V SA/Wa 47/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-27
Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej może zostać wydana z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli organ administracji nie zapewnił swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu produktów, mimo że plan dochodzenia do uznania nie został w pełni zrealizowany?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy wykazały rażące naruszenie prawa przez Marszałka Województwa. Organ ten uznał spółkę za organizację producentów owoców i warzyw mimo braku realizacji wszystkich niezbędnych inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, co stanowiło oczywistą sprzeczność z przepisami prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw. Marszałek Województwa wydał decyzję pozytywną, mimo że spółka nie zrealizowała wszystkich inwestycji z planu dochodzenia do uznania. Prezes ARiMR stwierdził nieważność tej decyzji, uznając rażące naruszenie przepisów unijnych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę.
Pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. [...] Sp. z o.o., dalej jako ..Strona", złożyła do Marszalka Województwa P. wniosek o wydanie decyzji w sprawie uznania organizacji producentów owoców i warzyw wraz z załącznikami.
W dniu [...] czerwca 2003 r. Marszalek Województwa P. decyzją znak: [...], uznał [...] Sp. z o.o za organizację producentów owoców i warzyw ze względu na grupy produktów "owoce"' i "warzywa".
W dniu [...] czerwca 2019 r. Prezes ARiMR decyzją nr [...] (znak [...]) stwierdził nieważność́ decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] czerwca 2013 r.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w ocenie Prezesa ARiMR, Marszalek Województwa P. wydając decyzję nadzorowaną rażąco naruszył przepisy:
1) art. 125b ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. poprzez uznanie, że Strona spełniła kryteria uznania za organizację producentów owoców i warzyw, m.in. poprzez zapewnienie swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzania do obrotu oraz
2) art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r poprzez nie zawieszenie postepowania w sprawie wniosku Strony o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw, pomimo istnienia przesłanek do jego zawieszenia, - co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji nadzorowanej.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że w jego ocenie Strona nie zapewniła swoim członkom środków technicznych umożliwiających magazynowanie produktów, z uwagi na to, że podstawę̨ oceny spełnienia warunku z art. 125b rozporządzenia nr 1234/2007 winno stanowić́ zestawienie produkcji warzyw planowanej na 2012 rok zgodnie z zatwierdzonym planem dochodzenia do uznania, dalej również̇ ,,PDU'’, w wysokości 39 150 ton, a nie wielkość́ produkcji faktycznie osiągniętej w 2012 r. w wysokości około 20 796 ton.
Z uzasadnienia decyzji Prezesa ARiMR wynika również̇, że prowadzenie przez Prokuraturę̨ Okręgową̨ w S. postępowania przygotowawczego w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa w celu osiągniecia korzyści majątkowej, polegającego na wyłudzeniu za pośrednictwem [...] Sp. z o.o., przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę̨, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie nie mniejszej niż̇ 128 min zł, stanowiło podstawę̨ do zawieszenia postępowania w sprawie wniosku o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw.
W dniu 21 czerwca 2019 r. (data stempla pocztowego) Strona wniosła odwołanie od decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] czerwca 2019.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2019r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Marszałek Województwa P., uznając Stronę za organizację producentów- owoców i warzyw, rażąco naruszył przepis art. 25b ust.1 lit. e rozporządzenia nr 1234/2007 w związku z art. 23 rozporządzenia nr 543/201 i, poprzez uznanie, że Strona spełniła kryteria uznania za organizację producentów owoców i warzyw oraz skutecznie zapewniła swoim członkom środki techniczne umożliwiające zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, podczas gdy Strona nie zapewniła swoim członkom środków technicznych umożliwiających magazynowanie produktów, tym samym nie spełniając kryteriów uznania za organizację.
Z treści art, 23 rozporządzenia nr 543/2011 wynika że w celu spełnienia wymogów uznania za organizację producentów owoców i warzyw oraz zapewnienia funkcjonowania podstawowych zadań́, państwo członkowskie dopilnowuje, aby podmioty wnioskujące o uznanie (organizacje producentów) posiadające do dyspozycji personel, infrastnikturę oraz wyposażenie niezbędne do spełnienia wymogów ustanowionych w art. 122 akapit pierwszy lit. c oraz art. 125b ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1234/2007 oraz zapewniały ich funkcjonowanie w zakresie podstawowych zadań́, w szczególności w odniesieniu do:
a) wiedzy ich członków na temat produkcji;
b) zbioru, sortowania, przechowywania i pakowania produkcji ich członków"
c) zarzadzania działalnością̨ handlową i budżetem; oraz
d) scentralizowanej księgowości i systemu fakturowania.
Zgodnie natomiast z art.125b ust.1lit,e rozporządzenia nr 1234/2007.państwa członkowskie uznają̨ za organizacje producentów w sektorze owoców i warzyw wszelkie podmioty prawne lub jasno określone części podmiotów prawnych, które wystąpiły o takie uznanie, pod warunkiem że w razie potrzeby skutecznie zapewniają̨ one swoim członkom środki techniczne umożliwiające zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu ich produktów.
Jednocześnie, zgodnie z art. 104 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, przed przyznaniem uznania organizacji producentów na podstawie art. I25b ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1234/2007 państwa członkowskie przeprowadzają̨ kontrolę na miejscu w organizacji producentów w celu sprawdzenia zgodności z warunkami uznawania. Na dzień́ wydania decyzji Marszalka, kontrole w określonym przepisami Unii Europejskiej zakresie spełniania warunków uznania za organizację producentów owoców i warzymy, przeprowadzane były na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. przez marszałka województwa.
Ze zgromadzonych akt sprawy, w tym z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniach 12. 16 i 17 kwietnia 2013 r. wynika, że strona nie zrealizowała części inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania na lI półrocze 2012 r., których celem było spełnienie warunków uznania za organizację producentów, tj.:
1. Zakup ciągnika siodłowego z naczepą wywrotką 1 szt..
2. Zakup kombajnu [...] do marchwi spożywczej,
3. Zakup skrzyniopalet (18 000 szt.).
4. Budowa budynku przechowalni na 12 000 t.
5. Zakup urządzeń́ chłodniczych firmy [...], system do przechowalni na 12 000t.
6. Zakup linii do konfekcjonowania i krojenia marchwi 10 t/h.
7. Zakup wózków widłowych 3,5 t - 8 szt.,
8. Zagospodarowanie terenu w zakresie niezbędnym do zapewnienia właściwego dojazdu, eksploatacji i zabezpieczenia inwestycji przechowalni na 12 000 t.
9. Przygotowanie i realizacja inwestycji przechowalni na 12 000 t. w gm. Choczewo, oraz
10. Zakup linii do mycia i pakowania pietruszki (inwestycja zaplanowana do realizacji w 1 półroczu 2012 r.)
Organ odwoławczy podziela opinie organu I instancji, że grupa producentów owoców i warzyw, w celu uznania jej za organizację producentów owoców i warzyw, powinna zrealizować́ wszystkie działania i inwestycje ujęte w zatwierdzonym przez Marszalka Województwa planie dochodzenia do uznania, gdyż̇ zatwierdzenie tych działań́ i inwestycji do realizacji decyzją administracyjną oznaczało, że zostały one uznane przez właściwy organ za niezbędne do spełnienia warunków uznania za organizację producentów owoców i warzyw.
Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby strona wystąpiła z wnioskiem do Marszałka Województwa o dokonanie zmian do planu dochodzenia do uznania w zakresie dotyczącym ewentualnej zmiany sposobu realizacji kwestionowanych inwestycji i aby taka zmiana była oceniana pod względem zgodności z przepisami a następnie zatwierdzana przez Marszalka. Dlatego też, inwestycje te powinny być́ zrealizowane w kształcie, w jakim zostały one opisane w ramach zatwierdzonego decyzją Marszałka Województwa planu dochodzenia tej grupy do uznania.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 125b rozporządzenia nr 1234/2007 i w lit. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia nr 543/2011, grupa zobowiązana jest wykonać́ działania i inwestycje, jakie należy zrealizować́ w celu spełnienia warunków uznania grupy za organizację. W przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić́, że Marszałek Województwa prawidłowo sprawdził czy inwestycje uznane za niezbędne do uznania za organizację zostały zrealizowane.
Zdaniem organu odwoławczego, chcąc skorzystać z możliwości wcześniejszego ubiegania się o uznanie za organizacje - przed zakończeniem realizacji wszystkich działań́ i inwestycji, które wynikały z zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, oraz przenieść́ niezrealizowane w 2012 r. (tj. ostatnim roku realizacji planu) inwestycje do programu operacyjnego, strona funkcjonując jeszcze jako wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw powinna była najpierw dokonać́ odpowiedniej zmiany planu dochodzenia do uznania, w której zrezygnowałaby z realizacji części inwestycji, a następnie złożyć́ wniosek o uznanie za organizację. Mając na uwadze art. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r.. zgodnie z którym wniosek o wydanie decyzji w sprawne zmiany do planu składa się w terminie 3 miesięcy przed końcem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zmiana, strona powinna była złożyć́ wniosek dotyczący zmiany planu w II półroczu 2012 r. do końca marca 2013 r. i dopiero po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej zmianę̨, realizować́ zmieniony i zatwierdzony decyzją administracyjną plan dochodzenia do uznania. Jak wynika z akt sprawy strona nie złożyła w wymaganym terminie do Marszałka Województwa wniosku o wydanie decyzji w sprawie zmiany do zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, a zamiast tego w dniu 31 grudnia 2012 r. złożyła wniosek o wydanie decyzji w sprawie uznania za organizację producentów owoców i warzyw.
Zdaniem organu odwoławczego, prowadzenie postępowania w sprawie uznania organizacji producentów owoców i warzyw wobec grupy producentów, która zrealizowała plan dochodzenia do uznania w sposób niezgodny z jego treścią̨ zatwierdzoną uprzednio decyzją administracyjną, było nieprawidłowe i naruszało przepisy postepowania.
Dodatkowo w wyniku analizy dokumentacji niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż - pomimo że utworzenie funduszu operacyjnego zostało przez stronę̨ zaplanowane w ramach projektu programu operacyjnego - to w dołączonym do wniosku o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw tekście jednolitym umowy Spółki i aktu założycielskiego [...] Sp, z o.o. brak jest postanowienia zobowiązującego członków do wpłacania składek potrzebnych do finansowania organizacji producentów, co stanowi naruszenie wymogu określonego w art, 153 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1308/2003.
Marszałek Województwa P. uznał, że kwestie wykorzystywania przez stronę̨ niezgodnie z przeznaczeniem inwestycji zrealizowanych ze wsparciem unijnym w ramach planu dochodzenia do uznania, nie mieszczą̨ się w jego kompetencjach, a ewentualne pojawienie się̨ w późniejszym terminie nowych okoliczności w ramach działań́ prowadzonych przez Prokuraturę̨ Okręgową w S. może stanowić́ podstawę̨ do ewentualnego ponownego przeprowadzenia przez Marszałka weryfikacji spełniania przez Stronę̨ kryteriów uznania za organizację producentów owoców i warzyw oraz podjęcia stosownych decyzji co do statusu strony jako organizacji. W efekcie, w dniu [...] czerwca 2013 r. Marszałek Województwa wydał decyzję znak: [...], w której orzekł o spełnieniu przez [...] Sp. z o.o. kryteriów uznania, oraz o uznaniu Spółki za organizację producentów.
Tym samym należy stwierdzić́, że Marszalek Województwa naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 125b ust. l lit. e rozporządzenia nr 1234/2007, art. 37 akapit 1 lit. c) rozporządzenia nr 543/2011 w zw. Z art. 104 ust. 1 i 143 rozporządzenia nr 543/2011 oraz przepisy prawa procesowego, tj. art 7 i 77 § 1 Kpa. W ocenie organu odwoławczego stwierdzone powyżej naruszenia prawa miały charakter rażący, uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji marszałka. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła strona zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postepowania w postaci art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postepowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż decyzja wydana przez Marszałka Województwa P. z dnia [...] czerwca 2013 roku (znak [...]) została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez;
a) błędne uznanie, iż Marszalek Województwa wydał decyzję naruszając jakiekolwiek przepisy postępowania lub przepisy prawa materialnego;
ewentualnie w przypadku uznania, iż decyzja Marszalka została wydana z naruszeniem prawa
b) błędne uznanie, iż Marszalek Województwa wydał decyzję naruszając przepisy postępowania lub przepisy prawa materialnego w sposób rażący:
2. naruszenie przepisów postepowania w postaci art. 156 § 2 kpa poprzez błędne uznanie, iż̇ decyzja, której nieważność́ stwierdził Prezes ARiMR, nie wywołała nieodwracalnych skutków;
3. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 23 rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 125 b ust. 1 lit e rozporządzenia nr 1234/2007 poprzez błędne uznanie iż
- w chwili wydania decyzji przez Marszałka Województwa decyzji Skarżąca nie spełniała kryteriów uznania tj. nie zapewniała skutecznie swoim członkom, środków technicznych, umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, chociaż̇ fakt ten (brak spełnienia przedmiotowego kryterium) nie wynika z żadnych dowodów znajdujących się̨ w aktach Marszałka:
- treść́ art. 125 b ust. 1 lit e rozporządzenia nr 1234/2007 jest jasna i klarowna, a w niniejszej sprawie Marszałek Województwa naruszył przedmiotowy- przepis w sposób oczywisty:
4. naruszenie przepisów postepowania w postaci art. 7 i 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez:
- niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i błędną ocenę̨ dowodów poprzez bezzasadne uznanie, iż w chwili wydania decyzji przez Marszałka Województwa Grupa nie zapewniała skutecznie swoim członkom środków technicznych, umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, chociaż̇ nie wynika to z żadnych dowodów znajdujących się̨ w aktach Marszałka
- dokonania dowolnego i niezgodnego z zasadami logiki ustalenia, iż skoro w- II półroczu 2012 roku grupa zakupiła od członków produkty w wielkości mniejszej niż̇ wynikającej z (zatwierdzonego kilka lat wcześniej) PDU, to Grupa nie zapewniała swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu;
5. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez brak wyjaśnienia na podstawie jakich dowodów organ administracyjny ustalił stan faktyczny, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
6. art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że naruszenia, o których mowa powyżej winny spowodować uchylenie przez Ministra decyzji organu I Instancji i stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
2. zasadzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Skarżącej niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesówego według norm przepisanych
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią̨ art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść́ art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póżn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają̨ podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się̨ przed nim postepowania. Jest nią̨ - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność́ kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć́ wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się̨ ocena, czy zaskarżone rozstrzygniecie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia jakichkolwiek przepisów obowiązującego prawa, w tym także tych wskazanych w skardze.
Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być́ przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postepowaniu zwykłym.
Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż̇ może mieć́ miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Powoływanie się̨ przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością̨ wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę̨ naruszenia norm prawnych. Oznacza to, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze spoczywa obowiązek wykazania, w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. iż w konkretnie rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji. Należy zauważyć́, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postepowaniem administracyjnym, którego istotą winno być́ ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postepowaniu odwoławczym. Podkreślić́ jednak należy, że nie oznacza to, iż w tym postepowaniu organ nadzoru jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postepowania dowodowego z zastosowaniem środków dowodowych, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a. Celem i istotą takiego postepowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ nadzoru, jest jedynie ustalenie, czy kwestionowana decyzja wydana została przy zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Z akt sprawy niniejszej niespornie wynika, iż stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa P. miało miejsce z powodu rażącego naruszenia przez Marszałka:
1. Art. 125 b ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady WE nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007r. poprzez uznanie, że strona spełniła kryteria uznania za organizację producentowi owoców i warzyw m. in. poprzez skuteczne zapewnienie swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór, magazynowanie, pakowanie i wprowadzanie do obrotu, oraz
2. Art. 115 ust. 2 rozp. wyk. Komisji UE nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. poprzez nie zawieszenie postępowania w sprawie wniosku strony o uznanie za organizację producentów owoców i warzyw, pomimo istnienia przesłanek do jego zawieszenia.
W związku z powyższym przypomnieć należy że naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść́ rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią̨ przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygniecie nie może zostać́ zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym naruszenie noszące cechy rażącego, wymaga wykazania i udowodnienia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność́ decyzji ostatecznej szczególnego rodzaju naruszenie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić́ bowiem gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę̨ obowiązkiem albo uchylono obowiązki (zob. wyrok NSA z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2294/04, LEX nr 173113). Zatem rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym, co należy podkreślić́, wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 13 lipca 2001 r., sygn. akt Ml SA 1110/00 oraz z 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II FSK 27/05, LEX nr 187767). Jako rażącego naruszenia prawa nie należny zaś́ traktować́ błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (tak wyrok WSA w Warszawie z 12 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 933/02, LEX nr 149177), a wiec w sytuacji, gdy decyzja jest w sposób oczywisty sprzeczna z przepisem prawa i - w związku z powyższym - nie może pozostawać́ w obrocie prawnym praworządnego państwa (por. wyroki: NSA z 13 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2395/0, LEX nr 146076 oraz WSA w Warszawie z 14 października 2004 r., sygn. akt III SA 2293/03, Monitor Podatkowy 2004/11/3).
W ocenie sądu w sprawie niniejszej organy wykazały, iż naruszenie przez Marszałka przepisów wyżej przywołanych miało charakter rażący. Skarżąca niewątpliwie musiała zrealizować wszystkie działania inwestycyjne ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i to w takim kształcie i zakresie jak opisano w planie. Było to niezbędne do spełnienia warunków uznania skarżącej za organizację producentów owoców i warzyw. Strona jako grupa producentów ubiegająca się o uznanie powinna mieć zatem personel, infrastrukturę oraz wyposażenie niezbędne do spełnienia wymogów uznania za organizację przedmiotów owoców i warzyw. Winna również zapewnić jej funkcjonowanie w takim zakresie o takim mowa w art. 23 rozp. Komisji UE z dnia 7 czerwca 2011r. nr 543/2011 tzn. w zakresie wiedzy członków grupy na temat produkcji szeroko rozumianej, oraz zarządzania działalnością handlową w tym także jej aspektem związanym z finansami i księgowością.
Zdaniem sądu organy mają rację podnosząc, że skarżąca nie spełniała kryteriów uznania z powodu braku skutecznego zapewnienia swoim członkom środków technicznych umożliwiających zbiór , magazynowanie pakowanie oraz wprowadzanie do obrotu owoców i warzyw. Brak spełnienia tych kryteriów uznania stanowi podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Marszalka. Uznał on bowiem spółkę za organizację producencką mimo braku realizacji wszystkich działań i inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i to w takim kształcie jak były opisane w planie. W związku z tym o czym mowa powyżej wskazać trzeba że ustawodawca przewidział możliwość zgłoszenia, a następnie zatwierdzenia zmian do planu dochodzenia do uznania. Skarżąca z niewiadomych powodów z takiej możliwości nie skorzystała.
W świetle powyższego uznać trzeba, że dopiero realizacja wszystkich działań i inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (które w przypadku skarżącej nie miała miejsca) pozwalała na uznanie skarżącej za organizację producentów owoców i warzyw. W zaistniałej sytuacji przyjęcie przez Marszałka że skarżąca spełniła wszystkie warunki do takiego uznania było więc w istocie rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca złożyła przecież wniosek o uznanie za organizację producentów w okolicznościach niepełnej realizacji wszystkich działań́ i inwestycji zatwierdzonych w planie dochodzenia do uznania.
Pomimo ustaleń́ Marszalka Województwa P. poczynionych przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. co do niezrealizowania przez [...] Sp. z o.o. części inwestycji niezbędnych do uznania za organizację producentów, organ podjadł decyzję o uznaniu co stało w oczywistej sprzeczności z przepisami arf. 125b ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 37 akapit 1 lit. c, art. 104 ust 1 i art. 143 rozporządzenia nr 543/2011, w konsekwencji również̇ z przepisami postepowania, tj. art. 7 i 17 § 1 Kpa. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 23 rozporządzenia nr 543/2011 w zw. z art. 125 b ust 1 lit. e rozporządzenia nr 1234/2007 jest bezzasadny:
Odnosząc się̨ do zarzutu naruszenia art. 156 § 2 Kpa poprzez błędne uznanie, iż decyzja, której nieważność́ stwierdził Prezes ARiMR, nie wywołała nieodwracanych skutków prawnych, należẏ podnieść że minister odniósł się szczegółowo do zagadnienia braku wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. W tym miejscu wskazać należy że skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny jeśli cofniecie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań́, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego( dany akt wywołuje nieodwracalny skutek prawny wtedy, gdy ani przepis prawa materialnego, ani też przepisy procesowe stanowiące podstawę działania organu administracji publicznej, nie czynią organu właściwym do cofnięcia tego właśnie skutku przez wydanie decyzji).
Zatem nieodwracalność skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż:
1) przestał istnieć́ przedmiot którego prawo dotyczyło, lub
2) podmiot któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność́ do zachowania (wykonywania) owego prawa,albo
3) wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa
W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z ww. przesłanek, powodujących wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych.
Nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącej naruszenia przez Ministra art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i błędną ocenę dowodów. Zgromadzony materiał dowodowy był bowiem wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Poza tym oceny legalności decyzji ostatecznej, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności, dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwyczajnym – badaniu podlega stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji kontrolowanej, a organy w postępowaniu nieważnościowym nie są uprawnione do uzupełnienia materiału dowodowego.
Sąd raz jeszcze podkreśla, że inwestycje które grupa producentów umieściła w planie dochodzenia do uznania, powinny być po jego zatwierdzeniu przez właściwy organ, zrealizowane w takim kształcie i zakresie, jak były opisane w planie dochodzenia do uznania. Zgodnie z art. 125b rozporządzenia nr 1234/2007 i art. 37 akapit 1 lit. c rozporządzenia nr 543/2011, grupa producentów zobowiązana jest w każdym okresie rozliczeniowym planu dochodzenia do uznania do realizacji działań i inwestycji zatwierdzonych jako niezbędne w celu spełnienia warunków uznania grupy za organizację. Zatem wszystkie działania przewidziane w planie powinny być zrealizowane przez skarżącą najpóźniej na dzień wydania decyzji o uznaniu za organizację producentów.Tymczasem na dzień wydania decyzji marszałka, organ przyjął wyjaśnienia strony, które stanowiły jedynie przyrzeczenie na przyszłość zrealizowania działań i to w sposób inny aniżeli wskazany w planie dochodzenia do uznania ,co zdaniem tak organu jak i sądu stanowi rażące naruszenie prawa. Nie można się także zgodzić z twierdzeniem strony że w aktach sprawy brak jest dowodów na niezrealizowanie przez Skarżącą zaplanowanych w PDU inwestycji. Sama Strona bowiem w piśmie z dnia 26 marca 2013 r poinformowała o fakcie przesunięcia niezrealizowania w terminie inwestycji, zaplanowanych uprzednio na I i II półrocze 2012r. Minister wskazuje ponadto, że z protokołu z kontroli przeprowadzonej u strony wynika, że nie zrealizowała części inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania na II i I półrocze 2012r.(wskazuje 10 takich niezrealizowanych inwestycji).
Za bezpodstawny sąd uznaje zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 10 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia bowiem wszystkie wymogi przewidziane w art. 107 § 3 kpa. Organ wskazał które fakty uznał za udowodnione, na których dowodach się oparł i dlaczego. Z akt sprawy nie wynika również aby skarżąca była ograniczona w prawie do czynnego udziału w postępowaniu.
Mając zatem na względzie to wszystko o czym mowa powyżej sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło