II SAB/Bk 112/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w R. w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę. P.N. (dalej: "skarżący") za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres email: [...]w dniu 13 września 2024 r. skierował do organu-Dyrektora Szkoły Podstawowej w R. (dalej też jako: "Dyrektor") wniosek o dostępie do informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o przesłanie kopii wszystkich faktur za licencję lub zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego, które zostały wystawione w roku 2024. Proszę o przesłanie odpowiedzi w formacie PDF na mój adres email." Dyrektor nie udzielił skarżącemu żadnej odpowiedzi na powyższe zapytanie. Pismem z 25 października 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Dyrektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 13 września 2024 r., zarzucając naruszenie: -art. 10 ust. 1 w zw. art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p."), poprzez brak udostępnienia mu informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego oraz brak poinformowania skarżącego o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w określonym ustawowo terminie ze wskazaniem powodów opóźnienia oraz nowego terminu udostępnienia informacji. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, 5) udostępnienie skarżącemu akt sprawy w portalu akt sądowych PASSA. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła między innymi, że bezspornym jest, iż przedmiotem wniosku, wniesionego za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres e.mail znajdujący się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych, jest informacja publiczna, bowiem dotyczy dysponowania mieniem publicznym, jakim jest mienie należące do organu. Ponadto organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Informacją publiczną jest bowiem treść dokumentów, wystąpień, opinii i ocen wytworzonych oraz dokonanych przez organy władzy publicznej, niezależnie jakiej sprawy dotyczą. Informację taką stanowi również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej. Zaznaczył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 marca 2013 r. (II SAB/Wa 34/13) stwierdził, że "informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (...)." Skarżący nadmienił, że pomimo upływu terminów ustawowych organ w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku skarżącego, jak również nie poinformował skarżącego o przyczynach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznych, jak również nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o umorzenie postępowania i nieobciążanie organu jakimikolwiek kosztami. Podniósł, że wiadomość, o której informuje pełnomocnik skarżącego nigdy nie doszła do adresata. Wyjaśnił, ze adres, na który została wysłana korespondencja nie jest używany od 2021 r. Wskazał, że prawidłowy adres to:[...]. Zaznaczył, ze wyżej wymieniony adres umieszczony jest na stronie internetowej szkoły oraz w SIO. W związku z powyższym organ nie dopuścił się bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2p.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych dyrektorzy szkół są uznawani za podmioty obowiązane od udostępnienia informacji publicznej, czy to jako "organy władzy publicznej" w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (w znaczeniu funkcjonalnym - zwłaszcza z uwagi na posiadane przez dyrektorów szkół kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach uczniów), czy też jako "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym" (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SAB/Po 49/20, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12). Należy więc uznać, że Dyrektor Szkoły Podstawowej w R. jest podmiotem obowiązanym, wobec którego zastosowanie mają regulacje wskazane w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22). Mając na uwadze powyższe - w ocenie Sądu - niewątpliwie informacje, których skarżący się domagał w swym wniosku z 13 września 2024 r. są informacją publiczną. Skarżący wnosił bowiem o informacje dotyczące wydatkowania w 2024 r. środków finansowych przez organ na zakup oprogramowania do prowadzenia dziennika elektronicznego- wnosił o przesłanie mu kserokopii faktur dotyczących licencji lub zakupu tego oprogramowania. Środki finansowe przeznaczone na ten cel są niewątpliwie środkami publicznymi przeznaczonymi na funkcjonowanie Szkoły Podstawowej w R. w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p. Zapytanie dotyczy bowiem zasad funkcjonowania szkoły jak i majątku publicznego, którym gospodaruje. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Dyrektor jako organ władzy publicznej, w rozumieniu art. 163 i nast. Konstytucji, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor nie udzielił żądanej informacji, gdyż wniosek o jej udostępnienie nigdy do niego nie wpłynął. Jak słusznie wyjaśnił organ adres, na który wysłana została korespondencja, tj. [...]nie jest używany od 2021 r. Prawidłowy adres [...]jest umieszczony na stronie internetowej szkoły, jak również, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych. W ocenie Sądu realia niniejszej sprawy wskazują na to, że pomimo zredagowania i wysłania za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku o udzielenie informacji publicznej, wniosek ten nigdy nie dotarł do organu, gdyż został wysłany na błędny adres. Ponadto od autora wniosku o udzielenie informacji publicznej należy wymagać co najmniej zwykłej staranności w dbałości o własne sprawy. Skoro skarżący nie pofatygował się oto, by uzyskać jakiekolwiek potwierdzenie, że wysłany wniosek dotarł do jego adresata, nie zażądał wiadomości zwrotnej potwierdzającej otrzymanie wiadomości lub jej przeczytanie przez adresata, to trudno mówić w tej sytuacji o zachowaniu przez skarżącego jakiejkolwiek staranności w dbaniu o własne sprawy (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Kr 185/24). W ocenie Sądu, powyższe okoliczności niewątpliwie świadczą, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał bezczynny. Tym samym zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Skoro nigdy taki wniosek nie wpłynął toteż skarga na bezczynność organu nie może zostać potraktowana jako zasadna, przez co jest przedwczesna. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a.