I GSK 422/25
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-25
Skład orzekający: Beata Sobocha-Holc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięciu odpadów, będącej zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, stanowi czynność podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że uzasadnienie WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji nie dokonał wyczerpującej analizy prawnej dopuszczalności drogi sądowej, błędnie odrzucając skargę na czynność Wojewody dotyczącą przekazania dotacji celowej na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Taka odmowa jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa, podlegającym kontroli sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Miasto Gliwice złożyło skargę na czynność Wojewody Śląskiego odmawiającą przekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięciu odpadów, uznając to za zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę, uznając, że Miasto działa jako podmiot publiczny, a kwestia finansowania zadań zleconych nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na wadliwość uzasadnienia i potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem dopuszczalności drogi sądowej w sprawach dotyczących finansowania zadań zleconych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Miasta Gliwice od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 917/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Miasta Gliwice na czynność Wojewody Śląskiego z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr IFXII.3113.4.3.2023 w przedmiocie ustalenia i przekazania dotacji z budżetu państwa postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany: "WSA" lub "sądem I instancji), postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 917/24, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), odrzucił skargę Miasta Gliwice (dalej zwanego: skarżącym lub Miastem) na czynność Wojewody Śląskiego z 21 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji o usunięciu odpadów.
Sąd I instancji w uzasadnieniu przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie:
Miasto Gliwice złożyło skargę na czynność Wojewody Śląskiego z 21 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy przekazania dotacji celowej na sfinansowanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Gliwice z 19 kwietnia 2021 r. nr SR-237/2021 o usunięciu odpadów.
W uzasadnieniu skargi Miasto wyjaśniło, że decyzją z 19 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta Gliwice orzekł o niezwłocznym usunięciu odpadów zmagazynowanych w budynku przy ul. Dojazdowej 11 w Gliwicach, na podstawie art. 26a ust. 3 w związku z art. 26a ust. 2 pkt 3 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 poz. 779 ze zm.). Pismem z 11 października 2021 r. Prezydent Miasta Gliwice zwrócił się do Wojewody Śląskiego o przekazanie środków na sfinansowanie kosztów realizacji tej decyzji wskazując, że wykonanie przedmiotowej decyzji stanowi zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. W odpowiedzi na powyższe Wojewoda Śląski w piśmie z 15 listopada 2021 r. stwierdził, że nie ma możliwości pokrycia z budżetu państwa kosztów wykonania tej decyzji; powołał się na przepis art. 168 ustawy o odpadach, podkreślając, że norma ta jednoznacznie określa, które zadania wymienione w ustawie są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej, przy czym w przepisie tym nie wymieniono art. 26a. Następnie pismem z 17 maja 2023 r. Prezydent Miasta Gliwice zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o uruchomienie z rezerwy budżetowej środków na sfinansowanie kosztów wykonania ww. decyzji, a pismem z 1 sierpnia 2023 r. Prezydent Miasta Gliwice wystąpił do Wojewody Śląskiego o zabezpieczenie środków z budżetu państwa na sfinansowanie wykonania ww. decyzji. Natomiast pismem z 21 sierpnia 2023 r. Wojewoda Śląski wyjaśnił, że w czerwcu 2023 r. przedstawił stanowisko w sprawie Ministrowi – Członkowi Rady Ministrów Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i jednocześnie podtrzymał swoje poprzednie stanowisko zawarte w piśmie z 15 listopada 2021 r. Natomiast pismem z 28 sierpnia 2023 r. Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów poinformował, że środki z rezerwy z budżetu państwa na sfinansowanie kosztów wykonania decyzji nie zostały uruchomione z powodu braku wniosku w tym zakresie ze strony Wojewody Śląskiego.
W konsekwencji Miasto złożyło do WSA skargę na ww. czynność Wojewody Śląskiego z 21 sierpnia 2023 r. akcentując, że sfinansowanie kosztów realizacji ww. decyzji stanowi zadanie z zakresu administracji rządowej, ponieważ przedmiotem decyzji są odpady niebędące odpadami komunalnymi i koszty związane ze sfinansowaniem wykonania decyzji, będącym zadaniem z zakresu administracji rządowej, winien ponieść Skarb Państwa. Zatem organem właściwym do sfinansowania wykonania tej decyzji ze środków budżetu państwa jest Wojewoda Śląski, jako dysponent części budżetowej, w której środki te powinny zostać uwzględnione (art. 2 pkt 8 ustawy o finansach publicznych). Zadania własne gminy w zakresie gospodarowania odpadami nie obejmują odpadów niebezpiecznych, których wytwórcami nie są gospodarstwa domowe. Takiego rodzaju odpadów dotyczy decyzja z 19 kwietnia 2021 r. bowiem jej przedmiotem są odpady niebezpieczne, które nie powstały w gospodarstwach domowych. W związku z tym nie jest to zadanie własne Miasta, a jej wykonanie nie może zostać sfinansowane ze środków własnych Miasta
W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że Prezydent Miasta Gliwice uznając stanowisko Wojewody Śląskiego za błędne wnioskiem z 19 listopada 2021 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, tj. o wskazanie organu właściwego do sfinansowania kosztów realizacji decyzji o niezwłocznym usunięciu odpadów niebędących odpadami komunalnymi. Postanowieniem z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III OW 201/21 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. wniosek Prezydenta Miasta Gliwice, w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie sfinansowania wykonania decyzji w przedmiocie usunięcia odpadów uznając, że nie był on dopuszczalny.
