II OSK 1714/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 33/24 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie UD-III-WAB.6730.149.2023.BSZ oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 33/24, oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w W. (dalej SM) na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie UD-III-WAB.6730.149.2023.BSZ. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła SM, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2024.572 ze zm.; dalej k.p.a.), art. 64 § 2 k.p.a. i art. 98 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), poprzez przyjęcie, że: a) z uwagi na braki formalne wniosku SM z dnia 21 września 2023 r, zawierającego żądanie wydania przez Prezydenta m. st. Warszawy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, postępowanie w przedmiocie wydania powyższej decyzji nie zostało wszczęte, w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a., b) "Przed skutecznym złożeniem wniosku inicjującego postępowanie, tj. pozbawionego braków formalnych, organ nie dysponował prawnie przewidzianą możliwością uwzględnienia żądania wnioskodawczyni (z dnia 9 października 2023 r.) i zawieszenia postępowania" na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., c) organ mógł pozostawić w piśmie z dnia 11 października 2023 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wniosek SM z dnia 21 września 2023 r., zawierający żądanie wydania przez Prezydenta m. st. Warszawy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, bez rozpoznania, z uwagi na nie usunięcie w terminie 7 dni, braków formalnych wskazanych w wezwaniu z dnia 3 października 2023 r. i to pomimo nie rozpoznania przed dniem 11 października 2023 r. wniosku SM z dnia 9 października 2023 r. o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., do czasu skompletowania całości dokumentacji wskazanej w Wezwaniu do usunięcia braków, i w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezczynność organu - Prezydenta m. st. Warszawy, które to uchybienia powyżej wymienionym przepisom prawa skutkowały oddaleniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach, a wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu. Z uwagi na liczbę spraw ze skarg kasacyjnych SM i ich podobieństwo Naczelny Sąd Administracyjny postanowił nie przedstawić w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez stronę skarżącą, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przechodząc do oceny merytorycznej należy zgodzić się z Sądem I instancji, że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Wynika to wprost z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku nie zajął stanowiska, że wszczęcie postępowania może nastąpić jedynie na skutek złożenia kompletnego wniosku, a zatem argumentację skargi kasacyjnej w tym zakresie Sąd uznał za całkowicie nietrafną. Należy zaznaczyć, że kluczową kwestią, na której oparta jest również skarga kasacyjna, jest wpływ złożonego przez stronę wniosku o zawieszenie postępowania na uprawnienie organu do pozostawienia bez rozpoznania wniosku w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych. Problem ten słusznie zaakcentował również Sąd I instancji na wstępie swoich merytorycznych rozważań, jednak w dalszej część uzasadnienia nie odniósł się do niego w jasny i precyzyjny sposób. Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch wydanych już w tej materii wyrokach z dnia 29 października 2024 r. (sygn. akt II OSK 1480/24 i II OSK 1481/24) nie podzielił argumentacji skarżącej kasacyjnie, iż organ winien był zawiesić postępowanie na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z przepisu tego, w ocenie składu orzekającego w wyżej wymienionych sprawach, wynika zatem, że organ ma w tym względzie pewną swobodę i działa na zasadzie uznania. Przesądza o tym posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "może zawiesić", co wprost wskazuje na uznaniowość jego zastosowania (por. wyroki NSA z 12 września 2023 r., II OSK 942/22; z 10 kwietnia 2024 r., I OSK 2330/22; z 18 września 2024 r., II OSK 2642/21; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko w pełni podziela skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę. Przeciwne stanowisko, które zdaje się postulować strona skarżąca kasacyjnie, prowadziłoby do wypaczenia idei terminów procesowych wynikających z k.p.a., bowiem strona pragnąc wydłużyć sobie te terminy mogłaby zawsze złożyć wniosek o zawieszenia postępowania, a organ nie mógłby tego wniosku nie uwzględnić. Istotne jest natomiast aby organ się do wniosku tego odniósł, co w niniejszej sprawie organ uczynił, w piśmie z dnia 11 października 2023 r. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.