III SA/Łd 578/22
WyrokWSA w Łodzi2022-11-10
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Paweł Dańczak, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepis sankcjonujący Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, zamiast względniejszego przepisu Ip. 6.2.1, w sytuacji użycia magnesu do zakłócenia pracy tachografu? Czy organ administracji miał możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że użycie magnesu do zakłócenia pracy tachografu stanowi niedozwoloną ingerencję w jego działanie i prawidłowo podlega pod przepis Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a nie pod względniejszy przepis Ip. 6.2.1. Ponadto, przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie mają zastosowania w sprawach, gdzie ustawa odrębna (ustawa o transporcie drogowym) przewiduje sztywną wysokość kar i reguluje przesłanki odstąpienia od ich nałożenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę T.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która nałożyła na T.K. karę pieniężną w wysokości 10.900 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Naruszenia dotyczyły m.in. przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia okresu odpoczynku dziennego oraz podłączenia do tachografu magnesu w celu zakłócenia jego pracy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym nieuwzględnienie względniejszego przepisu sankcjonującego oraz brak rozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 lipca 2022 roku nr BP.501.1278.2022.1278.GD11.244111 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Decyzją z 18 lipca 2022 r. znak: BP.501.1278.2022.1278.GD11.244111
Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.
U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c
ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz.
180 zm., dalej: u.t.d.), Ip. 5.2.1, Ip. 5.5.1, Ip. 5.5.2, Ip. 5.7.1, Ip. 5.7.2, Ip. 6.1.3
załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji
niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz
zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również
uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z
11.04.2006, dalej: rozporządzenie nr 561/2006), art. 32, art. 34 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie
tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie
Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w
transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006
Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów
socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z
28.02.2014, str. 1, dalej: rozporządzenie nr 165/2014), art. 1, art. 2 rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r.
zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych
wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu
prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu
odpoczynku oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do
określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1), uchylił
decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 25
stycznia 2021 r. nr WITD.DI.0152.XI0993/1/21 i nałożył na T.K.,
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T., karę pieniężną w
wysokości 10.900 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
16 października 2020 r. na drodze krajowej nr 22 w miejscowości
[...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego dokonali kontroli
drogowej pojazdu marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz
Cargobull AG o nr rej. [...]. Pojazdem kierował Ł.J. Pojazdem
wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz
wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy T.K.,
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T.K. T. W
wyniku kontroli stwierdzono następujące naruszenia przepisów transportu
drogowego: przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10
godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas
do mniej niż 1 godziny; skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku
dziennego o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut;
skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w
przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny,
o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; podłączenie do tachografu
niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do
celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub
korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Przebieg kontroli został utrwalony
w protokole kontroli z 16 października 2020 r. nr WITD.DI.P.XI0993/465/20.
W wyniku rozpoznania sprawy Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu
Drogowego decyzją z 25 stycznia 2021 r. nr WITD.DI.0152.XI0993/1/21 nałożył na
stronę karę pieniężną w wysokości 11.150 zł.
T.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że organ
I instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa administracyjnego oraz prawa
materialnego. W ocenie odwołującego w przypadku prowadzenia pojazdu z użyciem
magnesu organ powinien zastosować przepis sankcjonujący, o którym mowa w Ip.
załącznika nr 3 do ustawy. Ponadto organ błędnie wskazał wysokość kar
pieniężnych nałożonych za naruszenia czasu pracy kierowcy, bowiem nie powinien
sumować kar za poszczególne przedziały czasowe. W związku z powyższym
odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Decyzją z 9 czerwca 2021 r. nr BP.501.280.2021.1091.GD11.44102 Główny
Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego
Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 25 stycznia 2021 r. nr
WITD.DI.0152.XI0993/1/21.Wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 759/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T.K., uchylił zaskarżoną decyzję z 9 czerwca 2021 r. nr BP.501.280.2021.1091.GD11.44102.