Następnie 12 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Gliwice wniósł – do Ministra Finansów za pośrednictwem Wojewody Śląskiego – ponaglenie na nieprzekazanie przez Wojewodę Śląskiego środków pieniężnych w formie dotacji celowej na usunięcie odpadów przy ul. Dojazdowej, bowiem – zdaniem Prezydenta Miasta Gliwice – Wojewoda Śląski pozostawał bezczynny z przekazaniem środków finansowych. Minister Finansów stwierdził, że gospodarzem ustawy o odpadach jest minister właściwy do spraw środowiska, zatem przesądzenie charakteru zadań i wskazanie ewentualnej podstawy prawnej dotyczącej charakteru zadania polegającego na usuwaniu odpadów z terenu gminy leży poza właściwością Ministra Finansów. Dlatego też 5 sierpnia 2022 r. (sygn. PGl.058.6.2022) Minister Finansów przekazał sprawę zgodnie z właściwością do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Natomiast postanowieniem z 7 listopada 2022 r. sygn. akt III SAB/Gl 413/22 WSA w Gliwicach odrzucił skargę Gminy Gliwice w sprawie bezczynności Wojewody Śląskiego w przedmiocie przekazania dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 maja 2023 r. sygn. akt I GSK 407/23 uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie postanowieniem z 11 września 2023 r., o sygn. akt III SAB/Gl 182/23, WSA w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność.
Ponadto WSA w Gliwicach zauważył, że 25 lipca 2023 r. Wojewoda Śląski przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę Prezydenta Miasta Gliwice na czynność w postaci pisma z 15 listopada 2021 r. odmawiającego ustalenia i przekazania dotacji na sfinansowanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Gliwice z 19 kwietnia 2021 r. nr SR-237/2021, której przedmiotem jest niezwłoczne usunięcie odpadów.
W konsekwencji powyższego WSA z postanowieniem z 17 kwietnia 2024 r. orzekł o odrzuceniu skargi, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 sierpnia 2024 r. uchylił ww. orzeczenie pierwszoinstancyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi wojewódzkiemu. W ocenie NSA zaskarżone w tej sprawie pismo Wojewody nie jest tym samym pismem, co pismo Wojewody z 15 listopada 2021 r. wobec czego nie nastąpiło związanie oceną prawną wyrażoną przez NSA w uprzednio wydanym postanowieniu z 18 maja 2023 r. sygn. akt I GSK 407/23, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Nadto NSA zauważył, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii sfinansowania zadań gminy. Zadania gminy mogą być wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność danej jednostki, a także zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Gminy dysponują oddzielną od państwa podmiotowością publicznoprawną i osobowością prawną. Dalej NSA wskazał, że należy ocenić czy zaskarżony w niniejszej sprawie akt dotyczy uprawnień i obowiązków gminy, jako osoby prawnej w ramach stosunków cywilnoprawnych czy gminy, jako podmiotu prawa publicznego. NSA wyraził pogląd, że jeżeli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę stwierdzi, że gmina występuje jako podmiot publiczny to nie ma ona możliwości dochodzenia swoich praw związanych z realizacją zadań własnych czy zleconych na drodze sądowoadministracyjnej. Problematyka finansowania zadań własnych czy zleconych gminy nie powinna być poddana kontroli sądu administracyjnego. Zatem gminie jako podmiotowi publicznemu skarga nie przysługuje.
WSA w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. odrzucił skargę gminy. W uzasadnieniu wskazał, że działa w warunkach związania postanowieniem NSA z 28 sierpnia 2024 r. Uznał, że skoro Miasto w rozpoznawanej sprawie działa w ramach przyznanego imperium – czyli występuje, jako podmiot publiczny to w konsekwencji nie ma możliwości dochodzenia swoich praw związanych z realizacją zadań własnych czy zleconych na drodze sądowoadministracyjnej, gdyż problematyka finansowania tych zadań nie podlega kontroli sądu administracyjnego, a gminie jako podmiotowi publicznemu skarga nie przysługuje.
Skarżące Miasto nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosło skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Gliwicach z 16 grudnia 2024 r. W skardze kasacyjnej zaskarżyło powyższe postanowienie w całości i wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie od Wojewody Śląskiego na rzecz Miasta Gliwice zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 141 § 4 zdanie 1 p.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarzutów podniesionych w skardze, wskazujących na to, że przedmiotem skargi jest kwestia finansowania wykonania decyzji o usunięciu odpadów z budżetu Miasta Gliwice, a nie sam fakt wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Gliwice i w konsekwencji niezamieszczenie w uzasadnieniu postanowienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia ani jej wyjaśnienia; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż z dostępnego orzecznictwa NSA i WSA w Gliwicach wynika, że skargi w analogicznych sprawach są rozpatrywane merytorycznie przez sądy administracyjne;
2) art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 170 p.p.s.a. przez ich błędne zastosowanie w sytuacji gdy Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 sierpnia 2024 r. (sygn. akt I GZ 259/24) nie sformułował wiążącej w sprawie oceny, zgodnie z którą Miasto Gliwice występuje w niniejszej sprawie, jako podmiot publiczny; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wobec błędnej oceny zakresu związania wskazaniami zawartymi w postanowieniu NSA, WSA w Gliwicach zaniechał własnych ustaleń w tym zakresie
3) naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 w związku z art. 49 ust. 5 i ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy dotyczyła ona czynności Wojewody Śląskiego dotyczącej przekazania dotacji, a więc czynności "innej niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA w Gliwicach prawidłowo zakwalifikował zaskarżoną czynność, nie odrzuciłby skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, ale rozpoznałby sprawę merytorycznie;
II. naruszenie prawa materialnego: art. 49 ust. 1, 5 i 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z art. 126 i art. 129 ustawy o finansach publicznych przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że stanowią one jedynie podstawę do formułowania roszczenia o charakterze cywilnoprawnym, a nie rodzą administracyjnoprawnego obowiązku terminowego przekazania dotacji, którego niewykonanie może być przedmiotem skargi na czynności organu zobowiązanego do przekazania dotacji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Miasto Gliwice przedstawiło argumentację podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucając sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. W takim przypadku co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty natury procesowej.
Najdalej idący zarzut dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10; treść tego, jak i dalej powoływanych orzeczeń dostępna jest na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1985/09).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie.
W skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że z treści uzasadnienia postanowienia sądu I instancji nie można odczytać jakimi w istocie przesłankami kierował się WSA w Gliwicach odrzucając skargę Miasta Gliwice.
Z treści uzasadnienia wynika jedynie, że "Miasto w rozpoznawanej sprawie działa w ramach przyznanego imperium – czyli występuje jako podmiot publiczny". Zatem w ocenie sądu I instancji nie ma możliwości dochodzenia swoich praw związanych z realizacją zadań własnych czy zleconych na drodze sądowoadministracyjnej. Twierdzenie to WSA w Gliwicach oparł na przytoczonej przez siebie treści przepisu art. 26a ust. 2 pkt 3 ustawy o odpadach, zgodnie z którym działania podejmowane w przypadku konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów stwierdzając, że w przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest w pozostałych przypadkach – wójt, burmistrz lub prezydent miasta (ust. 2 pkt 3).
Analiza treści uzasadnienia postanowienia sądu I instancji dowodzi, że kwestia dopuszczalności drogi sądowej nie została poddana wyczerpującej ocenie prawnej. Zauważyć w tym miejscu należy, na co słusznie wskazuje również Miasto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że przy analizie przepisu art. 26a ustawy o odpadach, należy odróżnić zadanie w postaci podjęcia działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi od samego sfinansowania ww. działań, czego sąd I instancji nie uczynił.
W tym miejscu wskazać należy, że zasady finansowania jednostek samorządu terytorialnego określa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1672; dalej zwanej: ustawą o dochodach). Zgodnie z art. 49 ust. 5 i ust. 6 tej ustawy, jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań. Dotacje celowe, o których mowa powyżej, są przekazywane przez wojewodów, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, a także są przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań. W przypadku niedotrzymania powyższego warunku jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych w postępowaniu sądowym. Z kolei odmowa przekazania dotacji celowych na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone odrębnymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnienia wynikającego z przepisu prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. jest zewnętrznym działaniem władczym o charakterze publicznoprawnym skierowanym do indywidualnego adresata dotyczącym uprawnienia określonego w prawie powszechnie obowiązującym (otrzymanie z budżetu państwa dotacji celowej w wysokości zapewniającej realizację zadania zleconego z zakresu administracji rządowej; zadania zleconego ustawą), podlegającym kontroli sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA I GSK 446/23 z 24 maja 2023 r.).
W związku z tym rozstrzygnięcie dotyczące dopuszczalności drogi sądowej w przedmiocie ustalenia i przekazania dotacji z budżetu państwa na rzecz Miasta Gliwice powinno uwzględniać również ww. przepisy.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wadliwy sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uniemożliwia kontrolę zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Ocena taka byłaby bowiem przedwczesna.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zobowiązany będzie sporządzić uzasadnienie spełniające wymogi ustawowe przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., w szczególności w sposób wyczerpujący przeanalizuje i oceni czy zaskarżony w niniejszej sprawie akt dotyczy uprawnień i obowiązków gminy jako osoby prawnej w ramach stosunków cywilnoprawnych czy gminy jako podmiotu prawa publicznego z uwzględnieniem rozważań poczynionych w niniejszym uzasadnieniu.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ stosownie do art. 209 p.p.s.a., o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. przewidują zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku wydania wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego lub uwzględniającego skargę. Takiej podstawy brak w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącego koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na postanowienie o odrzucenie skargi, podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu w razie uwzględnienia skargi na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło