II OSK 1495/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 września 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 576/21 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 23 lipca 2020 r. nr WIR.VIII.7840.1.281.2019.JB w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 1570 (jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 września 2021 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 576/21, oddalił skargę E. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z 23 lipca 2020 r., nr WIR.VIII.7840.1.281.2019.JB, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Torunia z 19 listopada 2019 r., nr WAiB.6740.12.893.240.2017.ZP, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą V. Sp. z o.o. z siedzibą w T. pozwolenia na budowę budynku usługowo-magazynowego przy ul. [...] w T., na działkach nr [...] i [...] w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...]. W przedmiotowej sprawie decyzją z 19 listopada 2019 r. Prezydent Miasta Torunia zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku usługowo-magazynowego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych przy ul. [...] w T. Organ wskazał, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje działki inwestycyjne nr [...] i [...], a także działki nr [...], [...] oraz [...]. Prezydenta Miasta uznał przedłożony projekt budowlany za kompletny i formalnie prawidłowy. Przedstawiono informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Inwestorzy złożyli prawidłowe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ pierwszej instancji stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z planem miejscowym i przepisami techniczno-budowlanymi. Rozpoznając odwołanie E. Sp. z o.o. z siedzibą w T. Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z 23 lipca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że projektowany budynek i jego usytuowanie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z zakresu bezpieczeństwa pożarowego. Projekt budowlany jest kompletny i posiada wymagane opinie, uzgodnienia, został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu (lub jego sprawdzenia) zaświadczeniami. Organ drugiej instancji odniósł się również do zgłoszonych w odwołaniu zarzutów uznając je w całości za niezasadne. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę Spółki stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, i przepisami wykonawczymi do ustawy, przepisami obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miasta Torunia z dnia 9 lipca 2015 r., nr 105/15 (Dz. Urz. Woj. Kuj-Pom. z 2015 r., poz. 2359), a także z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie jest prawidłowe, zaś jego uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd dostrzegł przy tym, że organ odwoławczy nie odniósł się do całości zarzutów wyartykułowanych w obszernym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji (i powtórzonych w skardze), jednak uchybienie to uznać należy za niemające wpływu na wynik sprawy, albowiem akta sprawy, a przede wszystkim projekt budowlany wraz projektem zagospodarowania terenu, potwierdzają, że żaden z zarzutów skargi, a jednocześnie odwołania, nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ prawidłowo ustalił, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zachowane zostały wszystkie warunki wynikające z przepisów Prawa budowlanego, a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), zwanego dalej rozporządzeniem. Inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz obszar Natura 2000. W ocenie Sądu, nie ma również podstaw do kwestionowania oceny organów obu instancji, że projekt jest kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu wpisem do izby samorządu zawodowego, potwierdzone zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Podkreślono, że inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w szczególności oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zaistniały zatem przesłanki uprawniające i zarazem zobowiązujące organ do wydania decyzji pozytywnej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że o ile wydanie decyzji przed upływem stosownego terminu wyznaczonego zawiadomieniem o możliwości wypowiedzenia się w sprawie (zawiadomienie z 5 listopada 2019 r. określające termin wypowiedzenia się do 18 listopada 2019 r. - k. 80 akt adm.), a nawet samo określenie takiego terminu w zawiadomieniu (termin winien zostać określony jako 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, bez zastrzeżenia "nie później niż do"), stanowi uchybienie art. 10 § 1 k.p.a., to jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, nie zostało bowiem to wykazane przez skarżącą, ani też sama treść przedmiotowego pisma nie wskazuje na taką okoliczność. Za niezasadny Sąd Wojewódzki uznał również zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., polegający na tym, że organ zobowiązany był przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe w związku z lakoniczną - w ocenie skarżącej - odpowiedzią projektanta na zastrzeżenia skarżącej wyartykułowane w toku postępowania, a nadto uzyskanie dodatkowej opinii rzeczoznawcy budowlanego z uwagi na nietypowy kształt przestrzenny budynku i jego usytuowanie (posadowienie), opinii komendanta miejskiej straży pożarnej i opinii Państwowej Inspekcji Pracy. Pomijając brak przepisów obligujących organ do powyższego, zdaniem Sądu pierwszej instancji, stanowisko skarżącej w tym zakresie uznać należy jako polemikę z założeniami projektowymi zamierzonego budynku, a także antycypacyjnych obaw co do samego procesu budowlanego i późniejszego funkcjonowania obiektu. Nie stanowi to podstawy do prowadzenia dodatkowych czynności dowodowych w sprawie, zwłaszcza, że skarżąca w toku postępowania nie wyszła poza ww. twierdzenia i nie złożyła np. kontrekspertyzy specjalistycznego podmiotu na ich poparcie. Za niezasadny Sąd Wojewódzki uznał również zarzut dotyczący braku precyzyjnego ustalenia w decyzji o pozwoleniu na budowę przeznaczenia poszczególnych pomieszczeń projektowanego obiektu. W ocenie Sądu, projekt jest w tym zakresie zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którego § 7 unormowano, że na obszarze [...], na którym znajduje się teren inwestycji, przeznaczenie podstawowe określone zostało jako usługi, a dopuszczalne - m.in. magazyny. Plan nie wprowadził w tym zakresie ustaleń bardziej szczegółowych, a to oznacza, że nie ma podstaw prawnych do różnicowania na etapie pozwolenia na budowę kategorii usług dopuszczalnych do realizowania w zamierzonym obiekcie, np. ze względu na ich charakter. W ocenie Sądu, nie jest wymagane, by w projekcie budowlanym obiektu, którego poszczególne pomieszczenia przeznaczone będą na najem podmiotom-usługodawcom, wskazywano funkcję tych pomieszczeń determinowaną daną działalnością usługową. Ustalenie charakteru działalności usługowej realizowanej w danym pomieszczeniu będzie możliwe dopiero po rozpoczęciu tej działalności, a ewentualne konsekwencje jej niezgodnego z prawem wykonywania nie są objęte kognicją organu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wbrew skardze funkcja obiektu nie zostanie dookreślona dopiero po rozpoczęciu użytkowania obiektu, zgodnie bowiem z projektem budynek został skategoryzowany jako budynek o funkcji mieszanej biurowo-konferencyjnej (kat. XVI), handlowo-usługowej (kat. XVII) oraz przemysłowej (kat. XVIII). W ocenie Sądu pierwszej instancji, zarzuty skupiające się na przewidywanym negatywnym wpływie procesu budowlanego na okoliczne nieruchomości, a także zgodności robót budowlanych z właściwymi przepisami, w tym dotyczącymi bezpieczeństwa, nie mogły odnieść zamierzonego skutku, albowiem prawidłowość prowadzenia procesu budowlanego może być przedmiotem kontroli dopiero po jego rozpoczęciu, a dokonywanej przez upoważniony organ nadzoru budowlanego. Sąd Wojewódzki wskazał również, że projekt budowlany zawiera sporządzoną przez uprawnione podmioty dokumentację geologiczno-inżynierską dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby posadowienia zamierzonego obiektu (art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. d Prawa budowlanego), inwestor dokonał uzgodnienia bezpiecznych warunków pracy pod linią z jej użytkownikiem zgodnie z § 55 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r., nr 47, poz. 401). Droga pożarowa poprowadzona została od strony ul. [...] w sposób niekolidujący z miejscami parkingowymi, co wynika z rysunku [...] stanowiącego załącznik graficzny do projektu budowlanego - nie przebiega bezpośrednio przez parking (wyznaczone miejsca parkingowe, zarówno na terenie działki inwestora nr [...], jak i działek nr [...], [...]). Projekt zawiera ustalenia co do ochrony przeciwpożarowej, a stanowisko wspólne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z 11 grudnia 2014 r. nie jest w sprawie aktem, z którego wywodzić należy obowiązek uzyskania dodatkowej opinii komendanta miejskiego straży pożarnej. Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego zgodnie z art. 18 ust. 2 Prawa budowlanego jest działaniem fakultatywnym – do oceny inwestora należy, czy będzie to konieczne do spełnienia obowiązku zorganizowania procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących prawidłowości projektowanych zjazdów z drogi publicznej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że kwestia ta właściwa jest odrębnemu rozstrzygnięciu administracyjnemu w postaci zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu, a taka też decyzja została w niniejszej sprawie przez inwestora uzyskana. W skardze kasacyjnej, E. Sp. z o.o. z siedzibą w T., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 394 ust. 1 pkt 5 i 8 w zw. z art. 388 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.), zwanej dalej p.w., albowiem Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku zalegalizował stan, w którym decyzje organów obu instancji zostały wydane bez uzyskania wymaganego przepisami prawa stanowiska innego organu, tj. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w Toruniu, albowiem zgłoszenia wodnoprawnego wymaga odprowadzanie wód z wykopów budowlanych oraz wykonywanie trwałych wykopów budowlanych, a w niniejszej sprawie takie zgłoszenie ani zgoda wodnoprawna nie zostały wydane; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2, 3 i 5 i 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1420), zwanej dalej p.g.g., albowiem Sąd Wojewódzki oddalając skargę nie zauważył z urzędu, że decyzja Prezydenta Miasta Torunia z 6 czerwca 2018 r., nr WŚIZ.6541.16.2018, w sprawie zatwierdzenia opracowania "Projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby posadowienia budynku usługowo-magazynowego na działkach [...] i [...], obr. [...] przy ul. [...] w T. w dniu wydania decyzji przez Wojewodę była nieważna, albowiem jak wynika z art. 80 ust. 6 p.g.g., projekt zatwierdza się na czas określony, nie dłuższy niż 5 lat, tymczasem w decyzji z 6 czerwca 2018 r. o zatwierdzeniu dokumentacji geologiczno-inżynierskiej nie wskazano czasu obowiązywania decyzji mimo wymogu ustawowego limitującego ważność decyzji, w konsekwencji doszło do rażącego naruszenia prawa, albowiem utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta, która w dniu wydania decyzji przez Wojewodę nie powinna być utrzymana w mocy z uwagi na brak ważnej, prawidłowej decyzji o zatwierdzeniu projektu geologicznego, a inna rzecz, że E. Sp. z o.o. jako właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z prowadzonymi pracami nie był stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego, co oznacza że nastąpiło rażące naruszenia prawa; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 55 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r., Nr 47, poz. 401), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, albowiem oddalenie skargi przez Sąd spowodowało zalegalizowanie decyzji w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, na podstawie której bezprawnie wykonywane były prace budowlane od dnia 6 kwietnia 2021 r. na inwestycji przy ul. [...] w T. prowadzone przez [...], albowiem nie było dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi w lub w odległości liczonej w poziomie skrajnych przewodów, mniejszej niż 15 m dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV lecz nie przekraczającym 110 Kv. Powyższy wymóg nie został zachowany przez inwestora, zatem zaskarżona decyzja i w konsekwencji wyrok Sądu obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa, albowiem nie odpowiada warunkom technicznym określonym w ww. rozporządzeniu, co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 55 ust. 1 pkt. 2, 3 i 4 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, albowiem Sąd w zaskarżonym wyroku doprowadził do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostaje decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, przy wykonywaniu robót budowlanych przy użyciu maszyn lub innych urządzeń technicznych bezpośrednio pod linią wysokiego napięcia należy uzgodnić bezpieczne warunki pracy z jej użytkownikiem (uzgodnienie w zakresie bhp), a takiego uzgodnienia inwestor ani wykonawca nie posiada, w konsekwencji czego prace budowlane powinny być wykonywane ręcznie lub powinny być wydane dodatkowe uzgodnienia z operatorem sieci co do warunków bhp w trakcie wykonywania robót, a nie w sposób jak dotychczas i w sposób wynikający z zatwierdzonego projektu budowlanego, (jednocześnie podnosząc zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa należy zwrócić uwagę, że w istniejącym stanie rzeczy odległość wynosi 9 m i inwestor posiada uzgodnienie co do lokalizacji, ale brak było przed wydaniem decyzji uzgodnienia co do warunków wykonywania prac budowlanych w pobliżu przebiegającej linii elektroenergetycznej; - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), zwanego dalej rozporządzeniem, albowiem Sąd w zaskarżonym wyroku doprowadził do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostaje decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, który przewiduje usytuowanie ścianek Larsena zlokalizowanych w odległości poniżej 3 m od granicy działki, a ich osadzenie spowodowało silne drgania i szkody w postaci pęknięcia posadzki i poszerzenia dylatacji w sąsiedniej nieruchomości oraz konieczność ewakuacji osób z budynku sąsiedniego znajdującego się przy ul. [...] w dniu 6 kwietnia 2021 r., kiedy to prowadzone były prace ziemne, wbijanie ścianek Larsena od strony wschodniej i które to prace spowodowały niebezpieczne drgania w budynku obok oraz szkody. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem Sąd oddalając skargę zalegalizował uchybienie dokonane przez organ administracji polegające na naruszeniu obowiązku rzeczywistej możliwości wypowiedzenia się strony co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz co do rzeczywistej możliwości zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji w sprawie, które polegało na tym, że mimo iż organ pierwszej instancji powiadomił postanowieniem z 5 listopada 2019 r. o możliwości realizacji uprawnień z art. 10 § 1 k.p.a. w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia - nie później niż do 18 listopada 2019 r. i mimo, iż z uwagi na doręczenie ww. zawiadomienia strona mogła z ww. uprawnienia skorzystać do dnia 18 listopada - co uczyniła - organ wydał decyzję administracyjną w dniu 19 listopada 2019 r. - co miało wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ gdyby organ administracji zapoznał się z argumentacją wskazaną w piśmie skarżącej wniesionym w ustawowym terminie z pewnością nie utrzymałby w mocy decyzji Prezydenta Miasta Torunia, w konsekwencji czego strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, była pomijana przez organ pierwszej i drugiej instancji, bowiem nie wiedziała o terminach zakończenia postępowań w poszczególnych instancjach, co stanowi również podstawę żądania wznowienia postępowania, której ex officio nie wziął pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydając zaskarżony wyrok; - art. 7 k.p.a., albowiem Sąd w zaskarżonym wyroku oddalając skargę zalegalizował uchybienie organu administracyjnego polegające na obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - w szczególności zaś organ zobowiązany był przeprowadzić dodatkowe czynności w związku z niewyczerpującą i nieodpowiadającą prawu odpowiedzią projektanta na zastrzeżenia skarżącej; - art. 79a § 1 k.p.a., albowiem Sąd w zaskarżonym wyroku oddalając skargę zalegalizował uchybienie organu administracji polegające na pozbawieniu strony informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, oraz do wskazania przesłanek zależnych od strony; - art. 18 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie, albowiem Sąd uznał, iż w rozpoznawanym przypadku nie trzeba było ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego, mimo że stosując w sposób prawidłowy ww. przepis w związku z wysokim stopniem skomplikowania robót budowlanych oraz warunków gruntowych konieczne było obligatoryjne objęcie nadzoru nad wykonywanymi robotami budowlanymi przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach poprzez ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego zgodnie z art. 18 ust. 1 Prawa budowlanego - obowiązek ten winien zostać nałożony na inwestora w treści pozwolenia na budowę, ze wskazaniem wymaganej specjalności inspektora; - art. 34 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z § 12 i § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przez nieprawidłowe zastosowanie i nieuznanie, iż obszar oddziaływania może określać nie tylko projektowany obiekt budowlany w odniesieniu do istniejącej w sąsiedztwie zabudowy, ale również istniejące obiekty budowlane mogą wyznaczać obszar oddziaływania na projektowany obiekt budowlany; - art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 741), zwanej dalej u.p.z.p., w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 34 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie i tym samym nie dokonanie analizy czy występuje uciążliwość oddziaływania pól elektromagnetycznych na budowę; - art. 156 § 1 pkt. 2 zd. II w zw. z § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463), zwanego dalej rozporządzeniem z 2012 r. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu drugiej instancji, obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa polegającą na uznaniu, że zaskarżona decyzja odpowiadała przepisom prawa, w sytuacji gdy jak wynika z ww. przepisu, jeśli warunki gruntowe są złożone, a obiekt został zakwalifikowany przez projektanta do drugiej kategorii geotechnicznej istniał obowiązek sporządzenia projektu geotechnicznego, który nie został wykonany, w konsekwencji doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa, zwłaszcza że jak wynika z załączonej do skargi inwentaryzacji autorstwa mgr inż. M.Ś. z 15 października 2021 r. projektant zmienił podstawę prawną ustalenia kwalifikacji geotechnicznej projektowanego obiektu budowlanego, powołując się na uchylone z dniem 29 kwietnia 2012 r. rozporządzenie MSWiA, które nie określało wymagań dalszych dodatkowych badań i analiz dla obiektu budowlanego drugiej kategorii geotechnicznej, co miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem powyższy przepis nie obowiązywał w dniu wydania decyzji, a w jego miejsce na dzień wydania decyzji zastosowanie miał przepis obligujący do sporządzenia projektu geotechnicznego, którego na kanwie niniejszej sprawy brak, albowiem istnieje zasadnicza różnica między projektem geotechnicznym a zwykłą dokumentacją projektową, na co nie zwrócił uwagi w zaskarżonym wyroku Sąd; - art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie wyroku utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji w sytuacji, gdy decyzja została wydana bez szczegółowego określenia wymogów dotyczących nadzoru na budowie, w sytuacji gdy określenie takich wymogów było uzasadnione okolicznościami faktycznymi i względami bezpieczeństwa, zwłaszcza co do wykonywania prac pod liniami elektroenergetycznymi 110 kV bez zabezpieczeń, jak również w zakresie związanym z koniecznością zapewnienia nadzoru i przestrzegania technologii przy wbijaniu Ścian Larsena i wyciąganiu Ścian Larsena, co miało wpływ na treść orzeczenia. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości do czasu rozpoznania niniejszej sprawy. Ponadto, wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentu: 1) opinii z grudnia 2019 r. Z.Z. i M.Z. na okoliczność planowanej budowy budynku usługowo-magazynowego przy ul. [...] w T. (działki nr [...] i [...] w obrębie [...]). Planowana inwestycja jest zlokalizowana na sąsiednich działkach w odniesieniu do zamawiającego opinię, tj. na działkach nr [...] i [...], [...]) inwentaryzacji budowy przy ul. [...] w T. sporządzonej w dniu 15 października 2021 r. przez biegłego mgr inż. M.Ś. wraz z płytą CD- załącznik fotograficzny na okoliczności szkody i wysokości szkody wyrządzonej na nieruchomości skarżącej i zagrożeń dla życia, zdrowia ludzkiego i mienia, na okoliczności wydania zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji przez WSA bez uprzedniego pozyskania wymaganego prawem projektu geotechnicznego, na okoliczności że przyczyną dotychczas powstałej szkody jest wadliwie wydana decyzja, którą WSA z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego utrzymał w mocy, na okoliczności zasadności wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na okoliczności dużego prawdopodobieństwa wystąpienia jeszcze większej szkody i sprowadzenia zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi oraz mienia, na okoliczności zasadności wniosku skarżącej o wydanie postanowienia tymczasowego w sprawie wstrzymania w całości wykonania decyzji, dużego prawdopodobieństwa wystąpienia jeszcze większej szkody po stronie skarżącego; 3) dokumentacji fotograficznej dokumentującej szkodę, ryzyko wystąpienia dalszej szkody, wykonywania prac bez nadzoru, dla wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Do pisma z 22 kwietnia 2022 r. skarżąca Spółka dołączyła zawiadomienie Prezydenta Miasta Torunia z 4 kwietnia 2022 r. przekazujące sprawę do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarządu Zlewni w Toruniu, w którym zdaniem skarżącej wskazano wprost, iż wnioskodawca trafnie powiązał sytuację cyklicznego i trwałego obniżania poziomu wód gruntowych w T. przy ul. [...] (działki nr [...] i [...] w obrębie [...]) z art. 389 pkt 3 i art. 394 ust. 1 pkt 5 p.w. zauważając, iż odwodnienie wykopów budowlanych jest prowadzone bez pozwolenia wodnoprawnego, czyli roboty te nie są objęte kontrolą gospodarowania wodami, mimo iż jak wynika z opisu sytuacji powodują naruszenie interesu osób trzecich i wyrządzają szkody, tj. osiadanie gruntu i uszkodzenia istniejącej zabudowy kubaturowej na sąsiadującej nieruchomości położonej w T. przy ul. [...]. W ocenie skarżącej kasacyjnie, powyższe ma potwierdzać słuszność wskazanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 394 ust. 1 pkt 5 i 8 w zw. z art. 388 ust. 2 p.w., iż zaskarżona decyzja została wydana, mimo iż w sprawie nie zostało wydane pozwolenie wodnoprawne. Postanowieniem z 10 sierpnia 2022 r., II OSK 1495/22, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, choć nie wszystkie zarzuty kasacyjne okazały się zasadne. W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty zarówno naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego. Pomimo tego, że podstawy kasacyjne sformułowano w sposób nieprecyzyjny nie wiążąc zarzucanych organom naruszeń prawa z naruszeniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w treści skargi kasacyjnej przedstawiono istotę zarzutów w sposób dostatecznie zrozumiały, który umożliwiał ich ocenę. Nieprecyzyjne przytoczenie podstaw kasacyjnych czy też ich nieporadne uzasadnienie, które jednak oddaje istotę zarzucanych naruszeń, w świetle wykładni prawa wynikającej z uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, nie może być uznane za takie uchybienie skargi kasacyjnej, które uzasadniałoby jej oddalenie bądź odrzucenie. Zgodnie bowiem z zasadą falsa demonstratio non nocet, w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie, uchybienie takie nie powinno pociągać za sobą automatycznie odmowy rozpoznania tak postawionych zarzutów kasacyjnych. Uwzględniając uzasadnienie powołanej uchwały, w szczególności zawarte w nim wskazania, co do sposobu oceny podstaw kasacyjnych, można przyjąć, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., w taki sposób, że w samej podstawie kasacyjnej, a także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano tylko niektóre z przepisów, które powinny były być przytoczone, zamiast wszystkich przepisów, które razem ujęte opisują występujące w sprawie zagadnienie (naruszenie prawa), nie stoi na przeszkodzie, aby Naczelny Sąd Administracyjny ocenił tak sformułowaną podstawę kasacyjną z uwzględnieniem właściwego sposobu jej przytoczenia (wyrok NSA z 25 stycznia 2022 r., II OSK 1124/19). Konsekwentnie, mankamenty redakcyjne podstaw kasacyjnych sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej nie stanowiły przeszkody do ich rozpoznania w niniejszej sprawie. Z całego szeregu zarzutów procesowych i materialnych zasadne okazały się dwa zarzuty, które skutecznie podważyły prawidłowość przeprowadzonej przez Sąd a quo kontroli legalności zaskarżonej decyzji obnażając jej wady wymagające ponowienia postępowania administracyjnego w toku instancji, czyli rozpoznania odwołania skarżącej kasacyjnie od decyzji organu pierwszej instancji zgodnie z wiążącą oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie skarżąca kasacyjnie zarzuciła uchybienia co do kompletności dokumentacji projektowej w zakresie geotechnicznych warunków posadowienia projektowanego obiektu, dostrzegając wadliwe posłużenie się nieaktualnym już w dacie orzekania przez organy rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych zamiast obowiązującego już wówczas rozporządzenia z 2012 r., na co nie zwrócił uwagi Sąd a quo oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, w brzmieniu adekwatnym do daty orzekania przez organy, w zależności od potrzeb, projekt budowlany powinien był zawierać wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych. Stosownie zaś do postanowień § 3 ust. 3 rozporządzenia z 2012 r. geotechniczne warunki posadowienia przedstawia się w formie: opinii geotechnicznej (pkt 1), dokumentacji badań podłoża gruntowego (pkt 2), projektu geotechnicznego (pkt 3). Forma przedstawienia geotechnicznych warunków posadowienia oraz zakres niezbędnych badań powinny być uzależnione od zaliczenia obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii geotechnicznej (§ 3 ust. 4). Zgodnie z § 7 rozporządzenia z 2012 r., w przypadku obiektów budowlanych: wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną (ust. 1), drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny (ust. 2), trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską, zgodnie z przepisami ustawy z 9.06.2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze – dalej p.g.g. (ust. 3). W tomie III projektu budowlanego, konstrukcyjnego s. 13 (jak również w tomie II architektura s. 7) warunki gruntowe na działkach zainwestowanych zakwalifikowano do złożonych warunków gruntowych, a obiekt do drugiej kategorii geotechnicznej. Powyższej kwalifikacji nie podważono, ale zakwestionowano zasadnie kompletność projektu budowlanego. Skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z drugą kategorią geotechniczną w złożonych warunkach gruntowych, to dla wykazania zgodności z art. 34 ust. 3 pkt 4 Prawa budowlanego w projekcie budowlanym muszą znajdować się: opinia geotechniczna, dokumentacja badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny, a także dokumentacja geologiczno-inżynierska. Powyższe przepisy są bezwzględne we wskazanym zakresie. Z projektu budowlanego, części konstrukcyjnej wynika co prawda, że uwzględniono warunki określone w dokumentacji geologiczno–inżynierskiej, ale nie zgromadzono w nim projektu geotechnicznego, którego pozostałe sporządzone dokumenty obrazujące warunki geotechniczne zastąpić nie mogły, a który winien poprzedzać szczegółowe rozwiązania architektoniczno–budowlane. Orzekające organy błędnie nie dostrzegły braku obligatoryjnego projektu geotechnicznego w dokumentacji projektowej dla tego rodzaju warunków geotechnicznych i kategorii obiektu, a Sąd a quo ten stan wadliwie zaakceptował. W tym skarżąca kasacyjnie trafnie dostrzegła wadliwość rzutującą na prawidłowość oceny legalności zaskarżonej decyzji dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Zasadniczo dokumentacja geotechnicznych warunków posadowienia obiektów powinna poprzedzać sporządzenie projektu budowlanego, albowiem winien on uwzględniać opisane w niej uwarunkowania i zalecenia w zakresie sposobu prowadzenia prac budowlanych. Jednak brak którejkolwiek z wymaganych form dokumentowania wskazanych warunków nie dyskwalifikuje automatycznie projektu budowlanego zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę. Dopiero bowiem konfrontacja sporządzonego projektu geotechnicznego z projektem budowlanym może stanowić podstawę do oceny prawidłowości przyjętych rozwiązań projektowych. Stąd też sądowa kontrola instancyjna nie spowodowała eliminacji decyzji organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie, ale powrót do rozpoznania odwołania z możliwościami skorzystania przez organ odwoławczy z kompetencji określonych w art. 136 k.p.a. Nie można wykluczyć, że dokonanie analizy uzupełnionego projektu geotechnicznego w zestawieniu z projektem budowlanym może doprowadzić do stwierdzenia, że w istocie projekt budowlany przewiduje rozwiązania odpowiadające warunkom geotechnicznym określonym w projekcie geotechnicznym i wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o taki projekt budowlany będzie prawidłowe. Odnosząc się do pozostałych zarzutów związanych z zagadnieniami geotechnicznych uwarunkowań posadowienia obiektów za niezasadne należało uznać jednak zarzuty naruszenia przepisów art. 80 ust. 2, 3 i 5 i 6 p.g.g. skupiające się na braku w dacie orzekania przez organy architektoniczno-budowlane ważnej decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich na potrzeby przedmiotowego budynku, albowiem w decyzji z 6 czerwca 2018 r. nie wskazano okresu jej ważności. Treść sformułowanych w tym zakresie zastrzeżeń stanowi w istocie wyraz braku prawidłowego rozróżnienia dwóch odrębnych rodzajów decyzji, które zostały wydane w niniejszej sprawie, tj. decyzji z 6 czerwca 2018 r. zatwierdzającej dokumentację geologiczno–inżynierską na podstawie art. 88 ust. 1 i ust. 2 pkt 3, art. 91 ust. 1 pkt 2 i art. 93 ust. 1 i 2 p.g.g., którą dołączono do projektu budowlanego oraz decyzji z 11 września 2017 r. zatwierdzającej projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla przedmiotowej inwestycji, na podstawie art. 79 ust. 1 i 2 i art. 80 ust. 1-6 p.g.g. Z powyższych przepisów wynika, że tylko projekt robót geologicznych zatwierdza się na czas oznaczony 5 lat, co też w niniejszej sprawie uczyniono. Roboty geologiczne mogą być przeprowadzone tylko na podstawie projektu, ale mają charakter służebny względem dokumentacji, którą należy zgromadzić ubiegając się o pozwolenie na budowę. Wyniki robót geologicznych stanowią podstawę dokumentacji geologicznej. Decyzja z 6 czerwca 2018 r. zatwierdzająca dokumentację geologiczno–inżynierską nie była obwarowana terminem ważności, gdyż nie wymagają tego przepisy p.g.g., w tym z art. 93. Wobec tego zależność sformułowana w zarzucie kasacyjnym nie istnieje i nie podważa wydanego pozwolenia na budowę w sposób, na jaki wskazywała skarżąca. Za zasadny natomiast należało uznać zarzut odnoszący się do naruszenia § 11 ust. 2 rozporządzenia w zakresie, w jakim nienależycie oceniono wpływ przebiegającej bezpośrednio nad terenem inwestycji linii elektroenergetycznej w aspekcie obowiązku sytuowania budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, w tym związanych z oddziaływaniem elektromagnetycznym. W obecnym stanie prawnym obowiązujące przepisy nie regulują wprost usytuowania budynków względem sieci energetycznych. Pewną ogólną wytyczną zawierają przepisy § 11 ust. 2 pkt 1 oraz § 314 rozporządzenia, zgodnie z którym budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Zastosowanie tych przepisów w odniesieniu do budynków sytuowanych w pobliżu linii energetycznych wymaga określenia poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego tej linii na projektowany obiekt w celu ustalenia wpływu na otoczenie, do czego posłużyć może ocena techniczna oddziaływania pola elektroenergetycznego na ludzi i na środowisko. Odzwierciedlone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji działania orzekających organów w zakresie weryfikacji wpływu linii elektroenergetycznej na projektowany budynek pozostają daleko niewystarczające i niedające podstawy do stwierdzenia, że sprawę wyjaśniono w tym aspekcie w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie. Dla prawidłowego rozpoznania sprawy nie było wystarczające oparcie się na argumencie uzyskania od operatora sieci elektroenergetycznej opinii o warunkach lokalizacji budynku magazynowego pod linią elektroenergetyczną. Nie ustalono bowiem skali oddziaływania linii i nie stwierdzono, czy nie przekroczy ona dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów. Pomimo niedostatków aktualnych unormowań w zakresie ochrony życia i zdrowia ludzi przed szkodliwym oddziaływaniem napowietrznych linii energetycznych oraz braku możliwości bezpośredniego zastosowania w sprawie przepisów § 55 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, ocena prawna organów architektoniczno-budowlanych nie może być tak zawężona jak to wynika z treści kontrolowanych decyzji. Takiej weryfikacji wymagają przepisy § 11 ust. 2 pkt 1 i § 314 rozporządzenia. W dokumentacji budowlanej nie wyjaśniono kwestii oddziaływania linii elektroenergetycznej na projektowany budynek, tj. nie odkreślono mocy oddziaływania elektroenergetycznego w kontekście wymogów warunków technicznych, czego nie dostrzegły orzekające organy i kontrolujący legalność zaskarżonej decyzji Sąd Wojewódzki. Dlatego też przy ponownym rozpoznaniu sprawy w ramach czynności wyjaśniających organ winien sprawdzić, czy przebiegająca nad terenem inwestycji linia elektroenergetyczna nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska w rozumieniu powołanych wyżej przepisów oraz regulacji odrębnych określających dopuszczalne poziomy oddziaływania pól elektromagnetycznych. Natomiast zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania § 55 ust. 1 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy należało uznać za niezasadne, albowiem akt ten zawiera przepisy wykonawcze do Kodeksu pracy i nie ma bezpośredniego zastosowania w procedurze udzielania pozwolenia na budowę. Za nietrafne Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzuty naruszenia przepisów art. 394 ust. 1 pkt 5 i 8 w zw. z art. 388 ust. 2 p.w. poprzez brak uprzedniego uzyskania przez inwestora zgody wodnoprawnej na odprowadzanie wód z wykopów budowlanych oraz trwałego odwadniania wykopów budowlanych. W myśl art. 394 ust. 1 p.w. zgłoszenia wodnoprawnego wymaga trwałe odwadnianie wykopów budowlanych (pkt 5) oraz odprowadzenie wód z wykopów budowlanych (pkt 8). Tyle tylko, że z dyspozycji przepisów art. 388 ust. 1 i ust. 3 p.w. wynika, że o ile wydanie pozwolenia wodnoprawnego następuje przed uzyskaniem m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 388 ust. 2 pkt 1), o tyle przyjęcie zgłoszenia wodnoprawnego następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 388 ust. 3). Zwrócić należy przy tym uwagę, że przywołane brzmienie art. 388 ust. 3 p.w., wskutek przepisu przejściowego art. 8 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2170), która weszła w życie 23 listopada 2019 r., miało zastosowanie również w niniejszej sprawie. Z informacji posiadanych przez Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu o sprawie o sygn. akt II SA/Bd 649/23, pozyskanych z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dotyczącej nałożenia przez Nadzór Wód Polskich obowiązku przedłożenia ekspertyzy wpływu robót na działkach zainwestowanych na zmianę warunków wodno-gruntowych na działkach sąsiednich wynika, że inwestor dokonał w dniu 24 lutego 2021 r. zgłoszenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód z wykopów budowlanych pod budowę budynku. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia § 12 rozporządzenia poprzez zaakceptowanie usytuowania ścianek Larsena w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, których osadzenie spowodowało silne drgania i szkody w postaci pęknięcia posadzki i poszerzenia dylatacji w sąsiedniej nieruchomości oraz konieczność ewakuacji osób z budynku sąsiedniego znajdującego się przy ul. [...] w dniu 6 kwietnia 2021 r., kiedy to prowadzone były prace ziemne, wbijanie ścianek Larsena od strony wschodniej i które to prace spowodowały niebezpieczne drgania w budynku obok oraz szkody. Poruszana przez kasatora kwestia dotyczy w istocie zagadnień konstrukcyjnych i wykonywania elementów oporowych, konstrukcyjnych, objętych odpowiedzialnością projektanta (art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego) i pozostających poza zakresem kompetencji weryfikacyjnych organów architektoniczno-budowlanych. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego weryfikacja projektu budowlanego następuje wyłącznie w zakresie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, natomiast projektu zagospodarowania działki lub terenu w zakresie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z § 12 ust. 9 rozporządzenia wynika, że odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się. W tych uwarunkowaniach zgodności projektu zagospodarowania z wymogami § 12 rozporządzenia skutecznie nie podważono. Niezasadny okazał się zarzut art. 18 ust. 1 Prawa budowlanego, albowiem, po pierwsze, przepis ten określa wyraźnie obowiązki inwestora, wśród których nie wymieniono ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie, a wyłącznie w ust. 2 tego przepisu udzielono inwestorowi takiej kompetencji, a po drugie, w decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 19 ust. 1 Prawa budowlanego określono obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego. Obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji został w dokumentacji projektowej określony z uwzględnieniem wymogów technicznych rozporządzenia, w tym § 12, § 13, § 59 i 60, a działka skarżącej Spółki nr [...] została objęta jego granicami. Ze sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania potwierdził się wyłącznie zarzut naruszenia przez organy art. 7 k.p.a. i zaakceptowania tych uchybień przez Sąd a quo, które w istocie sprowadzają się do braku poczynienia kompletnych ustaleń i weryfikacji wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym w zakresie kompletności dokumentacji geotechnicznej obiektu oraz wpływu na życie i zdrowie jego użytkowników sąsiadującej bezpośrednio napowietrznej linii elektroenergetyczną w celu sprawdzenia zgodności z wymogami § 314 rozporządzenia. Pozostałe zarzuty procesowe, w tym naruszenia art. 10 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 79a i art. 107 § 2 k.p.a., okazały się niezasadne. Sąd Wojewódzki trafnie stwierdził, że pomimo, iż przed organem pierwszej instancji doszło do wydania decyzji bez uwzględnienia stanowiska skarżącej Spółki wyrażonego w piśmie z 15 listopada 2019 r., to nie pozbawiono jej możliwości udziału w postępowaniu i efektywnej obrony swoich interesów. Analiza treści złożonego przez nią w terminie odwołania oraz całego biegu postępowania uzasadniała stwierdzenie, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Pismo to powielało dotychczasową argumentację, którą strona miała możliwość na kolejnych etapach postępowania przytaczać i efektywnie korzystać z przysługujących uprawnień procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że organ odwoławczy we wskazanym wyżej zakresie nie wyjaśnił należycie sprawy, czym naruszył zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a., co w istocie doprowadziło do naruszenia przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów wykonawczych, a Sąd pierwszej instancji naruszeń tych wbrew swojej powinności nie stwierdził, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Ponownie rozpoznając sprawę organ drugiej instancji powinien uwzględnić powyższą ocenę prawną biorąc pod uwagę, że dopiero kompletny materiał dowodowy, uzupełniony przy zapewnieniu udziału stronom postępowania, pozwalający na dokładne ustalenie relewantnych okoliczności związanych z geotechnicznymi warunkami posadowienia budynku oraz uwarunkowaniami jego usytuowania w aspekcie bezpośredniego sąsiedztwa napowietrznej linii elektroenergetycznej umożliwi ocenę zgodności inwestycji z prawem w zakresie wymaganym dyspozycją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. przy uwzględnieniu art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę złożyły się kwoty uiszczonych wpisów sądowych: od skargi (500 zł), od skargi kasacyjnej (250 zł), opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964) (480 i 240 zł).