Powołaną na wstępie decyzją z 18 lipca 2022 r. Główny Inspektor Transportu
Drogowego uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na T.K.,
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T.K. T., karę
pieniężną w wysokości 10.900 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II Instancji wskazał, że podczas
przeprowadzonej kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca Ł.J.
ingerował w pracę urządzenia rejestrującego - tachografu poprzez korzystanie z
nielegalnego przedmiotu, tj. magnesu, który zmieniał zapisy rejestrowane przez
tachograf. Kierowca w okresie od dnia zatrudnienia tzn. od 1 października 2020 r. do
dnia kontroli, tzn. 16 października 2020 r. podłączał magnes do impulsatora skrzyni
biegów 5 razy. Do niedozwolonych czynności doszło przynajmniej w dniu 16
października 2020 r. w godzinach między 00:10 a 01:40, w dniu 13 października
2020 r. oraz w dniu 14 października 2020 r. podczas wykonywania czynności
przewozowych. Skutkiem powyższego była zmiana wskazań i funkcjonowania
urządzenia rejestrującego. Tachograf nie rejestrował prawidłowo aktywności
kierowcy, prędkości i przebytej drogi.
Z powyższych względów, w ocenie Głównego Inspektora Transportu
Drogowego, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych za
stwierdzone naruszenia określone w Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do naruszenia wymienionego w Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.,
organ II instancji wskazał, że analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych
cyfrowych z kart kierowcy oraz urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu zdarzeń
lub błędów w postaci przerwy napięcia, wykazała, że kierowca Ł.J. 1
października 2020 r. o godzinie 01:25 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w
ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W
okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 21 minut, tj. od
godziny 18:04 1 października 2020 r. do godz. 01:25 2 października 2020 r. Oznacza
to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 39 minut.
Organ II instancji zauważył, że w sprawie konieczna była zmiana sposobu
naliczenia kary pieniężnej zgodna z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu
Administracyjnego, który zanegował dotychczasowy sposób liczenia kar pieniężnych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Z uwagi na powyższe, w ocenie
organu odwoławczego, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350,00 zł
z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że analiza zapisów protokołu kontroli oraz
danych cyfrowych z kart kierowcy oraz urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu
zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, wykazała, że kierowca Ł.J. o godzinie 01:23 dnia 14 października 2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres
rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany
odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i
55 minut tj. od godziny 16:28 14 października 2020 r. do godziny 01:23 15
października 2020 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5
minut. Z tego względu, w ocenie organu odwoławczego, zasadne jest nałożenie kary
pieniężnej w wysokości 150,00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip.
załącznika nr 3 do u.t.d.
Uwzględniając powyższe Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził,
że w rozpoznawanej sprawie za stwierdzone naruszenia określone w Ip. 5.7.1, Ip.
załącznika nr 3 do u.t.d. należy nałożyć na stronę karę pieniężną w wysokości
500 zł.
Przechodząc do naruszenia, o którym mowa w Ip. 5.5 załącznika nr 3 do
u.t.d., organ II instancji wskazał, że analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych
cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń
lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca Ł.J. o
godzinie 04:24 8 października 2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w
ciągu którego powinien odebrać minimalny 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek.
W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 10 godzin i 16 minut, tj.
od godziny 07:43 do godziny 17:59 8 października 2020 r. Oznacza to, iż kierowca
skrócił dzienny czas odpoczynku o 44 minuty. Z uwagi na powyższe, w ocenie
organu odwoławczego, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł
z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że analiza zapisów protokołu kontroli
oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego, po
uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia, wykazała, że
kierowca Ł.J. o godzinie 17:59 8 października 2020 r. rozpoczął 24-
godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimalny 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek
trwający jedynie 9 godzin, tj. od godziny 21:06 8 października 2020 r. do godziny
06:06 9 października 2020 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas
odpoczynku o 2 godziny. Zdaniem organu odwoławczego w tym zakresie należy
uchylić karę pieniężną za naruszenie Ip. 5.5.1 i nałożyć karę jedynie za naruszenie
Ip. 5.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.. Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w
wysokości 200,00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.5.2
załącznika nr 3 do u.t.d.
