II GZ 470/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 705/24 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S.M. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 705/24 w sprawie ze skargi S.M. (dalej: skarżący) na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z [...] czerwca 2024 r. w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej odrzucił skargę kasacyjną oraz zwrócił skarżącemu wpis od tej skargi kasacyjnej w kwocie 200 zł. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Wyrokiem z 28 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 705/24, oddalił skargę S.M. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z 13 czerwca 2024 r. Pismem z 25 grudnia 2024 r. skarżący wniósł o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku (k. 34 akt sądowych) i wniosek ten prawidłowo opłacił (k. 35). W wykonaniu zarządzenia z 16 stycznia 2025 r. o doręczeniu wyroku z uzasadnieniem stronie skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wysłał odpisu wyroku – jak wynika z adnotacji na k. 61 akt sądowych – 23 stycznia 2025 r. W aktach sądowych (k. 63) znajduje się koperta z odpisem wyroku i adnotacją o zwrocie przesyłki w wyniku niepodjęcia jej przez adresata. Z zawartego w aktach sądowych (k. 64) zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki o nr (00) 659007734448493409 wynika, że przesyłki nie udało się doręczyć adresatowi i pozostawiona została ona w placówce pocztowej, o czym 27 stycznia 2025 r. umieszczono zawiadomienie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie oznaczono miejsca pozostawienia zawiadomienia (brak zaznaczenia opcji: w drzwiach adresata, w oddawczej skrzynce pocztowej lub w skrytce pocztowej). Przesyłkę awizowano powtórnie, jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, 4 lutego 2025 r. Opisanym na wstępie postanowieniem z 10 kwietnia 2025 r. WSA w Szczecinie odrzuciło skargę kasacyjną oraz zwróciło skarżącemu wpis sądowy. Sąd pierwszej instancji podniósł, że wyrok Sądu z 28 listopada 2024 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 10 lutego 2025 r. w trybie określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), tj. po prawidłowym dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Skoro bowiem pierwsze awizo miało miejsce 27 stycznia 2025 r., to uznać należy, że skutek doręczenia przesyłki nastąpił 10 lutego 2025 r. Tym samym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku upłynął 12 marca 2025 r., tymczasem pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną 13 marca 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc po upływie terminu do jej wniesienia. S.M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 § 1-4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skutek doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpił w dniu 10 lutego 2025 r., a tym samym, że termin na wniesienie skargi kasacyjnej upłynął w dniu 12 marca 2025 r., podczas gdy skutek doręczenia miał miejsce w dniu 11 lutego 2025 r., a tym samym termin na wywiedzenie skargi kasacyjnej upływał w dniu 13 marca 2025 r.; nadto doszło do nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że przepis art. 73 p.p.s.a. reguluje doręczenie zastępcze poprzez zawiadomienie adresata o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awizo) pozostawionej w miejscu zamieszkania adresata umieszczonej w skrzynce na korespondencję, a gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które ma być odebrane. W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. przyjmuje się datę, w której upłynął termin do jego odbioru. Taka sytuacja powoduje powstanie domniemania doręczenia pisma stronie i wyznacza początek biegu terminu na podjęcie przez adresata (stronę) określonej czynności prawnej. Domniemanie doręczenia pisma stronie w trybie art. 73 p.p.s.a. może zostać wzruszone. Strona może w szczególności podnieść zarzut, że pismo nie zostało jej doręczone w trybie zwykłym do rąk własnych lub że nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 992/08, CBOSA). Niespornym jest, że pełnomocnik skarżącego, do którego WSA w Szczecinie prawidłowo przesłał odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, nie podjął w terminie przesyłki sądowej. Przesyłka ta została nadana na adres 10 lutego 2025 r. i w trybie doręczenia zastępczego - art. 73 § 1-4 p.p.s.a., pismo podlegało złożeniu na okres czternastu dni w placówce pocztowej, przy dokonaniu jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a więc od dnia złożenia przesyłki w placówce pocztowej. WSA w Szczecinie prawidłowo wskazał, że skoro pierwsze awizowanie przesyłki sądowej miało miejsce 27 stycznia 2025 r., to zgodnie z normą wynikającą z art. 73 § 4 p.p.s.a., skutek doręczenia tej przesyłki nastąpiłby 10 lutego 2025 r. , z upływem bowiem tej daty mijał 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. Wówczas, od 11 lutego 2025 r. rozpocząłby się bieg termin do dokonania danej czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nadana w urzędzie pocztowym 13 marca 2025 r. byłaby wniesiona po terminie. Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że doręczenie zastępcze musi tworzyć gwarancje ustawowe dające stronie realną możliwość odbioru przesyłki (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 575-576, 578-580, nb 1, 7). Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 366), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy (art. 65 § 1 p.p.s.a.). Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (art. 65 § 2 p.p.s.a.). Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 k.p.c., rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 19, zwanego dalej: rozporządzeniem). Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10). W niniejszej sprawie przesyłka sądowa z odpisem wyroku wraz z uzasadnieniem, adresowana do pełnomocnika skarżącego nie została doręczona w sposób odpowiadający powołanym wyżej przepisom regulującym doręczanie pism sądowych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 86) przedmiotowej przesyłki nie wynika bowiem w jakim miejscu i czy w ogóle pozostawiono pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienie o złożeniu przesyłki sądowej w placówce pocztowej (por. postanowienie NSA z 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 350/16). Nie można więc było przyjąć, tak jak to uczynił błędnie Sąd pierwszej instancji, że przesyłka ta została doręczona z dniem 10 lutego 2025 r. w trybie doręczenia zastępczego - art. 73 p.p.s.a. W zaistniałych okolicznościach, należy uznać, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nie został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi skarżącego, a zatem nie było podstawy do przyjęcia, że termin na wniesienie środka odwoławczego rozpoczął swój bieg, a w konsekwencji, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie i tym, że samym podlegała odrzucenia przez Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.