II SA/Ol 824/24

WyrokWSA w Olsztynie2024-12-03

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana, jeśli projektowane obiekty budowlane znajdują się w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, mimo posiadania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, która dopuszcza taką lokalizację?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów jezior, ustanowiony w rozporządzeniu wojewody jako akcie prawa miejscowego, ma pierwszeństwo przed indywidualną decyzją o warunkach zabudowy. Nawet jeśli decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała taką lokalizację, nie może ona być sprzeczna z obowiązującym prawem miejscowym, a wyjątki od zakazu nie miały zastosowania w tej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pozwolenie na budowę dwóch budynków mieszkalnych, dwóch garażowych i dwóch gospodarczych na działce położonej na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu. Starosta odmówił wydania pozwolenia, wskazując na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów jeziora. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że posiada ostateczną decyzję o warunkach zabudowy dopuszczającą taką lokalizację i że planowane obiekty służą racjonalnej gospodarce rolnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) Protokolant specjalista Marta Przewłucka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z 28 sierpnia 2024 r. Wojewoda Warmińsko – Mazurski (Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania S. H. (skarżący, inwestor) od decyzji Starosty O. (Starosta) z 15 maja 2024 r. o odmowie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwóch budynków garażowych oraz dwóch budynków gospodarczych na działce nr (...) obręb S., gm. D. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy: Decyzją z 15 maja 2024 r. Starosta na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 - Pb), po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 7 września 2023 r., wniesionego do organu w dniu 8 stycznia 2024 r., w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwóch budynków garażowych oraz dwóch budynków gospodarczych na działce nr (...) obręb S., gm. D., odmówił zatwierdzenia, projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu nieusunięcia w wyznaczonym terminie wszystkich wskazanych nieprawidłowości w postanowieniu z 12 marca 2024 r. Zdaniem organu projekt budowlany narusza ustalenia obowiązującego na tym terenie Rozporządzenia Nr (...) Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 listopada 2008 r. w sprawie D. Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. War.- Maz. Nr 178 poz. 2625, dalej jako: rozporządzenie), w zakresie w jakim wprowadzony został zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów jeziora (§ 4 ust. 1 pkt 8). W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego wskazał, że Starosta całkowicie pominął okoliczność, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. wydana przez Wójta Gminy D., na mocy której inwestor uzyskał prawo do zabudowania swojej działki na warunkach w niej określonych. W uzasadnieniu decyzji z 28 sierpnia 2024 r. Wojewoda podniósł, że dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Starosty z 15 maja 2024 r. o odmowie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwóch budynków garażowych oraz dwóch budynków gospodarczych na działce nr (...) obręb S., kluczowe znaczenie ma zarówno usytuowanie obiektów na działce w granicach wyznaczonych nieprzekraczalnymi liniami zabudowy - zgodnie z załącznikiem graficznym Nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. jak i ich zlokalizowanie w pasie o szerokości 100 m od linii brzegu jeziora. Działka inwestora o nr ew. (...) obr. S. w gm. D., usytuowana jest na terenie D. Obszaru Chronionego Krajobrazu, na którym obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§ 4 ust. 1 pkt. 8). W tym miejscu należy dodać, że ustępy 5 i 6 § 4, w których określono obszary i ustalenia, których nie dotyczy zakaz o którym mowa w ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, nie mają zastosowania do przedmiotowej działki ponieważ, działka stanowi niezabudowaną działkę rolną sklasyfikowaną jako PslV i PsV, dla której nie opracowano miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D., przyjętego uchwałą Nr (...) Rady Gminy D. z dnia 11 września 2023 r., przedmiotowa działka nie leży w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi. Wskazane przez inwestora lokalizacje ww. obiektów znajdują się około 26-94 m od linii brzegu jeziora M. i tym samym naruszają § 4 ust. 1 pkt 8 obowiązującego na tym terenie rozporządzenia. Wskazał, że w sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji, postanowieniem z 12 marca 2024 r. Starosta nałożył na inwestora m.in. obowiązek usunięcia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia wskazanych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie, m. in. w zakresie braku zgodności z ustaleniami § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Postanowienie skutecznie doręczono w dniu 14 marca 2024 r. Inwestor nie spełnił nałożonego w postanowieniu obowiązku. Wobec powyższego postępowanie organu wypełniało dyspozycję art. 35 ust 1 i ust. 3 Pb, co oznacza, że odmowa wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w proponowanym zakresie była zgodna z prawem. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Wojewody pełnomocnik skarżącego zarzucił jej naruszenie: - art. 35 ust. 4 Pb w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia poprzez ich błędne niezastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Starosty, podczas gdy przedłożone przez skarżącego projekty spełniają wszystkie wymagane prawem warunki i nie naruszają żadnych zakazów obowiązujących na terenie D. Obszaru Chronionego Krajobrazu, co oznacza, że winny zostać w całości zatwierdzone przez organ pierwszej instancji; - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na zaniechaniu wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy nie zachodzą wyjątki wyłączające obowiązywanie zakazów lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych na terenie D. Obszaru Chronionego Krajobrazu obejmujących obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, czyli takiej jaką prowadzi skarżący na terenie Gminy D., - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, podczas gdy zachodziły podstawy do uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji, z uwagi na wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; - art. 35 ust. 3 Pb w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, co stanowiło konsekwencję wadliwego stwierdzenia rzekomych nieprawidłowości w przedstawionym projekcie i ich nieusunięcia w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji terminie, co stanowić miało podstawę do utrzymania w mocy zaskarżonej, wadliwej decyzji Starosty, podczas gdy przedłożone projekty skarżącego spełniają wszystkie wymagane przepisami prawa warunki i nie było podstaw do żądania od skarżącego jakichkolwiek zmian; - art. 16 § 1 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie a w konsekwencji wydanie decyzji sprzecznej z treścią innej obowiązującej i ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła określone prawa, podczas gdy organy administracji publicznej zobowiązane są postępować w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej a zatem w szczególności zobowiązani są przestrzegać inne ostateczne decyzje administracyjne; - art. 65 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez pominięcie przez organ treści wiążącej jako ostatecznej decyzji nr (...) o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. i wydanie decyzji z nią sprzecznej, podczas gdy nie zachodzą warunki, które stanowiłyby podstawę dla stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy i o takim stwierdzeniu wygaśnięcia organ nie orzekł; - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie a w konsekwencji nierówne traktowanie podmiotów, polegające na przyjęciu, że z uwagi na ustalenia § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nie jest możliwym lokalizowanie obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, mimo iż inwestor dysponuje ostateczną decyzją o warunkach zabudowy pozwalających na taką lokalizację obiektów budowlanych, oraz mimo tego, że w 2010 r. na obszarze przyległym na północ od działki nr (...) obręb S. gm. D. Uchwałą Nr (...) Rady Gminy w D. z dnia 30 września 2010 r. uchwalony został plan zagospodarowania przestrzennego obrębu S. na podstawie którego dopuszcza się możliwość lokalizacji obiektów budowlanych w pasie szerokości powyżej 60 m od brzegu jeziora oraz w pasie szerokości powyżej 15 m od brzegu rzeki, chociaż treść z § 4 ust. 6 tego rozporządzenia wprowadzała wyjątek do zakazu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 8 wobec ustaleń obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz sporządzonych projektów planów w stosunku do których zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że decyzja o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. jest ostateczna, a zatem musi być przestrzegana przez wszystkich, w tym przez organy administracji, które zobowiązane są stać na straży praworządności. Przedstawiony projekt architektoniczno - budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu były zgodne z warunkami wynikającymi z tej właśnie decyzji o warunkach zabudowy. Podniósł, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia "na obszarze wprowadza się zakazy lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej". Obiekty budowlane, które skarżący zamierza zlokalizować na terenie jego nieruchomości i na warunkach decyzji nr (...) o warunkach zabudowy z dnia 14 sierpnia 2007 r. służyć mają bowiem prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. To zaś oznacza, że zakazy lokalizowania obiektów w pasie szerokości 100 m od linii jeziora nie obowiązują go. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty o odmowie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, dwóch budynków garażowych oraz dwóch budynków gospodarczych. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w sprawie decyzji stanowił art. 35 Pb. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 lit. a tego artykułu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Art. 35 ust. 3 i 5 tej ustawy stanowi z kolei, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Właściwy organ w pierwszej kolejności bada zatem zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jeśli na terenie objętym inwestycją taki plan nie obowiązuje, to z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. To nie wyczerpuje jednak obowiązków organu, który winien zbadać nadto zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z innymi przepisami prawa miejscowego. Do innych aktów prawa miejscowego wskazanych w art. 35 ust. 1 pkt 1 Pb zaliczyć należy m.in. rozporządzenie w sprawie obszaru chronionego krajobrazu. Z punktu widzenia okoliczności niniejszej sprawy, w której teren inwestycji położony jest w granicach objętych regulacjami rozporządzenia nr (...), przywołać należy stanowisko doktryny, zgodnie z którym akty prawne, w których wprowadzono tę formę ochrony przyrody, mają status przepisów prawa miejscowego i w związku z tym rozwiązania z nich wynikające muszą być brane pod uwagę w procesie stosowania prawa. Za koniecznością szerokiego uwzględniania postanowień wynikających z aktów prawnych wyznaczających obszary chronionego krajobrazu przemawia również wynikająca z art. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska zasada kompleksowości działań mających wpływ na elementy przyrodnicze podlegające ochronie (K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody, Komentarz, LEX/el. 2021). W tym kierunku podążyło też orzecznictwo, w którym przyjmuje się, że: "1. Rozporządzenie wojewody, wydane na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody [...], jako akt prawa miejscowego zawiera przepisy odrębne, przez pryzmat których dokonuje się oceny warunków do wydania decyzji na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [...]. 2. Ujęty w przywołanym rozporządzeniu wojewody zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych świadczy o woli ustawodawcy do zapewnienia organom władzy lokalnej szerokich uprawnień do kształtowania za pomocą przepisów prawa miejscowego stosunków społecznych w sposób adekwatny do warunków i specyfiki danego terenu. 3. Stosowanie powyższego zakazu wynikającego z przepisów rozporządzenia wojewody następuje w stanie faktycznym wypełniającym dyspozycję przepisów i nie jest zależne od przeprowadzenia oceny wpływu inwestycji na przyrodę czy środowisko. 4. Źródłem stosowanych ograniczeń prawa własności mogą być również przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze miejscowym" (wyrok NSA z 26 czerwca 2007 r., II OSK 943/06, CBOSA; K. Gruszecki, op. cit.). Powyższe stanowisko wyrażone na tle indywidualnej sprawy z zakresu planowania przestrzennego winno być stosowane również w innych postępowaniach, w których ocena oddziaływania inwestycji na środowisko na terenie obszaru chronionego krajobrazu ma wpływ na przyznanie określonych uprawień. D. Obszar Chronionego Krajobrazu został utworzony na mocy rozporządzenia nr (...) Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 listopada 2008 r. Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na mocy upoważnienia przewidzianego treścią art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 r. nr 92, poz. 880 ze zm.). Rozporządzenie wojewody w sprawie utworzenia obszaru chronionego krajobrazu jest aktem prawa miejscowego, a zatem jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze właściwości organu, który je uchwalił. Ustalenia zawarte w rozporządzeniu wywołują bezpośrednie skutki prawne. Wobec powyższego, organ architektoniczno–budowlany nie tylko mógł, ale musiał zweryfikować zgodność przedłożonej dokumentacji projektowej z postanowieniami rozporządzenia w przedmiocie obszaru chronionego krajobrazu, obowiązującymi w dacie prowadzenia czynności jurysdykcyjnych, zgodnie z zasadą praworządności wynikającą z art. 6 k.p.a. W pełni podzielić należy stanowisko organów, że w czasie wystąpienia z wnioskiem o zatwierdzenie projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę i w dacie orzekania przez organy, zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, obejmujący teren inwestycyjny, obowiązywał. Z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego wynika bowiem, że działka skarżącego nr (...) położona jest w granicach terenu objętego rozporządzeniem nr 143 i ustanowione w nim zakazy i nakazy odnoszą się do planowanej na niej inwestycji. W § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia postanowiono, że "na obszarze wprowadza się zakazy lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej". Powyższy zakaz jest dokładnym odzwierciedleniem jednego z zakazów określonych w art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478), który można ustanowić na obszarze chronionego krajobrazu celem zachowania i ochrony ekosystemów wód powierzchniowych (naturalnych i sztucznych, płynących i stojących, w tym starorzeczy) wraz z pasem roślinności okalającej oraz ograniczania intensywności zagospodarowania stref przybrzeżnych. W ten sposób przepisy ochrony przyrody ograniczają w istotny i legalny sposób wolność korzystania z własności nieruchomości, w tym wolność budowlaną. Z powyższego wynika, że jedną z zasadniczych okoliczności wykluczających budowę nowych obiektów budowlanych jest położenie terenu inwestycji w odległości 100 m od linii brzegowej jeziora M. W sprawie jest bezsporne, że wskazane przez inwestora lokalizacje obiektów znajdują się około 26-94 m od linii brzegu jeziora M., czyli położone są w pasie szerokości 100 m od linii brzegu jeziora. Tym samym zastosowanie przez organy konsekwencji prawnych wynikających z dyspozycji § 4 ust. 1 pkt 8 obowiązującego na tym terenie rozporządzenia Sąd uznał za w pełni uprawnione. Organy w sposób prawidłowy wykluczyły również występowanie w niniejszej sprawie wyjątków przewidzianych w ust. 5 i 6 § 4, w których określono obszary i ustalenia, których nie dotyczy zakaz o którym mowa w ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, Ustaliły prawidłowo, że nie mają one zastosowania do przedmiotowej działki ponieważ, działka stanowi niezabudowaną działkę rolną sklasyfikowaną jako PslV i PsV, dla której nie opracowano miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D., przyjętego uchwałą Nr (...) Rady Gminy D. z dnia 11 września 2023 r., przedmiotowa działka nie leży w obszarze zwartej zabudowy miast i wsi. Odnosząc się natomiast do argumentu skargi, że obiekty budowlane, które skarżący zamierza zlokalizować na terenie jego nieruchomości służyć mają prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej wyjaśnić należy, że pod pojęciem "racjonalna gospodarka rolna" należy rozumieć racjonalne działania ekonomiczne producenta rolnego, gospodarkę rolną opartą na nowoczesnych naukowych metodach, zasadach i technologiach, wskazanych jako dobre praktyki rolnicze i spełniającą wymogi wzajemnej zgodności, zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Termin ten powinien być odnoszony do takiego sposobu prowadzenia działalności w rolnictwie, który nie stoi w sprzeczności z celami ochronnymi ustanowionymi w przewidzianej przez prawo formie na danym obszarze." (M. A. Król, Racjonalna gospodarka rolna na obszarach objętych prawnymi formami ochrony przyrody, "Studia luridica Agraria" t. IX, red. S. Prutis, Białystok 2011 r.,s. 320). Trzeba też zaznaczyć, że pojęcie "racjonalnej gospodarki rolnej" nie może być używane zamiennie z pojęciem "gospodarstwa rolnego". Wyjątek od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych nie dotyczy wszelkiego rodzaju gospodarki rolnej, ale tylko takiej, która jest racjonalna. Pojęcie "racjonalna gospodarka rolna" obejmuje zorganizowane, charakteryzujące się pewnym stopniem zaawansowania technicznego lub ekonomicznego, powtarzalne działania służące działalności wytwórczej o charakterze rolniczym, zakładające planowanie tej działalności pod kątem uzyskiwania wymiernych korzyści (racjonalne). Prowadzeniu takiej działalności nie będzie odpowiadał budynek mieszkalny (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. II