II SA/Kr 972/24

WyrokWSA w Krakowie2025-01-10

Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Mirosław Bator, Anna Kopeć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją w tym samym przedmiocie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją w tym samym przedmiocie, jest niedopuszczalne ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W takiej sytuacji postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy, uznając, że postępowanie jest powiązane z toczącym się postępowaniem legalizacyjnym przed organem nadzoru budowlanego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, stwierdzając, że sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją w tym samym przedmiocie, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2024 r., znak: SKO.ZP/415/430/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę. Decyzją z dnia 7 lipca 2023 r. znak: AU-02.3.6730.2.2022.KCZ, działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977), §1-9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003 Nr 164 poz. 1588, dalej: u.p.z.p.), §2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 Nr 164 poz. 1589) oraz art. 104 k.p.a. , po rozpatrzeniu wniosku H. G., Prezydent Miasta Krakowa ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr[...] K. przy ul. U. w K.". W uzasadnieniu decyzji organ podał, że teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i następne u.p.z.p. Organ wskazał również, że możliwość ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej przewidziana została wyłącznie na zasadzie wyjątku, co ma miejsce tylko w przypadku, gdy trwa odpowiednie postępowanie przed organem nadzoru budowlanego. Mając na uwadze powyższe jak również ustalenie, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Krakowie prowadzi postępowanie dotyczące rozbudowy i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] K. przy ul. U. w K., organ wskazał że przedmiotową decyzję o warunkach zabudowy wydaje się na potrzeby postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, stanowi ona dokument umożliwiający stwierdzenie zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prezydent Miasta Krakowa stwierdził, że spełnione zostały łącznie przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, o których mowa wart. 61 ust. 1 u.p.z.p. Projekt decyzji przygotowała osoba uprawniona do sporządzenia projektu decyzji zgodnie z art. 60 ust. 4 ww. ustawy. Organ wskazał też, że pismem z dnia 30.01.2023 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. U. wniosła o umorzenie postępowania, podnosząc że zamierzona inwestycja dotyczy obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obecnie toczy się postępowanie legalizacyjne przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Krakowie, znak: ROIKIII.5160.33.2012.AST. Ponadto, pismem z dnia 14.05.2023 r. pełnomocnik Inwestora zgłosił uwagi do projektu decyzji WZ dot. zapisów o ochronie przyrody, w tym występowania siedlisk chronionych gatunków ptaków i nietoperzy. Do pisma załączona została ekspertyza przyrodnicza autorstwa dr inż. D. G.. W. z dnia 5 czerwca 2023 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. pełnomocnik inwestora wniósł o pozyskanie kopii dokumentacji potwierdzającej zakres prac objętych postępowaniem legalizacyjnym, jak również przeprowadzenia oględzin nieruchomości na okoliczność ustalenia, iż wszystkie prace objęte wnioskiem o wydanie decyzji WZ zostały już zrealizowane, a we wniosku nie wskazano prac które nie zostały dotychczas zrealizowane. W związku z pismem Wspólnoty dot. umorzenia postępowania organ uzyskał od organów nadzoru budowlanego: - zaświadczenie PINB znak: ROiK I.5160.263.2022.AST z dnia 02.06.2023 r. o braku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności postanowienia PINB z dnia 07.12.2012r. znak ROiK III.AST- 7355-268/12, postanowienie PINB z dnia 05.06.2023r. znak: ROiK I.5160.263.2022.AST, o zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania znak: ROiK I.5160.263.2022.AST, z uwagi toczące się pod sygn.: AU-02-3.6730.2.647.2022.KCZ postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W ocenie organu brak podstaw do stwierdzenia, iż inwestor został zwolniony z obowiązku określonego w postanowieniu znak ROiK III.AST-7355-268/12 z dnia 07.12.2012 r. dot. przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, w związku z prowadzonym postępowaniem legalizacyjnym. Istnieje też związek niniejszego postępowania z postępowaniem legalizacyjnym, na co wskazuje postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie-Powiat Grodzki z dnia 05.06.2023 r., w którym wynik niniejszego postępowania oceniono, jako zagadnienie wstępne, uzależniając dalsze czynności w sprawie od wydanego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Organ podał, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym możliwe jest wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji zrealizowanej na potrzeby i w związku z toczącym się przed organem nadzoru budowlanego stosownym postępowaniem, a z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wystąpienie przez inwestora o warunki zabudowy ma związek z postępowaniem toczącym się przed organem nadzoru budowlanego. W ocenie organu brak podstaw jest podstaw do uznania, iż postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. podlega umorzeniu. Nadto w obrocie prawnym nie pozostaje żadna z wydanych uprzednio na potrzeby prowadzonego postępowania legalizacyjnego, decyzji. Z kolei odnosząc się do uwag inwestora organ podał, że dopiero po uzyskaniu szczegółowych informacji na temat występowania chronionych gatunków zwierząt, właściwy organ nadzoru budowlanego dokona oceny i przesądzi o konieczności wystąpienia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., właściwego w sprawie wydania zgody na odstępstwa obowiązujące dla gatunków podlegających ochronie prawnej. Co się zaś tyczy wniosku o przeprowadzenie wizji lokalnej na terenie inwestycji, to w ocenie organu zarówno zgromadzony materiał dowodowy, jak również przeprowadzona wizja w toku sporządzania analizy oraz dokumentacja fotograficzna w sposób wystarczający obrazują stan zainwestowania nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. U. w K.. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2024 r. znak: SKO.ZP/415/430/2023 działając na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 oraz 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło w całości decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. zasadą jest, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie celu inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania przestrzennego, następuje w miejscowym planie zagospodarowania. W przypadku zaś braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobów zagospodarowania warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego (tak art. 4 ust. 2 tej ustawy). Jak podał organ ustalenie warunków zabudowy winno nastąpić, co do zasady, przed realizacją inwestycji, a jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w odniesieniu do obiektu już istniejącego. Pogląd prezentowany przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie znajduje uzasadnienie w utrwalonym orzecznictwie uznającym, że nie można ustalić stosowną decyzją warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej, za wyjątkiem sytuacji, gdy decyzja taka jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 299/08; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/GL 799/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 679/11), tj. gdy wniosek o ustalenie warunków zabudowy złożony został na potrzeby prowadzonego równocześnie postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, w wykonaniu obowiązku nałożonego przez organy prawa budowlanego. Możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie pozostaje w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie. Inaczej ujmując, w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych inwestor nie może z własnej inicjatywy, domagać się wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz musi wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru w trybie art. 48 ust. 3 pkt 1 Pr. bud. W ocenie organu odwoławczego taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, która dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr. [...] K. przy ul. U. w K.". Sprawa zainicjowana została wnioskiem z dnia 29.12.2022 r. H. G.. Wraz z wnioskiem Inwestor złożył oświadczenie z dnia 29.12.2022 r., że przedmiotowy wniosek jest efektem funkcjonującego w obrocie prawnym postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Krakowie Powiat Grodzki z dnia 7 grudnia 2012 r. (znak: ROiK III.AST-7355-268/12) nakazującego inwestorowi - H. G. m.in. przedłożenie ostatecznej decyzji wz w ramach procedury legalizacyjnej dotyczącej prowadzenia na ww. nieruchomości nr [...] robót budowlanych związanych z wykonywana rozbudową i nadbudowa znajdującego się na ww. działce budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W oświadczeniu tym inwestor przyznał, że inwestycja opisana we wniosku nie wykracza poza zakres prac faktycznie zrealizowanych, samowolnych. Organ I instancji prowadził więc przedmiotowe postępowanie, zasadnie uznając, że jest ono powiązane z toczącym się jednocześnie przed organem nadzoru budowlanego i nie zakończonym postępowaniem znak ROiK III.AST-7355-268/12, ustalając jednocześnie. W ramach tego postępowania organ I instancji ustalił, że postępowanie znak ROiK III.AST-7355-268/12 nie zostało zakończone. Ponadto pozyskał zaświadczenie PINB w Krakowie o braku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w Krakowie z dnia 07.12.2012 r., postanowienie PINB w Krakowie z dnia 05.06.2023 r. o zawieszeniu postępowania znak ROIK 1.5160.263/2022.AST w sprawie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] K. przy ul. U. w K., wykonywanej bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno budowlanego - ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie przez Prezydenta Miasta Krakowa w sprawie (znak:AU-02-3.6730.2.674.2022.KCZ) kwestii wydania ostateczne decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji, informację PINB w Krakowie z dnia 11.07.2023 r., że aktualnie postępowanie administracyjne o pierwotnym znaku:ROiK.III.AST-7355-268/l prowadzone jest pod znakiem ROiK.I.5160.263.2022.AST. Wobec tego zarzuty Wspólnoty o wygaśnięciu obowiązku przedłożenia przez H. G. decyzji wz. na potrzeby prowadzonego postępowania legalizacyjnego, nie mogą odnieść skutku. W ocenie Kolegium niesporne jest, że na podstawie ww. postanowienia PINB dnia 7 grudnia 2012 r. H. G. zainicjował już poprzednio inne postępowania o ustalenie warunków zabudowy, dążąc tym samym do wykonania obowiązku wskazanego przez ww. organ nadzoru budowalnego. Przyznał to w toku postępowania Inwestor, okoliczność tę podnosiła także odwołująca się Wspólnota. W przedmiotowej sprawie mamy więc do czynienia z sytuacją, gdy na podstawie tego samego postanowienia PINB-u w Krakowie, zobowiązującego Inwestora do przedłożenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, wszczęto i prowadzono kilka postępowań administracyjnych w istocie tożsamych podmiotowo i przedmiotowo, bowiem inicjowanych przez K. G., których przedmiot badania wyznaczało prowadzone równolegle postępowanie legalizacyjne dotyczące ww. samowolnych robót budowalnych (nadbudowy i rozbudowy budynku przy ul. U. Pierwsze postępowania w tym przedmiocie wszczęte zostały przez ww. Inwestora już w marcu 2013 r. (tak: postępowania w sprawach znak:AU-02-3.6730.2.356.2013.KCZ, znak: AU-02-3.6730.2.332.2013.MPI). Kolegium nie podzieliło poglądu organu I instancji według którego istnienie stanu zawisłości sprawy tożsamej w postępowaniu wszczętym uprzednio, nie powinno stanowić przeszkody do prowadzenia przedmiotowego postępowania, dopóki ww. sprawa wcześniej wszczęta - nie została ostatecznie rozstrzygnięta i nie funkcjonuje w obrocie jej ostateczne rozstrzygnięcie. Stan zawisłości spraw tożsamych "lis pendens" uznany bowiem pozostaje, według przeważającej części aktualnego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, za zasadniczą przeszkodę wszczęcia oraz prowadzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego w nin. sprawie zaistniała jednak również inna przyczyna niedopuszczalności postępowania administracyjnego tj. stan res iudicata - powaga rzeczy osądzonej. W dacie wszczęcia niniejszego postępowania toczyło się już m.in. postępowanie (znak: AU-02-8.6730.2.332.2013.MPI/EUL) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy co do robót budowlanych rozpoczętych bądź prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postępowanie to zainicjowane zostało przez K. G. wnioskiem z dnia 01.03.2013 r. Podaniem tym ww. Inwestor wniósł o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr[...] przy ul. U. w K.". W piśmie z dnia 11.03.2013 r. Inwestor doprecyzował, że niniejszy wniosek został złożony w realizacji wezwania Inwestora przez PINB w Krakowie do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, załączając ww. postanowienie z dnia 07 grudnia 2012 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że przedmiot tamtejszej sprawy został zatem wyznaczony przez to samo postępowanie legalizacyjne PINB w Krakowie, w którym wydano omawiane wyżej to samo postanowienie zobowiązujące do przedłożenia decyzji wz. Te dokumenty potwierdzają, że zarówno przedmiotowo jak i podmiotowo ww. sprawa jest tożsama z niniejszą sprawą inicjowaną w grudniu 2022 r. Nadto Kolegium znany pozostaje z urzędu fakt, że sprawa (znak: AU-02-8.6730.2.332.2013.MPI/EUL), kilkakrotnie rozpoznawana przez organy administracyjne, jak również podana kontroli sądowej, została ostatecznie rozstrzygnięta. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Krakowie decyzją z dnia 14 września 2023 roku, (znak SKO.ZP/415/228/2023) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 24 marca 2017 roku, nr AU-2/6730.2/359/2017 (znak: AU-02-8.6730.2.332.2013.MPI/EUL) o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr[...] K. przy ul. U. w K." w części obejmującej załącznik nr l pkt II.2.a, w części zatytułowanej "Pod względem ochrony zieleni" i orzekło w tym zakresie reformatoryjnie (pkt l decyzji SKO), a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy (pkt 2 decyzji SKO). Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyroku z dnia 30.01.2024 r. (II SA/Kr/1479/2023) oddalił skargę na decyzję. Sprawa ta została zatem zakończona ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy, która (nie wyeliminowana dotychczas przez sąd) w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne — stwarza stan powagi rzeczy osądzonej w kwestii wydania decyzji wz dla samowolnie zrealizowanej ww. inwestycji. Kolegium podniosło, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do inwestycji zrealizowanej ma charakter wyjątku i musi odpowiadać postępowaniu legalizacyjnemu (pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym). Wobec zaś ostatecznego zakończenia ww. postępowania (znak: AU-02-8.6730.2.332.2013.MPI/EUL) ww. decyzją Kolegium z dnia 14 września 2023 r. możliwość prowadzenia, w związku z tym samym postępowaniem legalizacyjnym, kolejnego postępowania o ustalenie warunków zabudowy do tych samych, ww. samowolnych robót budowlanych, została skonsumowana. Wydanie w niniejszym postępowaniu kolejnej decyzji merytorycznej, w sytuacji, gdy decyzja z dnia 24 marca 2017 r. (zreformowana w części przez ostateczną decyzję Kolegium z dnia 14 września 2023 rok.) rozstrzygnęła kwestię dopuszczalności wydania warunków zabudowy dla przedmiotowych samowolnych robót budowalnych, doprowadziłoby do niedopuszczalnej sytuacji naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Taka decyzja z obarczona byłaby wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Tak więc ani organ I instancji, ani też Kolegium nie są kompetentne do rozpoznania ww. odwołania. Niniejsze postępowanie wszczęte na wniosek z dnia 30.12.2022 r. w całości podlega zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe. Z tych też przyczyn, Kolegium nie jest władne ustosunkować się merytorycznie do zarzutów odwołującego się dot. pominięcia w sprawie treści ekspertyzy przyrodniczej dołączonej przez wnioskodawcę i nieprawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie warunków ochrony przyrody Na powyższą decyzję H. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie (bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego, lecz za uznaniem jednolitości przyczyny wniosku), że zachodzi tożsamość przedmiotowa pomiędzy sprawą, w której wydano zaskarżoną decyzję, a sprawą zakończoną ostateczną decyzją SKO z dnia 14 września 2023 roku, co miało powodować wystąpienie stanu rei iudicatae — gdy tymczasem ostatecznie sprecyzowane przez Inwestora wnioski w obu tych postępowaniach w sposób oczywisty różnią się od siebie w znaczących elementach i - w konsekwencji – sprawy te nie obejmują tego samego zakresu planistycznego i architektonicznego; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez jego podanie jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji zamiast prawidłowego powołania się na przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiący właściwą podstawę umorzenia postępowania odwoławczego, wobec stwierdzenia wydania równoległej decyzji z dnia 14 września 2023 r., kiedy to natomiast pierwotna decyzja jest datowana na dzień 7 lipca 2023 r., czyli w dacie jej wydania nie mogła znajdować jeszcze zastosowania reguła rei iudicatae (odpowiednie odniesienie do przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), a zatem w tym trybie mogłoby zostać wyłącznie umorzone postępowanie odwoławcze, a nie również postępowanie pierwszoinstancyjne (przed organem I instancji, czyli całe toczące się postępowanie administracyjne w pełnej jego rozciągłości); - art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 61a § 1 i art. 105 § 1 k.p.a. – przy założeniu ich zastosowania przez SKO, - art. 139 k.p.a. w drodze złamania zakazu orzekania na niekorzyść Inwestora jako strony odwołującej się od pierwotnej decyzji - przypuszczalnie z tego powodu, iż odwołanie wniosła także inna strona postępowania pierwszoinstancyjnego - w sytuacji, w której art. 139 k.p.a. przewiduje jedynie wyjątek od zakazu reformationis in peius w postaci rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego, a nie uwzględnia wyjątku w postaci wniesienia więcej niż jednego odwołania, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania okoliczności, na podstawie których uznał tożsamość przedmiotową pierwotne decyzji i równoległej decyzji poza stwierdzeniem ich jednolitego charakteru legalizacyjnego oraz poprzez brak wskazania odnośnej podstawy prawnej, a w szczególności uznania, iż jednoczesne funkcjonowanie w obrocie równoległej decyzji i pierwotnej decyzji miałoby stanowić rażące naruszenie prawa, - art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art, 6, art. 7a § 1 i art. 8 § 1 k.p.a., albowiem uchylenie pierwotnej decyzji i umorzenie w całości odnośnego postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy jest proceduralnie równoznaczne z odmową wydania warunków zabudowy odpowiadających treści uchylonej pierwotnej decyzji tylko z tego powodu, iż ma ona charakter legalizacyjny, a mogłaby być procedowana i wydana w przypadku, gdyby wniosek o ustalenie warunków zabudowy poprzedzał rozpoczęcie robót budowlanych w zakresie zdefiniowanej dalej Inwestycji; - art. 59 ust. 1 i art. 52 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. i w zw. z art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 (obecnie art. 48b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2) Pr. bud. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku nałożenia na inwestora - w ramach postępowania legalizacyjnego - obowiązku przedłożenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, inwestor może uzyskać w każdym przypadku tylko jedną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy (która niejako konsumuje postanowienie organu nadzoru budowlanego o nałożeniu obowiązku) — gdy tymczasem ani z literalnej treści przepisów, ani z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych nie wynika zakaz starania się w takim przypadku o dwie decyzje, o ile tylko różnią się one od siebie zakresem, a żadna z nich nie obowiązuje zakresem prac innych niż prace legalizowane (różne warianty są w tym przypadku możliwe dlatego, że Inwestor nie ma obowiązku zalegalizowania całości prac i w zależności od przyjętego wariantu może rozważać częściową rozbiórkę tych prac, których nie będzie chciał zalegalizować albo wykonać w innym trybie); - art. 52 ust. 3 i art. 56 w związku z art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.z.p. z powodu uzależnienia toczenia się postępowania zakończonego wydaniem pierwotnej decyzji od nieposiadania przez Inwestora równoległej decyzji jako dodatkowego warunku (nieprzewidzianego przez u.p.z.p. względnie odrębnymi przepisami) oraz umorzenia postępowania w całości skutkującego odmową ustalenia warunków zabudowy pomimo spełnienia wszystkich przesłanek pozytywnych; - art. 63 ust. 2 zd. 1 in fine u.p.z.p. przy przyjęciu istnienia naruszenia przez pierwotną decyzję prawa własności czy uprawnienia osoby trzeciej (odwołującej się również od pierwotnej decyzji Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ulicy U. w K.) pozwalającego na przełamanie zakazu orzekania na niekorzyść inwestora, w sytuacji, w której ta osoba trzecia w przypadku ustalenia warunków zabudowy miała jedynie ograniczony interes procesowy wynikający z art. 127 § 1 w związku z art. 128 zd. 1 i 2 k.p.a., a zresztą domagała się odmowy ustalenia warunków zabudowy, nie zaś umorzenia postępowania; - art. 140 zd. 1 w związku z art. 143 zd. 1 k.c. w powiązaniu z art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 (obecnie art. 48b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2) Pr. bud. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego wykluczające ustalenie warunków zabudowy niezbędnych dla realizacji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przez nałożenie na Inwestora nieznanego ustawie ograniczenia w postaci możliwości uzyskania tylko jednej decyzji o warunkach zabudowy (równoległej decyzji) oraz zastosowanie wobec Inwestora analogicznej sankcji jako dodatkowej kary nie przewidzianej przy legalizacji. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tak zakreślonych ramach skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2024 r., którą organ ten uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Krakowa i orzekł o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w sprawie z wniosku H. G. (w uzasadnieniu decyzji SKO mylnie także jako K. G.) o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji: "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr. [...] przy ul. U. w K.", wobec jego bezprzedmiotowości. W ocenie Sądu to stanowisko jest prawidłowe, skutkiem czego zaskarżona decyzja nie zasługuje na uchylenie. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, po pierwsze, że przedmiot postępowania administracyjnego zakończonego obecnie zaskarżoną decyzją (ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr. [...] przy ul. U. w K.") wiąże się z postępowaniem prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego w sprawie znak: ROiK III.AST-7355-268/12. Zakres inwestycji objętej wnioskiem H. G. o ustalenie warunków zabudowy z dnia 29.12.2022 r. obejmuje wykonane roboty budowlane, względem których toczy się postępowanie legalizacyjne w sprawie nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] przy ul. U. w K., wykonywanej bez wymaganej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanego. Po drugie, bezsporne jest, że innymi wnioskami H. G. zainicjował inne postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla tożsamej inwestycji, tj. dla robót budowlanych objętych wnioskiem w niniejszej sprawie, stanowiących jednocześnie roboty budowlane, względem których toczy się postępowanie przed organem nadzoru budowlanego. Po trzecie, bezsporne jest, że na dzień orzekania organu odwoławczego w niniejszej sprawie istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja, wydana na rzecz H. G., o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr. 4 K. przy ul. U. K.", znak: AU-02-8.6730.2.332.2013.MPI/EUL. W sprawie tej Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Krakowie decyzją z dnia 14 września 2023 roku, znak: SKO.ZP/415/228/2023, uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr AU-2/6730.2/359/2017 z dnia 24 marca 2017 roku, znak: AU-02-8.6730.2.332.2013.MPI/EUL o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr. [...] K. przy ul. U. w K." w części obejmującej załącznik nr l pkt II.2.a, w części zatytułowanej "Pod względem ochrony zieleni" i orzekło w tym zakresie reformatoryjnie (pkt l decyzji SKO), a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy (pkt 2 decyzji SKO). Z urzędu wiadomo Sądowi, że wyrokiem z dnia 30 stycznia 2024 r., II SA/Kr 1479/23 (nieprawom.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na tę decyzję. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, prawidłowe jest ustalenie organu odwoławczego, zgodnie z którym sprawa ustalenia warunków zabudowy dla rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przeznaczeniem na budynek mieszkalny jednorodzinny na działce nr [...] obr. [...] K. przy ul. U. w K. została już wcześniej zakończona ostateczną decyzją ustalającą warunki zabudowy, która istnieje w obrocie prawnym. Nie budzi wątpliwości, że sytuacja, w której sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną, stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Taka decyzja byłaby obarczona istotną wadą powodującą nieważność decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Jak wskazuje się w doktrynie, przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą załatwia, a także zasady zakazu ponownego orzekania w tożsamej sprawie (ne bis in idem) oraz zasady powagi rzeczy osądzonej (T. Kiełkowski, komentarz do art. 156, w: red. H. Knysiak-Sudyka, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2023). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości stanowisko, zgodnie z którym res iudicata występuje w przypadku tożsamości sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (zob. przykładowo wyrok NSA z 7 czerwca 2024 r., I OSK 1225/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie tożsamość sprawy rozstrzygniętej uprzednią decyzją ostateczną oraz sprawy, w której Kolegium umorzyło postępowanie, nie budzi wątpliwości. Tożsamy jest wnioskodawca, tożsamy jest również przedmiot sprawy. W odniesieniu do przedmiotu sprawy ustalenia warunków zabudowy warto zwrócić uwagę, że o tożsamości nie decyduje tylko nazwa przedsięwzięcia, ale przede wszystkim zakres robót budowlanych objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Tożsamość przedmiotowa sprawy występuje zatem w przypadku tych samych robót budowlanych, jak również w przypadku, w którym wydana uprzednio decyzja ostateczna obejmuje szerszy zakres robót niż zakres decyzji późniejszej. Na gruncie obecnie rozpatrywanej sprawy potwierdzenie tożsamości spraw znajduje potwierdzenie również w kontekście związku przedmiotu sprawy z postępowaniem legalizacyjnym. Jak wykazał organ odwoławczy, oba postępowania, obecne i wcześniej zakończone, obejmowało te same roboty budowlane, względem których toczy się postępowanie legalizacyjne, a którego rozstrzygnięcie jest uwarunkowane wydaniem bądź niewydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sam skarżący przyznał w skardze, że toczyło się więcej niż jedno postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, a wniosek w niniejszym postępowaniu miał węższy zakres, gdyż inwestor rozważał likwidację lub modyfikację skutków niektórych z wykonanych prac. W tej sytuacji prawidłowe było rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym samym nie ma racji skarżący, który twierdzi, że właściwa podstawa prawna tkwi w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Wydanie decyzji z punktu drugiego łączy się z wystąpieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. Takim przypadkiem jest m.in. przypadek rozstrzygnięcia sprawy wcześniejszą decyzją ostateczną. Natomiast wydanie decyzji z punktu 3 (umorzenie postępowania odwoławczego) następuje w sytuacji, w której przesłanka bezprzedmiotowości dotyczy wyłącznie postepowania przed organem II instancji, np. jeśli organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało złożone przez podmiot niebędący stroną lub też gdy odwołująca się strona cofnie odwołanie. Skutkiem tej decyzji jest nadanie mocy prawnej rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji. Oczywiście art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Odnosząc się już do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze, które okazały się niezasadne, Sąd wskazuje, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów postępowania, a także złamania zakazu orzekania na niekorzyść inwestora jako strony odwołującej się od decyzji. Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Na tle zacytowanego przepisu w doktrynie wyrażono pogląd, który Sąd na gruncie niniejszej sprawy podziela, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przed tym organem nie narusza zakazu reformationis in peius, ponieważ organ odwoławczy nie rozstrzyga sprawy co do meritum, a jedynie znosi postępowanie przed organem I instancji, które z różnych powodów nie mogło się toczyć. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie jest związany przedmiotowym zakazem (zob. A. Skóra, "Zakaz reformationis in peius w ogólnym postępowaniu administracyjnym", Poznań 2017, s. 35, P. M. Przybysz, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany" Lex/el. 2024). Bezzasadne są również zarzuty naruszenia przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wobec wcześniejszych rozważań co do przyczyny umorzenia postępowania, zbędna jest polemika z twierdzeniami skargi odnoszącymi się do przepisów, których w zaskarżonej decyzji nie zastosowano. Jak wskazano wyżej, istnienie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania uniemożliwiało wydanie decyzji merytorycznej. Wobec istnienia wcześniejszej i ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla robót objętych postępowaniem legalizacyjnym nie sposób też bronić wyrażonej w skardze tezy o naruszeniu art. 140 oraz art. 143 k.c. poprzez pozbawienie ustalenia warunków zabudowy niezbędnych dla realizacji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z przywołanych przepisów nie można w żaden sposób wyprowadzić normy uzasadniającej przełamanie zasady powagi rzeczy osądzonej na gruncie prawa administracyjnego. Umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, wobec istnienia decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy dla robót objętych postępowaniem legalizacyjnym, nie sposób też traktować jako sui generis sankcji nie przewidzianej przy legalizacji samowoli budowlanej. Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło