II GZ 593/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 994/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi C. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 lutego 2024 r. nr SKO.Dr./4122/165/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 994/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił C. R. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 lutego 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: C. R. (dalej: skarżąca) złożyła skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie - wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że skarżąca otrzymała zaskarżoną decyzję w dniu 2 maja 2024 r. od swojego zięcia T.D., któremu decyzję tę przekazał ówczesny pełnomocnik skarżącej – radca prawny P.G. Podkreślono, że skarżąca choruje na choroby przewlekle tj. chorobę Parkinsona, cukrzycę i niedoczynność tarczycy. Jest osobą w podeszłym wieku – 70 lat. Zięć przekazał skarżącej decyzję dopiero 2 maja 2024 r. tj. wtedy, gdy stan skarżącej po leczeniu szpitalnym był na tyle stabilny, że mogła się ona zapoznać z jej treścią. Pełnomocnik skarżącej powołał się przy tym na kartę leczenia szpitalnego w okresie od 19 marca 2024 r. do 28 marca 2024 r. oraz wyniki konsultacji psychiatrycznej z 28 marca 2024 r., z których wynikać miało, że pacjentka ma zaburzenia pamięci i koncentracji. Pismem z dnia 4 lipca 2024 r. do sprawy przystąpił nowy pełnomocnik, przedkładając pełnomocnictwo. Sąd I instancji odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, jak tego wymaga art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). WSA podkreślił, że jak wynika z akt administracyjnych - od 9 czerwca 2021 r. działał w sprawie ustanowiony przez skarżącą jako jej pełnomocnik – radca prawny P. G., który upoważniony był również "do prowadzenia postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (...), a także wnoszenia skarg do sądów administracyjnych". Zaskarżona decyzja została doręczona ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej radcy prawnemu P.G. (na adres wskazany w pełnomocnictwie i w kolejnych pismach) w dniu 14 marca 2024 r. Z uwagi na powyższe, w ocenie WSA, nie miały istotnego znaczenia okoliczności związane ze stanem zdrowotnym skarżącej, skoro w jej sprawie od kilku lat działał profesjonalny pełnomocnik, który znał akta sprawy i okoliczności faktyczne, co również wynika z treści szczegółowego odwołania od decyzji organu I instancji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zaskarżona decyzja została doręczona ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej P.G. w dniu 14 marca 2024 r. W tym samym czasie skarżąca wypowiedziała pełnomocnikowi pełnomocnictwo w sprawie, bowiem ustanowiła nowego pełnomocnika B.G. Pełnomocnik miał zająć się sprawami sądowymi skarżącej, zostały mu przekazane akta dotyczące sprawy spadkowej i podziałowej. Z uwagi na poważne problemy zdrowotne w terminie 19-28 marca 2024 r., skarżąca przebywała w szpitalu, a w międzyczasie dokumentacja dotycząca decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze została odebrana przez zięcia skarżącej – T.D., który nie przekazał jej nowemu pełnomocnikowi, gdyż nie wiedział, że został on przez skarżącą ustanowiony. Skarżąca po opuszczeniu szpitala przebywała w stanie ograniczonej świadomości i wymagała całodobowej opieki z uwagi na niedyspozycje chorobowe, a także problemy z koncentracją i pamięcią związane z chorobą Parkinsona. Stan ten trwał aż do dnia 2 maja 2024 r. Tego dnia z uwagi na nieoczekiwany powrót skarżącej do zwykłej formy psychicznej i odzyskanie przez nią świadomości zięć skarżącej poinformował ją o wydanej przez SKO decyzji, a skarżąca przekazała mu informację o ustanowieniu nowego pełnomocnika, który dotychczas nie miał wiedzy o zaistniałych zdarzeniach i tym samym nie miał możliwości, aby złożyć ewentualną skargę w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. W przypadku występowania w procesie za pośrednictwem pełnomocnika, ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (np. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia: 20 grudnia 2012 r., II FZ 993/12; 16 października 2012 r., II OZ 895/12; 17 maja 2012 r.). Wina pełnomocnika jest zatem zrównana w skutkach z zawinieniem przez samą stronę. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r., I PKN 903/00, Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39). W rozpoznawanym stanie faktycznym skarżąca na etapie postępowania administracyjnego przed organem, korzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego P. G., który jak słusznie zauważył Sąd I instancji –upoważniony był również "do prowadzenia postępowań przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (...), a także wnoszenia skarg do sądów administracyjnych". Zaskarżona decyzja została doręczona temu pełnomocnikowi w dniu 14 marca 2024 r. Zatem rację ma WSA wskazując, że nie mogły mieć przesądzającego znaczenia okoliczności związane ze stanem zdrowotnym skarżącej, skoro w jej sprawie od kilku lat działał profesjonalny pełnomocnik, który znał akta sprawy i okoliczności faktyczne, co również wynika z treści szczegółowego odwołania od decyzji organu I instancji. Natomiast we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w zażaleniu - nie zostały wskazane jakiekolwiek okoliczności, które uniemożliwiałyby ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej złożenie skargi w terminie, co słusznie podniósł Sąd I instancji. Obecny pełnomocnik skarżącej koncentruje się na stanie zdrowia skarżącej, który nie był kwestionowany przez Sąd I instancji, nie odnosząc się w żaden sposób do powodów, dlaczego w ustawowym terminie – posiadający do takiego działania pełnomocnictwo – radca prawny, a więc profesjonalny pełnomocnik i znający akta sprawy – nie był w stanie wnieść skargi. Istotą pełnomocnictwa jest to, że wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec tego, ewentualne zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają. Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy Sąd I instancji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.