II SA/Gl 810/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-12-12

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Tomasz Dziuk, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację dłużnika alimentacyjnego, który wnioskował o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając jego stan zdrowia, brak możliwości zarobkowania w zakładzie karnym oraz trudną sytuację materialną i rodzinną?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Brak było niezbędnych ustaleń dotyczących wysokości zadłużenia, okresu jego powstania, dokonanych wpłat, a także stanu zdrowia i realnych możliwości zarobkowych dłużnika. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący, D. B., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczki alimentacyjnej. Organy administracji obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że odbywanie kary pozbawienia wolności oraz brak zatrudnienia w zakładzie karnym nie stanowią wystarczających przesłanek do umorzenia zadłużenia. Skarżący w skardze podniósł argumenty dotyczące swojego stanu zdrowia, braku środków materialnych i możliwości zarobkowania, a także trudnej sytuacji życiowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 maja 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 7 marca 2024 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi D. B. (B.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/970/2024/7034 w przedmiocie odmowy umorzenia należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 7 marca 2024 r. nr [...]. Przedmiotem skargi D. B. (dalej: Strona, Skarżący) wniesionej w dniu 21 maja 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO.PSŚ.41.5/970/2024/7034 w przedmiocie odmowy umorzenia należności dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Strony złożony dnia 8 stycznia 2024 r. W toku postępowania ustalono, że Strona od dnia 11 lutego 2020 r. odbywa karę pozbawienia wolności, koniec kary przypada na [...] r. Jak wynika z pisma Dyrektora Zakładu Karnego w R. Skarżący nie jest zatrudniony odpłatnie z uwagi na brak wolnych etatów, dla takiej kategorii skazanych, przebywa w jednostce penitencjarnej zgodnie z posiadaną grupą klasyfikacyjną, w oddziale terapeutycznym dla skazanych z [...], w związku z tym brak jest możliwości przetransportowania Skarżącego do innej jednostki penitencjarnej. Do własnej dyspozycji Skarżący posiada zgromadzone środki w wysokości 85 zł. Ponadto Skarżący wystąpił o możliwość wykonania zabiegu operacyjnego ze względu na schorzenia [...], obecnie objęty jest leczeniem farmakologicznym i rehabilitacją, pozostaje pod opieką [...] ze względu na przewlekłe [...] oraz [...]. Z oświadczenia Strony wynika, że legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, jest osobą bezdomną i nie posiada żadnych środków materialnych. Osobą uprawnioną do pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zaliczki alimentacyjnej jest S. B. W tym stanie faktycznym, decyzją nr [...] z dnia 7 marca 2024 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 z późn. zm., dalej: u.p.o.u.a.), odmówiono Stronie - w pkt 1 decyzji - umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną w kwocie: 15.826,63 zł wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 9.319,51 zł, - w pkt 2 decyzji - umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na osobę uprawnioną w kwocie: 7.938,00 zł (należność główna: 7.560,00 zł + 5%). W ocenie organu pierwszej instancji, pomimo, że sytuacja Strony jest trudna, to jednak nie może być uznana za wystarczającą przesłankę uzasadniającą umorzenie zadłużenia. Wyjaśnił, że umorzenie należności może mieć miejsce, gdy brak możliwości wywiązania się z ciążącego obowiązku alimentacyjnego jest wynikiem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, a za taką okoliczność nie może zostać uznane odbywanie kary pozbawienia wolności będące efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. Skarżący w ustawowym terminie złożył odwołanie od powyżej opisanej decyzji, wskazując na pogarszający się stan zdrowia oraz brak możliwości spłaty zadłużenia z uwagi na uniemożliwienie przez jednostkę penitencjarną podjęcia odpłatnej pracy. Podkreślił, że chce pracować, aby spłacać zadłużenie. Podał, że sytuacja, w której pozostaje jest bardzo trudna, został pozbawiony pracy, domu i rodziny. Wyraził niezrozumienie dla odmowy umorzenia oraz wątpliwość w jakiej sytuacji musiałby pozostawać, aby organ przychylił się do złożonego wniosku. Wskazał też, że sytuacja dochodowa Skarżącego nie została wywołana zamierzonym działaniem, ponieważ nie popełnił zarzucanych przestępstw. Nadto nie ze swojej winy nie może podjąć płatnej pracy w jednostce, w której przebywa bądź w innej jednostce penitencjarnej. Podał, że przez lata pracował i starał się spłacać zadłużenie mimo niepełnosprawności, a aktualnie znalazł się w bardzo trudnej sytuacji, która przez wiele lat nie ulegnie poprawie. Po rozpoznaniu odwołania, organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją z dnia 10 maja 2024 r. nr SKO.PSŚ.41.5/970/2024/7034, na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan sprawy, przywołał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił, że przesłanki do umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego muszą być na tyle istotne, aby w sposób znaczący odróżniały osobę zobowiązaną od innych osób, na których ciążą podobne zobowiązania, nadto instytucja ta zarezerwowana jedynie do takich sytuacji, które nie rokują żadnej szansy na jakąkolwiek spłatę zadłużenia alimentacyjnego przez osobę obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia ww. należności, a do takich okoliczności nie należy odbywanie kary pozbawienia wolności. Kolegium zaznaczyło przy tym, że w przypadku zwolnienia się etatów w zakładzie karnym Skarżący będzie mógł podjąć zatrudnienie i tym samym spłacić istniejące zadłużenie. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wskazał na: błędne ustalenia faktyczne i uznanie przez organ odwoławczy, że w sprawie nie występują przesłanki do umorzenia należności alimentacyjnych, podczas gdy sytuacja zdrowotna, dochodowa i majątkowa Skarżącego jest zła i może ulec poprawie tylko po wykonaniu zabiegu operacyjnego z uwagi na chorobę [...] i innych z uszkodzeniem [...], dodatkowo w lutym 2016 r. Skarżący przeszedł [...], a choroba [...] ma charakter przewlekły i postępujący, cierpi również na [...], pozostaje pod opieką Poradni Chorób [...] z powodu [...]. Skarżący podkreślił, że w tej sytuacji nie otrzyma możliwości zarobkowania na terenie jednostki penitencjarnej, i nie ma realnej szansy na spłatę zadłużenia. Błędnie w ocenie Skarżącego organ odwoławczy uznał, że nie zaistniały szczególne okoliczności do umorzenia. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz całkowite umorzenie zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. W dniu 11 lipca 2024 r. do akt wpłynęło pismo Skarżącego, w którym Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wobec wniosku skargi, wymaga na wstępie wyjaśnienia, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami. Uwzględniając kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że decyzje organów pierwszej i drugiej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organy orzekające w sprawie uznały, iż w przypadku Skarżącego, nie zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności mogące stanowić podstawę umorzenia zgodnie z wnioskiem Strony. Skarżący natomiast wskazywał na trudną sytuację w jakiej pozostaje, w tym brak majątku i możliwości zarobkowania w jednostce penitencjarnej pomimo chęci podjęcia pracy, a także aktualny i pogorszający się stan zdrowia. Przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. stanowi podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zgodnie z przywołaną regulacją organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Należy mieć na uwadze, że decyzja wydawana na postawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest tzw. decyzją uznaniową, a organ nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w przypadku stwierdzenia szczególnie uzasadnionych okoliczności (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2903/18). Nie oznacza to jednak, że jest to decyzja dowolna. W przypadku kontroli sądowoadministracyjnej decyzji zapadłej w granicach uznania administracyjnego, rolą sądu administracyjnego jest zbadanie czy organ podejmując decyzję dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie, a także czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1011/20). Ponadto wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona poprzez wskazanie, dlaczego dokonano takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Jednocześnie uwagi wymaga, iż instytucja umorzenia należności zawarta w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., stanowi wyjątek od zasady zawartej w art. 27 ust. 1 tej ustawy, który przewiduje obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 294/23). Podkreśla się również wyjątkowy charakter umorzenia tych należności, który zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Dokonana przez Sąd kontrola sądowoadministracyjna uzasadnia stwierdzenie, że organy nie wypełniły ciążących na nich obowiązków rozpoznając niniejszą sprawę. W ocenie Sądu, organy przed podjęciem decyzji nie dysponowały niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie. Sąd zwrócił uwagę na następujące kwestie istotne z punktu widzenia ustaleń stanowiących podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Po pierwsze - materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na dokonanie kontroli prawidłowości ustalenia przez organ wysokości należności, o których umorzenie ubiega się Skarżący. W treści pisma z dnia 4 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł o umorzenie "zadłużenia należność powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami oraz należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych" (karta nr 1 akt administracyjnych), zatem niewątpliwie całego powstałego zadłużenia z powyższych tytułów. Tymczasem akta sprawy nie dostarczają informacji co do wysokości należności, okresu ich powstania, oraz czy aktualnie - wobec oświadczenia Strony o uchyleniu obowiązku alimentacyjnego wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. - jest to okres zamknięty. Brak zatem informacji czy na obecnym etapie zaniechanie płatności powoduje powiększenie zadłużenia jedynie w części odsetkowej. W aktach sprawy nie zalega również wydruk kalkulatora odsetkowego dla pełnego okresu dotyczącego przedmiotowego wniosku. Po drugie - w aktach brak zestawienia dokonanych przez Skarżącego wpłat, pozwalającego na jednoznaczne ustalenie czy w danym okresie Skarżący ich dokonywał, i jaka jest łączna kwota zaległości dla wnioskowanego okresu. Tym bardziej, że jak konsekwentnie na kolejnych etapach postępowania podkreślał Skarżący "wywiązywał się z obowiązku spłacania zadłużenia nawet wtedy, gdy już znalazł się w zakładzie karnym" (wniosek inicjujący niniejsze postępowanie z dnia 4 stycznia 2024 r., pismo Skarżącego z dnia 5 lutego 2024 r. - karta nr 15 akt administracyjnych, a także uzasadnienie wniesionego odwołania). Po trzecie - Skarżący już w treści wniosku wskazał na pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy oraz uzasadniał systematyczne regulowanie należności alimentacyjnych, akta sprawy nie pozwalają jednak na weryfikację tych okoliczności. Podobnie w aktach administracyjnych brak dokumentacji bądź właściwych wydruków co do o ustalonego stopnia niepełnosprawności. Kwestia niezdolności do pracy Skarżącego w ogóle nie została zatem wyjaśniona (co potwierdzają dokumenty przedłożone przez pełnomocnika Skarżącego jako załącznik do protokołu rozprawy w dniu 12 grudnia 2024 r., m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., opinie sądowo-lekarskie z dnia 2 sierpnia 2023 r. i 18 sierpnia 2023 r., orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r., orzeczenie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie umorzenia Skarżącemu należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego). Ponadto organy nie odniosły się do pogorszenia stanu zdrowia Skarżącego, w tym dokumentacji medycznej, w szczególność w kontekście dostępnych możliwości zatrudnienia. Wskazane braki powinny zostać dostrzeżone przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu, dopiero poczynienie wszechstronnych ustaleń w tym zakresie jako kluczowych dla prowadzonego postępowania, w połączeniu z ustaleniem sytuacji dochodowej oraz rodzinnej Strony, pozwoli na ocenę zasadności wnioskowanego przez Skarżącego umorzenia należności. Ustalenia poddającego się kontroli wymaga zatem: w jakiej konkretnie wysokości zadłużenie posiada Skarżący w zakresie objętym wnioskiem, w tym odsetek, oraz czy Strona posiada również inne zadłużenia, a jeżeli tak, to z jakich tytułów i w jakiej wysokości. Zgodnie bowiem z oświadczeniem Skarżącego, wskazanym organowi jeszcze na etapie pierwszoinstancyjnym, Skarżący utracił prawo do mieszkania socjalnego (pismo z dnia 5 lutego 2024 r.). W aktach sprawy brak jednak ustaleń, czy w związku z tym na Stronie ciążą także zobowiązania z ww. tytułu. Natomiast w kontekście, odnotowanej przez organ odwoławczy perspektywy poprawy sytuacji finansowej w przyszłości, w przypadku zwolnienia się etatów w zakładzie karnym, zauważenia wymaga, iż w treści pozostającego w aktach sprawy pisma Dyrektora Zakładu Karnego z dnia 18 stycznia 2024 r. nie została określona tego rodzaju pozytywna prognoza. Należało zatem rozważyć zwrócenie się o sprecyzowanie możliwości odpłatnego zatrudnienia Skarżącego w jednostce penitencjarnej, przy uwzględnieniu zarówno możliwości samej jednostki, grupy klasyfikacyjnej, ale także stanu zdrowia Skarżącego, pamiętając, że przepis art. 121 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 706, dalej: k.k.w.) wyraźnie wskazuje, że orzeczenie o istnieniu albo braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy wydaje lekarz. Materiał dowodowy nie dostarcza natomiast informacji czy takiego rodzaju orzeczenie lekarskie zostało już względem Skarżącego wydane i pozostaje w aktach osobowych skazanego. Jest to o tyle istotne, że ogólna zasada przyjęta w polskim kodeksie wykonawczym stanowi, że osadzeni mają prawo do podjęcia pracy, a skazanemu w miarę możliwości zapewnia się możliwość świadczenia pracy, o czym stanowi art. 121 § 1 k.k.w. Zgodnie z regulacją przyjętą w kodeksie karnym wykonawczym praca skazanych jest co do zasady odpłatna (art. 123 § 1 k.k.w.). Odpłatność pracy jest też jednym z głównych praw skazanych określonych w art. 102 pkt 4 k.k.w. Wyjątki od tej zasady przewiduje kodeks karny wykonawczy. Stosownie natomiast do treści art. 122 § 2 k.k.w., pracę zapewnia się przede wszystkim skazanym zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych, a także mającym szczególnie trudną sytuację materialną, osobistą lub rodzinną. Zasadnie natomiast zauważyły organy orzekające w sprawie, przebywanie w jednostce penitencjarnej nie stanowi okoliczności mającej niejako automatycznie uzasadniać zastosowanie instytucji umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego czy też zaliczek alimentacyjnych. Jednakże badaniu podlegać powinny wszelkie inne okoliczności składające się na sytuację "dochodową i rodzinną" w rozumieniu art. 30 ust. 2 omawianej ustawy, w ich całokształcie. Bez wątpienia należy zgodzić się też, iż nie należy pochopnie przerzucać obowiązku alimentacyjnego na ogół podatników, jednakże takie stwierdzenie musi zostać poprzedzone wyczerpującym ustaleniem stanu faktycznego, okoliczności mających wpływ na te stwierdzenie, a także rozważeniem częściowego umorzenia. Należy również pamiętać, że uznaniowe decyzje odmowne powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione. Powyższych obowiązków jednak nie dopełniono. Wniosek o umorzenie obligował organ również do zbadania przesłanek z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. Przeprowadzenie tego rodzaju analizy nie wynika z akt administracyjnych sprawy. Jak już wskazano powyżej, brak w aktach zestawienia zaległości z ww. tytułu oraz ewentualnych wpłat, pozwalającego na przeprowadzenie stosownej kontroli w tym zakresie. W konsekwencji, kontrola sądowoadministracyjna rozpoznawanej sprawy doprowadziła do stwierdzenia naruszenia art. 7 k.p.a., nie zostały bowiem podjęte wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. z uwagi na niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Wszystkie te uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Odnotowania wymaga, iż Sąd nie wskazuje rozstrzygnięcia, zauważa jednak, że ww. naruszenia uniemożliwiły przeprowadzenie kontroli czy zaskarżona decyzja pozostaje w granicach uznania administracyjnego. Uchybienia reguł wynikających z przepisów postępowania administracyjnego nie pozwoliło na dokonanie kontroli zastosowania prawa materialnego. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, w ramach ponownie prowadzonego postępowania organy powinny przede wszystkim dokonać jednoznacznych ustaleń, pozwalających się zweryfikować na podstawie dokumentów dołączonych do akt sprawy, dotyczących okresu, którego dotyczy wniosek, wysokości zadłużenia wraz z odsetkami dla tego okresu, jak również ewentualnych postępowań egzekucyjnych prowadzonych względem Skarżącego, a także zaktualizować informacje dotyczące możliwości podjęcia przez Skarżącego odpłatnej pracy przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia, ewentualnie prognozy tej sytuacji popartej faktami w celu ustalenia, czy realnie pozwala ona Skarżącemu na uregulowanie zadłużenia, względnie czy w ustalonym stanie faktycznym zachodzi możliwość odstępstwa od zasady obowiązkowej spłaty tego rodzaju należności. Jednocześnie organ uwzględni, że rozstrzygnięcie powinno zostać poprzedzone wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a motywy rozstrzygnięć powinny zostać uzasadnione stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., obejmując uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło