III OSK 5165/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 552/20 w sprawie ze skargi S.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 25 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie pobrania opłaty za usunięcie drzew 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z 4 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S.C. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 25 września 2020 r. w przedmiocie pobrania opłaty za usunięcie drzew. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 25 września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bolesławiec z 14 stycznia 2020 r. w przedmiocie pobrania opłaty w wysokości 29 350 zł za usunięcie 7 sztuk drzew z terenu nieruchomości przy ul. [...], działka ewidencyjna nr [...]. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie faktycznych i prawnych podstaw zastosowania w tej sprawie art. 84 ust. 7 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2020 r., poz. 55, ze zm., dalej: u.o.p.). Decyzją z 19 marca 2018 r. Prezydent Miasta Bolesławiec zezwolił skarżącemu na usunięcie 16 sztuk drzew z terenu przedmiotowej nieruchomości, pod warunkiem zasadzenia w terminie do 31 maja 2019 r. czternastu drzew: sosen lub świerków dowolnej odmiany na terenie tej samej nieruchomości. Ustaloną opłatę odroczono na okres trzech lat od dnia 30 maja 2019 r., jeżeli drzewa i krzewy, posadzone w zamian za drzewa i krzewy usunięte, zachowają żywotność. Skarżący nie wykonał nasadzeń zastępczych w terminie wyznaczonym w zezwoleniu, tj. do dnia 31 maja 2019 r. Wykonano je dopiero pod koniec 2019 r. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego, że decyzja udzielająca zezwolenia na usunięcie drzew skierowana była do osoby niebędącej stroną. Kwestia ta była przedmiotem prowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na usunięcie drzew. Postępowanie to zakończyło się odmową stwierdzenia nieważności zezwolenia na usunięcie drzew (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 20 lipca 2020 r.). Skarżący wniósł skargę na decyzję z 25 września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie wykonał nasadzeń zastępczych w terminie określonym w zezwoleniu, tj. do dnia 31 maja 2019 r. Jest to okoliczność poza sporem. Zostało to stwierdzone w toku przeprowadzonej w dniu 8sierpnia 2019 r. kontroli nieruchomości, na której miały zostać dokonane nasadzenia zastępcze. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do podważania zakresu podmiotowego zezwolenia na usunięcie drzew. W treści zezwolenia wskazano skarżącego, jako osobę, której udzielono zezwolenia. To, że oznaczono w nim skarżącego jako "firmę A. S.C. z siedzibą w miejscowości [...], reprezentowaną przez S.C. - właściciela" nie oznacza, że zezwolenie na usunięcie drzew zostało skierowane do osoby niebędącej stroną i zachodzi podstawa nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). Kwestia ta stanowiła przedmiot oceny przeprowadzonej przez organ odwoławczy w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia na usunięcie drzew. Postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją z 10 listopada 2020 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, art. 28, art. 29 oraz art. 30 k.p.a. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący był stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew. Po drugie, art. 431 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej: k.c.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek prawny wynikający z decyzji Prezydenta Miasta Bolesławiec z 19 marca 2018 r. skierowany został do osoby fizycznej (skarżącego). Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji błędnego przyjęcia tożsamości strony i adresata decyzji Prezydenta Miasta Bolesławiec z 14 stycznia 2020 r. oraz adresata decyzji Prezydenta Miasta Bolesławca z 19 marca 2018 r. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ponieważ istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżący kwestionuje wyłącznie okoliczność, tj. nieprawidłowe określenie adresata decyzji zezwalającej na wycinkę drzew. Tak sformułowane zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wynika to z tego, że kwestia ta była przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, a więc decyzji Prezydenta Miasta Bolesławiec z 19 marca 2018 r. Decyzją z 20 lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I Instancji z 19 marca 2018 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z 10 listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy decyzję własną z 20 lipca 2020 r. Tak też wyglądał stan faktyczny i prawny w dacie wydania zaskarżonego obecnie wyroku, stąd też Sąd I instancji odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu wyroku z 4 marca 2021 r. Należy jednak uwzględnić, że skarżący wniósł odrębną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 10 listopada 2020 r. Wyrokiem z 24 sierpnia 2021 r. II SA/Wr 61/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę skarżącego na decyzję z 10 listopada 2020 r. Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej od tego wyroku i wyrok ten jest prawomocny. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustanowiona w art. 170 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyrok NSA z 14.05.2024 r., I GSK 1361/20, LEX nr 3733536). Powyższe oznacza, że kwestia określenia strony podmiotowej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew została już prawomocnie rozstrzygnięta i nie może być przedmiotem ponownej oceny. Podkreślenia przy tym wymaga, że jak wynika z analizy uzasadnienia wyroku z 24 sierpnia 2021 r. II SA/Wr 61/21, przedmiotem oceny w tym postępowaniu były między innymi zarzuty podnoszące naruszenie art. 28, art. 29 oraz art. 30 k.p.a., art. 431 k.c., jak i art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., a zatem tożsame zarzuty jak sformułowane w obecnie rozpoznawanej skardze kasacyjnej. W omawianym, prawomocnym wyroku z 24 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyraził jednoznaczną ocenę prawną, że stroną o prawach której orzekała decyzja udzielająca zezwolenia na wycinkę drzewa był skarżacy a nie inny podmiot. W tych okolicznościach prawnych i faktycznych, wszystkie zarzuty kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. uznając, że w tej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi przepis. Spór prawny w tej sprawie został bowiem w istocie rozstrzygnięty już we wcześniejszym, prawomocnym i wiążącym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.