SA/Bk 494/11, CBOSA). Wszelkie odstępstwa od zakazu, jako wyjątki, podlegają wykładni ścieśniającej, co w tym kontekście oznacza, że przez obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej należy rozumieć wyłącznie obiekty funkcjonalnie z nią związane służące do prowadzenia nowoczesnej przemyślanej i efektywnej gospodarki. Wzniesienie dwóch budynków mieszkalnych, objętych projektem decyzji o warunkach zabudowy, nie jest funkcjonalnie związane z możliwością prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej, nie będzie miało wpływu na możliwość prowadzenia takiej gospodarki, co oznacza, że mogą one znajdować się poza pasem 100 m. Nie jest bowiem dla tej gospodarki niezbędne zamieszkiwanie właściciela lub użytkownika nieruchomości rolnej w tym pasie (v: wyrok NSA z dn. 10 października 2015 r., sygn. II OSK 226/14, CBOSA). Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 – u.p.z.p.) poprzez pominięcie przez organ treści wiążącej jako ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wyjaśnić należy, że nawet okoliczność uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy odchodzącej w swej treści od postanowień aktu prawa miejscowego, nie kreuje po stronie jej adresata publicznego prawa podmiotowego do skutecznego w świetle prawa przeciwstawienia jej treści normom nowo uchwalonego aktu prawa miejscowego, w sytuacji gdy ustalenia tego aktu są inne niż w wydanej decyzji. Należy wskazać, że przepis art. 65 u.p.z.p. ma głównie zadanie porządkujące - stanowi bowiem uprawnienie dla organów administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdy jej ustalenia są inne niż planu miejscowego (aktu prawa miejscowego). Uprawniona jest teza, że gdyby ustawodawca przepisu tego nie uchwalił, to i tak w sytuacji, w której po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wszedłby w życie akt prawa miejscowego, którego ustalenia są inne niż w tej decyzji, to obowiązywałyby ustalenia tego aktu, a nie decyzji bowiem akty prawa miejscowego stanowią jedno ze źródeł prawa. Pozostawianie takiej decyzji w obrocie prawnym w sytuacji, kiedy wszedł w życie akt prawa miejscowego, nie rodzi żadnych skutków materialnoprawnych dla strony. Wygaszanie decyzji o warunkach zabudowy, gdy decyzje te są sprzeczne z ustaleniami aktu prawa miejscowego, jest zatem zabiegiem porządkującym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1393/15, CBOSA). Skoro w stanie faktycznym tej sprawy nie wystąpiły przesłanki do zastosowania odstępstwa od zakazu lokalizowania projektowanych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegu jeziora, to zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, nastąpiłoby z naruszeniem zakazu ustanowionego w rozporządzeniu, które funkcjonuje, realizując delegację ustawową z art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody i bezwzględnie wiąże na całym wskazanym obszarze wszystkich potencjalnych jego adresatów, w szczególności osoby zamieszkałe lub przebywające na tym terenie, jak również organy administracji publicznej, które obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). W tych okolicznościach Sąd uznał, że kontrolowane postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami przepisów art. 6, art., 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., dając podstawy do kompletnych ustaleń faktycznych i pozwalając na prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz prawa miejscowego, o czym świadczy analiza motywów wydanych w sprawie decyzji. Uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Zarzuty podniesione w skardze okazały się chybione i nie zdołały podważyć legalności działań organów architektoniczno – budowlanych w niniejszej sprawie. Organy administracji, przy załatwianiu spraw z zakresu własnej kognicji związane są przede wszystkim obowiązującym prawem. Wynika to z art. 6 k.p.a. oraz z art. 7 Konstytucji RP. W sprawie nie mogła odnieść skutku argumentacja, że w 2010 r. na obszarze przyległym na północ od działki nr (...) uchwalony został plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego dopuszcza się możliwość lokalizacji obiektów budowlanych w pasie szerokości powyżej 60 m. Przedmiotem niniejszej sprawy była bowiem legalność rozstrzygnięcia Wojewody, natomiast możliwość zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego następuje w innym trybie. Skoro działka skarżącego nie znajduje się w obszarze obowiązywania tego planu, to Sąd nie mógł się odnieść do jego postanowień. Nie doszło zatem do naruszenia art. 8 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło