VIII SA/Wa 750/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-11
Skład orzekający: Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłasność pojazdu, w której założyciel muzeum posiada jedynie 5% udziałów, jest wystarczająca do uznania pojazdu za muzealium i tym samym do jego rejestracji jako pojazdu zabytkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że współwłasność pojazdu, w której założyciel muzeum posiada jedynie 5% udziałów, nie jest wystarczająca do uznania pojazdu za muzealium w rozumieniu ustawy o muzeach. Wpis do inwentarza muzealiów konstytuuje domniemanie własności muzeum (lub założyciela muzeum prywatnego), a nie współwłasności. Ponadto, obowiązkowe oznakowanie muzealiów, wymagające ingerencji w przedmiot, wymaga pełnej własności. W związku z tym, organ rejestrujący miał podstawy do odmowy rejestracji pojazdu jako zabytkowego.Stan faktyczny
Skarżący G. M. wniósł o rejestrację pojazdu jako zabytkowego, dołączając zaświadczenie o wpisie pojazdu do inwentarza muzealiów Muzeum Motoryzacji w C., którego założycielem i właścicielem jest K. G. Pojazd ten został pierwotnie zarejestrowany jako zabytkowy. Starosta odmówił rejestracji, uznając, że pojazd nie spełnia przesłanek do uznania go za zabytkowy, ponieważ K. G. posiadał jedynie 5% udziałów w pojeździe, a pozostałe 95% należało do skarżącego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację przepisów, w szczególności dotyczącą wymogów przy kolejnej rejestracji pojazdu oraz statusu współwłasności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 750/24
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 lipca 2024 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2024 roku, poz. 572 ze zm. dalej jako k.p.a), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania G. M., od decyzji Starosty G. z dnia 13 czerwca 2024 roku, nr [...], odmawiającej G. M. rejestracji pojazdu [...], nr rej. [...], nr VIN [...]– utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i ocena prawna.
Decyzją z dnia 13 czerwca 2024 roku Starosta G. odmówił G. M. rejestracji pojazdu [...], nr rej. [...] stwierdzając, że pojazd nie spełnia przesłanek do uznania go za zabytkowy.
Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniósł G. M.
W uzasadnieniu odwołania podnosił, że organ podczas kolejnej rejestracji pojazdu nie miał podstawy wymagać dokumentów jakie były niezbędne przy pierwszej rejestracji
pojazdu w kraju. Tym samym bezpodstawne było wzywanie wnioskodawcy do złożenia oświadczenia i przedłożenia zaświadczenia o wpisie do ewidencji lub rejestru zabytków, czy też inwentarza muzealiów podczas kolejnej rejestracji, skoro taki dokument był wymagany podczas pierwszej rejestracji. Nie miał podstaw dokonywania kontroli czy nastąpiła zmiana związana z wykreśleniem z inwentarza oraz czy wystąpiło ponowne wpisanie do innego inwentarza lub ewidencji.
Podnosił, że organ nie może cofnąć prawidłowo wydanej decyzji przy pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego.
Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym( DZ.U z 2023 roku, poz. 1047 ze. dalej jako ustawa).
W art. 72 ust.3 ustawy w stosunku do pojazdów zabytkowych dodatkowo wymaga się dokumentu potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39. W przepisie tym zawarto definicję pojazdu zabytkowego, którym jest pojazd, który na podstawie przepisów odrębnych został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd został wpisany do inwentarza muzealiów.
Nadto, stosownie do § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2012 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022 r. poz. 1847 ze zm.), w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego właściciel pojazdu dołącza do wniosku o rejestrację:
1) uwierzytelnioną kopię decyzji w sprawie wpisania pojazdu do rejestru zabytków lub dokument potwierdzający ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji zabytków albo potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami;
2) zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego oraz protokół oceny stanu technicznego pojazdu zabytkowego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust, 16 ustawy.
W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma również przepis art. 21 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 385 z późn. zm.), muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność muzeum i wpisane do inwentarza muzealiów. Muzealia stanowią dobro narodowe, (ust. 1). W przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów (ust. la).
Kolegium podkreśliło, że w piśmiennictwie oraz orzecznictwie "Wpis do inwentarza muzealiów jest (...) czynnością faktyczną (materialno-techniczną) konstytuującą domniemanie (domniemanie wynikające z dokumentu urzędowego), że objęte tym wpisem rzeczy ruchome łub nieruchomości stanowią własność muzeum (a w przypadku muzeum prywatnego - założyciela tego muzeum)" (tak K. Zeidler [w:] Z. Cieślik, I. Gredka-Ligarska, P. Gwoździewicz-Matan, I. Lipowicz, A. Matan, S. Waltoś, K. Zeidler, Ustawa o muzeach. Komentarz, Warszawa 2021, art. 21 oraz podane tam orzecznictwo). Jest to zatem domniemanie "własności muzeum" (a w przypadku muzeum prywatnego - założyciela tego muzeum).
W niniejszej sprawie spór związany jest z odmową uznania przez Starostę pojazdu [...], nr rej. [...], nr VIN [...] za pojazd zabytkowy. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 73 ust. le pkt 1 ustawy, organ rejestrujący wydaje decyzję o odmowie rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1, z uwzględnieniem przy tej weryfikacji art. 72 ust. lb-3, 415. Jeżeli zatem wnioskodawca oczekuje zarejestrowania pojazdu jako zabytkowego, a pojazd ten nie spełnia wymogów określonych w powołanym art. 72 ust. 3 (nie spełnia definicji pojazdu zabytkowego), to zasadna staje się odmowa pozytywnego rozpatrzenia wniosku, czyli odmowa rejestracji pojazdu.
Dnia 19 sierpnia 2020 r. G. M. nabył od W. B. pojazd [...] (motocykl), nr VIN [...], nr rej [...]. Z kolei z umowy sprzedaży (umowa sprzedaży samochodu(motocykla) z dnia 6 września 2022 r.) wynika, że K. G. nabył 5% udziału w pojeździć, zaś pozostałe 95% udziałów posiadał G. M. W tym samym dniu, tj. 6 września 2022 r. Dyrektor Muzeum Motoryzacji (w organizacji) z siedzibą w C. – K. G. - w piśmie znak: [...] potwierdził, że pojazd marki [...], model [...], nr VIN [...] ujęty jest w Inwentarzu Muzealiów w Muzeum, posiada założoną kartę inwentarzową ruchomych zabytków techniki nr 132/2022, jako pojazd kolekcjonerski - zabytkowy klasy Future-Classic zgodnie z przepisami dotyczącymi ewidencjonowania dóbr kultury w muzeach. Dodał, że pojazd kolekcjonerski - zabytkowy klasy Futurę - Classic, ze względu na okres produkcji, konstrukcję, użytkowy charakter oraz liczbą zachowanych i występujących egzemplarzy posiada cechy pojazdu zabytkowego, zgodnie z ustawą o ochronie i opiece nad zabytkami. W aktach znajduje się ponadto kopia Regulaminu Muzeum Motoryzacji w C. (w organizacji), a zgodnie z § 1 ust. 2 tego regulaminu, założycielem i właścicielem Muzeum jest K. G. Przedmiotowy pojazd, na wniosek Współwłaścicieli z dnia 5 października 2022 r. został w tym samym dniu zarejestrowany przez Prezydenta Miasta S. i nadano mu nr rej. [...].
W dowodzie rejestracyjnym seria [...] zamieszczono adnotację: ZABYTKOWY. W części X dowodu, nie określono daty następnego badania technicznego, zamiast tego zamieszczono wpis: "NIE DOTYCZY".
W dniu 15 marca 2024 r. G. M. wystąpił do Starosty G. z wnioskiem o rejestrację przedmiotowego pojazdu, wnosząc o zachowanie dotychczasowych tablic rejestracyjnych [...]. Do wniosku załączył umowę sprzedaży motocykla z dnia 14 lutego 2024 r. Wynika z niej, że K. G. zbył na jego rzecz 5% udziału w pojeździć. W ten sposób przeniesiono 100% prawa własności pojazdu na kupującego.
W dniu 15 kwietnia 2024 r. Starosta G. zwrócił się z zapytaniem do Muzeum Motoryzacji (w organizacji) z siedzibą w C. o potwierdzenie obecnego statusu pojazdu, w celu ustalenia czy spełnia on warunki dla pojazdu zabytkowego.
W odpowiedzi K. G. jako Dyrektor Muzeum Motoryzacji w organizacji z siedzibą w [...] potwierdził, że pojazd widnieje w inwentarzu muzeum Motoryzacji pod numerem inwentarzowym zgodnym z przedstawionymi kartami przy pierwszej rejestracji pojazdu jako pojazd zabytkowy (pismo z dnia 24 kwietnia 2024 r.).
W dniu 22 kwietnia 2024 r. G. M. poinformował Starostę o podjęciu czynności zmierzających do utworzenia Muzeum Motoryzacji i Techniki Motocyklowej, tj. złożył wniosek do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o uzgodnienie Regulaminu Muzeum. W toku postępowania ustalono, że Muzeum to dotychczas nie zostało utworzone.
Zdaniem Kolegium, mimo potwierdzenia przez Dyrektora Muzeum Motoryzacji (w organizacji) z siedzibą w C. aktualności wpisu przedmiotowego pojazdu w inwentarzu muzealium, oczywistym jest, że K. G. jako założyciel i właściciel Muzeum nie jest jednocześnie właścicielem pojazdu [...], nr rej. [...], nr VIN [...]. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości organu, że pojazd ten nie może nadal być wpisany do inwentarza muzealiów Muzeum Motoryzacji (w organizacji) z siedzibą w C., z uwagi na nie spełnienie przesłanek z powołanego wyżej art. art. 21 ust. 1a ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (t. j. Dz, U. z 2022 r. poz. 385 z późn. zm. dalej ustawa o muzeach). Przypomnienia wymaga, że w przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów.
Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że ustalony stan faktyczny oraz prawny sprawy upoważniały Starostę G. do odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako zabytkowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji podczas kolejnej rejestracji pojazdu miał podstawy wymagać dokumentów w celu zweryfikowania aktualności statusu pojazdu jako zabytku. W przypadku pojazdów wpisanych do inwentarza muzealiów nie dość, że brak jest pewności co do prawidłowości zakwalifikowania pojazdu jako eksponatu zabytkowego, to dodatkowo, po jego zbyciu przez podmiot, który utworzył muzeum traci aktualność nadany mu wpis do inwentarza muzealiów. Jeśli zatem osoba fizyczna posiada pojazd, który w jej ocenie stanowi zabytek, to dla potwierdzenia tego stanu wymagane jest okazanie się przez właściciela wpisem do rejestru zabytków lub wojewódzkiej ewidencji zabytków - zgodnie z art. 2 pkt 39 ustawy. W konsekwencji nie można zgodzić się z odwołującym, że pojazd w przypadku zarejestrowania go wcześniej jako zabytkowy status taki posiada bezterminowo. Nie można też wykluczyć, że osoba fizyczna jako jedyny właściciel pojazdu dokona w nim zmian, które pozbawiłyby go cech jakie powinien mieć zabytek - patrz art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 z późn. zm. dalej ustawa o ochronie zabytków).
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł G. M.
Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą ich interpretację, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie uchybień proceduralnych zarzucał nieuwzględnienie sposób wyczerpujący materiału dowodowego, błędy proceduralne oraz łamanie podstawowych zasad postępowania.
W swoim obszernym uzasadnieniu skarżący podnosił, iż miedzy innymi złożył do Starostwa Powiatowego w G. wniosek rejestrację pojazdu [...] nr rej. [...]. Podstawę wniosku stanowiło przeniesienie 5% własności pojazdu pomiędzy K. G. a skarżącym. Skarżący wcześniej był właścicielem pojazdu w 95 %, natomiast obecnie przysługuje mu 100% własności pojazdu.
Wskazywał, że organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji przepisów nie rozróżniając ,, pierwszej rejestracji ‘’ pojazdu na terytorium RP od kolejnej rejestracji pojazdu( przerejestrowania pojazdu już zarejestrowanego na terytorium RP.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy niewłaściwie zinterpretował przepis § 2 ust.7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 sierpnia 2012 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów( DZ.U z 2022 roku, poz. 1847 dalej jako rozporządzenie). Organ nie zauważył, że jego wniosek to kolejna rejestracja i powinien zastosować § 2 ust.1 rozporządzenia.
W takim przypadku wymagane są następujące dokumenty:
- dowód własności pojazdu,
- dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany,
- tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Skarżący wyżej powołane dokumenty przedstawił do rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Zdaniem skarżącego zgodnie z art. 2 pkt 39 ustawy pojazdem zabytkowym jest pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami. Przedmiotowy pojazd znajduje się w inwentarzu muzealiów, co wynika z zaświadczenia dyrektora muzeum.
Pojazdy wpisane do inwentarza muzealiów, mogą lecz nie muszą spełniać kryteriów uznania za zabytki w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków. Pojazd wpisany do inwentarza muzealiów może być objęty ochroną z innych powodów.
Pojazdy będące własnością skarżącego, które zostały wpisane do inwentarza muzealiów są wyjątkowe i dlatego zostały objęte ochroną prywatne muzeum. Posiadają nietypowe rozwiązania konstrukcyjne, specyficzne układy cylindrów, przeniesienia napędów, nietypowe pojemności skokowe cylindrów.
W ocenie skarżącego w sposób nieuzasadniony kwestionowana jest prawidłowość wpisu przedmiotowego pojazdu do inwentarza muzealiów prywatnego Muzeum Motoryzacji w C. Organ kwestionuje udział własności założyciela muzeum jako niewystarczający dla ,, realizacji ustawowych celów ‘’. Organy kwestionowały zasadność wpisu twierdząc, ze wymagana jest pełna własność pojazdu dzierżona przez założyciela muzeum, powołując się na art. 21 ust.1a ustawy o muzeach – w przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, wpisane do inwentarza muzealiów. Należy zauważyć, iż współwłasność stanowi szczególną formę własności i ten pogląd jest akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt 39 definiuje, że te przesłanki muszą być spełnione przy pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego. Natomiast przy kolejnej rejestracji ustawa nie nakłada obowiązku aby wnioskodawca musiał potwierdzać, czy pojazd nadal znajduje się w tym inwentarzu.
Czynność polegająca na wpisie do inwentarza muzealiów ma charakter materialno – techniczny, a dokonuje tego dyrektor muzeum.
W ocenie skarżącego nieuprawnione jest twierdzenie organu odwoławczego, że po zbyciu pojazdu wpis do inwentarza muzealiów automatycznie traci aktualność.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sporu jest ustalenie, czy zasadne jest stanowisko Skarżącego, zgodnie z którym ustawowy wymóg, by rzecz stanowiła własność podmiotu, jest spełniony także wówczas, gdy zachodzi stosunek współwłasności i czy jest to podstawa do rejestracji pojazdu jako zabytkowy. Organy administracji w sprawie zajęły stanowisko przeciwne.
Rację w sporze, w ocenie Sądu, należy przyznać Organom i w tym zakresie Sąd w pełni podziela zarówno ich pogląd, jak i pogląd wyrażony przez WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 10 stycznia 2020 r. (sygn. akt II SA/Gl 1298/19; orzeczenie dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) – i uznaje go za swój.
Art. 72 ust. 1 ustawy wymienia dokumenty stanowiące podstawę rejestracji pojazdu. Z kolei w świetle art. 72 ust. 3 ustawy dodatkowo wymaga się dokumentu potwierdzającego spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 39 - w stosunku do pojazdów zabytkowych. Art. 2 pkt 39 ustawy stanowi z kolei, że użyte w ustawie określenia oznaczają: "pojazd zabytkowy" - pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a także pojazd wpisany do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami.
Nadto stosownie do § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych, w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji pojazdu zabytkowego, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza:
uwierzytelnioną kopię decyzji w sprawie wpisania pojazdu do rejestru zabytków lub dokument potwierdzający ujęcie pojazdu w wojewódzkiej ewidencji zabytków albo potwierdzający wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów, zgodnie z odrębnymi przepisami;
zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego oraz protokół oceny stanu technicznego pojazdu zabytkowego, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 16 ustawy.
Zgodnie z art. 21 ustawy o muzeach muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność muzeum i wpisane do inwentarza muzealiów. Muzealia stanowią dobro narodowe. (ust. 1). W przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów (ust. 1a).
Jak przyjmuje się w piśmiennictwie oraz orzecznictwie "Wpis do inwentarza muzealiów jest (...) czynnością faktyczną (materialno-techniczną) konstytuującą domniemanie (domniemanie wynikające z dokumentu urzędowego), że objęte tym wpisem rzeczy ruchome lub nieruchomości stanowią własność muzeum (a w przypadku muzeum prywatnego - założyciela tego muzeum)" (tak P. Antoniak, Ustawa o muzeach. Komentarz, tezy do art. 21, LEX-el.; A. Jagielska-Burduk, D. Markowski, Wybrane zagadnienia dotyczące sposobów nabywania własności dzieł sztuki i zabytków przez muzea, Acta Universitatis Nicolai Copernici, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, XLIV, Toruń 2013, s. 534 i n. oraz podane tam orzecznictwo). Jest to zatem domniemanie "własności muzeum" (a w przypadku muzeum prywatnego - założyciela tego muzeum), a nie "współwłasności" i – tym bardziej – w zakresie konkretnego udziału, np. 0,5 %.
Co więcej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Kultury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie zakresu, form i sposobu ewidencjonowania zabytków w muzeach (Dz. U. z 2004 r., Nr 202, poz. 2073) i wg jego § 6 ust. 1 i 2 muzealium wpisane do księgi inwentarzowej otrzymuje zawsze, gdy to jest możliwe, nieusuwalne oznakowanie, składające się z oznaczenia właściciela (a nie "oznaczenia właścicieli" – przyp. Sądu) i numeru z księgi inwentarzowej. Oznakowania dokonuje się techniką zapewniającą jego trwałość, bezpośrednio na przedmiocie, w miejscu najmniej widocznym, nienaruszającym wizualnego kształtu muzealium. W szczególnych przypadkach oznakowanie może być przymocowane do muzealium w sposób możliwie trwały.
Ingerencja taka w muzealium jest więc obligatoryjna, chyba że nie będzie możliwa ze względu na charakter przedmiotu i zagrożenie jego zniszczenia, uszkodzenia (np. negatyw fotograficzny, bibuła z historycznymi zapiskami, itd.).
Zatem tak daleko idąca i trwała ingerencja w muzealium wymaga, w ocenie Sądu, posiadania pełnej własności rzeczy. Jeśli muzeum (a w przypadku muzeum prywatnego - założyciel tego muzeum) nie jest jej właścicielem, może ewentualnie uzyskać prawo do tzw. depozytu (zob. §1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie zakresu, form i sposobu ewidencjonowania zabytków w muzeach).
