IV SA/Po 503/22

WyrokWSA w Poznaniu2023-05-11

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia budowy torów bocznicowych i hali napraw może zostać wydana, jeśli raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera pewne ogólnikowości, a strona skarżąca nie przedstawiła kontrraportu?
Ratio decidendi
Raport o oddziaływaniu na środowisko, jako dokument zawierający wiadomości specjalne, ma szczególną moc dowodową i stanowi kluczowy dowód w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Strona kwestionująca ustalenia raportu powinna przedstawić kontrraport lub inną ekspertyzę opartą na wiadomościach specjalnych. Brak takiego dowodu ze strony skarżącej, w połączeniu z pozytywnymi opiniami i uzgodnieniami organów współdziałających, pozwala na uznanie raportu za wystarczający do wydania decyzji, nawet jeśli zawiera pewne ogólnikowości.
Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie torów bocznicowych i hali napraw. Skarżąca zarzuciła organom niepełną analizę oddziaływania inwestycji na środowisko, wadliwe ustalenie treści decyzji, dowolne ustalenia w zakresie analizy porealizacyjnej oraz brak uzasadnienia. Organy administracji uznały, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest kompletny i wystarczający do wydania decyzji, a zarzuty skarżącej są niezasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 23 maja 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. , utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z 08 listopada 2021 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Dnia 20 grudnia 2017 r. do Urzędu Miasta i Gminy w S. (w skrócie "UMiG") wpłynął wniosek spółki C. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (zwanej dalej "Inwestorem"), uzupełniony 05 marca 2018 r., w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie torów bocznicowych [...] oraz hali napraw i przeglądów lokomotyw i wagonów w J.. Pismem z 19 marca 2018 r. nr [...] Burmistrz Miast i Gminy S. (dalej jako "Burmistrz" lub "organ I instancji") zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, które jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zostało wymienione w § 3 ust. 1 pkt 19 i § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; w skrócie "rozporządzenie RM2010"), którego przepisy miały zastosowanie w tej sprawie na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839; w skrócie "rozporządzenie RM2019"). Postanowieniem z 24 maja 2018 r. nr [...] Burmistrz stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (w skrócie "OOŚ") przedmiotowego przedsięwzięcia i nałożył obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport dla tego przedsięwzięcia, sporządzony przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w K., datowany na marzec 2018 r. (zwany dalej "Raportem"), wpłynął do UMiG w dniu 01 sierpnia 2018 r. Po otrzymaniu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. (w skrócie "PPIS") oraz uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (w skrócie "RDOŚ") Burmistrz w dniu 05 sierpnia 2019 r. wydał decyzję nr [...] (sprostowaną postanowieniem z 27 sierpnia 2019 r.) o środowiskowych uwarunkowaniach dla wnioskowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta została uchylona przez SKO, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, decyzją z 23 grudnia 2019 r. nr [...] W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m.in., że uzyskanie opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej nie było konieczne. Natomiast wobec uzupełnienia Raportu, obowiązkiem Burmistrza było przedłożenie PPIS wniosku o wydanie decyzji i Raportu z finalną, uzupełnioną jego treścią. SKO zaznaczyło także, że przedstawienie minimum trzech wariantów (proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska) pozwala na utworzenie siatki porównawczej do weryfikacji proponowanego wariantu. W opisie wariantów powinny być zachowane odpowiednie proporcje. Przedłożony raport nie zawierał, zdaniem SKO, prawidłowej analizy wariantów wymaganych przez ustawodawcę. Niezależnie od tego organ II instancji zaznaczył, że zastrzeżenia wobec treści przedłożonego raportu powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która udokumentuje wady raportu; samo gołosłowne przedstawienie odmiennego stanowiska jest niewystarczające, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii wymagających specjalistycznej wiedzy. Nawet braki w raporcie nie oznaczają z założenia odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Jeżeli strona kwestionuje treść raportu, to na niej, a nie na organie administracji, ciąży obowiązek przedstawienia kontrraportu. Organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie tez głoszonych przez strony. SKO zaznaczyło również, że sprzeciw lokalnej społeczności nie ma wpływu na treść decyzji środowiskowej, którą determinują przepisy prawa. Zastrzeżenia osób trzecich czy stron powinny być poparte stosownymi dowodami lub ustaleniami organu mającymi oparcie w materiale dowodowym. Końcowo SKO zobowiązało Burmistrza do ponownego ustalenia stron postępowania, tytułu prawnego Inwestora do terenu inwestycji oraz nazwy Inwestora. W ramach ponownie prowadzonego postępowania Burmistrz dokonał weryfikacji stron postępowania i wezwał Inwestora do przedłożenia wyjaśnień i uzupełnień w sprawie, m.in. w zakresie przedstawienia wymaganych wariantów planowanego przedsięwzięcia. Dnia 03 marca 2021 r. do UMiG wpłynęły wymagane dokumenty przedłożone przez Inwestora. Opinią sanitarną z 23 kwietnia 2021 r. nr [...] PPIS pozytywnie zaopiniował warunki przedsięwzięcia, z uwagą, która została następnie uwzględniona w decyzji Burmistrza. Po uzupełnieniu dokumentacji przez Inwestora w odpowiedzi na wezwanie RDOŚ, PPIS - pismem z 16 lipca 2021 r. - podtrzymał swą opinię. RDOŚ postanowieniem z 13 sierpnia 2021 r. nr [...] uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia. W ramach postępowania z udziałem społeczeństwa, ani w odpowiedzi na zawiadomienie stron o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, nie wpłynęły żadne uwagi ani wnioski. Przywołaną na wstępie decyzją z 08 listopada 2021 r. Burmistrz ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie torów bocznicowych [...] oraz hali napraw i przeglądów lokomotyw i wagonów na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...] w J. (gmina S.). Odwołanie od tej decyzji wniosła terminowo S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Skarżąca"), która zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez: niepełną analizę oddziaływania inwestycji na środowisko w zakresie szczegółowo wymienionych przez Skarżącą kwestii, jak m.in. emisja drgań czy wpływ na ruchy masowe ziemi; brak wskazania, jak ma być wykonana szczelna posadzka w hali napraw; brak informacji o zabezpieczeniu środowiska gruntowo-wodnego przed migracją ścieków powstałych z mycia wagonów; brak określenia skutecznego systemu zabezpieczeń przeciwpożarowych; brak doprecyzowania sposobu odprowadzania i podczyszczania ścieków przemysłowych oraz brak wskazania alternatywy dla ich odprowadzania, gdy gestor odmówi przyjęcia ścieków; brak prawidłowej weryfikacji informacji o wytwarzanych odpadach; ograniczenie się do elementarnego zabezpieczenia przed awariami w zakresie sorbentów do usuwania ewentualnych wycieków; nieprecyzyjne i niepełne określenie wymagania nieprowadzenia prac związanych z użyciem farb i rozpuszczalników; brak jednoznacznego określenia terenu, do którego realizacja inwestycji nie powinna powodować przekroczeń standardów środowiska; niewzięcie pod uwagę warunków i wymagań z opinii Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego w P. (w skrócie "DZZ PGW"), a w konsekwencji także niezbadanie i błędne przyjęcie, że przedsięwzięcie nie należy do stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii przemysłowych; 2) art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w skrócie "u.u.i.ś.) - przez nieprawidłowe ustalenie treści decyzji w zakresie kategorycznego i rzeczowego wskazania istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji oraz użytkowania przedsięwzięcia; 3) art. 7 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4-5 i ust. 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c u.u.i.ś. - przez dokonanie dowolnych ustaleń w zakresie zwolnienia Inwestora z obowiązku analizy porealizacyjnej, przeprowadzenia OOŚ w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., czy obowiązku badań monitoringowych; 4) art. 107 § 3 k.p.a. - przez brak uzasadnienia faktycznego i wskazania faktów, z których organ I instancji wywiódł określone wnioski, a także wskazania dowodów, które uznał za udowodnione, oraz przyczyn, dlaczego innym dowodom nie dał wiary i mocy dowodowej, co w konsekwencji pozbawia Skarżącą możliwości merytorycznej argumentacji przed organem II instancji w odniesieniu do przesłanek uzasadniających zastosowane zwolnienia i dokonania dalszych ustaleń w warunkach decyzji, gdyż organ I instancji powołuje się tylko na Raport przedstawiony przez Inwestora, bez jakiejkolwiek refleksji oraz ustaleń weryfikacyjnych organu I instancji w tym zakresie; 5) art. 6 i art. 8 k.p.a. - przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, poprzez wydanie decyzji, która w sposób generalny, a nie skonkretyzowany odzwierciedla wymaganą treść decyzji środowiskowej z poszanowaniem wszystkich aspektów i komponentów składających się na treść normatywną ochrony środowiska; 6) art. 11 k.p.a. - przez niewyjaśnienie, jakimi przesłankami organ I instancji się kierował przy załatwieniu sprawy, gdyż uzasadnienie nie wyjaśnia, dlaczego tylko niektóre rozwiązania wnioskowane przez Inwestora i właśnie te (a nie inne) znalazły odzwierciedlenie w warunkach decyzji. Z powołaniem się na te zarzuty autorka odwołania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie Skarżąca zakwestionowała w całości uzgodnieniowe postanowienie RDOŚ, którego warunki i uzasadnienie zostały recypowane w decyzji Burmistrza, a także wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do odwołania. Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza z 08 listopada 2021 r. - przywołaną na wstępie decyzją z 23 maja 2022 r. - SKO uznało, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Wyjaśniło, że planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę: a) hali napraw z układem kanałów i pomostów serwisowo-naprawczych wraz z magazynem części zamiennych i niezbędnym zapleczem socjalno-biurowym dla pracowników; b) zewnętrznego stanowiska do mycia wagonów i lokomotyw, w postaci płyty szczelnej z odpływem do kanalizacji technologicznej przez układ separatorów; c) układu torów wyciągowo-odstawczych wraz z rozjazdami, służących do obsługi komunikacyjnej hali napraw (żaden z planowanych torów nie przekroczy długości 1 km). Będzie ono zlokalizowane w sąsiedztwie terenów przeznaczonych pod działalność gospodarczą. Otoczenie stanowią: a) od północy: tereny kolejowe, tereny centrum handlowego [...], nieużytki oraz droga krajowa nr [...]; b) od południa: tereny magazynowe, tereny przeznaczone pod działalność gospodarczą, nieużytki: c) od zachodu: tereny kolejowe, hale magazynowe i produkcyjne; d) od wschodu: tereny kolejowe, hale magazynowe i produkcyjne. Celem przedsięwzięcia jest możliwość prowadzenia przez Inwestora bieżących napraw i serwisu taboru kolejowego na miejscu, bez konieczności korzystania z usług podmiotów zewnętrznych. Planowane przedsięwzięcie nie jest powiązane technologicznie z prowadzonymi na analizowanym terenie rodzajami działalności gospodarczej. Teren inwestycji nie jest zabudowany, znajduje się tam jedynie bocznica kolejowa sporadycznie używana w celach manewrowych. Przedsięwzięcie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 52 lit. b rozporządzenia RM2010. W raporcie podano, że całkowita powierzchnia, która będzie przekształcona w związku z planowana inwestycją wynosi 10.500 m2. Dalej SKO podkreśliło, że Burmistrz zdecydował o przeprowadzeniu pełnej procedury, czyli nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia raportu i dokonał oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko z udziałem społeczeństwa, choć tylko jeden z organów współdziałających - RDOŚ - stwierdził potrzebę przeprowadzenia pełnej OOŚ. PPIS zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia pozytywnie, z uwagą, która została uwzględniona w sentencji decyzji Burmistrza. Także RDOŚ uzgodnił pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia. Takie jednoznaczne stanowisko organów współdziałających, uznających raport za kompletny "konglomerat dowodowy" i wyrażających pozytywne stanowisko w kwestii dopuszczalności planowanej inwestycji, nie ma charakteru wyłącznie pomocniczego, lecz jest wiążące co najmniej w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia przezeń określonych. SKO zaznaczyło, że w toku postępowania z udziałem społeczeństwa nie zgłoszono żadnych uwag, co skłania do wniosku, że lokalizacja, charakter i skala przedsięwzięcia nie będą wpływały na warunki życia, zdrowie i dobra materialne mieszkańców. Udziału w postępowaniu nie zgłosiła także żadna organizacja ekologiczna. W dalszej części motywów zaskarżonej decyzji organ II instancji szczegółowo odwołał się do ustaleń Raportu uwzględnionych w decyzji Burmistrza. Omówił: źródła emisji zanieczyszczeń do powietrza i związane z tym wymagania nałożone decyzją; źródła hałasu i nienaruszanie akustycznych standardów jakości środowiska; kwestię konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i nałożonych decyzją warunków w zakresie wód; kwestię gospodarowania odpadami i związanymi z nią warunkami określonymi w decyzji; lokalizację przedsięwzięcia poza obszarami podlegającymi ochronie (najbliższy obszar [...] położony w odległości około 1,7 km), na terenie przekształconym antropogenicznie (bocznice kolejowe w otoczeniu terenów kolejowych, centrum handlowego, nieużytków, terenów magazynowych i produkcyjnych), wraz z omówieniem obecnej tam roślinności; wpływ na bioróżnorodność z zaznaczeniem, że w przypadku stwierdzenia obecności stanowisk lub siedlisk gatunków chronionych w obrębie miejsca prowadzenia prac działania należy wstrzymać aż do uzyskania zezwolenia właściwego organu na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do danego gatunku; brak konieczności ponownego przeprowadzenia OOŚ wobec szczegółowego i jednoznacznego opisu planowanej do zastosowania technologii i środków mających na celu minimalizację negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. SKO podkreśliło, że Skarżąca główne zarzuty kieruje do treści Raportu, zaś jej rozważania mają charakter wyłącznie spekulatywny i nie mogą prowadzić do podważenia wartości dowodowej Raportu. Skarżąca nie podważa konkretnych danych, lecz wskazuje zbyt ogólne omówienie niektórych kwestii, czego "jaskrawym przykładem jest dywagacja o szczelności posadzki w myjni" przez uznanie pojęcia szczelności za "wielowymiarowe" z koniecznością podania ścisłych danych technicznych na etapie decyzji środowiskowej. Jak zauważył organ, o ile elementy składowe raportu określone są przez prawo, to autorzy raportu odpowiadają za treść i rozkład akcentów, rozszerzenie analizy wybranych zagadnień, uznanie innych za przynależnych do wiedzy podstawowej, nie wymagającej objaśnień. Podstawą raportu są wiedza ekspercka i doświadczenie zawodowe autorów, determinujące sposób przedstawienia wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Polemika Skarżącej nie podważa wartości tego "rozbudowanego konglomeratu dowodowego". Kwestionowanie założeń bez przesądzania o prawdziwości wniosków autorów Raportu dotyczy bardzo wielu szczegółowych kwestii. W ocenie organu II instancji Raport przedłożony przez Inwestora jest dokumentem kompletnym, zrozumiale prezentującym potencjalne kierunki wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, co dotyczy także wariantowania przedsięwzięcia. W Aneksie do Raportu z 26 stycznia 2020 r. przedstawiono wyczerpujący opis wariantu proponowanego przez Inwestora, racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Ze względów technologicznych wariantowość mogła odnosić się do wyposażenia hali napraw oraz do myjni lokomotyw i wagonów, przy czym wariant inwestorski przedstawiono jako najkorzystniejszy dla środowiska, zaś alternatywny wiąże się z powiększeniem powierzchni zabudowy o 1,5x. Końcowo SKO zaznaczyło, że teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami planu miejscowego oraz że Burmistrz prawidłowo ustalił krąg stron postępowania, których liczba nie przekracza 10. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji Burmistrza. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o uwzględnienie (wyciągu z) "Krajowego bilansu emisji [...]" dotyczącego zanieczyszczenia pyłem zawieszonym PM 2.5, a dostępnego na stronie internetowej, organ II instancji stwierdził, że ocena takich materiałów jest zadaniem autorów raportu. Z kolei w także załączonej do odwołania "Analizie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń [...]", autorstwa pracownika Skarżącej, zaznaczono, że nie obejmuje ona przyszłej emisji projektowanego przedsięwzięcia budowy torów oraz hali napraw i przeglądów, zatem dokument ten został sporządzony do innych celów, a organy administracji nie mogą wypowiadać się we wszystkich kwestiach spornych pomiędzy Skarżącą a Inwestorem, wynikających z prowadzonej "po sąsiedzku" działalności gospodarczej. Odnosząc się zaś do deklaracji Skarżącej o przedłożeniu do końca czerwca 2022 r. ekspertyzy dotyczącej oceny prawidłowości Raportu, SKO zaznaczyło, że postępowanie prowadzone jest ponad 4 lata, Raport został sporządzony w 2018 r., a jego tekst jednolity pochodzi z lutego 2021 r. Zatem Skarżąca miała dość czasu, by przedstawić własną ekspertyzę. Postępowanie środowiskowe jest wieloaspektowe i ocena dowodów zebranych w jego toku należy do organu prowadzącego postępowanie, a nie jednej ze stron pozostających w sporze. Ponadto, jak zauważyło SKO, Skarżąca nie wskazała, że przedstawi nowy raport w rozumieniu przepisów środowiskowych, lecz ekspertyzę odnoszącą się "do całości wniosków płynących z raportu". Ekspertyza ta będzie miała za zadanie wykazanie, że Raport nie spełnia wymagań, jest niekompletny i obarczony nieprawidłowościami. Tego typu "ekspertyza-recenzja nie jest potrzebna", gdyż ocena raportu jak i innych dowodów należy do organu prowadzącego postępowanie, a zarówno organ I i II instancji, jak i organy współdziałające uznały Raport za dokument odpowiadający prawu i zawierający wszystkie wymagane informacje o planowanym przedsięwzięciu. Skargę na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła S. Sp. z o.o., reprezentowana przez r.pr. J. D., która - zarzuciwszy: I. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, art. 12 § 1 i 2, art. 15, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 136 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - przez ich błędne zastosowanie i uznanie, że: - materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza, podczas gdy nie włączono w jego poczet dowodów oferowanych przez Skarżącą, odnoszących się do okoliczności mających znaczenie dla sprawy, - nadanie Raportowi nadrzędnej mocy dowodowej, co doprowadziło do marginalizacji twierdzeń i dowodów prezentowanych w toku postępowania przez Skarżącą i uznania ich jedynie za polemikę z danymi zawartymi w Raporcie, a także brak weryfikacji tych danych pod kątem ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa i standardami ochrony środowiska, - uzgodnienia i opinie wydane w sprawie (przez RDOŚ oraz PPIS) są wiążące dla organu wydającego decyzję w sprawie i jeśli są pozytywne, to implikują konieczność wydania decyzji uwzględniającej wniosek Inwestora - bez możliwości modyfikacji stanowiska płynącego z tych opinii i uzgodnień, - dołączona do odwołania "Analiza rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń pochodzących z działalności bazy parkingowej C. Sp. z o.o. zlokalizowanej przy ul. [...] w S. na działkach nr [...] i [...] z dnia 25 lipca 2019 r." została sporządzona do "innych celów", - ekspertyza dotycząca oceny prawidłowości Raportu, której złożenie zapowiedziała Skarżąca w piśmie z 31 marca 2022 r., zakreślając, iż uczyni to do 30 czerwca 2022 r., byłaby dowodem "komplikującym" postępowanie administracyjne (z pogwałceniem art. 12 k.p.a.) oraz że przedmiotowy wniosek dowodowy jest spóźniony oraz nieprzydatny w sprawie, 2. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - przez ich błędne zastosowanie i nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu i dalszym piśmie procesowym Skarżącej, co poza wadliwościami formalnoprawnymi świadczy także o nierozpoznaniu przez organ II instancji sprawy w jej całokształcie, a nadto do twierdzeń podnoszonych przez Skarżącą w toku postępowania, 3. art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. - przez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie respektujący porządku prawnego (przepisów zarówno o charakterze proceduralnym, jak i materialnym), a co za tym idzie - także nie budzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez wydanie decyzji, która w sposób generalny, a nie skonkretyzowany, odzwierciedla wymaganą przepisami powszechnie obowiązującego prawa treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z poszanowaniem wszystkich aspektów i komponentów składających się na treść normatywną ochrony środowiska, 4. art. 85 ust. 2 pkt 1 tiret drugie u.u.i.ś. - przez jego błędne zastosowanie i niewskazanie, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. (w niniejszej sprawie - uzgodnienia i opinie RDOŚ i PPIS). II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. - przez jego błędne zastosowanie i uznanie, że Raport zawiera wszystkie informacje wymagane w ww. przepisie, podczas gdy w Raporcie w sposób wadliwy opisane zostało tzw. wariantowanie, 2. art. 82 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. - przez jego niezastosowanie, polegające na nienałożeniu na Inwestora obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej z określeniem jej zakresu i terminu przedstawienia oraz wskazaniem innych organów, którym także należy ją przedstawić, co stanowi w istocie konsekwencję ww. nierozpoznania przez SKO wszystkich zarzutów odwołania wniesionego przez Skarżącą, - wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Burmistrza w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej od SKO kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autorka rozwinęła i umotywowała podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz zaznaczając, że Inwestor w sposób rzetelny przedstawił realne warianty planowanego przedsięwzięcia. Przepisy o wariantowaniu inwestycji nie powinny być traktowane instrumentalnie, lecz muszą być stosowane z poszanowaniem ekonomicznych i technicznych warunków inwestycji. Odnosząc się do zarzutu braku analizy porealizacyjnej, SKO przypomniało, że ustawa - Prawo ochrony środowiska (w skrócie "p.o.ś.") wprowadza daleko posunięty nadzór organów ochrony środowiska nad ruchem zakładów i przedsiębiorstw. Wymienione organy mogą wstrzymać funkcjonowanie instalacji lub zakładu. W razie wątpliwości i zastrzeżeń Inwestor może zostać zobowiązany do sporządzenia przeglądu ekologicznego. Ponadto organ II instancji wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Postanowieniem z 08 listopada 2022 r. o sygn. akt IV SA/Po 503/22 tut. Sąd odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 kwietnia 2023 r. o sygn. akt III OZ 163/23. Pismem procesowym z 24 listopada 2022 r. (zatytułowanym "Odpowiedź na skargę") Inwestor, reprezentowany przez ad W., wniósł o oddalenie skargi, odnosząc się w uzasadnieniu szczegółowo do jej zarzutów i twierdzeń. W szczególności wskazał, że nałożenie obowiązku analizy porealizacyjnej jest fakultatywne, a organ dokładnie przeanalizował zakres oddziaływania planowanej inwestycji, stwierdzając, że nałożenie takiego obowiązku nie jest konieczne. Ponadto nie każde lakoniczne (czego Inwestor nie wiąże z zaskarżoną decyzją) uzasadnienie może być naruszeniem prawa procesowego. Kluczowym dowodem w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przedmiotowy Raport został uzupełniony nie tylko zgodnie z decyzją SKO uchylającą pierwotną decyzję Burmistrza, ale i z żądaniami organów współdziałających, a ostatecznie został uznany przez wszystkie organy za kompletny i spójny. Inwestor przedstawiał także wyjaśnienia odnoszące się do spekulatywnych, niczym nie uzasadnionych twierdzeń Skarżącej. Sama Skarżąca nigdy nie przedstawiła kontrraportu; dopiero po 4 latach prowadzenia postępowania w sprawie zapowiedziała jego przedstawienie. Kontrraport nie został przedstawiony w dalszym ciągu, zaś tezy Skarżącej w tym zakresie jawią się jako nadużycie prawa, zmierzające do opóźnienia realizacji planowanej inwestycji. Przedstawiona przez Skarżącą "Analiza..." odnosi się do innego niż Inwestor uczestnika postępowania i została sporządzona w innym celu. Niezadowolenie Skarżącej z rozstrzygnięcia nie oznacza jego wydania niezgodnie z przepisami postępowania. W piśmie procesowym z 29 listopada 2022 r. (zatytułowanym "Replika") Skarżąca skrótowo odniosła się do wybranych twierdzeń z ww. pisma Inwestora, zasadniczo stwierdzając, że podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w skardze. W piśmie procesowym z 25 kwietnia 2023 r. [w sposób oczywisty omyłkowo opatrzonym datą 25 kwietnia "2022 r." – uw. Sądu] Inwestor wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do tego pisma, w celu wykazania rozpoczęcia przez Skarżącą procedury wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla nowego przedsięwzięcia, a w konsekwencji - niespójności argumentacji Skarżącej. Podkreślił również, że Skarżąca nadal nie przedłożyła zapowiedzianego dokumentu, zaś zarówno odwołanie, jak i skarga opierają się głównie na hipotetycznych, niepopartych żadnymi dowodami zarzutach dotyczących treści Raportu. O bezzasadności zarzutów kierowanych do Raportu i niespójności argumentacji Skarżącej świadczy fakt, że ona sama zainicjowała też postępowanie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, co zgodnie z jej narracją winno być uniemożliwione. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 14 kwietnia 2023 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), o czym strony zostały powiadomione pismami z 17 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23 maja 2022 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z 08 listopada 2021 r. ([...]) ustalającą dla C. Sp. z o.o. z siedzibą w J. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie torów bocznicowych [...] oraz hali napraw i przeglądów lokomotyw i wagonów w J. (gmina S.), na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...]. Materialnoprawną podstawę obu ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.; w skrócie "u.u.i.ś."), na czele z jej art. 80 ust. 1. W myśl tego przepisu jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Z oczywistych względów, tj. z uwagi na lokalizację oraz charakter przedsięwzięcia (gmina S.; hala napraw i przeglądów lokomotyw), w realiach kontrolowanej sprawy nie zachodziła okoliczność określona w pkt 4 cytowanego przepisu. Ponadto, wobec braku zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń i wniosków w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa, nie zachodziła w niej także okoliczność określona w pkt 3 art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. W konsekwencji kluczowe znaczenie w niniejszej sprawy miały wyniki uzgodnień i opinii właściwych organów współdziałających (art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.), tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. ("PPIS") i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska ("RDOŚ") - a już nie, jak trafnie uznało SKO, Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" ("DZZ PGW"), będącego wzmiankowanym w art. 77 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś. organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych (w nin. sprawie wyłączenie to zachodziło zgodnie z dyspozycją przepisu przejściowego art. 545 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r.) - oraz ustalenia zawarte w zweryfikowanym przez organy rozpoznające sprawę Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.). Należy w pełni podzielić spostrzeżenie SKO oraz Inwestora, że zarzuty Skarżącej w głównej mierze odnoszą się do treści Raportu, przy czym nie podważają one prawdziwości przedstawionych w nim konkretnych danych lub ustaleń faktycznych, a wyłącznie wytykają jego, zdaniem strony skarżącej, miejscami nadmierną ogólnikowość względnie niepełność. Konsekwentnie też Skarżąca odmawia Raportowi "nadrzędnej mocy dowodowej". W związku z tym wypada wyjaśnić, że - jak trafnie przyjmuje się w ugruntowanym już orzecznictwie sądowym - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jako dokument, ma zasadnicze znaczenie w sprawie, w której inwestor występuje o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (w skrócie "decyzji u.ś."). Dokument ten jest rodzajem dowodu, któremu prawo materialne przypisuje szczególne wymagania. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem, którego prawidłowe sporządzenie wymaga od jego autora określonej wiedzy fachowej i który w efekcie obejmuje tzw. wiadomości specjalne. Mimo że raport nie jest opinią biegłego w technicznoprawnym tego słowa znaczeniu, tj. w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż jest sporządzany nie na zlecenie organu, lecz inwestora, to raportowi - z uwagi zwłaszcza na jego kompleksowość, fachowość i centralne miejsce w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ("OOŚ") - przypisuje się szczególną moc dowodową (zob. np. wyrok NSA z 24.02.2022 r., III OSK 1066/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Raport jest dokumentem prywatnym o szczególnej mocy dowodowej, który zostaje sporządzony przez osobę posiadającą fachową wiedzę i wiadomości specjalne. Raport ten jest weryfikowany w toku postępowania administracyjnego, zarówno w formie współdziałania przez organy wyspecjalizowane (art. 77 ust. 1 u.u.i.ś.), jak i przez organ główny. Oparcie raportu na wiadomościach specjalnych oznacza, że inne strony postępowania, które chcą podważyć ustalenia raportu, mogą przedłożyć opracowanie również oparte na wiadomościach specjalnych (tzw. kontrraport). Natomiast brak jest podstaw do powoływania w tym zakresie biegłego przez organ prowadzący postępowanie, ponieważ podważałoby to sens postępowania w sprawie OOŚ (zob. np. wyroki NSA: z 05.04.2022 r., III OSK 4690/21; z 09.05.2023 r., III OSK 3374/21; dostępne w CBOSA). Jest poza sporem, że w kontrolowanej sprawie Skarżąca takiego kontrraportu nie przedstawiła – nie tylko przez kilkuletni okres postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiotowej sprawie, ale także na etapie postępowania sądowego. Co więcej, jak zasadnie wytknął organ II instancji, Skarżąca nawet nie zadeklarowała przedstawienia takiego kompleksowego "kontrraportu" (w powyższym rozumieniu), a jedynie zapowiedziała przedłożenie swoistej "ekspertyzy-recenzji" Raportu, którego złożył Inwestor (zasadność tej kwalifikacji potwierdzają tezy skargi, określające zapowiedziany dokument wprost jako "ekspertyzę dotyczącą oceny prawidłowości Raportu"). I nawet tej zapowiedzi Skarżąca nie zrealizowała. W efekcie do dnia wydania niniejszego wyroku nawet wspomniana "ekspertyza-recenzja" nie została przedłożona. Należy przy tym podzielić stanowisko SKO, że oczekiwanie od organu dalszego przedłużania postępowania administracyjnego, po upływie kilku lat od jego wszczęcia, z uwagi na deklarowany przez Skarżącą zamiar przedłożenia jakiejś eksperckiej recenzji Raportu - i to w sytuacji braku oferowania przez te lata zasadniczo jakichkolwiek innych istotnych dowodów, lecz prowadzenia polemiki z ustaleniami Raportu w dziedzinie zawartych w nim wiadomości specjalnych - może być oceniane jako działanie obstrukcyjne, obliczone na odwlekanie ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Trudno przy tym uznać za dowód istotny dla sprawy, załączoną do odwołania "Analizę rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń..." sporządzoną przez osobę "z ramienia skarżącej spółki" (jej pracownika?) - który to dokument nie dość, że odnosi się do innego podmiotu (innego uczestnika postępowania) niż Inwestor, to jeszcze wprost wskazuje się w nim, że "nie obejmuje przyszłej emisji projektowanego [...] przedsięwzięcia". Podobnie nie stanowił istotnego dowodu w sprawie przedłożony przez Skarżąca wyciąg z "Krajowego bilansu emisji..."; tym bardziej, że wiarygodność twierdzeń, których wykazaniu miał on służyć (osiągnięcie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń na obszarze obejmującym teren inwestycji jeszcze przed jej realizacją, co miało jakoby niedopuszczalnym czynić wydanie wnioskowanej decyzji u.ś.), zdeprecjonowała sama Skarżąca, występując o decyzję u.ś. dla własnej inwestycji na tym obszarze (vide: pismo procesowe Inwestora z 25 kwietnia 2023 r.). W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji (Burmistrza i SKO) oraz organów współdziałających (PPIS i RDOŚ), które zaakceptowały Raport przedłożony przez Inwestora - z wywołanymi przez organy (a zwłaszcza RDOŚ) wyjaśnieniami i uzupełnieniami - jako kompletny, wiarygodny, spójny i zgodny z prawem, a przez to w pełni skuteczny środek dowodowy. W szczególności Sąd nie dopatrzył się wytykanych przez Skarżącą "braków" Raportu, ani występowania postulowanej przez nią potrzeby dalszego uzupełnienia, uszczegółowienia, wyjaśnienia lub konkretyzacji zawartych w nim informacji. Analizując Raport przez pryzmat ustawowych wymagań co do jego zakresu i kompletności (art. 66 u.u.i.ś.), Sąd dopatrzył się tylko jednego braku, polegającego na niezałączeniu do Raportu, wymaganego zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 19a u.u.i.ś. oświadczenia autora, a w przypadku gdy wykonawcą raportu jest zespół autorów - kierującego tym zespołem, o spełnieniu wymagań "eksperckich" określonych w art. 74a ust. 2 u.u.i.ś. (w świetle których samodzielnym autorem raportu bądź kierującym zespołem jego autorów "powinna być osoba, która: 1) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, co najmniej studia pierwszego stopnia lub studia drugiego stopnia, lub jednolite studia magisterskie na kierunkach związanych z kształceniem w zakresie: a) nauk ścisłych z dziedzin nauk chemicznych, b) nauk przyrodniczych z dziedzin nauk biologicznych oraz nauk o Ziemi, c) nauk technicznych z dziedzin nauk technicznych z dyscyplin: biotechnologia, górnictwo i geologia inżynierska, inżynieria środowiska, d) nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych z dziedzin nauk rolniczych, nauk leśnych lub 2) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce, studia pierwszego stopnia lub drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, i posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie w pracach w zespołach autorów przygotowujących raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub prognozy oddziaływania na środowisko lub była co najmniej pięciokrotnie członkiem zespołów autorów przygotowujących raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub prognozy oddziaływania na środowisko"). Spełnienie tego wymogu ma, co do zasady, znaczenie dla oceny wiarygodności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (por. wyrok WSA z 26.08.2019 r., II SA/Kr 621/19, CBOSA). Jednakże w kontrolowanej sprawie wskazane uchybienie, niedostrzeżone przez organy i strony postępowania administracyjnego, zdaniem Sądu nie miało wpływu na ocenę wiarygodności Raportu - a w konsekwencji i na wynik sprawy - gdyż wymagane oświadczenie kierującego zespołem autorów Raportu, choć do samego Raportu nie zostało załączone, to jednak znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, jako załącznik do pisma Inwestora z 01 sierpnia 2018 r. przekazującego egzemplarze Raportu. Z tych względów zarzuty podniesione w pkt I.1. tiret pierwsze, drugie, czwarte i piąte petitum skargi należało ocenić jako niezasadne. Odnosząc się z kolei do zarzutu błędnego uznania przez organ II instancji wiążącego charakteru uzgodnień i opinii wydanych w sprawie, odpowiednio, przez RDOŚ i PPIS (zob. pkt I.1. tiret trzecie petitum skargi), należy stwierdzić, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie, zgodnie z którym "stanowisko organu pozytywnie uzgadniającego planowane przedsięwzięcie jest wiążące co najmniej w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia określonych przez organ współdziałający", wymaga istotnego doprecyzowania, jako że owo prawne związanie, choć rzeczywiście występujące, ma jednak ograniczony i swoiście jednokierunkowy charakter. Po pierwsze, analizowane związanie nie obejmuje stanowiska organu współdziałającego, określonego przez ustawodawcę mianem "opinii". W konsekwencji należy przyjąć - w ślad za utrwalonym orzecznictwem sądowym (por. np. wyrok NSA z 05.04.2022 r., III OSK 4690/21, CBOSA) - że opinia wydawana na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. (tu: opinia PPIS) nie ma charakteru wiążącego. Sama sprzeczność decyzji środowiskowej z taką opinią nie świadczy więc o wadliwości decyzji środowiskowej. Nie oznacza to jednak, że ustalając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia właściwy organ może w istocie pominąć całkowicie treść tego rodzaju opinii. W takiej sytuacji organ główny jest zobowiązany uzasadnić swoje stanowisko, wyjaśniając szczegółowo, z jakiego powodu, pomimo negatywnej opinii organu współdziałającego, ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wypada zauważyć, że w kontrolowanej sprawie PPIS pozytywnie zaopiniował warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia (zob. opinia sanitarna z 23 kwietnia 2021 r., podtrzymana pismem z 16 lipca 2021 r.), z jedną uwagą, w myśl której "Realizacja i eksploatacja inwestycji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny". Została ona uwzględniona przez organ I instancji w postaci warunku ujętego w pkt I.2. lit. a decyzji Burmistrza. Nie podzielając obiekcji Skarżącej co do nadmiernej ogólnikowości tego warunku, trzeba wskazać, że swą treścią nawiązuje on jednoznacznie do unormowania art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm.; w skrócie "p.o.ś."), które stanowi, że: "Eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, emisję hałasu oraz wytwarzanie pól elektromagnetycznych nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 3, powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny". Po drugie, inaczej przedstawia się kwestia mocy wiążącej stanowiska organu współdziałającego przybierającego postać "uzgodnienia". Jednakże i ono nie ma charakteru absolutnego. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko - wyrażone m.in. w wyroku tut. Sądu z 30 czerwca 2011 r. o sygn. akt IV SA/Po 1027/10 (CBOSA) - zgodnie z którym już literalne brzmienie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż zawarty w nim wymóg "uzgodnienia" - czyli osiągnięcia przez organy współdziałające konsensusu - dotyczy wyłącznie przypadku wydania decyzji pozytywnej (określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia), skoro uzgodnieniu podlegają, verba legis, "warunki realizacji" przedsięwzięcia. Powyższy wymóg nie obejmuje natomiast decyzji negatywnej (odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Co więcej, nawet pozytywne postanowienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska uzgadniające realizację danego przedsięwzięcia nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli ten ostatni organ, z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego. W konsekwencji wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia, w drodze decyzji pozytywnej, warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający (tak też wyrok NSA z 22.02.2017 r., II OSK 1488/15, CBOSA). W okolicznościach kontrolowanej sprawy oznacza to, że organ prowadzący postępowanie główne formalnie miał możliwość wydania decyzji negatywnej (odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań), pomimo pozytywnego uzgodnienia dokonanego przez RDOŚ (postanowieniem z 13 sierpnia 2021 r.). Uznawszy jednak - w ocenie Sądu: w pełni zasadnie - że w tej sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji pozytywnej (określającej środowiskowe uwarunkowania), organ I instancji wydający taką decyzję był zobligowany recypować w jej treści expressis verbis wszystkie warunki określone w uzgadniającym postanowieniu RDOŚ – co też Burmistrz prawidłowo uczynił w swej decyzji z 08 listopada 2021 r. W takim więc przypadku (wydania decyzji pozytywnej), wbrew twierdzeniom skargi (zob. pkt I.1. tiret trzecie jej petitum) o dopuszczeniu jakiejkolwiek "modyfikacji" stanowiska płynącego z uzgodnienia organu współdziałającego - rozumianej jako modyfikacja któregokolwiek z warunków określonych przez ów organ - nie może być mowy. Zarazem jednak nie można podzielić uogólniającego stanowiska SKO, że "organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, nie może w zasadzie wydać decyzji negatywnej, jeżeli organy uzgodnieniowe uzgodniły pozytywnie planowane zamierzenie". Przepis art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. nie daje dostatecznych podstaw do formułowania tak kategorycznej tezy. Jak to już bowiem wyżej wyjaśniono, pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu prowadzącego postępowanie główne do wydania pozytywnej decyzji u.ś. w sytuacji, gdy organ ten z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego (por. też wyrok NSA z 18.10.2022 r., III OSK 1428/21, CBOSA). Wskazane uchybienie w argumentacji SKO pozostało jednak bez wpływu na wynika sprawy, gdyż ani z zaskarżonej decyzji, ani tym bardziej z poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, nie wynika, iżby powodem - i to wyłącznym - wydania pozytywnej decyzji u.ś. w kontrolowanej sprawie było błędne przekonanie organów o bezwzględnym związaniu pozytywnym stanowiskiem (uzgodnieniem) RDOŚ. Trzeba jednak zastrzec, że ograniczony zakres związania uzgodnieniem oraz brak związania opinią organów współdziałających nie jest równoznaczny, co oczywiste, z brakiem możliwości podzielenia i przyjęcia za swoje zawartych w nich stanowisk przez organ prowadzący postępowanie główne. Co więcej, to dopiero ewentualny brak akceptacji dla ustaleń lub warunków zawartych w przedłożonych opiniach i uzgodnieniach wymaga bardziej szczegółowego uzasadnienia przez organ wydający decyzje w sprawie u.ś., ze wskazaniem przyczyn, dla których organ uznał te ustalenia/warunki za nieodpowiednie. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że zarzut z pkt I.1. tiret trzecie petitum skargi, choć w części okazał się zasadny, to jednak wytknięte w nim uchybienie pozostało bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Podobnie nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut z pkt I.4. petitum skargi - naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. przez niewskazanie, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione uzgodnienia i opinie organów, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.i.ś. - a to już z tego powodu, że z porównania treści rozstrzygnięcia decyzji Burmistrza z osnowami postanowienia uzgadniającego RDOŚ oraz opinii PPIS wydanych w kontrolowanej sprawie jasno wynika, że wspomniane uzgodnienie i opinia zostały w decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez SKO, uwzględnione w całej rozciągłości. Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. "przez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu i dalszym piśmie procesowym Skarżącej" (pkt I.2. petitum skargi). Po pierwsze, już w uzasadnieniu skargi jej autorka przyznała, że organ II instancji nie odniósł się tylko do jednego z zarzutów odwołania (o czym niżej), a do pozostałych się odniósł (acz w sposób dla strony skarżącej niesatysfakcjonujący, w szczególności jako pozbawiony "ładunku nowości merytorycznej"). Zarazem jednak Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, aby zarzucane uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (takiego wykazania nie może zastąpić teza, całkowicie nieuprawniona w okolicznościach kontrolowanej sprawy, o "automatycznej dyskwalifikacji uzasadnienia decyzji"), a Sąd takiego wpływu się nie dopatrzył. Po drugie, zarzucany brak odniesienia się przez organ II instancji miał dotyczyć kwestii "zwolnienia Wnioskodawcy z obowiązku analizy porealizacyjnej, przeprowadzenia oceny oddziaływania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust 1 pkt 1 ustawy OOŚ, czy obowiązku badań monitoringowych [...]. Nadto SKO praktycznie nie odniosło się do stanowiska Spółki w zakresie wariantowości, które zaprezentowane zostało w dalszym piśmie procesowym Spółki - tj. piśmie z dnia 31 marca 2022 r." W ocenie Sądu, choć organ II instancji potraktował ww. kwestie (poza kwestią wymaganych wariantów, o czym niżej) w sposób dość lakoniczny, to jednak pozostało to bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Przede wszystkim, wbrew mylącemu sformułowaniu cytowanego zarzutu, z odnośnych przepisów u.u.i.ś. (zob. zwłaszcza art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. c, pkt 4 i pkt 5) wcale nie wynika, że organ decyzją u.ś. "zwalnia z obowiązku" monitoringu / przeprowadzenia ponownej OOŚ / analizy porealizacyjnej. Wręcz przeciwnie, przepisy te wyraźnie stanowią, że obowiązek monitoringu / analizy realizacyjnej można co najwyżej dopiero "nałożyć", i to tylko w razie potrzeby, a w kwestii ewentualnej konieczności przeprowadzenia ponownej OOŚ organ ma jedynie "przedstawić stanowisko". Taki sposób sformułowania przywołanych przepisów implikuje wniosek, że to raczej tylko nałożenie w decyzji u.ś. któregoś z owych "ponadstandardowych" obowiązków (monitoringu / analizy porealizacyjnej / ponownej OOŚ) wymaga szczegółowego uzasadnienia, a nie ich nienałożenie. Tym bardziej w sytuacji, gdy - tak jak w kontrolowanej sprawie - strona skarżąca nie naprowadziła żadnych okoliczności, które w sposób przekonujący mogłyby przemawiać za nałożeniem w decyzji u.ś. ww. obowiązków, a w szczególności obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej. W ocenie Sądu nie stanowi bowiem takiej okoliczności, podniesiony w uzasadnieniu skargi w sposób nader ogólnikowy i spekulatywny: "wzgląd m.in. na relacje sąsiedzkie między Spółką a wnioskodawcą (tj. wyrażane przez Spółkę obawy związane np. z dopuszczalnymi poziomami emisji związanymi z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością z zakresu kolejnictwa i transportu - przez wzgląd na nieostre i ogólne sformułowania Decyzji organu I instancji w tym zakresie)". W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się także zarzucanego w skardze - w pkt II.2. jej petitum - naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Powracając do wspomnianego wyżej zarzutu braku należytego odniesienia się przez organ II instancji do spornej kwestii wymaganych wariantów przedsięwzięcia - w powiązaniu z materialnoprawnym zarzutem naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., zasadzającym się na twierdzeniu, że "w Raporcie w sposób wadliwy opisane zostało tzw. wariantowanie" (pkt II.1. petitum skargi) - Sąd uznał, że również te zarzuty nie są zasadne. W tym zakresie należy wyjść od raczej niespornego stwierdzenia, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji u.ś. podmiot podejmujący realizację przedsięwzięcia podlegającego procedurze OOŚ zasadniczo przedstawia trzy analizowane warianty: wariant proponowany przez wnioskodawcę, racjonalny wariant alternatywny i racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Przy tym zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie nie wyklucza się sytuacji, w której wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty (por. np. wyroki NSA: z 26.03.2014 r., II OSK 2599/12; z 21.04.2021 r., III OSK 376/21; z 15.12.2022 r., III OSK 1747/21; dostępne w CBOSA). Organ II instancji w kilku miejscach zaskarżonej decyzji odniósł się do kwestii "wariantowania przedsięwzięcia", w tym także w kontekście obszernych wyjaśnień przedstawionych w tym zakresie w toku postępowania administracyjnego przez autorów Raportu. Sąd podziela stanowisko SKO, że ów raport przedłożony przez Inwestora - dodajmy: po jego uzupełnieniu w toku postępowania administracyjnego, zwłaszcza "pod dyktando" uwag i wytycznych RDOŚ - jest dokumentem kompletnym (z wyżej poczynionym przez Sąd zastrzeżeniem dot. niespełnienia wymogu z art. 66 ust. 1 pkt 19a u.u.i.ś.), który w sposób zrozumiały i w niezbędnym zakresie, obejmującym również wariantowanie przedsięwzięcia, prezentuje potencjalne kierunki wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Należy zgodzić się z organem II instancji, że "[w] aneksie do Raportu z dnia 26.01.2020 r. przedstawiono wyczerpujący opis wariantu proponowanego przez Wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. [...] W rozpatrywanej sprawie w Raporcie przedstawiono wariant proponowany przez Wnioskodawcę jako wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Ze względów technologicznych wariantowość mogła odnosić się do wyposażenia hali napraw oraz do myjni lokomotyw i wagonów. W wariancie inwestorskim myjnia zostanie wyposażona w myjkę ciśnieniową obsługiwaną ręcznie a zaopatrywaną w wodę i prąd z hali napraw. W wariancie alternatywnym rozważano wykonanie trwałej instalacji w postaci stacjonarnej myjni przejazdowej. Wariant alternatywny technologicznie przyspieszy mycie wagonów i poprawi dokładność mycia, ale będzie związany z powiększeniem o 1,5x powierzchni zabudowy". W świetle przywołanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz pozostałych materiałów zebranych w aktach sprawy, w tym zalegających w nich obszernych wyjaśnień autorów Raportu i pism procesowych Inwestora, podniesiony w przywołanym w skardze piśmie procesowym Skarżącej z 31 marca 2022 r. zarzut: "niedostatecznego poświęcenia uwagi wariantowi alternatywnemu (m.in. w zakresie kwestii analizy akustycznej)" jawi się jako całkowicie niezasadny (zwłaszcza w kontekście stwierdzenia na s. 99 tekstu jednolitego Raportu z 2021 r., że parametry wpływające na oddziaływania w zakresie m.in. emisji hałasu są identyczne dla analizowanych wariantów), a wytyk "nieprzedstawienia wszelkich możliwych skutków mogących wynikać z tzw. wariantu zerowego" - jako bezpodstawny, a wręcz niezrozumiały (skoro wariant zerowy polega na niezrealizowaniu inwestycji, a więc zachowaniu status quo). Poza tym dalece nieprzekonująco brzmią zarzuty braku rzetelności działania organu II instancji w zakresie analizy wariantowości przedsięwzięcia w sytuacji, gdy to właśnie wytknięte przez ten organ uchybienia w ww. zakresie stanowiły jedną z podstawowych przesłanek uchylenia poprzedniej decyzji Burmistrza i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia (decyzją SKO z 25 sierpnia 2020 r.). Z kolei sformułowane w uzasadnieniu skargi pod adresem organu II instancji oczekiwanie "merytorycznego odniesienia się do kwestionowanych przez Spółkę elementów Raportu" - i to w sytuacji nieprzedstawienia przez Skarżącą tzw. kontrraportu - nie znajduje oparcia w przyjętych w utrwalonym orzecznictwie sądowym regułach weryfikacji przez organy administracji publicznej dokumentów zawierających wiadomości specjalne, które to reguły odnoszą się także do tej szczególnej kategorii ww. dokumentów, jaką stanowią raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (o czym była mowa wyżej). W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a. Wypada zauważyć, że zarzut ten, choć podniesiony w pkt I.3. petitum skargi, nie doczekał się niezbędnego rozwinięcia i umotywowania w jej uzasadnieniu. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło