III OSK 3127/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Hanna Knysiak - Sudyka po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Doskonałości Naukowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1577/22 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie, 2. zasądza od J. W. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1577/22, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. W. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej "p.p.s.a." i w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w pkt. 1. sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Naukowej [...] Uniwersytetu Gdańskiego z [...] marca 2021 r. nr [...], w pkt. 2. sentencji wyroku umorzył postępowanie administracyjne, a w pkt. 3. sentencji wyroku zasądził od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wyrok wydano w poniższym stanie faktycznym i prawnym. Rada Dyscypliny Naukowej [...] Uniwersytetu Gdańskiego podjęła decyzję o stwierdzeniu nieważności postępowania doktorskiego zakończonego uchwałą z [...] kwietnia [...] r. o nadaniu stopnia doktora J. W.. Rada Doskonałości Naukowej na skutek wniesionego odwołania stwierdziła, że Rada Dyscypliny Naukowej [...] Uniwersytetu Gdańskiego miała wszelkie kompetencje do podjęcia wspomnianej wyżej uchwały. W jej skład wchodzi bowiem 24 samodzielnych pracowników legitymujących się tytułem profesora lub stopniem doktora habilitowanego. Rada posiada uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...]. W skład Rady wchodzi też czworo pracowników specjalizujących się w [...]: prof. dr hab. E. K., dr hab. G. M., prof. UG, dr hab. D. K., prof. UG i dr hab. S. K., prof. UG. [...] UG podjęła swoją decyzję na podstawie ustaleń powołanej przez siebie Komisji doraźnej, której powierzono zadanie zbadania, czy w rozprawie doktorskiej J. W. doszło do przypisania sobie autorstwa istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. 18 grudnia 2020 r. Rada zatwierdziła opracowany przez tę Komisję Protokół Czynności, w którym przedstawiono ogromną skalę nieuprawnionych zapożyczeń w rozprawie doktorskiej dr. hab. J. W.. W poddanym badaniu doktoracie wykazano łącznie 1985 wersów, czyli w przeliczeniu 66 stron znormalizowanego maszynopisu, zapożyczeń z tekstów innych badaczy (głównie z doktoratu [...]), co stanowi 14,5% całości dysertacji skarżącego. Komisja zwróciła również uwagę na fakt, że przejęte i nieoznaczone cudzysłowem fragmenty opracowań innych autorów znalazły się we wszystkich częściach rozprawy, a zwłaszcza we wstępie (ponad połowa jego treści, w tym tezy dysertacji) oraz rozdziale pierwszym (ponad 20% objętości tej części pracy). Komisja podkreśliła także, że wszystkie części rozprawy (w tym wstęp i rozdział wprowadzający) należy uznać za jej niezbędne, o równorzędnej wadze elementy składowe, a zatem "istotne" dla klarowności wywodu autora. RDN uznała, że w sprawie zastosowano właściwe przepisy tj. art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych. W ocenie RDN, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że skoro w ustawie z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych (obowiązującej w dniu nadania dr. hab. J. W. stopnia doktora), nie posługiwano się pojęciem "przypisania sobie istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu naukowego" i wynikających z tego konsekwencji prawnych w postaci pozbawienia stopnia naukowego, to ustawodawca milcząco godził się na takie postępowanie. Ustawodawca w art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789 ze zm. dalej jako "u.s.n.") wprowadził dodatkową możliwość wzruszenia w nadzwyczajnym trybie uchwały o nadaniu stopnia lub tytułu. Zgodnie z tym przepisem rada właściwej jednostki organizacyjnej lub odpowiednio Centralna Komisja, w drodze decyzji, stwierdza nieważność postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. Jak wskazuje się z kolei w literaturze instytucja ta jest nieznana k.p.a., który odnosi się do instytucji stwierdzenia nieważności decyzji (H. Izdebski, J. Zieliński, Ustawa o stopniach...., s. 127). Nie należy jej przy tym utożsamiać ze stwierdzeniem nieważności postępowania, które występuje na gruncie postępowania cywilnego, jak i sądowoadministracyjnego. Uchwała w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania o awans naukowy powinna być podejmowana w trybie nadzwyczajnym, który jest właściwy i odpowiedni dla stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w świetle przepisów k.p.a. (J. P. Tamo, Rola odpowiedniego stosowania..., s. 32). W ocenie RDN, przepis art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, należy uznać za niemający zastosowania w sprawie. Przepis ten odnosi się do enumeratywnego katalogu przesłanek dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie zaś stwierdzenia nieważności postępowania, o którym mowa w art. 29a ust. 1 u.s.n. Z tej przyczyny przepis ten nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zaistnienie przesłanek, o których mowa w tym przepisie nie ulega przedawnieniu. Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję Rady Doskonałości Naukowej z [...] kwietnia 2022 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego. Sąd I instancji za zasadny uznał zarzut naruszenia przez organy art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.). W tym zakresie wyjaśnił, że przepis art. 29a ustawy z 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki ustanawia szczególny sposób wzruszenia prawomocnej uchwały o nadaniu stopnia naukowego, polegający na stwierdzeniu nieważności postępowania, w którym została ona wydana. Sankcja ta nie dotyka uchwały, lecz całego postępowania. Oznacza to, że decyzja wydana na podstawie art. 29a ww. ustawy będzie pozbawiać mocy prawnej wszystkie czynności i uchwały podjęte w przewodzie habilitacyjnym. Postępowanie to obejmuje wszystkie czynności przewodu od momentu jego wszczęcia, aż do podjęcia uchwały o nadaniu stopnia. Tym samym, Sąd stwierdził, że wskazane w art. 29 ust. 2 i 29a ust. 1 ustawy o stopniach przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności tego postępowania są przesłankami autonomicznymi względem regulacji k.p.a. Dodatkowo, w przeciwieństwie do przesłanek wymienionych w art. 145 k.p.a., regulacja przepisu art. 29 ust. 2 ustawy nie jest ograniczona terminem przedawnienia. Ponadto najszerzej zakreśla ona podstawy wznowienia jako ujawnione okoliczności wskazujące, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. Do trybu stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia (art. 29a ustawy o stopniach) przepisy k.p.a. mają jedynie odpowiednie zastosowanie, co m.in. oznacza, że nie mają one zastosowania w szczególności w kwestiach, które zostały inaczej uregulowane w art. 29 ust. 2 i 3 lub art. 29a ustawy o stopniach naukowych, albo gdyby ich zastosowanie prowadziło do wypaczenia istoty danego trybu weryfikacji ostatecznych decyzji w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego. Natomiast dalej Sąd wskazał, że z uwagi na fakt, że przesłanka stwierdzenia nieważności postępowania administracyjnego z art. 29a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytułach jest przesłanką szczególną (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.), termin przedawnienia w tym zakresie wynosi, zgodnie z przepisem art. 156 § 2 k.p.a. 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (tak też: Piotr Ochman w opracowaniu "Prawne konsekwencje plagiatu naukowego", s.155). Ostatecznie Sąd I instancji zajął stanowisko, że decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego powinna być podejmowana w trybie nadzwyczajnym, właściwym dla stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 156-159 k.p.a.). Przesłanka z art. 29a u.s.n. mieści się w katalogu podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, do którego odsyła art. 157 § 1 pkt 7 k.p.a. Zgodnie z wolą ustawodawcy wywiera jednak inny skutek. Stwierdzenie nieważności postępowania skutkować będzie zniesieniem całego postępowania o nadanie stopnia, a zatem także wszystkich dokonanych w tym postępowaniu czynności w postaci podjętych uchwał oraz powrót do stanu prawnego sprzed wniosku o wszczęcie postępowania. Dlatego z uwagi na termin określony w art. 156 § 2 k.p.a. organy nie miały podstaw do stwierdzenia nieważności ww. postępowania. Z tego powodu Sąd I instancji uchylił rozstrzygnięcia organów I i II instancji i umorzył postępowanie administracyjne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżył wyrok w całości i - na podstawie art. 176 w zw. z art. 188 p.p.s.a. - wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie skargi na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z [...] kwietnia 2022 r. nr [...]