II GZ 550/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 6960/22 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w sprawie ze skargi G.M. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6960/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") odrzucił skargę G. M. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. Sąd orzekł także o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 25 marca 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, trzech odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 złotych – w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd podał, że braki skargi w postaci odpisów zostały nadane – w placówce operatora wyznaczonego W. [...] – w dniu 12 kwietnia 2024 r. Wpis od skargi uiszczony został tego samego dnia. Jednocześnie nadesłany został odpis pełnomocnictwa procesowego, który, w ocenie Sądu, nie upoważniał pełnomocnika skarżącego do działania w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony zgodnie z wymogami określonymi w zarządzeniu z dnia 25 marca 2024 r., bowiem pełnomocnik skarżących nadesłał dokument pełnomocnictwa szczególnego do "występowania w moim imieniu przed (...) sądami administracyjnymi (...) w sprawach w których w charakterze przeciwnika procesowego występuje G. S.A..". W ocenie Sądu z treści przedłożonego pełnomocnictwa nie wynika umocowanie do reprezentacji skarżącego w niniejszej sprawie, bowiem w przypadku pełnomocnictwa szczególnego – a takie przedstawił pełnomocnik – zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy/kategorii spraw, w których ma działać pełnomocnik. W rozpoznawanym przypadku są to sprawy "w których w charakterze przeciwnika procesowego występuje G. S.A.". Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja BFG dotycząca przymusowej restrukturyzacji G. S.A., nienależąca do kategorii spraw wymienionych w pełnomocnictwie z 6 stycznia 2022 r. W konsekwencji Sąd stwierdził, że brak formalny skargi nie został uzupełniony. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika uzupełnili brak formalny skargi załączając zgodnie z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwo do działania w ich imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, przy zaniechaniu wezwania skarżących do podpisania skargi. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że problem prawny podobny jak w rozpoznawanej sprawie został rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GZ 537/24. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym postanowieniu, w związku z tym w dalszej części uzasadnienia posłuży się przedstawioną tam argumentacją. Zgodnie z dyspozycją art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 in principio p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny. Pełnomocnictwo może być: 1) ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu (art. 36 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa wynika także z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a., który stanowi, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który ustanawia rygor odrzucenia skargi, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została złożona przez pełnomocnika profesjonalnego. Ze względu na brak załączonego pełnomocnictwa – Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał tego pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 kwietnia 2024 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skierowane do pełnomocnika skarżących wezwanie zostało sformułowane w jednoznaczny sposób – wyraźnie zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie NSA zwraca uwagę, że profesjonalny pełnomocnik wniósł skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, tym samym pełnomocnictwo do działania powinno wyraźnie wskazywać, że pełnomocnik ma taki zakres działania w imieniu skarżącego. Zgodnie z nadesłanym pełnomocnictwem szczególnym, pełnomocnik skarżącego został umocowany do "występowania w moim imieniu przed (...) sądami administracyjnymi (...) w sprawach w których w charakterze przeciwnika procesowego występuje G. S.A.". W związku z treścią tak sformułowanego pełnomocnictwa, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, co skutkowało odrzuceniem przez Sąd skargi, która została wniesiona na decyzję BFG. Podkreślić również należy, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Dostęp do sądu jest ograniczony m.in. koniecznością zachowania warunków formalnych, wymaganych dla nadania sprawie dalszego biegu. Strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. W niniejszej sprawie stronie umożliwiono uzupełnienie braków formalnych wniesionego pisma, jednak z takiej możliwości nie skorzystała w sposób odpowiedni. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Ten obowiązek nie został w tej sprawie spełniony. Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie jest zgodne z prawem i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.