II SAB/Kr 217/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. i J. R. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania I. stwierdza bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie na rzecz skarżących M. R. i J. R. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 2 października 2024 r. M. R. i J. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego (dalej również: PINB) w sprawie wszczęcia postępowania z wniosku skarżących z dnia 1 lipca 2024 r. Skarżący uzasadnili wniesienie skargi całkowitą bezczynnością organu wobec wniosku skarżących o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu rolnego kostką brukową na terenie podwórka działki nr [...] w C., obręb [...], złożonego w dniu 1 lipca 2024 roku wraz z dowodami w sprawie i wobec wykazania we wniosku interesu prawnego skarżących we wszczęciu tego postępowania. W ocenie skarżących organ naruszył przepisy art. 35 § 1 - 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie wszczął postępowania administracyjnego w ustawowo przewidzianym terminie, oraz nie dopełnił czynności określonych w art 36 K.p.a. poprzez brak jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek skarżących. W tej sytuacji skarżący wnieśli o: 1) uznanie przez Sąd, że organ dopuścił się bezczynności w opisanej sprawie i w niej pozostaje; 2) uznanie przez Sąd, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa wobec lekceważącego podejścia organu do wykazanego szczegółowo przez Strony ich interesu prawnego, a zatem naruszenia przepisów art 28 Kpa oraz zebrania i przedstawienia licznych dowodów na naruszenie przepisów Prawa budowlanego przez właścicielkę działki sąsiedniej nr [...] w C.; 3) zobowiązanie organu do dokonania aktu lub czynności w określonym przez Sąd terminie, 4) zasądzenie na rzecz Skarżących odszkodowania od organu, na mocy art. 149 § 2 Ppsa, wobec lekceważenia prawa skarżących przez organ i udział w narażaniu ich mienia i zdrowia poprzez całkowity brak reakcji organu na rozległe nielegalne utwardzenie gruntu rolnego brukiem na działce nr [...] w C.; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów sądowych skargi według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący opisali stan faktyczny, przywołując dowody przedstawione organowi nadzoru budowlanego oraz dowody przedłożone wraz ze skargą. W ocenie skarżących w przedstawionych realiach sprawy organ powinien był zareagować w terminie przewidzianym ustawowo, przez jedną z możliwych form działania, przewidzianą w k.p.a.: 1) wszczęciem postępowania jurysdykcyjnego w trybie wnioskowym art. 61 § 1 k.p.a. 2) albo wszczęciem postępowania jurysdykcyjnego z urzędu w trybie art 61 § 1 k.p.a. ale uwzględniając wyraźnie udowodniony interes prawny skarżących, tj. przyznając im status stron wszczętego postępowania 3) lub też poinformować skarżących, w trybie art. 61a k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego z uzasadnieniem dlaczego PINB tak uznał i pouczyć o prawie wniesienia zażalenia. Zdaniem skarżących organ I instancji nie dopełnił, w terminie przewidzianym ustawowo żadnego z ww. obowiązków, a pismo informacyjne z dnia 8 lipca 2024 r. nie stanowi dowodu na podjęcie jakiegokolwiek działania w sprawie z wniosku skarżących. Skarżący przedstawili również uzasadnienie dotyczące żądania przyznania im przez sąd odszkodowania od PINB ze względu na ich sytuację, która – jak wskazują – jest dramatyczna. Podkreślono, że zabudowa dna doliny i kierunków spływów wód na działce nr [...] przyczyniła się do zalewania ich działki położonej poniżej wodami opadowymi przez sezon deszczowy, a w okresie nasilonych opadów powoduje powodzie obejmujące około 8,8 arów powierzchni działki skarżących ze wszystkimi tego następstwami. W odpowiedzi na skargę PINB w Krakowie wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że wnioskiem z dnia 1 lipca 2024 r. skarżący zwrócili się o wszczęcie postępowania administracyjnego w związku z nielegalną zabudową terenu rolnego na sąsiedniej działce nr [...] w C., poprzez utwardzenie kostką brukową gruntu rolnego na terenie podwórka. Podnieśli, że utwardzenie gruntu podwórka zabudowało dno i oś doliny C. przebiegające, przez teren bruku. Powyższe przyczyniło się do zalewania działki skarżących wodami opadowymi i roztopowymi z terenu podwórka działki sąsiedniej. Do wniosku dołączona została mapa sytuacyjno - wysokościowa zawierająca przebieg rzędnych terenu, z zaznaczonymi wybrukowanymi terenami działek m.in. o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] w C. W odpowiedzi na ww. wniosek pismem z dnia 8 lipca 2024 r. PINB poinformował skarżących, że zostaną podjęte czynności kontrolne, w wyniku których ustalony zostanie stan faktyczny i dokonana zostanie analiza pod kątem istnienia podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. skarżący ponowili wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nielegalnej zabudowy gruntu rolnego na dz. nr [...] w C. w trybie art. 61 §1 k.p.a. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. PINB zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy S. o udostępnienie dokumentacji dotyczącej działki nr [...] w C.: - decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zatwierdzonym w niej projektem budowlanym (budynek mieszkalny został wybudowany na przełomie lat 1970 i 1971 XX wieku przez K. i T. J. - wg oświadczenia właścicielki nieruchomości zabudowanej przedmiotowym budynkiem mieszkalnym), - decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego - stodoły wraz z zatwierdzonym w niej projektem budowlanym (budynek stodoły został wybudowany na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku - przedmiotowym budynkiem stodoły), - decyzji o pozwoleniu na budowę budynku garażowego z dobudowaną do niego wiatą wraz z zatwierdzonym w niej projektem budowlanym (budynek garażowy został wybudowany ok. 1986 – 1987 r. przez K. i T. J. - wg oświadczenia właścicielki nieruchomości zabudowanej przedmiotowym budynkiem garażowym oraz wiatą). W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. nadesłał dokumenty z archiwum, dotyczące pozwolenia na budowę garażu z zapleczem gospodarczym na działce nr [...] w C. tj. decyzję Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia 19 sierpnia 1987 r. o pozwoleniu na budowę wydaną dla T. J. na budowę garażu i zaplecza gospodarczego w jednym budynku wraz z planem sytuacyjnym zabudowy działki pod budowę budynku gospodarczego wozowni stanowiącego uzupełnienie zabudowy działki na parceli stanowiącej własność T. J.; opisem technicznym; a także rzutem przyziemia i fundamentów, przekrojem pionowym, dwiema elewacjami bocznymi budynku oraz elewacją frontową i elewacją tylną budynku. W dniu 4 września 2024 r. skarżący wnieśli ponaglenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które zostało przekazane przez PINB w dniu 13 września 2024 r. W dniu 27 września 2024 r. MWINB w Krakowie stwierdził, iż skarga jest bezzasadna, bo tak zostało zakwalifikowane pismo skarżących zatytułowane "ponaglenie". W dniu 10 września 2024 r., w siedzibie PINB stawiła się A. J., która dostarczyła pismo Starostwa Powiatowego w O. z dnia 3 lipca 2024 r. znak: [...], z którego wynika, że w Archiwum Zakładowym Starostwa Powiatowego w O. nie odnaleziono dokumentacji projektowej dot. nieruchomości położonych na ww. działce. Również Urząd Miasta i Gminy w O., Wydział Administracyjno-Organizacyjny Archiwum Zakładowe poinformował pismem z dnia 22 lipca 2024 r. A. J., że w zasobach archiwalnych Urzędu Miasta i Gminy w O. brak jest dokumentacji, dotyczącej budowy budynku mieszkalnego (na przełomie lat 1970/1971) oraz budynku gospodarczego (na przełomie lat 1980/1981) w C., gdzie inwestorami byli K., T. J. A. J. oświadczyła do protokołu, że rodzice K. i T. J. – inwestorzy budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego - stodoły na działce nr [...] w C. nie pozostawili żadnej dokumentacji projektowej, dot. budowy w/w obiektów. Pismem z dnia 12 września 2024 r. PINB zwrócił się Archiwum Państwowego w Katowicach o udostępnienie dokumentacji projektowej dotyczącej obiektów położonych na ww. działce. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 25 września 2024 r. Archiwum Państwowe w Katowicach udzieliło odpowiedzi, że nie odnaleziono dokumentów dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego - stodoły oraz budynku garażowego, usytuowanych na działce nr [...] w C. W toku prowadzonego postępowania kontrolnego pozyskał również informację, iż przed Burmistrzem Miasta i Gminy S. toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie przez współwłaścicieli działki nr [...] w C. oraz przez właścicielkę działki nr [...] w C. W dniu 2 października 2024 r. A. J. dostarczyła kserokopię pisma z dnia 25 września 2024 r. skierowanego przez mieszkańców C. o konieczności podjęcia natychmiastowych działań zmierzających do uregulowania gospodarki wodnej i melioracji przy ulicy [...] w C. PINB wyjaśnił również, że prowadzi postępowania administracyjne wszczęte pismami z dnia 12-13 czerwca 2024 r.: - znak: PINB-I5160.94.24.1 w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w C. - znak: PENB-I5160.95.24.1 w sprawie budowy budynku gospodarczego zlokalizowanej na działce nr [...] w C. - znak: PINB-IS 160.96.24.1 w sprawie budowy budynku garażowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w C. PINB w Krakowie wskazał, że w stosunku do robót polegających na utwardzeniu działki nr [...] w C. wykonane zostały czynności kontrolne na skutek interwencji skarżących z dnia 1 lipca 2024 r. oraz pozyskano dokumenty i informacje, na podstawie których w chwili obecnej nie stwierdzono podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie utwardzenia terenu działki. Organ podkreślił, że zabudowania na działce nr [...] istnieją od kilkudziesięciu lat i stanowią zabudowę zagrodową, w ramach której dopuszczalne jest wykonywanie na tym terenie robót budowlanych, w tym robót polegających na utwardzeniu terenu. Zabudowa zagrodowa w ramach siedliska nie wymaga odrolnienia gruntu i możliwa jest właśnie wyłącznie na terenach rolniczych. Musi być bowiem funkcjonalnie związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i posiadać zarówno charakter gospodarczy, czy też produkcyjny, jak i mieszkaniowy. Ponadto właściwy organ tj. Burmistrz Miasta i Gminy S. prowadzi odrębne postępowanie administracyjne w sprawie stosunków wodnych, w toku którego dokonywana jest analiza, czy dokonano zmiany istniejących stosunków wodnych, chociażby poprzez zrealizowanie takich prac jak np. otwory w ogrodzeniu czy utwardzenie, w tym celu sporządzona została ekspertyza hydrologiczna. W wyniku tego postępowania ustalone zostanie również kto i jakie obowiązki zobowiązany będzie wykonać w celu przywrócenia stanu zgodnego z przepisami, co determinować będzie także ewentualne działania organu nadzoru. Organ podniósł, że nie pozostawał bezczynny, bowiem podejmował szereg czynności mających na celu ustalenie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Zgodnie z art. 53a ustawy prawo budowlane postępowania wszczyna się z urzędu. Wyłączono możliwość wszczęcia postępowań określonych w rozdziale 5b w - na wniosek. Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od niego podjęcia czynności w tym zakresie. (wyrok WSA w Białymstoku z 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 559/19. Nadto pismem z dnia 8 lipca 2024 r. poinformował skarżących, że zostaną podjęte czynności wyjaśniające. Udzielił więc odpowiedzi na pismo sygnalizujące i dlatego zarzut bezczynności jest nieuzasadniony, a skarga winna ulec oddaleniu. W chwili obecnej nie istnieją jednak podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie utwardzenia działki nr [...] objętej zabudową zagrodową. Z ostrożności procesowej organ podniósł, że również wniosek skarżących o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa winien podlegać oddaleniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Brak jest również podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej od organu, gdyż nie zachodzi potrzeba dyscyplinowania organu. Przyjmuje się, że zarówno grzywna jak i suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Przedstawione przez organ czynności i ustalenia znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie utwardzenia gruntu rolnego kostką brukową na działce nr [...] w C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W tak zakreślonych ramach skarga okazała się w uzasadniona w części. Rozpocząć należy od tego, że stosownie do art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego określa również, w kontekście prawa do wniesienia ponaglenia (art. 37 § 1), dwie postaci zwłoki organu: bezczynność, kiedy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (pkt 1) oraz przewlekłość, kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2). W przedmiotowej sprawie skarżący 1 lipca 2024 r. zwrócili się do PINB dla powiatu krakowskiego – ziemskiego o wszczęcie postępowania administracyjnego, powołując się na własny interes prawny w przedstawionej sprawie wykonanego utwardzenia działki nr [...] kostką brukową. W dniu 8 lipca 2024 r. organ poinformował wnioskodawców, że zostaną przeprowadzone czynności inspekcyjno-wyjaśniające w przedmiocie określonym we wniosku. W dniu 1 sierpnia 2024 r. organ wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy S. o udostępnienie dokumentacji w postaci pozwolenia na budowę dla obiektów znajdujących się na działce nr [...] w C. Pismem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Urząd Miasta i Gminy w S. poinformował o posiadanych dokumentach i przesłał ich kopie. Pismem z 12 września 2024 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego w Katowicach z zapytaniem o posiadane dokumenty dotyczące zabudowy na działce nr [...] w C. Pismem z 25 września 2024 r. Archiwum Państwowe udzieliło odpowiedzi na pismo organu. Z akt sprawy wynika również, że pismem z 4 września 2024 r. skarżący wnieśli, za pośrednictwem Inspektora Powiatowego, ponaglenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, a po wniesieniu skargi (2 października 2024 r.) organ pierwszej instancji wydał w dniu 29 października 2024 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W ocenie Sądu wniosek skarżących z 1 lipca 2024 r. należało potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, do którego organ powinien ustosunkować się w formie odpowiedniego aktu administracyjnego, w terminach określonych w k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego od dnia złożenia wniosku o wszczęcie postępowania (1 lipca 2024 r.) do dnia wniesienia skargi (2 października 2024 r.) nie rozpatrzył sprawy wywołanej tym wnioskiem, w szczególności nie wydał aktu kończącego postępowanie. Zakładając, że przedmiotowa sprawa ma charakter skomplikowany, a na jej rozpatrzenie k.p.a. wyznacza termin dwóch miesięcy, należało dostrzec, że w tym terminie i dopiero po miesiącu, organ zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy S. o przesłanie posiadanej dokumentacji projektowej. W aktach zalegają również kopie dokumentów pozyskanych później od A. J., właścicielki działki nr [...] w C. (vide: protokół z 10 września 2024 r.), ale nie powiązane z jakimiś sprecyzowanymi działaniami organu. Organ nie dopełniał również czynności określonych w art. 36 k.p.a., tj. nie informował o przyczynach zwłoki i nie wyznaczał nowego terminu załatwienia sprawy. Pomimo upływu dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy organ zwrócił się jedynie do Archiwum Państwowego, a jednocześnie nie reagował na wnioski dowodowe złożone przez wnioskodawców (vide: pismo z 17 września 2024 r.). W ocenie Sądu przywołane okoliczności sprawy wskazują na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego – ziemskiego w Krakowie, która istniała na dzień wniesienia skargi. Nie zmienia powyższej oceny treść art. 53a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2024 r. poz. 725, dalej: P.b.), zgodnie z którym postępowania uregulowane w Rozdziale 5b ww. ustawy wszczyna się z urzędu. Analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że wykładnia tego przepisu nie jest jednolita. W ocenie Sądu obecnie orzekającego treść art. 53a P.b. nie wyłącza stosowania art. 61a K.p.a., który stanowi podstawę wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Jeśli zatem, zdaniem organu nadzoru budowlanego, postępowanie nie może być prowadzone na wniosek ze względu na treść art. 53a P.b., powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 61a § 2 k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania. Również zwłoka organu w przypadku istnienia podstaw do wydania tego postanowienia w terminach określonych w k.p.a. podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd wskazuje jednak wyraźnie, że stanowisko sądu co do bezczynności nie oznacza aprobaty dla wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Ocena legalności postanowienia nie jest przedmiotem tego postępowania. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd w punkcie I stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie dla powiatu krakowskiego – ziemskiego dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy. W tym samym punkcie, oceniając charakter zaistniałej bezczynności – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd, po analizie całokształtu okoliczności faktycznych sprawy uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie Sąd miał na względzie to, że jak wynika z akt sprawy, organ oczekiwał na działania innych organów, czy też ustalenia poczynione w innych postępowaniach, a jego działanie nie miało charakteru działania intencjonalnego. Wobec wydania przez organ w dniu 29 października 2024 r. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, tj. przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, w punkcie II sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W punkcie III sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Sąd nie znalazł podstaw do takiego orzeczenia z tych samych powodów, które doprowadziły go do przekonania, że organ nie dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zauważa też, że przedstawione w skardze uzasadnienie żądania przyznania skarżącym odszkodowania od PINB nie wskazuje na to, by to bezczynność organu nadzoru mogła doprowadzić do szkód lub do powiększenia szkód opisanych w skardze, tj. szkód wynikłych – jak twierdzą – z zalewania ich działki wodami opadowymi z działki nr [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie IV sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.