II OSK 220/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1182/23 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 października 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1182/23 uwzględnił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w W. i uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] maja 2023 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta D. z [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji "Zespół elektrowni fotowoltaicznych o mocy do 2MW", zlokalizowanej na dz. nr. ewid. [...], położonej w D., obręb O. Sąd Wojewódzki stwierdził, że skoro wykładnia językowa przepisów art. 61 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503, dalej: upzp) nie pozostawia wątpliwości w zakresie klasyfikowania instalacji jaką jest farma fotowoltaiczna jako instalacji odnawialnego źródła energii, to warunki zabudowy dla tego rodzaju inwestycji nie muszą być ustalane z uwzględnieniem wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 upzp. Błędne stanowisko organów będące konsekwencją nieprawidłowej wykładni art. 61 ust. 1 i ust. 3 upzp skutkowało więc koniecznością wyeliminowania wydanych przez te organy decyzji z obrotu prawnego. 2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: Ppsa) w zw. z art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a upzp poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że możliwe jest wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty każdą sprawę z wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie urządzenia wytwarzającego energię z odnawialnych źródeł energii. W oparciu o wskazany zarzut w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zarzut skargi kasacyjnej jest niezasadny. 3.2. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa (obecnie - Dz. U. z 2024 r. poz. 935), skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. 3.3. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie przepisów postępowania wskazując w zarzucie tym przepisy prawa materialnego tj. art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a upzp. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się dodatkowo na niemający związku ze sprawą wniosek E. sp. z o.o. z siedzibą w K. Takie skonstruowanie skargi kasacyjnej w istotny sposób zawęża zakres kontroli instancyjnej. 3.4. Oceniając jednakże merytorycznie zarzut skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji co do wykładni art. 10 ust. 2a oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a upzp. Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego z: 25 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 805/23; 9 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 911/22; 1 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 159/23; 13 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 1407/22, 5 września 2023 sygn. akt II OSK 2030/22, 30 października 2024 r. sygn. akt II OSK 153/24. W istocie dla oceny dopuszczalności wydania decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanej inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii decydujące znaczenie ma wykładnia art. 61 ust. 3 upzp. Z gramatycznego punktu widzenia treść tego przepisu jest jasna i czytelna. W sposób klarowny i jednoznaczny przesądza, że art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 upzp nie stosuje się m.in. do instalacji OZE w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Z tego przepisu nie wynika, aby ustawodawca różnicował instalacje w zależności od ich mocy. Takiego rozróżnienia nie sposób również wywieść z treści art. 10 ust. 2a pkt 1 upzp. Z regulacji tej wynikało bowiem wyłącznie, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 100 (obecnie 500) kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium. Przepis ten odnosił się jednak do tzw. lokalnego porządku planistycznego (studium, plan miejscowy) i jego zakres stosowania był ograniczony wyłącznie do tych gminnych aktów planistycznych, a nie decyzji o warunkach zabudowy. Okoliczność, że gmina w studium planowała przeznaczyć dany teren pod określoną zabudowę, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla dopuszczalności wydania warunków zabudowy (zob. wyroki NSA z: 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1580/18, 12 października 2022 r. sygn. akt II OSK 1482/21, 25 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1435/23). 3.5. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zaleca skarżącemu kasacyjnie, który próbuje w ramach zarzutu naruszenia postępowania dokonywać wykładni funkcjonalnej przepisów upzp, aby pamiętać, że art. 61 ust. 3 upzp w aktualnej wersji stanowi realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych. Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii jak i ochronę klimatu. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Kontynuacja podejścia "efektywność energetyczna przede wszystkim" ma miejsce również w dyrektywie 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającą dyrektywę Rady (UE) 2015/652. 3.6. Zarzut skargi kasacyjnej jest zatem niezasadny. 3.7. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.