II SO/Wa 38/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę postanawia: 1) wymierzyć Prezesowi Sądu Rejonowego [...] grzywnę w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych); 2) zasądzić od Prezesa Sądu Rejonowego [...] na rzecz wnioskodawcy – W. S., kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] października 2024 r. W.S. (dalej: "skarżący"), wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego dla [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na jego skargę z dnia [...] maja 2024 r. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że odpowiedź na skargę, jaką udzielił organ w jego sprawie, jest datowana na 2 września 2024 r. Skarga została zaś wniesiona w dniu [...] maja 2024 r. i termin jej przekazania do Sądu upłynął w dniu 1 czerwca 2024 r. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny uznaje za bezzasadny. Do odpowiedzi tej organ dołączył kopię pisma przewodniego z dnia 28 maja 2024r., przy którym przekazał wskazaną wyżej skargę do Sąd oraz kopię dowodu doręczenia tego pisma. Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. Sąd przesłał organowi odpis wniosku z dnia [...] października 2024 r. o wymierzenie organowi grzywny. Wezwanie Sądu doręczone zostało organowi w dniu 14 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7155,48 zł (Monitor Polski z dnia 9 lutego 2024 r., poz. 110). Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie odpowiedzi na skargę z zakresu dostępu do informacji publicznej, należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm., dalej: u.d.i.p.), będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.; czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Podnieść też należy, że obowiązek przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). NSA w uzasadnieniu wskazanej wyżej uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 wskazuje, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy też zauważyć, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do orzeczenia grzywny. Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Wniosek o wymierzenie grzywny złożony przez skarżącego w niniejszej sprawie dotyczy sprawy z jego skargi z dnia [...] maja 2024 r. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r., o udostępnienie informacji publicznej. Sprawa z tej skargi została rozpoznana pod sygnaturą akt II SAB/Wa 315/24. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 23 maja 2024 r. W dniu 29 maja 2024 r. (data nadania) skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do Sądu. Przekazanie skargi wraz z aktami nastąpiło przy piśmie przewodnim z dnia 28 maja 2024 r. Zauważyć jednak należy, że wraz ze skargą i aktami sprawy do Sądu w dniu 29 maja 2024 r. nie została przekazana odpowiedź na skargę. Opisane wyżej pismo z dnia 28 maja 2024 r. nie jest odpowiedzią na skargę. Jest to wyłącznie pismo przewodnie, którego cała, jednozdaniowa, treść sprowadza się do informacji o przekazaniu skargi wraz aktami. Odpowiedź na skargę przekazana została do Sądu dopiero w dniu 2 września 2024 r. Zaznaczyć też należy, że nastąpiło to na wezwanie Sądu z dnia 25 czerwca 2024 r., ponowione wezwaniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. Stwierdzić zatem należy, że choć skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do Sądu w terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., to odpowiedź na skargę udzielona została z przekroczeniem tego terminu. W konsekwencji tego należy uznać, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługiwał na uwzględnienie. Ciążący na organie obowiązek przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi został bowiem w niniejszej sprawie wykonany jedynie częściowo. W tych okolicznościach konieczne stało się wymierzenie organowi grzywny za nieterminowe przekazanie odpowiedzi na skargę. Sąd uznał, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ. Orzekając o jej wysokości Sąd wziął pod uwagę okres opóźnienia w przekazaniu odpowiedzi skargi. Sąd uwzględnił również fakt, że w sprawie doszło do uchybienia terminu wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. wyłącznie w zakresie przekazania do Sądu odpowiedzi na skargę. Wymierzona grzywna spełni w tym przypadku przede wszystkim funkcję represyjną, a także prewencyjną. Nie jest bowiem pożądanym, aby tego typu zaniedbania, jakich dopuściła się Komisja, występowały w przyszłości. Wymierzona grzywna w kwocie 200 zł nie przekracza wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., gdyż wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosi 7155,48 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r., M.P z 2024 r., poz. 110). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, na które składają się wpis w kwocie 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji postanowienia).