. Oświadczył, że zrzeka się rozprawy i wystąpił o zasądzenie od skarżącego na rzecz Rady Doskonałości Naukowej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił "na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że instytucja określona w tym przepisie tj. stwierdzenie nieważności postępowania zawiera się w przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki wskazuje, że nie można utożsamiać tej regulacji z instytucją stwierdzenia nieważności uregulowaną w Kodeksie postępowania administracyjnego w art. 156 i nast., 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w związku z "art. 156 1 pkt 7" Kodeksu postępowania administracyjnego przez przyjęcie, że do instytucji z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki ma zastosowanie art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy przepis ten odnosi się do enumeratywnego katalogu przesłanek dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie zaś stwierdzenia nieważności postępowania, o którym mowa w art. 29a ust. 1 ww. ustawy". W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2024 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej, ewentualnie o jej odrzucenie po sprawdzeniu przez NSA (art. 180 p.p.s.a.), czy w sprawie nie zachodzi przesłanka upływu terminu do wniesienia skargi. Wystąpił także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia w sprawie rozprawy. Stwierdził, że wprawdzie wyrok jest dla niego korzystny i zgadza się z zaprezentowaną w nim wykładnią przepisów, to z ostrożności procesowej, wnosi o przyjęcie jeszcze jednej przeszkody prawnej do stwierdzenia nieważności postępowania doktorskiego, a mianowicie obowiązku zastosowania prawa względniejszego, ponieważ przepisy ustawy z 1990 r. nie zawierają przepisów intertemporalnych regulujących kwestię prawa właściwego do takiego stwierdzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarżąca kasacyjnie zasadnie zarzuca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 29a ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (dalej u.s.n.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. i art. 156 § 2 k.p.a. Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 29a ust. 1 u.s.n. uznając, że instytucja określona w tym przepisie, tj. stwierdzenie nieważności postępowania zawiera się w przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 29a ust. 1 u.s.n. wskazuje, że nie można utożsamiać tej regulacji z instytucją stwierdzenia nieważności uregulowaną w art. 156 k.p.a. Ponadto Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że do instytucji z art. 29a ust. 1 u.s.n. ma zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy przepis ten odnosi się do enumeratywnego katalogu przesłanek dotyczących stwierdzenia nieważności postępowania, o którym mowa w art. 29a ust. 1 u.s.n. Na wstępie należy podkreślić, że ustawodawca w sposób bardzo rygorystyczny potraktował odstępstwo prawne związane z naruszeniem praw autorskich. Wprowadzony ustawą z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) z dniem 1 września 2005 r. do ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach naukowych i tytule naukowym w zakresie sztuki, art. 29a stanowi: "Rada właściwej jednostki organizacyjnej lub odpowiednio Centralna Komisja, w drodze decyzji stwierdza nieważność postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia, osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego (ust. 1). Decyzje, o których mowa w ust. 1 nie wyłączają odpowiedzialności dyscyplinarnej, karnej i cywilnoprawnej (ust. 2)". Stosownie do treści art. 29 ust. 1 zd. 1 u.s.n. w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. "W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że odpowiednie stosowanie k.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Zdaniem NSA regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 u.s.n. należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy k.