Z akt sprawy wynika, iż skarżący działając w imieniu własnym, złożył wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] - motocykl(nr VIN: [...] oraz nr rej. [...]) jako pojazdu zabytkowego. Z umowy kupna - sprzedaży z dnia 6 września 2022 roku wynika, że K. G. jako Dyrektor Muzeum Motoryzacji w C. nabył udział w przedmiotowym motocyklu wynoszący 5%, zaś pozostałe 95 % prawa własności należało do skarżącego. Pojazd ten został wpisany do inwentarza muzealiów Muzeum Motoryzacji w C. gdzie dyrektorem jest T. G. Zatem - w tej sprawie współwłasność założyciela Muzeum w pojeździe stanowił jedynie 5%. Nie pozwala to na realizację przez Muzeum ustawowych celów odnośnie eksponatu (co dotyczy perspektywy lat i konieczności dbałości o pojazd, wymogu dokonywania nakładów, zważywszy na możliwą kolizję interesów ze współwłaścicielem, itp.), a tym samym nie można uznać, że wpis do inwentarza muzealiów został dokonany w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że nie każdy przedmiot eksponowany w muzeum i tam ewidencjonowany stanowi jednocześnie zabytek. Mogą to być także inne przedmioty, np. współczesne repliki. Do zakwalifikowania przedmiotu jako zabytkowego konieczne jest spełnienie szczegółowych przesłanek (zob. m. in. art. 3 pkt 1 ustawy o muzeach).
Należy również zwrócić uwagę na treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2130). W załączniku nr 2 zamieszczono "Instrukcję w sprawie czynności związanych z czasową rejestracją pojazdu z urzędu w okresie od dnia 13 listopada 2017 r. do dnia poprzedzającego dzień wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wyjaśnianie niezgodności na zasadach określonych w art. 80bd ustawy, określony w komunikacie, o którym mowa w art. 10c ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw." Zarówno załącznik ten, jak i docelowe rozwiązania przewidziane w ustawie – Prawo o ruchu drogowym, świadczą o konieczności weryfikowania danych zawartych w dokumentacji przedkładanej przez stronę w postępowaniach dotyczących rejestracji pojazdu.
I tak, w § 1 pkt 4 ww. załącznika nr 2 wskazano, że "Po dokonaniu czasowej rejestracji pojazdu z urzędu, a przed wystawieniem dowodu rejestracyjnego, organ rejestrujący stosuje odpowiednio przepis § 2a rozporządzenia i prowadzi, w razie konieczności, postępowanie wyjaśniające dotyczące własności pojazdu i jego cech identyfikacyjnych oraz, w razie konieczności, w przypadku pojazdu zabytkowego:
a) weryfikuje dane zawarte w kopii decyzji w sprawie wpisania pojazdu jako dobra kultury do rejestru zabytków lub w dokumencie potwierdzającym ujęcie pojazdu w centralnej ewidencji dóbr kultury lub w dokumencie potwierdzającym wpisanie pojazdu do inwentarza muzealiów,
b) weryfikuje dane zawarte w zaświadczeniu, o którym mowa w § 2 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia o rejestracji pojazdów.
Podobne rozwiązania, służące weryfikacji danych podlegających wpisowi do centralnej ewidencji pojazdów, przewiduje m. in. 80bb ust. 2, art. 80bd ustawy. Stąd tego rodzaju dane nie są przyjmowane przez organ bezkrytycznie i podlegają weryfikacji, w szczególności w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Oczywiście samej pozorności umowy cywilnoprawnej nie może badać organ administracji publicznej, gdyż jest to domena sądów powszechnych. Musi jednak przeprowadzić weryfikację dokumentacji w kontekście obowiązujących przepisów, w tym odrębnych i dokonać ich wykładni. Taki pojazd musi również spełniać przesłanki bezpieczeństwa.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów procesowych – art. 6, art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w tym zgromadził dokumentację z poprzedniej rejestracji, dokumenty o wpisie o inwentarza muzealiów, które należy uznać za wyczerpujące. Ocena materiału dowodowego nie narusza swobodnej oceny dowodów. Sam fakt, iż skarżący nie podziela tych ustaleń nie może stanowić podstawy do uznania wadliwości ustaleń.
W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając stawiane zarzuty za bezzasadne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło