II SA/Po 591/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Protokolant: sekretarz sądowy Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2024 r. (w decyzji omyłkowo "18 czerwca 2023 r.") nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r., nr [...]([...]), uchylił decyzję Kierownika Filii [...] MOPR w P. z dnia 10 maja 2018 r., nr [...]([...]), o umieszczeniu J. B. w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, położonym przy ul. [...] w P.. Pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. J. B. wniósł odwołanie od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 czerwca 2024 r. (omyłkowo wskazano 2023 r. – uw. własna Sądu), nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Pismem z dnia 31 lipca 2024 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na tę decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazano. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że zbędne stało się opisywanie w części historycznej motywów, którymi kierowały się organy przy wydawaniu rozstrzygnięć w sprawie, albowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "K.p.a."), stanowiącym podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2024 r. (w decyzji omyłkowo wskazano 18 czerwca 2023 r.), nr [...], która została wydana po rozpoznaniu odwołania J. B. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 28 czerwca 2023 r., nr [...]([...]). Z akt sprawy wynika przy tym, że strona złożyła odwołanie zawierające brak formalny, albowiem odwołanie to nie zostało podpisane. Znajdujące się w aktach odwołanie z dnia 4 sierpnia 2023 r., na którym znajduje się prezentata Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. wraz z potwierdzeniem daty wpływu (08-08-2023) stanowi bowiem kopię oryginalnego dokumentu podpisanego przez stronę, który następnie został skopiowany i złożony jako oryginał w siedzibie organu (k. [...]-[...] akt adm. organu odwoławczego). Tymczasem własnoręcznie podpisane pismo procesowe – po jego skopiowaniu – jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony jedynie przez złożenie na kserokopii własnoręcznego podpisu przez autora pisma. Z akt sprawy wynika także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dostrzegło ten brak, albowiem pismem z dnia 4 września 2023 r. wystąpiło do organu I instancji o dostarczenie oryginału odwołania wskazując, że dostarczone odwołanie jest kserokopią (k. [...] akt adm. organu odwoławczego). W piśmie z dnia 7 września 2023 r. organ I instancji poinformował jednak, że to właśnie kopia odwołania została złożona w siedzibie Filii w dniu 8 sierpnia 2023 r. (k. [...] akt adm. organu odwoławczego). W tej sytuacji słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 9 maja 2024 r. wezwało J. B. do podpisania odwołania z dnia 4 sierpnia 2023 r., w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania (k. [...] akt adm. organu odwoławczego). Do pisma została dołączona kopia odwołania złożona w filii organu I instancji. Dalsza analiza akt sprawy wskazuje, że w odpowiedzi z dnia 27 maja 2024 r. na wezwanie organu odwoławczego do podpisania odwołania J. B. wskazał, że jego pismo zostało kilkukrotnie podpisane – na stronie [...] i [...]. Wniósł o przyjęcie tego odwołania jako oryginału. Skarżący wskazał jednocześnie, że nie ma pojęcia gdzie jest oryginał odwołania – jeśli będzie taka potrzeba kserokopię przepisze własnoręcznie (k. [...] akt adm. organu odwoławczego). Do pisma została dołączona kopia odwołania przesłana do podpisu przez organ odwoławczy, która pomimo wezwania nie została własnoręcznie podpisana (k. [...]-[...] akt adm. organu odwoławczego). Pomimo nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołanie to jednak rozpoznało i wydało merytoryczną decyzję w sprawie. Tymczasem zgodnie z art. 63 § 1 K.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. W myśl natomiast art. 63 § 3 K.p.a., podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Dalej, stosownie do art. 64 § 1 i 2 K.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli natomiast podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z art. 63 § 3 K.p.a. wyraźnie wynika, że podanie (odwołanie) wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się przy tym, że odwołanie pozbawione odręcznego podpisu, a więc niespełniające wymogów określonych w art. 63 § 3 K.p.a., nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 K.p.a., a jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt III SA/Po 443/21 i wskazane tam orzecznictwo; dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2024 r. (omyłkowo w decyzji "18 czerwca 2023 r."), nr [...]. Ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy jeszcze raz wezwie skarżącego do podpisania odwołania wyjaśniając w sposób jasny i zrozumiały, że skarżący własnoręcznie musi podpisać nadesłaną przez organ odwoławczy kopię odwołania i tak podpisane odwołanie odesłać do organu. Z treści pisma z dnia 27 maja 2024 r. wynika bowiem, że wolą skarżącego było uczynienie wezwaniu zadość, jednak wezwanie zostało nieprecyzyjnie sformułowane i skarżący nie zrozumiał w pełni jego treści.