Uwzględniając powyższe organ II instancji stwierdził, że zasadne jest
nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 300 złotych za stwierdzone
naruszenia określone w Ip. 5.5.1, Ip. 5.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
W zakresie naruszenia wskazanego w Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. organ II
instancji wyjaśnił, że analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z
karty kierowcy oraz z urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu zdarzeń lub
błędów w postaci przerwy napięcia, wykazała, iż kierowca Ł.J. prowadził
pojazd 1 października 2020 r. od godziny 01:25 do godziny 18:01. Oznacza to, że
kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 11 minut, w konsekwencji przekraczając
maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 11 minut. Z uwagi na powyższe, w
ocenie organu odwoławczego, zasadne jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w
wysokości 100 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.2.1
załącznika nr 3 do u.t.d.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż łączna kara za wszystkie ww.
naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi 10.900,00 zł., zaś zarzuty
strony podniesione w odwołaniu są niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ II instancji
wyjaśnił, iż naruszenie, o którym mowa w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nie ma
zastosowania do przypadku podłączenia do impulstora skrzyni biegów magnesu,
ponieważ przepis ten sankcjonuje przypadki niewłaściwej obsługi tachografu lub
odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu. Natomiast treść Ip.
załącznika nr 3 do u.t.d. wprost wskazuje, że sankcjonuje przypadki
podłączenia do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego
lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych
przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Nie ma znaczenia
fakt, iż magnes nie został wyprodukowany do innych celów. Sam fakt, że kierowca użył go w celu zafałszowania danych cyfrowych wypełnia dyspozycję przepisu Ip.
6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d. Organ zauważył przy tym, że w wyroku z 13 kwietnia
2022 r. sygn. akt. III SA/Łd 759/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał za
niezasadne zarzuty strony odnoszące się do naruszenia dotyczącego Ip. 6.1.3
załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów stron dotyczących naruszenia przepisów
postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty te
pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ I instancji rozstrzygnął bowiem
sprawę z poszanowaniem wszelkich zasad postępowania administracyjnego. Organ
zebrał również wyczerpującą ilość materiału dowodowego w sprawie i go rozpatrzył.
Uzasadnienie zaś zawiera wszelkie elementy wymagane przez przepisy prawa. Na
żadnym etapie postępowania strona nie została również pozbawiona prawa do
czynnego udziału w postępowaniu.
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92 b
u.t.d. W tym zakresie wskazał, że strona nie wykazała, aby organizacja i
wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający
naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Strona nie przedstawiła żadnych
dowodów oraz okoliczności mogących zwolnić ją z odpowiedzialności w oparciu o
wskazany przepis. Natomiast odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia
przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia nr
165/2014 oraz z rozporządzenia nr 561/2006.
W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie brak podstaw
zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej
naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie
dopuścić do ich zaistnienia. Jednocześnie strona nie przedstawiła żadnych dowodów
oraz okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d.
T.K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą T.,
wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą
decyzję organu II instancji. Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów
proceduralnych:
I. art. 7, art. 7a § 1, art. 8 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu
strony postępowania, przejawiające się zastosowaniem przepisu sankcjonującego Ip.
6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stan faktyczny podlegający ukaraniu
wypełnia także dyspozycję przepisu sankcjonującego zapisanego pod Ip. 6.2.1. tego załącznika, który jest względniejszy dla strony postępowania jako nośnik sankcji
niższej o 5.000 zł;
II. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie możliwości zastosowania
przepisu dającego organom administracji możliwość odstąpienia od nałożenia
administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu zgodnie z normą
zapisaną w art. 189f § 1 k.p.a., jak również towarzyszące mu naruszenie art. 189a §
2 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię przejawiającą się uznaniem, że na gruncie
niniejszego postępowania nie mogą znaleźć zastosowania normy działu IVA
wskazanego aktu prawnego.
W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
oraz zasądzenie zwrotu kosztów poniesionej opłaty sądowej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o
jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z zawartym w skardze wnioskiem strony skarżącej, przy braku sprzeciwu ze strony organu administracji, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów.
