III SA/Lu 652/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. V. w Ł. (Ukraina) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. (nr 0601-IGC.4361.14.2024.ił) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie stwierdził niedopuszczalność odwołania L. V. od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 25 kwietnia 2024 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu 10 kwietnia 2024 r. przedstawiciel firmy B. Sp. z o.o. przedstawił towar w Oddziale Celnym w C. z zastosowaniem procedury uproszczonej objęty procedurą tranzytu na podstawie dokumentu tranzytowego [...] z dnia 8 kwietnia 2024 r. Zgodnie z notą tranzytową oraz załączonymi dokumentami towarem był czynnik chłodniczy do klimatyzacji w ilości 1150 opakowań o masie 18595 kg brutto. Nadawcą przesyłki była firma z Chin: A. , odbiorcą: V. z U. , a osobą odpowiedzialną za korzystanie z procedury tranzytu: Z. . Po przedstawieniu towaru organ celny podjął decyzję o przeprowadzeniu kontroli. W dniu 11 kwietnia 2024 r. przeprowadzono rewizji celną towaru w zakresie ustalenia zawartości losowo wybranych butli z użyciem analizatora czynników chłodniczych. W wyniku rewizji stwierdzono butle z zawartością opisane jako [...]. W dniu 24 kwietnia 2024 r. przeprowadzono całkowitą rewizję celną towaru. Przebieg i wyniki rewizji udokumentowano w protokole rewizji nr 308000-302040.5030.72.2024.1 z dnia 24 kwietnia 2024 r. Towar objęty zgłoszeniem zawierał czynniki chłodnicze zaliczające się do fluorowanych gazów cieplarnianych ujętych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniającym dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 517/2024. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2024 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Białej Podlaskiej zajął – na podstawie art. 198 UKC i art. 30 ustawy Prawo celne - przedmiotowy towar jako będący przedmiotem zakazów lub ograniczeń. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził m. in., że towar nie został poddany obowiązkowej rejestracji w Portalu F. i dlatego nie spełnia wymogów określonych w art. 23 ust. 3 ww. rozporządzenia nr 2024/573. Decyzja powyższa została skierowana do osoby korzystającej z procedury tranzytu - Z. oraz osoby przedstawiającej towar organom celnym - B. Sp. z o.o. Adresaci tej decyzji nie wnieśli odwołania. Firma L. V. wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 25 kwietnia 2024 r. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.), dalej jako: "o.p." stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych. Organ zauważył, że w niniejszej sprawie odwołanie złożył adwokat D. W. upoważniony przez firmę L. z Ł. (U. ), która nie była stroną decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr 308000-302040.4361.16.2024.JK z dnia 25 kwietnia 2024 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. 2024 r. poz. 1373) rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w postępowaniu celnym przyjmuje formę decyzji. L. V. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. przepisów art. 288 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, polegające na nieprawidłowym ustaleniu przez organ, jakoby w realiach przedmiotowej sprawie zachodziła niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych, tj. z uwagi na wniesienie odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania oraz jakoby zaskarżona decyzja nie naruszała interesu prawnego skarżącej; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. przepisów art. 44 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (dalej jako "UKC"), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne ustalenie, jakoby skarżąca nie była legitymowana do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nr 308000-302040.4361.16.2024.JK z dnia 25 kwietnia 2024 r., podczas gdy skarżąca wyraźnie w treści odwołania wskazała na fakt, że zaskarżona czynność administracyjna dotyczy jej bezpośrednio i indywidualnie, albowiem skarżąca nabyła przedmiotowy towar, który został zajęty na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, przez co decyzja w sposób oczywisty naruszyła jej interes prawny. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2024 r. stwierdzająca niedopuszczalność odwołania wniesionego przez L. V. od decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 25 kwietnia 2024 r. Kwestią zasadniczą wymagającą rozstrzygnięcia było zatem to, czy złożone w sprawie odwołanie mogło wszcząć postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji czy organ odwoławczy mógł rozstrzygnąć przedmiotową sprawę w formie decyzji wydanej na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. Z treści art. 228 § 1 pkt 1 o.p. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania; 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne (art. 228 § 1 pkt 2 o.p.). W orzecznictwie podkreśla się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Do przesłanek o charakterze przedmiotowym zalicza się m.in. zaskarżenie aktu, który nie jest decyzją w rozumieniu przepisów o.p. czy wniesienie odwołania od decyzji, która nie została doręczona stronie (przedwcześnie złożone). Natomiast do przesłanek niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym należy niezdolność odwołującego się do czynności prawnych czy oczywisty brak legitymacji odwoławczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. IV SA/Gl 24/18). Zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zapadło w formie decyzji. Z art. 73 ust. 2 ustawy Prawo celne wynika, że czynności podjęte w sprawach na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem rozstrzygnięć, o których mowa w art. 163 § 2, art. 179 § 2, art. 228 § 1, art. 262 § 5, art. 263 § 1, art. 268 § 3 oraz 270a tej ustawy nie są uznawane za decyzje w rozumieniu przepisów prawa celnego, są zaskarżalne tylko w odwołaniu od decyzji. Tym samym, a contrario, rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 163 § 2, art. 179 § 2, art. 228 § 1, art. 262 § 5, art. 263 § 1, art. 268 § 3 oraz 270a tej ustawy uznawane są za decyzje w rozumieniu Prawa celnego. Stosownie do art. 5 pkt 39 UKC decyzja oznacza każdy akt wydany przez organy celne odnoszący się do przepisów prawa celnego zawierający orzeczenie w konkretnej sprawie, który pociąga za sobą skutki prawne dla zainteresowanej osoby lub zainteresowanych osób. Decyzja Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 25 kwietnia 2024 r. w przedmiocie zajęcia towaru przewożonego według noty tranzytowej [...] w postaci czynnika chłodniczego do klimatyzacji w ilości 1150 opakowań skierowana została do: 1/ Z. w N. (głównego zobowiązanego i osoby upoważnionej do korzystania z procedury tranzytu) oraz 2/ B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (zgłaszającego i przedstawiającego towar w lokalizacji Oddziału Celnego w C. w dniu 10 kwietnia 2024 r. na podstawie dokumentu tranzytowego z dnia 8 kwietnia 2024 r.). Nadawcą tego towaru była firma z Chin. Odbiorcą zaś skarżąca L. V. z Ł. (U. ). Częściową rewizję i czynności kontrolne przeprowadzono w firmie B. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (w dniu 11 kwietnia 2024 r.). Rewizję celną przeprowadzono dodatkowo w magazynie czasowego składowania ww. firmy B. (w dniu 24 kwietnia 2024 r.). Skarżąca L. V. nie brała udziału w tych czynnościach. Dokonane zajęcie towaru podlegającego stwierdzonym ograniczeniom i jego zabezpieczenie (przechowywanie w magazynie czasowego składowania w ww. firmie B. ) aktualnie nie rzutuje bezpośrednio na prawa i obowiązki skarżącej L. V.. W związku z tym skarżąca swoich uprawnień do wniesienia odwołania nie może skutecznie wywodzić z treści art. 44 ust. 1 UKC. Przepis ten stanowi, że każda osoba ma prawo do odwołania się od wydanej przez organy celne decyzji w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, dotyczącej jej bezpośrednio i indywidualnie. W myśl art. 22 ust. 6 UKC, przed wydaniem decyzji, która byłaby niekorzystna dla wnioskodawcy, organy celne powiadamiają wnioskodawcę o podstawach, na których zamierzają oprzeć decyzję, dając wnioskodawcy możliwość przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie rozpoczynającym swój bieg z dniem doręczenia powiadomienia lub z dniem uznania go za doręczone. Po upływie tego terminu wnioskodawca jest powiadamiany w odpowiedniej formie o wydanej decyzji. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny przewiduje, że w ramach szczególnej procedury dotyczącej prawa do bycia wysłuchanym (art. 9 ust. 1 lit. a/) organy celne mogą wystosować powiadomienie, o którym mowa w art. 22 ust. 6 akapit pierwszy UKC, w ramach procesu weryfikacji lub kontroli, jeżeli zamierzają wydać decyzję na podstawie wyników weryfikacji przeprowadzanej po przedstawieniu towarów. W postępowaniu prowadzonym przez organ celny w przedmiocie zajęcia towaru nie ma zastosowania art. 133 § 1 – 3 o.p. (definiujący pojęcie strony w postępowaniu podatkowym). Przepisy Ordynacji podatkowej mają zastosowanie w sprawach celnych w ograniczonym zakresie. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, do: 1) postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170, art. 215 § 1 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9 i 10, rozdziału 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 2) odwołań stosuje się odpowiednio także przepisy art. 140 § 1, art. 162 § 1-3, art. 163 § 2, art. 169, art. 208, art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2, art. 220, art. 221, art. 222, art. 223, art. 226-229, art. 232, art. 233 § 1 i 2, art. 234 oraz art. 234a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Ustawodawca nie odsyła do treści art. 133 o.p. jako unormowania mającego zastosowanie do spraw celnych. Jednocześnie przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie zajęcia towaru uregulowano w art. 30 Prawa celnego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 unijnego kodeksu celnego, organ celny może dokonać zajęcia towaru. Według art. 30 ust. 2 zajęcie towaru może być dokonane bez względu na prawa osób trzecich i z pierwszeństwem przed wszystkimi obciążeniami i przywilejami. Zajęcie towaru następuje w drodze decyzji (art. 30 ust. 3). Podstawę wydania decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej o zajęciu towaru stanowiły przepisy ustawy Prawo celne. Wcześniej organ ustalił w trakcie kontroli, że towar objęty zgłoszeniem zawierający czynniki chłodnicze, zaliczający się do fluorowanych gazów cieplarnianych, nie spełniał wymogów określonych w art. 23 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2024/573 z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych, zmieniające dyrektywę (UE) 2019/1937 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 517/2024 (Dz.U.UE.L.2024.573 z dnia 2024.02.20). W tych okolicznościach konieczne było zajęcie spornego towaru. Nie został on zarejestrowany w Portalu F. . Dodatkowo należy wskazać, że w myśl art. 23 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2024/573, organy celne egzekwują zakazy i inne ograniczenia określone w tym rozporządzeniu w odniesieniu do przywozu i wywozu. Powyższy przepis w ust. 3 określa, że w przypadku przywozu fluorowanych gazów cieplarnianych oraz produktów i urządzeń, które zawierają takie gazy lub których działanie jest zależne od takich gazów, importer lub - w przypadku jego braku - zgłaszający wskazany w zgłoszeniu celnym lub w deklaracji do czasowego składowania, a w przypadku wywozu eksporter wskazany w zgłoszeniu celnym w stosownych przypadkach przekazuje organom celnym w zgłoszeniu celnym następujące informacje, stosownie do przypadku: a) numer identyfikacyjny rejestracji na portalu fluorowanych gazów cieplarnianych; b) numer rejestracyjny i identyfikacyjny przedsiębiorcy (numer EORI); c) masę netto gazów luzem i gazów zawartych w produktach i urządzeniach oraz w ich częściach; d) kod towaru, pod którym są sklasyfikowane towary; e) liczbę ton ekwiwalentu CO2 gazów luzem i gazów w napełnionych nimi produktach lub urządzeniach oraz w ich częściach. Obowiązki informacyjne wymienione w art. 23 ust. 3 cyt. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2024/573 nie odnoszą się do odbiorcy towarów. Z przepisów UKC, rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r., ustawy Prawo celne oraz Ordynacji podatkowej, nie wynika, aby odbiorca towaru był uprawniony do zaskarżenia decyzji organu celnego w sprawie zajęcia towaru podlegającego ograniczeniom. Zajęty towar był objęty procedurą tranzytu. Obowiązki wynikające z tej procedury nie były wykonywane przez skarżącą L. V.. Nie ma dowodów, że odbiorca towaru przedstawił go organowi celnemu. Zgłoszenia i przedstawienia towaru dokonał przedstawiciel firmy B. Sp. z o.o. Specyfika postępowania w przedmiocie samego zajęcia towaru powoduje, że powoływanie się przez stronę na uprawnienia właścicielskie do towaru jest czynnością niewystarczającą do uznania, że taka osoba jest stroną, której przysługuje odwołanie na podstawie art. 220 § 1 o.p. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej dokonując wstępnej analizy odwołania pochodzącego od osoby nieuprawnionej, prawidłowo rozstrzyga w drodze decyzji o niedopuszczalności odwołania z powołaniem się na treść art. 228 § 1 pkt 1 o.p. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym został zgłoszony przez organ w doręczonej stronie skarżącej odpowiedzi na skargę, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.