III SA/Gl 297/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-12-04

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Adam Gołuch, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jako bezprzedmiotowe, jeśli strona skarżąca nadal podtrzymuje swoje żądanie i nie zrezygnowała z ubiegania się o rozstrzygnięcie w tym zakresie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jako bezprzedmiotowe, jeśli strona skarżąca nadal podtrzymuje swoje żądanie. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, co nie zachodzi, gdy strona aktywnie domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy mieszczącej się w kognicji organu.
Stan faktyczny
Skarżący J.T. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej (nowotwory złośliwe) w związku z pracą w Urzędzie Telekomunikacyjnym w L. w latach 1987-2002. Organy sanitarne umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając brak dowodów na narażenie na czynniki rakotwórcze, w tym promieniowanie elektromagnetyczne, oraz brak zgłoszeń takich czynników przez pracodawcę do rejestrów. Skarżący kwestionował brak badań i porównań z innymi obiektami, wskazując na konkretne urządzenia jako źródło promieniowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 21 lutego 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 października 2023 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Referent Stażysta Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 21 lutego 2024 r. nr NS-HP.2332.2.41.1.2022 w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżaną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 24 października 2023 r., o nr [...]. Zaskarżoną decyzją z 21 lutego 2024 r. o nr NS-HP.2332.2.41.1.2022, Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej też: WIS), po rozpatrzeniu odwołania J.T. (dalej: Skarżący, Strona) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Katowicach (dalej: PPIS) nr [...] z dnia 24 października 2023 r. orzekającej o umorzeniu jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie choroby zawodowej, w części dotyczącej O S.A. w W. – utrzymał w mocy decyzję pierszoinstancyjną. W podstawie prawnej wskazał na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej k.p.a.) W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ I instancji 14 kwietnia 2022 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia u J.T. choroby zawodowej: nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi - nowotwór [...]. Jednak w toku prowadzonego postępowania PPIS w Katowicach stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w latach 1987-2002 Skarżący wykonywał czynności w Urzędzie Telekomunikacyjnym w L., tj. utrzymywał i konserwował systemy telegrafii wielokrotnej, teletransmisyjnych i radiowych środków łączności, telefonicznej centrali automatycznej; wykonywał badania i pomiary urządzeń zgodnie z obowiązującymi instrukcjami; zapewniał utrzymywanie odpowiednich parametrów technicznych urządzeń znajdujących się na telefonicznej centrali automatycznej; usuwał uszkodzenia na urządzeniach, uruchamiał nowych abonentów telegrafii i zestawiał nowe łącza w urządzeniach teletransmisyjnych; obserwował centralne - panele alarmowe i w przypadku aktywnego alarmu usuwał uszkodzenia. Do prac wykorzystywał mieszaniny do lutowania (spoiwo lutownicze-związki cyny), preparat WD-40 oraz spirytus etylowy do przemywania podzespołów. W latach od 2002 do 2004 wykonywał czynności w Wydziale Centrum w K.. Obsługiwał klienta w punkcie sprzedaży oraz podczas wizyt u klienta - praca biurowa. Natomiast w latach 2004 do nadal wykonuje czynności zawodowe w Wydziale Telecentrum w Sekcji Obsługi Klientów w K.. Dalej wskazano, że PPIS w Katowicach oceniając warunki pracy w Urzędzie Telekomunikacyjnym w L. wziął m.in. pod uwagę ocenę narażenia zawodowego na pola elektromagnetyczne pracowników na analogicznym stanowisku w miejscowości B., przedstawioną przez pracodawcę w zakresie urządzeń teletransmisji. Pomiary przeprowadzono w pomieszczeniu centrali T w B. przy ul. [...], gdzie znajdowały się przetwornice optyczno-cyfrowe i cyfrowo-analogowe. Według badań stwierdzono tam strefę bezpieczną oraz dozwolony czas przebywania bez ograniczeń czasowych. Przeprowadzono również pomiary w pomieszczeniu teletransmisji w odległości 1,2 m od najbliższego stojaka oraz 30 cm od zasilaczy i tam również stwierdzono strefę bezpieczną, a dozwolony czas przebywania bez ograniczeń czasowych. Badanie przeprowadzono też w pomieszczeniu teletransmisji i telegrafii w odległości ok. 130 cm od najbliższych urządzeń oraz ok. 30 cm od zasilaczy prądu stałego. Tam również stwierdzono strefę bezpieczną oraz dozwolony czas przebywania bez ograniczeń czasowych (Ocena Narażenia Pracowników Rejonu Telekomunikacyjnego w B. na pola elektromagnetyczne urządzeń teletransmisji z października 1996 r., opracowana przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.). Wyjaśniono dalej, że w wyniku uchylenia przez WIS pierwotnej decyzji pierwszoinstancyjnej PPIS, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, zwrócił się do PPIS w L. o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego dotyczącej warunków pracy w latach 1987-2002 w Urzędzie Telekomunikacyjnym w L., który w karcie oceny narażenia zawodowego wskazał, że pomieszczenia: "Radiolinia. Telefonia nośna. Stacja wzmacniakowa. Telegrafia wielokrotna" obecnie są puste. Widoczne były jedynie ślady, gdzie dawniej mogły być rozmieszczone urządzenia telegraficzne. Na podstawie zeznań Skarżącego sporządzono poglądowy szkic rozmieszczenia tych urządzeń oraz biurka, przy którym siedział, a także pomieszczenia telefonii nośnej i radiolinii. Według Strony urządzenie o nazwie sumator emitowało fale elektromagnetyczne. Ww. pracował przy biurku około 6 -7 godzin dziennie w odległości od 1 m do 1,2 m od sumatora, mającego zasięg 25 km. W drugim pomieszczeniu Strona pracowała przy biurku wykonując pomiary łącznie około 1 godz. dziennie w odległości 0,5 m od radiolinii Nera i radiolinii cyfrowej, które - według Skarżącego - emitowały fale elektromagnetyczne. W pomieszczeniach o wysokości ok. 3,8 m przebiegały kable teletechniczne łączące wszystkie urządzenia w pomieszczeniach. Skarżący nie podał dokładnych nazw urządzeń telegraficznych i tym samym nie było możliwości zebrania szczegółowych informacji oraz specyfikacji tych urządzeń. Obecnie w budynku dawnego Urzędu Telekomunikacji nikt nie pracuje; budynek jest przeznaczony do sprzedaży. Wskazano, że 24 kwietnia 2023 r. sporządzono protokół przesłuchania Strony co do wykonywania czynności zawodowych. Następnie podkreślono, że PPIS zwrócił się do Centralnego Rejestru Danych o Narażeniu na Substancje Chemiczne, ich Mieszaniny, Czynniki lub Procesy Technologiczne o Działaniu Rakotwórczym lub Mutagennym prowadzonym przez Instytut Medycyny Pracy w L. o pomoc w ustaleniu narażenia zawodowego na czynniki rakotwórcze, poprzez podanie danych z okresu zatrudnienia ww. w Urzędzie Telekomunikacji w L., ujętych w Centralnym rejestrze, które pracodawca przekazywał w sprawozdaniach o substancjach chemicznych, ich mieszaninach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy poinformował, że w latach 1999-2002 Urząd Telekomunikacji w L. nie zgłaszał do Centralnego rejestru informacji o występowaniu czynników rakotwórczych. Dalej wskazano, że PPIS zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] W. czy dla Urzędu Telekomunikacji w L. w latach 1987-2002 były przeprowadzane badania i pomiary pół elektromagnetycznych. Organ ten 30 sierpnia 2023 r. przesłał wyjaśnienia uzyskane od O S.A. w W., w których Spółka poinformowała, że nie posiada wyników badań i pomiarów pół elektromagnetycznych z Urzędu Telekomunikacji w L. W związku z tym mogła jedynie przekazać dokumentację z badań wykonanych na analogicznym stanowisku w innej miejscowości (ocena narażenia na pole elektromagnetyczne w miejscowości B.) oraz narażenie pracowników wykonujących pracę przy radiotelefonach (w B.). Spółka wyjaśniła też, że jeśli chodzi o radiolinię cyfrową i analogową to obydwa typy mają charakterystykę promieniowania bardzo kierunkową (jak ołówek skierowany prostopadłe do czaszy talerza). Nie ma możliwości, żeby narażała na promieniowanie elektromagnetyczne ludzi, którzy nie znajdują się wyłącznie w tej ołówkowej wiązce promieniowania. Gdyby ktokolwiek w takiej wiązce się znalazł, to linia radiowa od razu przestanie działać, ponieważ organizm człowieka całkowicie stłumi sygnał i nie dotrze on do celu. Ponadto sama linia radiowa jest w obudowie i nie promieniuje. Promieniuje jedynie antena, a ta na pewno była umieszczona na zewnątrz, a nie w pomieszczeniu. W sytuacji gdyby ktokolwiek lub cokolwiek znalazło się pomiędzy antenami obu końców linii radiowej (a tylko w tym obszarze występuje promieniowanie), to linia przestaje spełniać swoje funkcje transmisyjne i wymaga niezwłocznego podjęcia czynności naprawczych. Ponadto Spółka podniosła, że posiada wyniki pomiarów natężenia poła elektromagnetycznego przy urządzeniu radiotelefonu bazowego, o którym wspomniał Skarżący. Dokumentacja dotyczy radiotelefonu zainstalowanego w L. i dotyczy lat 1995-1998. Pomiary wykazały, że podczas normalnej eksploatacji radiotelefonu w jego bezpośrednim otoczeniu nie występuje pole elektromagnetyczne o mierzalnych wartościach natężenia. Załączono do wglądu ww. dokumentację. W konsekwencji powyższego decyzją z 24 października 2023 r. nr [...] PPIS umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u łudzi, nowotwór [...] wym. w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych u Skarżącego, w części dotyczącej O. S.A. Wskazał, że w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, w załączniku nr 1 - Wykaz czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w