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania k.p.a. oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, inne – z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a niektóre w ogóle nie będą miały zastosowania" (J.P. Tarno, "Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia)", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6/2011, s. 19; zob. też wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). Ustawa o stopniach naukowych nie reguluje w sposób kompleksowy trybów nadzwyczajnych, służących weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych – zawiera w tej mierze jedynie kilka przepisów szczególnych, a mianowicie: w art. 29 ust. 2 ustanawia dodatkową przesłankę wznowienia postępowania; w art. 29 ust. 3 modyfikuje właściwość organu w odniesieniu do postanowienia o wznowieniu postępowania; w art. 29a ust. 1 ustanawia nieznaną wcześniej prawu administracyjnemu instytucję "stwierdzenia nieważności postępowania" w sprawie nadania tytułu lub stopnia naukowego i zarazem określa przesłankę jej zastosowania. Mając na uwadze powyższe, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że: "Do weryfikacji wadliwych, a zarazem ostatecznych decyzji w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego mogą mieć zastosowanie 3 nadzwyczajne tryby postępowania, uregulowane w odrębnych przepisach: a) wznowienie postępowania (art. 145-152 k.p.a. i art. 29 ust. 2 i 3 u.s.n.), b) stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156-159 k.p.a.); i c) stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia (art. 29a u.s.n.) Każdy z tych trybów jest odrębnym postępowaniem, toczonym w sprawie wzruszenia decyzji ostatecznej i kończy się decyzją, wywierającą odmienne skutki prawne" (wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., I OSK 1774/14). Podobne stanowisko prezentuje doktryna: "Na gruncie ustawy z 2003 r. weryfikacja aktów wydawanych w sprawach naukowych obejmuje wznowienie postępowania (art. 145–145b k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 u.s.n.), stwierdzenie nieważności aktu (art. 156 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n.) oraz specyficzną, nieznaną ogólnej procedurze administracyjnej instytucję stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia (art. 29a u.s.n.)" (S. Fundowicz, J. Parchomiuk, "Wznowienie postępowania w sprawie nadania stopnia lub tytułu naukowego", w: "Specyfika postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki", red. J.P. Tarno, A. Szot., P. Pokorny, Lublin 2016, s. 113). W pierwszym i trzecim z tych trybów przepisy k.p.a. mają jedynie odpowiednie zastosowanie, co m.in. oznacza, że nie mają one zastosowania w szczególności w kwestiach, które zostały inaczej uregulowane w art. 29 ust. 2 i 3 lub art. 29a u.s.n., albo gdyby ich zastosowanie prowadziło do wypaczenia istoty danego trybu weryfikacji ostatecznych decyzji w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego. Ustawodawca w art. 29a ust. 1 u.s.n. wprowadził dodatkową możliwość wzruszenia w nadzwyczajnym trybie uchwały o nadaniu stopnia lub tytułu. Jak wskazuje się w literaturze instytucja ta jest nieznana k.p.a., który odnosi się do instytucji stwierdzenia nieważności decyzji. Nie należy jej przy tym utożsamiać ze stwierdzeniem nieważności postępowania, które występuje na gruncie postępowania cywilnego, jak i sądowoadministracyjnego. Jak wskazuje J.P. Tarno za J. Borkowskim (w opracowaniu "Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych (wybrane zagadnienia)" - pub. ZNSA 2011/6/18-35) uchwała w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania o awans naukowy powinna być podejmowana w trybie nadzwyczajnym, który jest właściwy i odpowiedni dla stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w świetle przepisów k.p.a. W doktrynie wyrażany jest także słuszny pogląd, że odmiennie niż w przypadku innych trybów, stwierdzenie nieważności postępowania odnosi się do całego postępowania, a nie jedynie do danej decyzji administracyjnej, co w konsekwencji skutkuje pozbawieniem mocy prawnej wszystkich uchwał i czynności podjętych w postępowaniu o awans naukowy. Nie sposób jest zatem wyprowadzić bezpośredniej analogii z instytucji stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodzić się natomiast trzeba, ze decyzja administracyjna wydana w wyniku przeprowadzenia omawianego postępowania nadzwyczajnego jest decyzją nową, w stosunku do danego postępowania o awans naukowy, co niesie za sobą uznanie, iż jest to rozstrzygniecie w pierwszej instancji ze wszystkimi tego konsekwencjami. Przepis art. 29a ust. 1 u.s.n. ustanawia szczególny sposób wzruszenia prawomocnej uchwały o nadaniu stopnia naukowego, polegający na stwierdzeniu nieważności postępowania, w którym została wydana. Sankcja ta dotyka całe postępowanie a nie tylko uchwałę o nadaniu stopnia doktora. W konsekwencji decyzja wydana na podstawie art. 29a ust. 1 u.s.n. będzie pozbawiać mocy prawnej wszystkie czynności i uchwały podjęte w przewodzie doktorskim. Postępowanie to obejmuje wszystkie czynności przewodu od momentu jego wszczęcia, aż do podjęcia uchwały o nadaniu stopnia doktora. Stwierdzenie nieważności postępowania skutkuje zniesieniem całego postępowania o nadanie stopnia doktora, zatem wszystkich czynności dokonanych w tym postępowaniu oraz powrót do stanu prawnego sprzed wniosku o wszczęcie postępowania doktorskiego. Instytucja określona w art. 29a ust. 1 u.s.n. stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji wadliwych uchwał w sprawach stopni naukowych obok wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Jednak trybu stwierdzenia nieważności postępowania art. 29a ust. 1 u.s.n. nie można utożsamiać z instytucją stwierdzenia nieważności uregulowaną w art. 156 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten wprowadza nieznaną na gruncie postępowania administracyjnego instytucję "nieważności postępowania". Rozstrzygniecie tego rodzaju powodować będzie konsekwencje w postaci zniesienia z mocą wsteczną skutków dokonanych czynności w postępowaniu w sprawie nadania stopnia naukowego. Stwierdzenie nieważności postępowania skutkować będzie zniesieniem całego postępowania o nadanie stopnia, a zatem także wszystkich dokonanych czynności w tym postępowaniu w postaci podjętych uchwał oraz powrót do stanu prawnego sprzed wniosku o wszczęcie postepowania (P. Kledzik, Kilka uwag w zakresie przesłanek i trybu wznawiania postępowania oraz stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego, [w:] Specyfika postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki, red. J.P. Tarno, J. Szot. P. Pokorny, Lublin 2016, s. 147). Trzeba podkreślić, że nie ma powodów, by wątpić w zasadność posłużenia się przez ustawodawcę konstrukcją stwierdzenia nieważności postępowania. Wręcz przeciwnie, rozwiązanie to ma swój głęboki sens. Po pierwsze dlatego, że na takie postępowanie składa się wiele czynności, z których zasadnicza część, kończąc poszczególne jego fazy, przybiera postać uchwał o statusie decyzji administracyjnych. Po wtóre, ze względu na to, że nieuprawnione zawłaszczenie cudzego utworu lub ustalenia naukowego w pracy będącej podstawą ubiegania się o stopień naukowy obarcza nie tylko uchwałę, mocą której miałby on zostać nadany, ale także wszystkie ją poprzedzające, z uchwałą o wszczęciu postępowania włącznie. W ostatnim przypadku takie rozstrzygnięcie otwierało bowiem drogę do posłużenia się pracą noszącą znamiona plagiatu, natomiast w pozostałym zakresie praca ta stanowiła jeden z kluczowych dowodów w sprawie. Należy zatem dostrzec racjonalność rozwiązania przyjętego na gruncie art. 29a u.s.n. Dzięki niemu – niejako jednym ruchem – możliwe jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich wadliwych rozstrzygnięć. Jego brak rodziłby natomiast konieczność rozstrzygania osobno o legalności każdej z czynności podjętych w danym postępowaniu, mimo że ich wadliwość jest ewidentna i wiąże się z ułomnością środka dowodowego, na podstawie którego zostały podjęte (Dańczak Paweł, Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów. Pub: LEX 2015). Mając na względzie powyższe uwagi, nie można zgodzić się z tym, że przepisy k.p.a. w zakresie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie do postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania prowadzonego w trybie art. 29a ust. 1 u.s.n., z uwagi na fakt, że oba tryby weryfikacji decyzji na gruncie stopni naukowych i tytułu naukowego stanowią odrębne instytucje i nie występują podstawy do uznania, że instytucja z art. 29a ust. 1 u.s.n. zawiera się w przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Ponieważ nieważność postępowania o nadanie stopnia naukowego nie ma charakteru bezwzględnego, zatem nie następuje z mocy prawa. W konsekwencji do instytucji z art. 29a ust. 1 u.s.n. nie ma także zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. Przepis art. 156 § 2 k.p.a. stanowi, że "[n]ie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne." Przepis ten odnosi się do enumeratywnego katalogu przesłanek dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie zaś do stwierdzenia nieważności postępowania, o którym mowa w art. 29a ust. 1 u.s.n. Z tej przyczyny przepis ten nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Zaistnienie przesłanek, o których mowa w tym przepisie, nie ulega przedawnieniu. Za powyższym stanowiskiem przemawia także materialnoprawny charakter przesłanek z w art. 29a ust. 1 u.s.n., stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności postępowania o awans naukowy, w przeciwieństwie do formalnych przesłanek stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Konstatacja ta doznaje też potwierdzenia na gruncie wykładni celowościowej. Inne jest bowiem ratio legis wprowadzenia obu tych uregulowań. Przepisy art. 156 § 1 k.p.a. mają na celu ochronę obrotu prawnego, natomiast wprowadzenie wyjątkowego przepisu w postaci art. 29a ust. 1 u.s.n. miało na celu przeciwdziałanie rażącym uchybieniom osób uzyskujących awans naukowy. Brak przedawnialności możliwości stwierdzenia nieważności postępowania o nadaniu stopnia naukowego z powodu przypisania sobie autorstwa istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, ma zapobiec korzystaniu przez osoby nauki z owoców czynu niedozwolonego. Za przyjęciem tego rozumowania przemawia nie tylko wyraźny brak podstawy prawnej do przedawnienia, lecz również charakter deliktu mający szczególnie negatywne konsekwencje dla rzetelności prac badawczych. Nie zasługuje na aprobatę pogląd, zgodnie z którym wykazane działania, na podstawie których dorobek naukowy doktora powstał z naruszeniem prawa, w szczególności praw autorskich (osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego) miałyby ulec przedawnieniu. Zauważyć też należy, że tryb nieważnościowy uregulowany w art. 29a ust. 1 u.s.n. niewymagający "rozpoznania sprawy na nowo co do istoty sprawy", czyli w tym przypadku procedury doktorskiej, jest dużo prostszy, a tym samym skuteczniejszy w zwalczaniu kwalifikowanych form plagiatu. Na podstawie art. 29a u.s.n., okoliczności z art. 156 § 2 k.p.a. nie mają znaczenia. Skoro bowiem przepis ten nie jest dopełnieniem katalogu przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, lecz ustanawia odrębny tryb, którego przedmiotem jest nieważność postępowania, to nie obejmują go ograniczenia wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Jak trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej zwrócić należy także uwagę na to, że w aktualnie obowiązujących przepisach ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669) w art. 195 wprowadzona została przez ustawodawcę instytucja stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia doktora. Zgodnie z tym przepisem "[w]przypadku gdy osoba ubiegająca się o stopień doktora przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego, podmiot doktoryzujący stwierdza nieważność decyzji o nadaniu stopnia." W odniesieniu do tej regulacji w piśmiennictwie wskazuje się, że "obecne rozwiązanie różni się od dotychczasowego również tym, że zastąpiono stwierdzenie nieważności postępowania stwierdzeniem nieważności decyzji" (J. Izdebski [w:] J. Woźnicki (red), Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz. 2019 r.). Wskazuje się też, że rozwiązanie przewidziane art. 195 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce "nie jest prostym przeniesieniem dotychczasowej regulacji zawartej w art. 29a ust. 1 u.s.n. na grunt aktualnie obowiązującej ustawy. Przypomnieć wypada, że w poprzednim stanie prawnym powołany przepis przewidywał stwierdzenie, w drodze decyzji rady właściwej jednostki organizacyjnej lub odpowiednio Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia o tytuł lub stopień osoba ubiegająca się przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. W omawianych unormowaniach ustawodawca odszedł jednak od koncepcji stwierdzenia nieważności postępowania na rzecz klasycznej formuły stwierdzenia nieważności decyzji, ograniczając jednocześnie katalog podmiotów właściwych do podjęcia takiego rozstrzygnięcia wyłącznie do podmiotu doktoryzującego, wykluczając z tego kręgu RDN, będącą następczynią dotychczasowej Centralnej Komisji. Natomiast zarówno w przypadku poprzedniej, jak i aktualnej regulacji prawnej identyczna jest podstawa faktyczna inicjująca omawiany nadzwyczajny tryb weryfikacji rozstrzygnięcia nadającego stopień naukowy, związana z szeroko pojętym naruszeniem praw autorskich, czy też mówiąc prościej, z popełnieniem plagiatu przez osobę, której stopień nadano" (Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, red. A. Jakubowski, 2023 r. Art. 195). Podsumowując, ustawodawca wyraźnie rozdzielił podstawy wzruszenia uchwały o nadaniu stopnia na te, które dotyczą samej pracy doktorskiej czy habilitacyjnej oraz na te, które opierają się na zarzucie plagiatu skierowanego przeciwko pozostałemu dorobkowi naukowemu. Stwierdzenie nieważności postępowania w oparciu o art. 29a ust. 1 u.s.n. nie jest dopełnieniem katalogu przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., lecz ustanawia odrębny tryb, który nie jest ograniczony terminem przedawnienia określonym w art. 156 § 2 k.p.a. Przesłanki wymienione w art. 29a ust. 1 u.s.n. uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania w przedmiocie nadania stopnia naukowego są niezależne od wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Regulacja zawarta w art. 156 § 2 k.p.a., ze względu na fakt, iż odnosi się do enumeratywnie wskazanych w niej przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie znajdzie zastosowania na gruncie stwierdzenia nieważności postępowania w przedmiocie nadania stopnia naukowego na podstawie przesłanek wskazanych w art. 29a ust. 1 u.s.n. To oznacza, że możliwość stwierdzenia nieważności tego postępowania nie jest ograniczona w czasie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 29a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...). Przepis ten wprowadza przesłankę szczególną stwierdzenia nieważności postępowania o nadanie stopnia doktora i równocześnie z przepisu tego, będącego przepisem szczególnym, ani z żadnego innego przepisu tej ustawy nie wynika, aby ustawodawca zdecydował ograniczyć stosowanie tej przesłanki jakimkolwiek terminem. Przyjęcie odmiennego rozwiązania nie byłoby komplementarne względem postanowień art. 29 ust. 2 u.s.n., który nie przewiduje terminów przedawnienia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, przesłanką do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora może być także, oprócz wymienionych w k.p.a., ujawniona okoliczność wskazująca na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce. Ta przesłanka w orzecznictwie sądowym traktowana jest jako niepodlegająca przedawnieniu (wyrok NSA z 8 stycznia 2008 r., I OSK 1590/07, wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r., I OSK 1226/09). W drugim z tych wyroków NSA stwierdził wyraźnie, że "zastosowanie art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach zarówno z powodu przepisów przejściowych, jak i pełnej regulacji w art. 29 ustawy o stopniach naukowych, nie zostało ograniczone przesłanką terminu". W orzeczeniach tych podzielono pogląd wyrażony w doktrynie, że przesłanka z art. 29 ust. 2 nie jest objęta ograniczeniami ustanowionymi w art. 146 § 1 k.p.a. – zob. J. Borkowski, Podstawy prawne nadawania stopni i tytułu, naukowych i w zakresie sztuki, a kontrola sądu administracyjnego w tych sprawach [w:] Ratio est anima legis. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 161; czy też J. P. Tarno, Rola odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniach w sprawach stopni naukowych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011, nr 6, s. 31-32, który podkreśla, że "Wniosek ten znajduje pełne uzasadnienie na gruncie wykładni językowej pierwszego z przytoczonych przepisów k.p.a., w którym jednoznacznie stwierdzono, że pięcioletni termin przedawnienia odnosi się do przypadków wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. O kosztach postępowania kasacyjnego od J. W. na rzecz Rady Doskonałości Naukowej orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.