Przypomnieć należy, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lipca 2022 r. wydana została na skutek powtórnie przeprowadzonego postępowania administracyjnego będącego konsekwencją uchylenia wyrokiem tutejszego Sądu z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 759/21 decyzji ww. organu z 9 czerwca 2021 r. nr BP.501.280.2021.1091.GD11.44102. Wskazane orzeczenie WSA w Łodzi stało się prawomocne z dniem 7 czerwca 2022 r., co ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia treści art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Podkreślić należy, że w pojęciu "ocena prawna", jakim posługuje się powołany wyżej art. 153 p.p.s.a., mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Związanie zaś oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Dodać trzeba również, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, oznacza to, że rozpoznając ją ponownie Główny Inspektor Transportu Drogowego był związany wykładnią prawa zawartą w wyroku WSA w Łodzi z 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 759/21 oraz wytycznymi co do dalszego procedowania będącymi konsekwencją tej wykładni. Rolą składu orzekającego w niniejszej sprawie, którego również wiąże ocena prawna zawarta w ww. orzeczeniu, było zaś skontrolowanie, w kontekście podniesionych w skardze zarzutów, czy organ administracji zastosował się do tej oceny oraz wytycznych Sądu.
Wskazać należy, że opisanej na wstępie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 18 lipca 2022 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 7a §, art. 8 §1 oraz 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony postępowania przejawiające się zastosowaniem przepisu sankcjonującego lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy jego zdaniem stan faktyczny podlegający ukaraniu wypełniał także dyspozycję przepisu określonego pod lp. 6.2.1 ww. załącznika, który jest względniejszy dla strony, gdyż przewiduje sankcję niższą, tj. 5000 zł zamiast orzeczonych 10000 zł. Jednocześnie skarżący zarzucił, iż organ administracji nie rozważył możliwości odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a., błędnie przy tym przyjmując, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają w sprawie zastosowania.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, gdyż w przeważającej mierze stanowią one powielenie zarzutów podniesionych w skardze z 14 lipca 2021 r. przeciwko decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 9 czerwca 2021 r., uwzględnionej przez tut. Sąd wspominanym już prawomocnym wyrokiem z 13 kwietnia 2022 r. III SA/Łd 759/21. Podkreślenia wymaga, że w ww. orzeczeniu Sąd odniósł się także do części zarzutów, które skarżący podnosi w skardze na aktualnie kwestionowaną decyzję organu administracji. Sąd ocenił bowiem wówczas jako niezasadne zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia dotyczącego lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d., podnosząc, że kwestią używania magnesu do zakłócenia pracy tachografu, czego skarżący nie kwestionował, zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2020 r., II GSK 355/20. Sąd wojewódzki obszernie powołał wtedy fragmenty ww. orzeczenia NSA (co czyni zbędnym ich ponowne przytaczanie w całości), z którego wypływał wniosek, że z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. wynikają trzy sankcjonowane stany – po pierwsze, podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf; po drugie, podłączenie do tachografu urządzenia lub przedmiotu przeznaczonego do zafałszowania tych danych; po trzecie korzystanie z takiego urządzenia lub przedmiotu. Przez nielegalne urządzenie, czy przedmiot należy przy tym rozumieć nie tylko to, którego produkcja jest zabroniona przez prawo, lecz również takie, które jest używane w celu naruszenia prawa. Możliwe jest więc, że przedmiot, który został wyprodukowany zgodnie z prawem i w celu realizacji zwykłych potrzeb ludzi nabierze cechy "przedmiotu niedozwolonego" na skutek jego wykorzystania w celu naruszenia przepisów prawa.
Innymi słowy, nielegalnym urządzeniem lub przedmiotem w rozumieniu tego przepisu jest nie tylko to, które było wyprodukowane w celu zafałszowania danych zapisywanych przez tachograf, lecz również takie, które jest wykorzystane w tym celu.
Zatem sankcją z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. objęte jest przyłączenie urządzenia lub przedmiotu, które zostało wykonane lub przeznaczone do zakłócania pracy tachografu, a także inne korzystanie z takiego urządzenia. Każde użycie przedmiotu w celu zafałszowania zapisywanej przez tachograf aktywności kierowcy powinno być zakwalifikowane jako wypełniające znamiona wskazane w powyższym przepisie. Bez znaczenia jest przy tym, że sam magnes nie został wyprodukowany w celu zakłócenia pracy tachografu. W momencie bowiem, gdy jest on użyty w celu zakłócania zapisu danych, staje się niedozwolonym urządzeniem lub przedmiotem, którego użycie powoduje zakłócenie pracy tachografu i nierejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy, co jest zabronione. Taka wykładnia lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do u.t.d. jest poprawna i zgodna z rozporządzeniem 2016/403.
Z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że w czasie kontroli ujawniono, że kierowca, wykonujący przewóz rzeczy, przyczepił (dołączył) do impulsatora tachografu magnes, czym spowodował zakłócenie w jego funkcjonowaniu. Oznacza to, że kierowca użył magnesu jako przedmiotu, który zmienia zapis tachografu. Takie działanie stanowiło niedozwoloną ingerencję w działanie tachografu, ponieważ, celem stosowania tachografów jest odwzorowanie aktywności kierowcy, a wszelkie ingerencje w prawidłową pracę tego urządzenia czy wpływ na nie są zabronione.
Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że kierowca użył niedozwolonego przedmiotu przeznaczonego do podrabiania, to jest określenia inaczej niż w rzeczywistości, danych rejestrowanych przez tachograf. Tym samym stan faktyczny niniejszej sprawy podlegał subsumcji do lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do u.t.d., a nie jakby tego oczekiwał skarżący do lp. 6.2.1 ww. załącznika.
Niezależnie od tego, że skład orzekający powyższą ocenę podziela, to jednocześnie zauważa, że organ ocenę tę musiał zastosować w rozpoznawanej sprawie, będąc nią związany na podstawie powoływanego wcześniej art. 153 p.p.s.a. Na podstawie tej samej normy ocena ta wiąże także Sąd w niniejszej sprawie, gdyż nie zaszły żadne okoliczności w zakresie stanu prawnego i faktycznego, które dawałyby podstawę do odstąpienia od poglądu prawnego wyrażonego przez tut. Sąd we wcześniejszym orzeczeniu.
Sąd przy tej okazji zauważa, że organ administracji w pełni zastosował się do wykładni przepisów oraz wytycznych zawartych w wyroku wydanym w sprawie III SA/Łd 759/21, a więc nie tylko w odniesieniu do wskazanej wyżej kwestii, ale także do oceny i sankcjonowania naruszeń określonych w pozycjach lp. 5.2, lp. 5.5, lp. 5.7, poprzez zaniechanie praktyki "sumowania kar" określonych kolejnymi progami tych pozycji, na rzecz wymierzenia kary z jednego, tj. najwyższego progu - adekwatnego do wysokości stwierdzonego naruszenia.
Zastosowanie się przez organ i sąd do oceny prawnej zawartej w prawomocnym orzeczeniu sądu, w tej samej sprawie, wbrew oczekiwaniom skarżącego, w żaden sposób nie narusza wskazanych skargą przepisów postępowania. Wręcz przeciwnie, stanowi wypełnienie przez zobligowane do tego podmioty dyspozycji wskazanej normą prawną, a więc z natury rzeczy jest działaniem zgodnym z prawem.
Odnosząc się z kolei do zarzutu niezastosowania przez organ przepisów działu IVa k.p.a. w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, należy uznać go za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189e i art. 189f k.p.a. Zgodnie z treścią art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Podkreślić należy, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.). Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewidziana została także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi zatem na treść art. 189a § 2 k.p.a. oraz to, że wskazane powyżej kwestie zostały uregulowane w przepisach odrębnych, nie mają zastosowania przepisy działu IVa k.p.a. Niezasadne jest przy tym powoływanie się przez skarżącego na orzeczenie WSA w Warszawie z 2 lutego 2021 r. w sprawie VI SA/WAa 1857/20, zważywszy w szczególności na to, że odnosi się ono wyłącznie do treści art. 92c u.t.d. normującego okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika i skutkujące umorzenie postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, pomijając zupełnie treść art. 92b u.t.d., w którym określono okoliczności, a których stwierdzenie skutkuje nienakładaniem na przewoźnika kary, a więc de facto stanowiących przesłanki odstąpienia od wymierzenia takiej kary. Wobec powyższego i w tym zakresie Sąd nie stwierdził wskazanych skargą naruszeń prawa procesowego.
Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miałyby lub mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniając wyeliminowanie kontrolowanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w sprawie oddalono. d.cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło