/20). Taka sama zasada bezpośredniego skutku obowiązuje też w odniesieniu do art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95. Przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 ma kluczowe znaczenie dla oceny przedawnienia należności i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. To jego unormowanie powinno stanowić podstawę rozważań w tej kwestii. Niewątpliwie zwrot środków unijnych powinien pozostawać w zgodzie z regulacjami prawa unijnego, w odniesieniu do których istnieje pierwszeństwo ich stosowania w stosunku do prawa krajowego. W ocenie strony analiza decyzji ostatecznej wskazuje, że kwestia przedawnienia nie była przedmiotem analizy i w wydanej decyzji ostatecznej bowiem brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do tego aspektu. Niewątpliwie, przed przystąpieniem do wydania decyzji, organ powinien wypowiedzieć się w przedmiocie przedawnienia i rozważyć wyżej wymienione warunki wynikające z rozporządzenia 2988/95 (Wyrok WSA w Opolu z 8.05.2024 r., I SA/Op 343/23). Przedawnienie oznacza bezpowrotną utratę możliwości wydania decyzji przez organ administracji. Dlatego też w takiej sytuacji organ powinien niezwykle precyzyjnie wskazać okoliczności, z których wywodzi możliwość orzekania. Natomiast Zarząd Województwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie poświęcił przedawnieniu (jego aspektom faktycznym i prawnym) żadnej uwagi. Zaniechał ustalenia: - charakteru stwierdzonych nieprawidłowości, - momentu ich wystąpienia ze wskazaniem konkretnej daty wyznaczającej początek biegu terminu przedawnienia i jego koniec, - zdarzeń, skutkujących przerwaniem albo zawieszeniem terminu przedawnienia z powodów określonych w rozporządzeniu 2988/95, - konkretnej daty, w której przerwany lub zawieszony termin przedawnienia rozpoczął swój bieg na nowo lub biegł dalej, - daty granicznej orzekania. Strona nadmieniła, że bez rzetelnie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w kwestii przedawnienia nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa. Przypomniał, że rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej - odtworzenie prawdy obiektywnej i zastosowanie adekwatnych przepisów prawa - należy do organu. Ponadto zdaniem strony organ analizując nieprawidłowość ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że Beneficjent zaprzestał działalności projektowej. Organ nie dokonał analizy przyczyn takiego stanu rzeczy i czy rzeczywiście zaprzestanie działalności było skutkiem działania/zaniechania Beneficjenta. W niniejszej sprawie organ nie wykazał, że zaszła przesłanka działania bądź zaniechania po stronie Beneficjenta, a tym samym nie może być mowy o nieprawidłowości. Według skarżącego, z art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 jednoznacznie wynika, że wymiar korekty finansowej powinien zostać dokonany z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Z przepisu tego expressis verbis wynika, że właściwe instytucje (tutaj: Organ I instancji) "stosują proporcjonalną korektę". Takie stwierdzenie znajduje swoje potwierdzenie w dostępnym orzecznictwie unijnym oraz stanowiska rzeczników generalnych. Organ tymczasem w treści decyzji w ogóle nie dokonuje rozważań dotyczących zasady proporcjonalności. Organ nie powinien zatem ograniczyć się do wyliczenia korekty w oparciu do ilości dni, ale odnieść się również do zasady proporcjonalności ustalając czy określoną w oparciu o zasady ogólne korektę należy miarkować ze względu na charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, wagi nieprawidłowości, straty finansowej poniesionej przez dany fundusz. Skarżący zarzucił, że brzmienie art. 71 rozporządzenia NR 1303/2013 wskazuje, iż kwoty nienależnie wypłacone są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów. Dalej wskazał, że sposób obliczenia nieprawidłowości powinien odnosić się do faktycznych jej skutków. Skoro zatem zachowanie trwałości dotyczy infrastruktury, co w zaistniałej sytuacji, zakładając nawet naruszenie trwałości, zasadne jest odniesienie się do wartości wydatków w ramach cross-financingu jako podstawy obliczeń. Skarżący podniósł, że organ w ogóle nie wskazał dlaczego przyjmuje jako okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Treść rozporządzenia mówi o okresie, a więc winien on odpowiadać faktycznemu, realnemu okresowi naruszenia, a nie pełnym dniom, które obejmują przecież również dni wolne od pracy, weekendy, a także czas, w którym placówka i tak by nie funkcjonowała. W tym okresie nie dochodziło do naruszeń. Skarżący wyjaśnił, że placówka czynna była nie więcej niż 10 godzin na dobę i ewentualnie w tym okresie dochodziło do naruszenia. Co więcej - okres ten należałoby pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (Święta), a także przyjąć korektę o dni, w których czas opieki był skrócony. Niezależnie od powyższego wskazał, że tak ustalona korekta winna być również poddana miarkowaniu w oparciu o zasadę proporcjonalności. W odpowiedzi na skargę IZ wniosła o jej oddalenie podtrzymując uprzednio zaprezentowane stanowisko. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów, w tym do zarzutu przedawnienia, uznając go za niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz 1634, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd oparł się na stanie faktycznym ustalonym przez IZ. Należy podkreślić, że skarżący nie kwestionuje tego stanu, a jedynie różni się w jego ocenie, czemu dał wyraz w skardze. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: (...) 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Z kolei, art. 184 u.f.p. stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu Pod pojęciem innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia danego projektu do dofinansowania. Zgodnie z art. 206 u.f.p. szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa m.in. w art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy wdrożeniowej. Umowa ta w myśl art. 206 ust. 2 u.f.p. powinna zawierać w szczególności zobowiązanie do stosowania wytycznych, o których mowa w art. 2 pkt 32 rozporządzenia ogólnego tj. instrumentów prawnych określających ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności skierowane do instytucji uczestniczących w realizacji programów operacyjnych oraz stosowane przez te instytucje na podstawie właściwego porozumienia, kontraktu terytorialnego albo umowy oraz przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie projektu. Powyższe oznacza, że procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p. mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący i odstępstwo od niego stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p. Umowa o dofinansowanie projektu z dnia 20 marca 2017 r. sprecyzowała obowiązki, do których skarżący się zobowiązał, aby móc korzystać z praw wynikających z ww. umowy. Skarżący zobowiązał się między innymi do: realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego (§ 4ust.1); stosowania przepisów prawa unijnego i krajowego oraz Wytycznych, w tym m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 22 sierpnia 2019 r. (§ 4 ust. 4); realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie, a w przypadku dokonania zmian w projekcie, jego realizacja miała odbywać się w zgodnie z aktualnym wnioskiem. (§ 10 ust 4). W skardze, skarżący podniósł, że organ w przedmiotowej sprawie nie rozważył kwestii przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ szeroko odniósł się do tego zarzutu, wskazując na jego bezzasadność. Sąd w składzie orzekającym podziela co do zasady stanowisko organu, że nie doszło w kontrolowanej sprawie do przedawnienia zobowiązania skarżącego. Organ wskazał na art. 3 Rozporządzenia RADY (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich i zawarte w nim regulacje. Tymczasem ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1475, dalej powoływana także jako ustawa zmieniająca), która weszła w życie 2 września 2017 r., do ustawy o finansach publicznych dodano przepis art. 66a. Stosownie zaś do art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p., zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. W art. 60 pkt 6 u.f.p. do środków publicznych ustawodawca zaliczył należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Z kolei decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., to decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu powyższych środków, czyli taka jak w niniejszej sprawie. W myśl zaś art. 28 ust. 2 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie zwrotu środków, o których mowa w ustawie o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca użył precyzyjnego określenia "do postępowań", a nie na przykład "w sprawach zwrotu", zatem powyższy przepis intertemporalny dotyczy stosowania zmienionych przepisów wprowadzonych ustawą zmieniająca względem postępowań wszczętych po 2 września 2017 r. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie zwrotu środków zostało wszczęte w dniu 6 września 2023 r., a zatem w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 66a u.f.p. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p. bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania określonego w decyzji o zwrocie środków, rozpoczął się dopiero w dniu kiedy zaskarżona decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna, tj. 22 maja 2024 r. A zatem w kwestii przedawnienia należało uwzględnić art. 66a u.f.p., który obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania zwrotowego oraz wydania zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2024 r., sygn. I GSK 1604/23 i orzecznictwo tam powołane). Zatem bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania określonego w decyzji o zwrocie środków rozpoczął się dopiero w dniu kiedy zaskarżona decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna tj. 22 maja 2024 r. W związku z powyższym zarzut przedawnienia nie jest zasadny. Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro skarżący na etapie postępowania administracyjnego, czy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ani razu nie podnosił zarzutu przedawnienia, to materia ta nie musiała stanowić przedmiot wywodu prawnego zawartego w decyzji organów obu instancji. Odnosząc się do kwestii braku rozważenia przez organ czy do zaprzestania działania w ramach projektu doszło przez brak działania i zaniechania Beneficjenta, wskazać należy, że skarżący dopiero 17 maja 2023 r. w dokumencie pt. "Roczne sprawozdanie z zachowania trwałości" poinformował IZ o fakcie wykreślenia żłobka przy ul. [...] w S. z rejestru żłobków. W ww. sprawozdaniu Beneficjent udzielił odpowiedzi "TAK" na pytanie nr 5, czy nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. Jednocześnie w uzasadnieniu Beneficjent wskazał datę 13 września 2022 r. jako datę wykreślenia z rejestru żłobka przy ul. [...] w K. Powyższe dowodzi, że Beneficjent przekazał informację o okoliczności powodującej naruszenie trwałości projektu dopiero na etapie realizacji obowiązku sprawozdawczego, tj. po ponad 8 miesiącach od zaistnienia tej okoliczności. Natomiast zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 6): 6) Naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia w okresie trwałości co najmniej jednej z poniższych przesłanek: a) zaprzestano działalności produkcyjnej lub ją relokowano poza obszar wsparcia PO, b) nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści, c) nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. (...) 8) zasada trwałości nie ma zastosowania w przypadku: a) instrumentów finansowych, b) sytuacji, gdy beneficjent zaprzestał działalności z powodu ogłoszenia upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa w rozumieniu art. 71 rozporządzenia ogólnego. Z informacji dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynikało, że w odniesieniu do skarżącego brak było wpisów zawierających informacje dotyczące upadłości, postępowania naprawczego czy też postępowania restrukturyzacyjnego. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat. Zaprzestanie działalności Żłobka przy ul. [...] począwszy od 13 września 2022 r. skutkowało bowiem naruszeniem obowiązku zachowania trwałości projektu. Odnosząc się do kwestii wymiaru korekty, wskazać należy, że naruszenie trwałości projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013 skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Również zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie projektu IZ RPO WSL ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. Także Wytyczne wskazują, że stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 5) stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości - w trybie określonym w art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, chyba że przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej stanowią inaczej. Podobnie niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organ w ogóle nie wskazał dlaczego przyjmuje okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Zgodnie z zasadami obliczania zasad zachowania trwałości, Beneficjent winien zachować trwałość, o której mowa wart. 71 rozporządzenia ogólnego przez 1096 dni tj. przez 3 lata od dnia 11 września 2020 r. (od płatności końcowej na rzecz Beneficjenta) do dnia 11 września 2023 r. Naruszenie trwałości nastąpiło 13 września 2022 r., zatem Beneficjent nie zachował trwałości projektu przez 364 dni. Sąd podzielił też stanowisko organu, co do tego, że nie można zastosować rozwiązania proponowanego przez Beneficjenta aby okres trwałości pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (Święta), a także przyjąć korektę o dni w których czas opieki był skrócony. Zgodnie bowiem z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub FS musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy). Treść rozporządzenia w analizowanym przypadku odnosi się do okresu 3 lat tj. 1096 pełnych dni kalendarzowych bez wyszczególnienia na dni robocze i dni wolne. Stosując rozwiązanie zaproponowane przez skarżącego, aby okres trwałości pomniejszyć o dni wolne, lub o dni w których opieka była skrócona sprawiłoby to, że okres trwałości nie trwałby 3 lata ale o wiele dłużej. Nadto zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, umową o dofinansowanie oraz wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu nr [...], Beneficjent zobowiązał się do zachowania trwałości projektu na wyżej określonych zasadach. Beneficjent otrzymując dofinansowanie i zobowiązując się do realizacji projektu określa czas trwania projektu bez wyszczególnienia dni wolnych, świą czy godzin skróconego czasu opieki. Zarzut w tym zakresie jest niezasadny. Naruszenie trwałości, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego, stanowi jednocześnie nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, która oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Zakres regulacji nieprawidłowości obejmuje konieczność badania istnienia przesłanki szkody w znaczeniu szkodliwego wpływu na budżet UE. W niniejszej sprawie wystąpiła rzeczywista szkoda w postaci uzyskania dofinansowania z przeznaczeniem na sfinansowanie wydatków w ramach cross- financingu, do otrzymania którego nie kwalifikowałaby się bez konieczności utrzymania trwałości projektu. Tym samym brak utrzymania trwałości jest nie do pogodzenia z warunkami określonymi w umowie, przepisach prawa powszechnie obowiązującego i procedurami obowiązującymi w ramach RPO WSL 2014-2020, jak i z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy unijnych oraz celami dofinansowania. W przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda, bowiem skarżący otrzymując środki na realizację projektu nr [...] zapewnić miał w okresie trwałości "istnienie" zasobów infrastrukturalnych sfinansowanych ze środków unijnych, czego nie dochował zaprzestając prowadzenie działalności w lokalizacji objętej wsparciem. Bez znaczenia w sprawie jest podana przez skarżącego przyczyna tj. bezzasadne wypowiedzenie umowy najmu lokalu. W przypadku zaistnienia nieprawidłowości, w rozumieniu omawianego rozporządzenia ogólnego, obowiązek zwrotu dofinansowania powstaje z chwilą zaistnienia takiej nieprawidłowości. W związku z brzmieniem art. 207 ust. 1 u.f.p., pierwotne zobowiązanie Beneficjenta do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur powstaje z mocy prawa, po zaistnieniu przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p., w tym w razie naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zatem zobowiązanie do zwrotu, wynikające z faktu wykorzystania środków przyznanego dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, powstało wskutek samego zdarzenia wypełniającego przesłanki nieprawidłowości. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienie zasady proporcjonalności należy mieć na uwadze, że naruszenie trwałości projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Również zgodnie z zapisami umowy nr [...] z 20 marca 2017 r. wraz z aneksami Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. Także Wytyczne wskazują, że stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację projektu, wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Z uwagi na to, że w ramach projektu pn. [...] stwierdzono naruszenie przez Beneficjenta zasady trwałości w odniesieniu do utworzonej placówki, tj. żłobka przy ul. [...] w S., organ przy obliczaniu korekty wziął pod uwagę jedynie wydatki poniesione w ramach cross-financingu dotyczące tego żłobka. Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu przez 3 lata, tj. 1095 dni. Ze względu na fakt, iż żłobek przy ul. [...] w S. został wykreślony 13 września 2022 r. Beneficjent nie dochował trwałości przez 364 i tylko za ten okres niedochowania trwałości jest zobowiązany zwrócić należną kwotę. Dlatego zarzut Beneficjenta, że organ nie dochował zasady proporcjonalności jest niezasadny ponieważ IZ RPO WSL nałożyła korektę finansową proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu nie została zachowana. W świetle zaistniałego stanu faktycznego, biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego, Sąd podzielił stanowisko organu, że Beneficjent w ramach projektu współfinansowanego z RPO WSL 2014-2020 naruszył postanowienia zawarte w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z 20 marca 2017 r. o dofinansowanie projektu pn. [...], w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego wraz z aneksami, w myśl których Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu (w żłobku przy ul. [...] w S.) zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego oraz zapisy Wytycznych wskazane w rozdziale 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e). Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/13 stanowiącego, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Przepis ten nakłada na państwa członkowskie obowiązek zastosowania zasady proporcjonalności zastosowanych środków do przyjętych naruszeń, ale ich określenie należy do ustawodawcy krajowego, który może zarówno wprowadzić sztywny taryfikator korekt jak i przyznać organom decydującym swobodę wyboru sankcji w określonych granicach. IZ wydając decyzję zwrotową przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wydał decyzję, która jest prawidłowa, wbrew subiektywnym przekonaniom skarżącego. Sąd nie podziela w tym zakresie zarzutu aby doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 oraz 107§ 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Tym samym IZ podjęła wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym samym Sąd podzielił stanowisko i jego argumentację zawarte w nieprawomocnym wyroku tut. Sądu z 12 marca 2025 r., sygn. III SA/Gl 624/24 wydanym w analogicznym stanie faktycznym i prawnym odnośnie dofinansowania projektu skarżącego pn. [...]. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.