części I - czynniki fizyczne, ustawodawca nie wskazał pól elektromagnetycznych, jako czynnika rakotwórczego lub mutagennego. PPIS w Katowicach po szczegółowej analizie dokumentacji przyjął, że Skarżący wykonując czynności zawodowe, nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, nie był narażony na substancje chemiczne, ich mieszaniny, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla człowieka, zaklasyfikowane do kategorii 1. W związku z powyższym, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania w części dotyczącej O S.A. w W.. Odwołanie od tej decyzji złożyła Strona podnosząc, że porównanie obiektu telekomunikacji w L. do obiektu telekomunikacji w B., czy obiektu Telekomunikacji w B. nie jest miarodajne, gdyż obiekty te nie są lustrzanym odbiciem siebie, z umieszczonymi takimi samymi urządzeniami telekomunikacyjnymi, w analogiczny sposób. Nadto dokumentacja dotycząca pomieszczeń, rozmieszczenia w nich urządzeń, typów urządzeń jak również danych technicznych, numerów seryjnych producenta, numerów ewidencyjnych nadal istnieje w dokumentacji inwentarzowej w firmie telekomunikacyjnej, a organ nie zasięgnął z niej informacji. Zaskarżoną decyzją WIS nie uznał słuszności odwołania. Stwierdził, że wnikliwie przeprowadzone przez PPIS postępowanie wyjaśniające wykazało, że Strona nie była podczas pracy zawodowej narażona na czynniki uznane za rakotwórcze u ludzi. Sama przyznała, że jego czynności zawodowe nie wiązały się z takim narażeniem, a winą za powstanie choroby nowotworowej obarcza promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwościach radiowych, które zgodnie z jej przekonaniem było emitowane przez zainstalowane w pomieszczeniu biurowym urządzenia radiowej łączności. WIS rozpatrując sprawę rozważył, że zgodnie z dostępną wiedzą, publikowaną przez agendę WHO zwaną Międzynarodową Agencją Badań nad Rakiem (lARC) - nie ma przekonujących dowodów naukowych potwierdzających rzeczywisty rakotwórczy charakter promieniowania elektromagnetycznego PEM (promieniowanie elektromagnetyczne) w zakresie częstotliwości radiowych. Stwierdził, że prawidłowo uzupełniony materiał dowodowy o ocenę narażenia zawodowego przeprowadzoną w miejscu pracy Skarżącego w L., połączoną z wizją lokalną i dokładnym zebraniem informacji dotyczących czynników rakotwórczych w miejscu pracy, dokonał analizy okoliczności i uzyskał dane wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Określając związek przyczynowo-skutkowy między konkretnym czynnikiem rakotwórczym a rozpoznanym u pracownika nowotworem, WIS wskazał, że istniało zwiększone ryzyko rozwoju nowotworu o określonej lokalizacji, swoistej dla działania rakotwórczego danego czynnika. Zgodnie z zasadą przyjętą w orzecznictwie przy rozpatrywaniu nowotworów pochodzenia zawodowego, ocenie podlegają poziom i długość okresu narażenia. Konieczne jest też ustalenie, czy lokalizacja narządowa nowotworu i rodzaj czynnika rakotwórczego są zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Umiejscowienie nowotworu zależy głównie od typu czynnika rakotwórczego, drogi wchłaniania i wydalania substancji rakotwórczej lub jej metabolitów oraz powinowactwa do różnych narządów. W tej sprawie nie stwierdzono występowania w miejscu pracy Skarżącego czynnika o działaniu rakotwórczym. Zatem WIS, po analizie całości materiału dowodowego stwierdził, że Skarżący podczas zatrudnienia w O S.A. w W. nie był narażony na jakikolwiek uznany czynnik rakotwórczy, a zatem nie pracował w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia choroby zawodowej: nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u łudzi w postaci nowotworu [...] wym. w poz. 17.3 wykazu chorób zawodowych. W związku z tym należało umorzyć postępowanie w części dotyczącej Spółki. Kwestionując powyższą decyzje ostateczną Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego. Podważył fakt posiadanych badań pola elektromagnetycznego w obiektach telekomunikacji w B., B. czy L. a brak takowych badań z obiektu w L. Zaakcentował, że nie są to lustrzane obiekty, również rozmieszenie urządzeń w tych obiektach nie jest równoznaczne, tak samo stanowiska pracy nie były analogicznie rozmieszone. Urządzenia telegrafii wielokrotnej TGF, telefonii nośnej TN ZV, są to urządzenia działające nie radiowo a kablowo, zatem nie emitujące silnego pola elektromagnetycznego, tak samo urządzenia telefonii nośnej, urządzenia te były podłączone do radiolinii analogowej i cyfrowej; same antena kierunkowe były zamontowane na maszcie antenowym obok budynku. Podkreślił, że urządzenia radiowej telefonii, zamontowane w pierwszym pomieszczeniu, tym samym gdzie znajdowały się biurka i to właśnie one miały wpływ na pracowników pracujących w tym pomieszczeniu. Dalej wskazał personalia współpracowników i ich stan zdrowia w związku z pracą w tych warunkach. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania – O S.A. podtrzymał stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne (por. art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Z kolei na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WIS utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie PPIS umarzające postępowanie, zainicjowane wnioskiem Skarżącego o ustalenie choroby zawodowej, w części dotyczącej Spółki. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na przepisy prawa materialnego obwiązujące w tej sprawie. Stosownie do art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm., dalej: kodeks pracy, k.p.) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast w rozporządzeniu RM z 30 czerwca 2009 r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej z kodeksu pracy, uregulowano m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; jednoznacznie określono kompetencje poszczególnych organów i jednostek medycznych. Zgodnie z § 4 ust. 1 - właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Z mocy § 5 ust. 1 - właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 437 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Natomiast w ust. 2 tego paragrafu ustalono tryb orzeczniczy i kognicje odpowiednich jednostek orzeczniczych I stopnia i II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia, którymi ustanowiono instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy. Mocą § 8 ust. 1 decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Mając więc na względzie okoliczności sprawy, a także regulacje materialnoprawne i procesowe w omawianym zakresie Sąd stwierdził, że wskazywana przez organ bezprzedmiotowość postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia, była nieuzasadniona. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Takie rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej kończy ją bez merytorycznego załatwienia, na skutek wystąpienia przeszkody natury podmiotowej lub przedmiotowej. Umarzając postępowania organ administracji publicznej komunikuje stronom zakończenie prowadzonego przez siebie postępowania, bez jego rozstrzygnięcia, co do istoty. Od bezprzedmiotowości postępowania, wywołanej brakiem substratu sprawy o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym (brakiem podstaw prawnych i faktycznych) odróżnić należy niezasadność żądania strony. Jest to sytuacja, w której żądanie nie może być uwzględnione, ponieważ nie zostały spełnione określone w przepisach warunki (przesłanki) do uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ winien wydać decyzję, o jakiej mowa w art. 104 § 1 k.p.a., rozstrzygającą sprawę co do istoty, wyjaśniając powody odmowy uwzględnienia żądania. W kontrolowanej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w części dotyczącej Spółki, gdyż nie odpadła podstawa wnioskowania przez Skarżącego stwierdzenia choroby zawodowej skoro Strona nie zrezygnowała z ubiegania się o rozstrzygnięcie w tym zakresie. Stan prawny także nie stał na przeszkodzie merytorycznemu załatwieniu zgłoszonego przez stronę skarżącą wniosku. Zaznaczyć należy, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się czy narażenie zawodowe w określonym miejscu pracy było przyczyną powstania danego schorzenia. Natomiast rozstrzygnięcie kwestii, który pracodawca ponosi wyłączną (czy wspólnie z innym) odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki związane z rozpoznaną chorobą, pozostaje poza właściwością inspektora sanitarnego, bowiem spory w tym zakresie należą do kognicji sądów powszechnych – sądu pracy. Należy również podnieść, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Z tego więc względu stanowisko organów o bezprzedmiotowości postępowania w części dotyczącej Spółki, nie znajdowało uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Skoro bowiem Strona – jako wnioskodawca i inicjator postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej – nie zrezygnowała ze swojego żądania i nadal je podtrzymywała na kolejnych etapach postępowania to już tylko z tego względu decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa formalnego, w szczególności art. 105 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało bez wątpienia wpływ na wynik sprawy. Z tego więc względu rozstrzygnięcia obu instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Niezależnie jednak od powyższego w tym miejscu należy zaznaczyć, że złożenie stosownego wniosku przez uprawniony podmiot inicjuje postępowanie administracyjne z wszystkimi tego obowiązkami – zwłaszcza poszanowaniem podstawowych zasad, do przestrzegania których zobowiązany jest organ. W konsekwencji zobligowany jest do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy skoro Strona podtrzymuje swoje żądania, które mieszczą się w zakresie stosowania prawa administracyjnego i kognicji organu. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło