II OZ 830/24

Dnia 14 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 35/24 o odrzuceniu zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 35/24 utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 35/24 o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2023 r. nr 1928/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenie D. K., 2) odrzucić zażalenie K. P.. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 35/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 35/24, utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 35/24, o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata – jako niedopuszczalne. Sąd I instancji wskazał, że w obowiązującym na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) stanie prawnym na postanowienie Sądu wydane na skutek wniesienia sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Stanowi o tym wprost art. 260 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym rozpoznając sprzeciw od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, Sąd orzeka w takiej sytuacji jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wobec powyższego, skoro obowiązująca aktualnie ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, które wydane zostało na skutek rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, to zażalenie takie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W nawiązaniu do tytułu pisma D. K. z 1 września 2024 r. Sąd stwierdził, że ustawa ta nie przewiduje również wniesienia (kolejnego) sprzeciwu od postanowienia Sądu wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. D. K. wraz doręczeniem jej odpisu postanowienia z 6 sierpnia 2024 r. została pouczona, że na postanowienie to nie przysługują jej środki odwoławcze. Zażalenie na ww. postanowienie wniosły D. K. i K. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środków odwoławczych od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś, ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej, dlatego też rozstrzygnięcie Sądu I instancji należy uznać za odpowiadające prawu. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez K. P. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P. (pomimo tego, że również była skarżącą w sprawie głównej o sygn. akt VII SA/Wa 39/24) nie była adresatką postanowienia z dnia 24 września 2024 r., była nią wyłącznie D. K.. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym wnioskiem D. K. o przyznanie jej prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 postanowienia orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.; oraz w pkt 2 postanowienia orzekł w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.