III SA/Gl 734/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-12-16
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w sytuacji gdy popełnienie czynu o znamionach przestępstwa nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu karnego, jest dopuszczalne, jeśli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest dopuszczalne, nawet jeśli nie ma prawomocnego wyroku skazującego, pod warunkiem, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. "Oczywistość" czynu może być ustalona przez organ Policji na podstawie analizy całokształtu okoliczności zdarzenia, nie wymagając oczekiwania na zakończenie postępowania karnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Policjantowi zarzucono usiłowanie poświadczenia nieprawdy w arkuszu wyników egzaminu państwowego na prawo jazdy, posługując się dowodem osobistym innej osoby. Organy Policji uznały, że popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie, co skutkowało wydaniem rozkazu personalnego o zwolnieniu. Policjant zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. dowolną ocenę materiału dowodowego i przedwczesne zastosowanie przepisu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 27 czerwca 2023 r. nr 243/K/23 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. (nr 24/K/23) Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej: KWP, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego R. W. (dalej: skarżący, strona) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję - rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w R. (dalej: organ I instancji) z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z dniem 26 kwietnia 2023 roku na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 45 ust 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj.: Dz.U. z 2022 r. poz. 171). Wskazanemu wyżej rozkazowi został nadany w trybie art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 30 stycznia 2023 r. Komendant Miejski Policji w R. został poinformowany przez Prokuraturę Rejonową w B. o przedstawieniu postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r. o sygn. akt [...] zarzutów skarżącemu - funkcjonariuszowi Komisariatu Policji [...] w R.
Skarżący w dniu 18 maja 2022 r. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, usiłował poświadczyć nieprawdę w arkuszu wyników egzaminu państwowego na prawo jazdy co do tożsamości osoby przystępującej do egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C+D jako R. S. Egzamin przeprowadzony przez egzaminatora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. Oddział Terenowy w B. Skarżący posłużył się dowodem osobistym R. S., zmierzając bezpośrednio do dokonania zamierzonego czynu, którego jednak nie osiągnął z uwagi na interwencję egzaminatora nadzorującego wobec tego zarzucił skarżącemu czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k.
Treść powyższego zarzutu została ogłoszona skarżącemu w dniu 30 stycznia 2023 roku. Tego samego dnia został on przesłuchany w charakterze podejrzanego.
Mając na uwadze powyższe w dniu 30 stycznia 2023 roku Komendant Miejski Policji w R. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do zwolnienia ze służby funkcjonariusza w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 Ustawy o Policji oraz wszczął postępowanie dyscyplinarne o sygn. [...].
Jednocześnie organ I instancji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 30 stycznia 2023 roku zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na okres od 30 stycznia 2023 do 29 kwietnia 2023 roku.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 18 maja 2022 roku egzaminator nadzorujący, zawiadomił Policję, że w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B. przy ulicy [...] nieznany mężczyzna, posługujący się dowodem osobistym na dane R. S. usiłował wyłudzić poświadczenie nieprawdy poprzez wprowadzenie w błąd egzaminatora prowadzącego egzamin teoretyczny na prawo jazdy w ten sposób, że podczas wykonywania czynności przystąpił do kontroli tożsamości osoby siedzącej przy stanowisku nr [...], a osoba ta przekazała egzaminatorowi dowód osobisty na nazwisko R. S., a następnie gwałtownie wybiegła z sali egzaminacyjnej.
Zabezpieczone zdjęcia z monitoringu jednoznacznie potwierdzają, że osobą podającą się za R. S. był skarżący. Zdjęcia z sali egzaminacyjnej - czy z terenu przylegającego do ośrodka parkingu są bardzo dobrej jakości i na tej podstawie można kategorycznie stwierdzić, iż nie ulega żadnej wątpliwości, że to właśnie skarżący był osobą, która chciała wprowadzić w błąd egzaminatora co do swojej tożsamości, podając się za R. S. - posługując się jego dowodem osobistym.
Dodatkowo wykaz połączeń numeru telefonu skarżącego oraz lokalizacje stacji bazowych BTS jednoznacznie wskazały, iż skarżący w dniu 18 maja 2022 r. we wskazanym czasookresie znajdował się w rejonie Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. Oddział Terenowy w B. przy ulicy [...]. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżący stawił się w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w B., gdzie w trakcie egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C+D wprowadził w błąd egzaminatora co do swojej tożsamości, posługując się dowodem osobistym R. S.
Następnie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Komendant Miejski Policji w R. wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia 4 kwietnia 2023 roku o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 26 kwietnia 2023 roku, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Rozkazowi został nadany w trybie art. 108 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że zaistniały okoliczności wymagane dyspozycją art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w zakresie fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji ponieważ ustalenia co do przebiegu i okoliczności zdarzenia z dnia 18 maja 2022 r. są jednoznaczne, oczywiste. Skarżący dopuścił się dokonania czynu o znamionach przestępstwa polegającego na usiłowaniu poświadczenia nieprawdy w arkuszu wyników egzaminu państwowego na prawo jazdy, co do tożsamości osoby przystępującej do egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C+D, jako R. S., zmierzając bezpośrednio do dokonania zamierzonego czynu, którego jednak nie osiągnął z uwagi nadzorującego tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 271 §1 k.k. 11 § 2 k.k. Zgromadzona w toku postępowania administracyjnego dokumentacja z monitoringu i analizy danych telekomunikacyjnych nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że skarżący w sposób oczywisty dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa. Całość zgromadzonego materiału dowodowego układa się w logiczną oraz powiązaną ze sobą całość i nie budzi żadnych wątpliwości. W kwestii drugiej przesłanki, stanowiącej podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, Komendant Miejski Policji w R. argumentacją zawartą w uzasadnieniu podniósł, iż czyn o znamionach przestępstwa jakiego dopuścił się skarżący jest oczywisty i uniemożliwia jego pozostanie w służbie na rzecz Policji.
Ponadto organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Przepis ten nie nakłada na organ obowiązku uzyskania potwierdzenia popełnienia przez policjanta przestępstwa w postaci wyroku ani nawet wniesienia aktu oskarżenia do sądu.
Zdaniem organu I instancji w powołanym przepisie nie ma mowy o popełnieniu przestępstwa w rozumieniu legalnej definicji wynikającej z kodeksu karnego. Chodzi tu o czyn, który wedle wstępnej kwalifikacji prawno - karnej wypełnia cechy charakterystyczne dla przestępstwa.
Organu I instancji nadmienił, iż dla stwierdzenia oczywistości popełnienia czynu przez funkcjonariusza nie ma znaczenia, czy popełniony czyn nie miał związku ze służbą bądź też zaniedbaniem obowiązków służbowych.
Od wskazanego powyżej rozstrzygnięcia, skarżący odwołał się do organu II instancji w ustawowym terminie. Jednakże w toku trwającego postępowania administracyjnego pojawiły się nowe okoliczności oraz informacje, z których wynikało, iż skarżący nie posiadał żadnej wiedzy o treści i formie odwołania, nie zaakceptował go, a także zakwestionował wiarygodność złożonego podpisu pod odwołaniem - sugerując, że podpis ten złożył w jego imieniu ówczesny pełnomocnik. Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy w dniu 7 czerwca 2023 roku sporządził pismo - odebrane osobiście przez stronę w dniu 9 czerwca 2023 roku, w którym wezwano ww. aby w terminie 7 dni od otrzymania pisma poinformował czy podtrzymuje fakt złożenia odwołania od wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w R. rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W dniu 21 czerwca 2023 roku do Wydziału [...] w K., wpłynęło przesłane przez Komendanta Miejskiego Policji w R. odwołanie skarżącego w którym podtrzymał on fakt złożenia odwołania od rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W przedłożonym odwołaniu przeprosił swoich zwierzchników oraz policjantów, prosząc jednocześnie o wyrozumiałość. Opisał także zdarzenie i jego okoliczności z dnia 28 marca 2022 r. które to ostatecznie miało istotny wpływ na zaistniałe zdarzenie w WORD w B. w dniu 18 maja 2022 roku. Dlatego też skarżący wyjaśnił, że znajdując się w trudnej sytuacji zdecydował się ulec zaproponowanemu przez osobę zlecającą transport rozwiązaniu, polegającemu na wyświadczeniu przysługi aby przystąpić do egzaminu teoretycznego na prawo jazdy za inną osobę. W dalszej części odwołania skarżący poprosił o szansę i możliwość dalszego pełnienia służby w Policji.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego organ II instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. (nr 243/K/23), utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozkazu organ II instancji m.in. wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie.
Zdaniem organu II instancji przepis ten jest regulacją wyjątkową, którego wprowadzenie podyktowane jest troską o autorytet Policji. Możliwość zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie uzasadniona jest społeczną rolą Policji, publicznym zaufaniem do tej formacji oraz charakterem powierzonych jej zadań i kompetencji. Przepis ten służy eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem i tym samym przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję zaufania i wiarygodności w oczach opinii publicznej.
Zastosowanie tego przepisu jest możliwe, gdy funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa, a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją takiego zachowania. Przywołany przepis, podobnie jak i inne przepisy ustawy o Policji, nie definiują pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamion przestępstwa". W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej (wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r. sygn. akt. I OSK 2089/13 oraz I OSK 2756/13). Celem przywołanego przepisu było stworzenie możliwości wyeliminowania z grona funkcjonariuszy Policji policjantów, w stosunku do których nie zapadł wprawdzie prawomocny wyrok skazujący go za popełnienie przestępstwa, ale których bezprawność działania w świetle przepisów prawa karnego nie budzi wątpliwości i jest oczywista (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2921/14).
Organ II instancji wskazał, że na gruncie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji chodzi o "oczywistość w szerokim znaczeniu, a zatem o sytuacji niewątpliwej, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne, bezpośrednie dowody, na przykład wzajemnie uzupełniające się, zgodne i nie wykluczające się zeznania świadków. Oczywistość popełnienia przestępstwa musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy i można o niej mówić jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów" (wyrok WSA w Gliwicach z 24 września 2019 r. sygn. akt III SA/GI 571/19). Obowiązkiem organu jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, że funkcjonariusz popełnił czyn noszący znamiona przestępstwa określony w przepisach części szczególnej kodeksu karnego, czy też innych ustaw przewidujących odpowiedzialność kamą oraz czy popełnienie takowego czynu uniemożliwia pozostawanie przez funkcjonariusza w służbie.
Powyższe okoliczności stanowią przedmiot badania przez organ będący przełożonym w sprawach osobowych w ramach postępowania administracyjnego. Na organie ciąży zatem obowiązek prowadzenia postępowania z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej. Powyższe wiąże się z prowadzeniem postępowania w sposób, który zapewni wszechstronne rozpoznanie sprawy m. in. poprzez zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie organu II instancji, przełożony właściwy w sprawach osobowych, wykazał i w sposób przekonujący uzasadnił powody, dla których uznał, iż nie jest możliwe pozostanie strony w służbie.
Ponadto wskazał, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest regulacją wyjątkową, która została wprowadzona w trosce o autorytet Policji oraz z uwagi na społeczną rolę tej formacji i charakter powierzonych jej zadań. Wskazany przepis służy jak najszybszemu eliminowaniu ze struktur Policji funkcjonariuszy popadających w konflikt z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować oraz przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej.
W badanej sprawie decyzja o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego należała do przełożonego właściwego w sprawach osobowych, w tym przypadku Komendanta Miejskiego Policji w R.
Nadto organ II instancji wskazał, że oczywistość popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, podlegała indywidualnej ocenie w oparciu o zebrany materiał dowodowy postępowania administracyjnego, dokonanej przez przełożonego właściwego w sprawach oświatowych. Decyzja ta ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne oznacza, że organ administracyjny miał możliwość wyboru decyzji, natomiast samo postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone ze szczególną starannością, dając świadectwo, że proces decyzyjny organu pozbawiony był cech dowolności, a wybór jakiego dokonał mieścił się w granicach prawnie dopuszczalnego sposobu rozstrzygnięcia.
W świetle powyższych ustaleń, zdaniem organu II instancji, ocena oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa jest prawidłowa, zgodna z ustaleniami postępowania odwoławczego, a za słusznością takiego stanowiska przemawia zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Skarżący w skardze z 2 sierpnia 2023r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżył ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 czerwca 2023 r. w całości.
Zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędną i dowolną ocenę materiału dowodowego w zakresie popełnionego czynu, faktu oczywistości oraz zasadności pozostawania skarżącego w służbie,
- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego przedwczesne zastosowanie i przyjęcie, że popełnienie przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa było oczywiste i uniemożliwia pozostawanie skarżącego w służbie.
W oparciu o powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się ze zwolnieniem go ze służby, a tym bardziej w oparciu o przesłanki zapisane w zastosowanej podstawie prawnej 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Podniósł, że przesłanka ta należy do przesłanek fakultatywnych, a zatem Komendant Miejski, którego rozkaz personalny podtrzymał decyzją Komendant Wojewódzki, nie był zobligowany do takiego rozstrzygnięcia ponieważ, przesłanki fakultatywne mają to do siebie, iż ocena konieczności ich zastosowania należy właśnie do uznania administracyjnego organu.
W opinii skarżącego, decyzja o zwolnieniu ze służby była przedwczesna i w sposób dowolny rozstrzygnęła wątpliwości co do stanu faktycznego na jego niekorzyść. Tym samym, wobec skarżącego została naruszona zasada domniemania niewinności poprzez przypisanie mu w istocie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przed rozstrzygnięciem postępowania karnego co do tego czynu.
Zdaniem skarżącego opisanie w odwołaniu od rozkazu personalnego przez niego zdarzeń prowadzących do sytuacji z 18 maja 2022 r. nie oznacza, że przyznał się do przestępstwa. W ocenie skarżącego jego przeprosiny zawarte w odwołaniu, skierowane do zwierzchników, kolegów i koleżanek zostały niesłusznie przez Komendanta ocenione jako obciążające skarżącego, podczas gdy w istocie wskazują one na wysoki poziom etyczny skarżącego z uwagi na przyznanie się do błędów.
Skarżący zaakcentował, że w postępowaniu karnym zbadania wymagają również okoliczności wyłączające winę lub bezprawność czynu, których możliwości istnienia Komendant nie wziął pod uwagę.
Z powyższych względów w ocenie skarżącego decyzja o zwolnieniu go ze służby jest przedwczesna.
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w sprawie dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm,, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w zakreślonych wyżej granicach, stwierdzić przyjdzie, że organy nie naruszyły prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 27 czerwca 2023 r. utrzymująca w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia 4 kwietnia 2023 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji.
Zdaniem skarżącego, organ niewłaściwie zastosował w stanie faktycznym sprawy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że w skarżący popełnił czyn o znamionach czynu zabronionego. Natomiast w ocenie organu, nie było żadnych wątpliwości, co do tego, skarżący dopuścił się takiego czynu.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozkazu personalnego Komendanta Policji stanowił ww. przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.
Zauważyć należy, że zastosowanie fakultatywnego trybu zwolnienia policjanta ze służby w Policji, uzależnione jest od zaistnienia trzech warunków:
1) czyn popełniony przez policjanta wyczerpuje znamiona przestępstwa lub przestępstwa skarbowego,
2) popełnienie tego czynu jest oczywiste,
3) charakter czynu powoduje, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza w służbie w Policji jest niemożliwe.
Możliwość zastosowania fakultatywnego trybu rozwiązania z policjantem stosunku służbowego wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, w tym wykazania, że popeł-nienie przez funkcjonariusza czynu noszącego znamiona przestępstwa albo przestępstwa skarbowego jest oczywiste. Natomiast w ustawie o Policji nie zdefiniowano pojęcia "oczywistości popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa". W judykaturze podnosi się, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej. Wówczas bowiem podstawę do zwolnienia tego funkcjonariusza stanowiłby art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym, stosunek służbowy z policjantem rozwiązuje się w przypadku skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Drugą fakultatywną podstawę przewidziano w art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, według której, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 1 pkt 4. Natomiast w sytuacji, gdy funkcjonariusz w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym został zawieszony w czynnościach służbowych, wówczas można z nim rozwiązać stosunek służbowy, jeżeli upłynął 12-miesięczny okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych i nie ustały przyczyny zastosowania zawieszenia (art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji).
Należy mieć na uwadze, że odmienny jest stan faktyczny, w którym popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa jest "oczywiste", od stanów faktycznych, gdy z taką "oczywistością" nie mamy do czynienia, pomimo że przed organami ścigania toczy się postępowanie karne. Są to odrębne stany faktyczne, niezależne od siebie, a każdy z nich umożliwia rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego w odrębnym trybie. Z tego właśnie powodu organ Policji mając zamiar zwolnić funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie jest zobowiązany do oczekiwania na prawomocne zakończenie sprawy karnej, ani też na upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi odrębną przesłankę, która dopuszcza możliwość wcześniejszego rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem. To organ Policji decydując się na zastosowanie tego trybu zwolnienia ze służby, musi mieć świadomość, że z takich uprawnień może skorzystać tylko wówczas, gdy wszystkie warunki zastosowania przedmiotowej instytucji rzeczywiście zostaną spełnione (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 3685/21).
W rezultacie przesłanka "oczywistości" popełnienia czynu może być przez organ Policji ustalona samodzielnie, na podstawie analizy całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia. Przyjąć należy, że co do zasady, stwierdzenie naruszenia przez policjanta norm prawa karnego należy do kompetencji właściwych organów ścigania i sądów karnych, a zatem wszelkie dopuszczalne w tym zakresie wyjątki muszą być ściśle przestrzegane. Tym samym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zobowiązuje organ do wykazania, że taka reakcja przełożonych zwalnianego ze służby funkcjonariusza Policji była uprawniona. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie zależy od subiektywnego przekonania organu Policji. Ocena taka jest możliwa, jeżeli okoliczności zaistniałego zdarzenia nie nasuwają żadnych wątpliwości, że określony czyn został popełniony oraz że sprawcą takiego czynu o znamionach przestępstwa jest konkretny funkcjonariusz Policji. Powyższe oznacza, że oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa musi być bezsporna.
Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że oczywistość popełnienia czynu zachodzi przede wszystkim, wówczas gdy sprawca zostanie złapany na gorącym uczynku, gdy w okolicznościach nienasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa albo gdy w sprawie zebrano takie dowody, które bezpośrednio potwierdzają dokonanie przez niego czynu. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06 (OTK-A 2008/7/120), nie dopatrzył się niekonstytucyjności przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Jedno-cześnie wyjaśnił, że instytucja przewidziana w tym przepisie niewątpliwie została wprowadzona w interesie Policji i ma na celu szybkie usunięcie ze służby w Policji funkcjonariuszy popełniających czyny o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego. Taki cel nie oznacza przyzwolenia na możliwość nadużywania przedmiotowej instytucji. Niedopuszczalne jest bowiem zwalnianie policjantów ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sposób "automatyczny", czyli w razie każdego podejrzenia co do popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstwa oraz wbrew przesłankom zawartym w tym przepisie.
Podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji było ustalenie, że skarżący w dniu 18 maja 2022 r. dopuścił się dokonania czynu zabronionego polegającego na usiłowaniu poświadczenia nieprawdy w arkuszu wyników egzaminu państwowego na prawo jazdy, co do tożsamości osoby przystępującej do egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. C+D jako R. S. przeprowadzonego przez egzaminatora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego, Oddziału Terenowego w B., poprzez posłużenie się dowodem osobistym wyżej wymienionego, zmierzając bezpośrednio do dokonania zamierzonego czynu, którego jednak nie osiągnął z uwagi na interwencję egzaminatora nadzorującego.
Popełnienie powyżej opisanego czynu przez skarżącego wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, było oczywiste.
Zdaniem Sądu nie sposób zarzucić organowi Policji, że nieprawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nietrafne okazało się twierdzenie skarżącego, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie wystąpiły przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, w świetle prawidłowo zgromadzonego i należycie ocenionego materiału dowodowego, organ Policji miał pełne podstawy do przyjęcia, że skarżący
dopuścił się przypisywanego mu czynu o znamionach przestępstwa (określony w art. 272 kk i art 275 § 1 kk) oraz do uznania, że popełnienie przez skarżącego tego czynu było oczywiste, a także, że zachowanie skarżącego wyczerpujące znamiona tego przestępstwa uniemożliwia skarżącemu pełnienie dalszej służby w Policji.
Oczywistym w sprawie jest również, że w dniu 18 maja 2022 roku w B. skarżący usiłował wprowadzić w błąd pracownika Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. Oddziału Terenowego w B. co do tożsamości osoby zdającej egzamin, celem uzyskania poświadczenia nieprawdy o zdanym egzaminie pisemnym na prawo jazdy.
Okoliczności sprawy i dokonane ustalenia jednoznacznie wskazują na oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa.
Powyższy stan faktyczny organ ustalił prawidłowo gromadząc materiał dowodowy w rozpoznawanej sprawie. W tym celu wykorzystał dowody zebrane na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w B. w sprawie o sygn. akt [...], dowody z postępowania dyscyplinarnego oraz dowody znane organowi z urzędu. Do akt administracyjnych włączono materiały m.in.: postanowienie o wszczęciu śledztwa, protokoły przesłuchania świadków, postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, postanowienie o przedstawieniu zarzutów.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie budzą żadnych wątpliwości, że w dniu 18 maja 2022 r. w B. skarżący dopuścił się dokonania czynu zabronionego polegającego na usiłowaniu poświadczenia nieprawdy w arkuszu wyników egzaminu państwowego na prawo jazdy, co do tożsamości osoby przystępującej do egzaminu państwowego na prawo jazdy.
Dlatego należy stwierdzić, że tego rodzaju zachowanie skarżącego stanowiło podstawę do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Stąd też nie można było organowi skutecznie zarzucić dopuszczenia się naruszenia tego przepisu.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy dostatecznie wyjaśniły okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, biorąc pod uwagę prawidłowo zabrany i oceniony materiał dowodowy. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w zakresie naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego jak i postępowania administracyjnego, tj. art. 80 k.p.a. Zaskarżone rozstrzygnięcie w uzasadnieniu faktycznym zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, jak również wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia. Tym samym brak jest także podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji został naruszony art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia przebieg procesu decyzyjnego stosowania przepisów prawa administracyjnego materialnego jak i procesowego prezentując czynności i rozumowanie organu administracji na etapie ustalania okoliczności faktycznych sprawy oraz przesłanki, które według organu zadecydowały o rozstrzygnięciu zawartym w zaskarżonym orzeczeniu. Podkreślić należy, że skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu. Skarżący w toku postępowania był zawiadamiany o przysługującym mu prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Natomiast sam fakt, że skarżący z wydanym przez organ rozstrzygnięciem się nie zgadza nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło