I SA/Wr 556/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-01-30

Skład orzekający: Piotr Kieres, Marta Semiczek, Iwona Solatycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania w trybie wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej było uzasadnione, jeśli organ podatkowy posiadał wiedzę o nowych okolicznościach faktycznych lub dowodach już w dacie wydania pierwotnej, ostatecznej decyzji?
Ratio decidendi
Postępowanie wznowieniowe jako tryb nadzwyczajny nie może być wykorzystywane do ponownej, pełnej weryfikacji rozliczenia podatkowego objętego ostateczną decyzją. Organ podatkowy musi wykazać, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji, nie były organowi znane i miały wpływ na wynik sprawy. Jeśli organ posiadał wiedzę o tych okolicznościach już wcześniej, wszczęcie postępowania wznowieniowego jest nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kłodzko, która została wydana w trybie wznowienia postępowania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości za 2019 r. Wójt wszczął postępowanie wznowieniowe z urzędu, powołując się na nowe okoliczności faktyczne ujawnione podczas kontroli podatkowej, które miały świadczyć o zaniżeniu podstawy opodatkowania. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów o podatku od nieruchomości i Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję SKO wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy Kłodzko, umorzył postępowanie w przedmiocie wznowienia oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek,, Asesor WSA Iwona Solatycka,, Protokolant: Starszy specjalista Paulina Wódka, , po rozpoznaniu w Wydziale I, na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi: I. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 29 lutego 2024 r. nr SKO 4121/292/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r.: I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy Kłodzko z 23 października 2023 r. nr RF.3123.1.24.2022, II. umarza postępowanie w przedmiocie wznowienia, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz Skarżących solidarnie kwotę: 697,00 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem skargi I. B. i M. B. (dalej jako: Podatnicy, Skarżący, a w przypadku wyłącznie I. B. jako Podatniczka oraz w przypadku wyłącznie M. B. jako Podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej jako: SKO, Organ odwoławczy) z 29 lutego 2024 r. nr SKO 4121/292/2023 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej jako Wójt, Organ I instancji) z 23 października 2023 r. nr RF.3123.1.24.2022, którą to decyzją zmodyfikowane zostało w trybie wznowienia postępowania (Rozdział 17 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – w skrócie jako o.p.) zobowiązanie łączne Skarżących za 2019 r. ustalone ostateczną decyzją Wójta z 24 stycznia 2019 r. Nr RF.3123.987.2019. Decyzja ostateczna przyjęła zaś do wymiaru dane wynikające ze złożonych przez Podatników w dniu 16.02.2016 r.: 1) informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której wskazano do opodatkowania na działce nr [...] obręb Ś.: – grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków o powierzchni [...] m2, – budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2, – budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 2.300,00 zł; 2) informacji w sprawie podatku rolnego, wykazującej do opodatkowania: – grunty orne RIIIb o pow. [...] ha – grunty orne RIVa o pow. [...] ha – grunty orne RIVb o pow. [...] ha – grunty orne RV o pow. [...] ha – grunty orne RVI o pow. [...] ha – łąki i pastwiska kl VI o pow. [...] ha – grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o powierzchni [...] ha W oparciu o powyższe dane ustalony zostało łączne zobowiązanie podatkowe w wysokości 34.245,00 zł. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte z urzędu przez Organ I instancji postanowieniem z 9 maja 2022 r. nr RF.3123.1.1.2022 w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 24 stycznia 2019 r. nr RF.3123.987.2019, w którym jako podstawę uruchomienia trybu szczególnego wskazano przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w związku z przeprowadzoną kontrolą podatkową. Kontrola ta zaś została wszczęta w oparciu o imienne upoważnienie z 30 marca 2002 r. celem sprawdzenia wywiązywania się Podatników z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, w zakresie zgłoszenia do opodatkowania zgodnie ze stanem rzeczywistym działki gruntu nr [...] obręb Ś. oraz budynków i budowli posadowionych na przedmiotowej działce za lata 2017-2022. W decyzji pierwszoinstancyjnej po wznowieniu postępowania Wójt wskazał, że w toku wznowionego postępowania Organ I instancji ustalił nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości, nieznane dotychczas Wójtowi. Następnie zostały przytoczone okoliczności w postaci: – prowadzenia przez Podatniczkę od 25 marca 1991 r. działalności gospodarczej, a fakt prowadzenia tejże działalności oraz jej przedmiot miał wynikać z Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej, – wprowadzenia przez Podatniczkę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w dniu 01.07.1996 r. do ewidencji środków trwałych swojego przedsiębiorstwa mienia nabytego umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z 6 września 1993 r. Rep. [...] nr [...] o nazwie [...] w Ś., – amortyzacji wspomnianego obiektu, korzystając w ten sposób z możliwości zwiększenia kosztów uzyskania przychodów dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ww. ustalenia miały być poczyniono w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości w 2022 r., a kontrola ta ujawniła fakt zaniżenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków i budowli. W związku z tym Wójt powziął wątpliwość wobec złożonej przez podatnika informacji, a przeprowadzone postępowanie podatkowe pozwoliło na ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych, a także dowodów istniejących w dniu wydania odpowiednich rozstrzygnięć w tym decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2018-2022, nieznanych dotychczas Organowi podatkowemu. Nowymi okolicznościami faktycznym zdaniem Wójta są: po pierwsze, że cała nieruchomość stanowiąca działkę gruntu nr [...] obręb Ś. wraz z budynkami i budowlami na niej posadowionymi związana jest z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Podatniczkę, a powierzchnia użytkowa budynków jest większa niż dotychczas deklarowana przez Podatników do opodatkowania. Również wartość budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości różni się od wartości zgłoszonej Wójtowi. Organ I instancji te okoliczności miał ujawnić w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej u Podatników na terenie działki gruntu nr [...] obręb Ś. w 2022 roku – są to zatem nowe okoliczności faktyczne, które nie zostały wcześniej uwzględnione. Wójt w decyzji wznowieniowej wskazał również, że w związku z tym że Podatnicy w 2019 nie wykazywali do opodatkowania podatkiem od nieruchomości całego posiadanego majątku położonego w Ś. na działce nr [...] to Organ I instancji uznał za niezbędne podjęcie kroków w celu kompleksowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji Wójt w postępowaniu uwzględnił m.in.: – wniosek Podatniczki z 23 listopada 1993 r. skierowany do Wójta o wydanie opinii o zgodności z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego gminy K. zamierzenia inwestycyjnego na działce nr [...] , Am_[...] obręb Ś. obejmującego zmianę sposobu użytkowania magazynu głównego oraz decyzję z 29 listopada 1993 r. obejmującą zgodę na tą zmianę, – zarejestrowaną pod adresem Ś. [...] działalność gospodarczą syna Podatniczki, – umowę z 19 kwietnia 2021 r. między Podatniczką a spółką akcyjną na dzierżawę powierzchni produkcyjno-usługowej o pow. [...] m2 wraz z infrastruktura towarzyszącą na działce nr [...] obręb Ś., następnie aneksowanej kilkukrotnie czego efektem było zwiększenie powierzchni użytkowej, – oświadczenie do protokołu oględzin z 31 marca 2022 r. i sam protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną, – ewidencję środków trwałych przedsiębiorstwa Podatniczki, – wyrok TK z 24 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19. Wobec zebranego materiału dowodowego Wójt uznał, że całość majątku Podatników w postaci gruntu działki nr [...] obręb Ś. wraz z posadowionym na tym gruncie budynkami/budowlami jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej przez Podatniczkę, przy czym nie dał wiary, że tylko na części wspomnianej nieruchomości Podatnik prowadzi działalność rolniczą. Ponadto zauważając, że tylko jeden z podatników prowadzi dział gospodarcza Wójt uznał, że nie zmienia to obowiązku objęcia podwyższoną stawka opodatkowania drugiego z właścicieli. Złożone odwołanie od decyzji Wójta nie zostały uwzględnione przez SKO, które utrzymało w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne. Na decyzję Organu odwoławczego została złożona skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzucono naruszenie przepisów: – art. 1a ust. 1 pkt 3, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm.) – w skrócie u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. przez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu iż nieruchomość, która nie jest i nie może być w pełni wykorzystywana w działalności gospodarczej Podatniczki opodatkowana jest stawką właściwą dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdy budynki i grunty winny zostać skategoryzowane zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit c) u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 2 lit. e) u.p.o.l. jako pozostałe; – art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. przez przyjęcie, że od objętych decyzją nieruchomości stanowiących gospodarstwo rolne Podatnika należy zapłacić podatek ze stawką właściwą dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej mimo, iż na przedmiotowych nieruchomościach nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a jedynie gospodarstwo rolne; – art. 2a o.p. przez brak zastosowania tj. nieuchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, gdy został naruszona zasada in dubio pro trybutario; – art. 122, 187 § 1 o.p., w związku z art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, przez przyjęcie przez organ przy wymiarze jedynie zapisów z ewidencji gruntów i budynków, a nie dokonywanie własnych ustaleń w tym zakresie; – art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że sam fakt posiadania nieruchomości determinuje naliczanie podatku od nieruchomości niezależnie od jej stanu technicznego oraz faktu że Skarżący nie maja możliwości wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej; – art. 5 u.p.o.l. przez niewłaściwą wykładnię w postaci uznania, że w okolicznościach sprawy nie ma podstaw do badania bezpośredniego związku poszczególnych przedmiotów opodatkowania Podatniczki lub ich części z prowadzoną przez Nią działalnością gospodarczą, a w konsekwencji uznanie, że wszystkie grunty i budynki należy objąć stawka właściwą dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; – art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sam fakt ujęcia budynków i budowli w księgach rachunkowych świadczy o tym że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, niezależnie od tego w jakiej pozycji zostały ujęte w księgach oraz faktu, iż tylko część nieruchomości została ujęta w ewidencji środków trwałych; – art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1-2 u.p.o.l. przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów - zastosowanie stawek wyższych, mimo że te obiekty nie były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.; – art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. przez aprobowanie wykładni zgodnie z która samo posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę umocowuje do opodatkowania stawka najwyższą; – art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. przez opodatkowanie stawką najwyższą, gdy znaczna część nieruchomości nie pozostaje w związku z prowadzoną przez Skarżących działalnością gospodarcza, tym samym części wspólne budynku winny być opodatkowane z zastosowaniem stawki właściwej dla budynków pozostałych; – naruszenie zasady właściwej proporcjonalności; – naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), u.p.o.l., w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z art. 20, art. 21, art. 22, art. 31 art. 32 art. 64 i w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez zakwalifikowanie gruntu i budynków jako związanych z działalnością gospodarcza jedynie przez stwierdzenie prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem; – art. 2 ust. 1 u.p.o.l. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków symbolem BI podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości mimo, ze są wykorzystywane wyłącznie jako gospodarstwo rolne, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym; – art. 1 ustawy o podatku rolnym przez przyjęcie, że od objętych decyzją gruntów rolnych należy zapłacić podatek od nieruchomości bo uznano, ze grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza; – art. 2a art. 120, art. 121 § 1 , art. 122, art. 187 p 1 i art. 188 o.p. przez prowadzenie postępowania naruszającego zaufanie do organów podatkowych ze względu na niedokonanie ustaleń w przedmiocie zakresu wykorzystywania nieruchomości na prywatne cele Skarżących, związku gospodarstwa rolnego Podatnika z posiadaną nieruchomością, stanu nieruchomości przed datą oględzin, ustalenia zakresu korzystania przez Skarżących z nieruchomości przed dniem 14.04.2022 r.; – art. 121 § 1 , art. 122 o.p. przez nieprzeprowadzenie wystarczających dowodów – art. 122 art. 187 § 1 i art. 191 o.p. przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami logicznego rozumowania i pominięcie tez z wyroku TK o sygn. akt SK 39/19; – art. 233 § 1 pkt 1 o.p. przez niewłaściwe zastosowanie – utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, gdy należało uchylić decyzję i orzec, co do istoty lub przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia; – art. 2a o.p. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. na niekorzyść Podatnika, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż na znacznej części nieruchomości prowadzona jest działalność rolnicza w żaden sposób niezwiązana z działalnością gospodarczą; – art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 191 o.p. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego sprawy i wszechstronnej oceny dowodów; – art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przez nieuzasadnione wznowienie postępowania podatkowego wskutek wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi który wydał decyzję pomimo, że organ przed wznowieniem postępowania musiał mieć wiedze o wielkości prowadzonego przez Skarżącą przedsiębiorstwa, powierzchni gruntu oraz wielkości budynków. W oparciu o zarzuty skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) kosztów postępowania administracyjnego według norm, zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy także pod nieobecność skarżącego/pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie prezentując stanowisko o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024, poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanym przypadku (odnosi bowiem się do skarg dotyczących wydanych interpretacji indywidualnych). Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta wydaną w trybie wznowieniowym. Instytucja wznowienia postępowania (obok stwierdzenia nieważności) daje możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją, wyłącznie jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w poszczególnych jednostkach redakcyjnych art. 240 o.p. Przepis art. 240 § 1 o.p. wymienia trzynaście podstaw wznowienia postępowania. Wskazanie, co najmniej jednej z nich uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 o.p.). Możliwość podważenia decyzji ostatecznej stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (art. 127 i 128 o.p.). Z powyższego założenia wynika, że tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji (tak np. wyrok NSA z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1028/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej: CBOSA). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że postępowanie wznowieniowe jako postępowanie nadzwyczajne nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (niezależnie, czy na podstawy wznowienia powołuje się podatnik, czy organ podatkowy), ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 240 o.p. (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1735/08, z 8 marca 2017r., sygn. akt II FSK 307/15, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA). Jednoznacznie identyfikowaną podstawą wszczęcia z urzędu przez Wójta postępowania w trybie wznowieniowym jest przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. A zatem cytowany przepis może mieć zastosowanie, gdy spełnione zostaną łącznie wymienione przesłanki: po pierwsze, zostaną ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy; po drugie - te okoliczności faktyczne lub dowody musiały istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie - te nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przy czym te konkretne dowody i okoliczności muszą być zindywidualizowane i wskazane w przypadku wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu przez organ, już w postanowieniu o jego wszczęciu. Ponadto zauważyć należy, że w stanie faktycznym i prawnym objętym zaskarżoną decyzją (podatek od nieruchomości, podatek rolny - przepisy u.p.o.l. i o.p.) Wójt w oparciu o przepisy art. 21 § 3 i § 5 o.p. miał możliwość wydania decyzji akceptującej dane wynikające ze złożonych przez Podatników informacji z zakresu podatku od nieruchomości i podatku rolnego, ale miał również możliwości weryfikacji tych danych w ramach czynności sprawdzających, bądź postępowania podatkowego, bądź kontroli podatkowej. W rozpatrywanej sprawie Wójt dokonał wyboru i skorzystał z pierwszej możliwości - wydał decyzję z łącznymi zobowiązaniami, bazując na danych wynikających z informacji Podatników. W konsekwencji Wójt swoją decyzją z 24 stycznia 2019 r. był związany od chwili jej doręczenia w oparciu o przepis art. 212 o.p., a po upływie terminu do wniesienia odwołania decyzja ta mogły zostać wzruszone już tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym w trybie wznowienia postępowania. W tym miejscu istotnym jest ponowne zwrócenie uwagi, na szczególny tryb jakim jest wznowienie postępowania i podniesienie - mając na uwadze funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji - że organ podatkowy nie może wykorzystywać tego trybu do ponownej pełnej weryfikacji rozliczenia wynikającego z takiej decyzji ostatecznej. Tryb szczególny nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może służyć ponownemu rozpoznaniu sprawy w całości - niejako od początku. Analiza zaś przedstawionych Sądowi akt administracyjnych i sekwencja czynności oraz zakres postępowania kontrolnego i podatkowego wskazuje właśnie na pełną kontrolę rozliczenia podatku od nieruchomości, które to rozliczenia sam Organ I instancji już raz ustalił ostateczna decyzją. Tymczasem w ramach wskazanej przez Organ I instancji podstawy prawnej wznowienia z urzędu postępowania, zadaniem Wójta było zatem wykazanie, że wyszły na jaw nowe fakty (lub dowody), które istniały w dacie wydania pierwotnego orzeczenia prawomocnego, a nadto nie były organowi znane i miały istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym podkreślenia wymaga, że użyty w omawianym przepisie zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi podatkowemu, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracowników organu podatkowego. Jak już wyżej wskazano, Wójt wydał decyzję, która zyskała walor ostateczności. Następnie została przeprowadzona kontrola u podatników – co istotne obejmująca okres (zgodnie z upoważnieniem z 30 marca 2022 r. nr [...]), aż sześciu lat (2017-2022) bez wskazania na jakąkolwiek przesłankę wznowienia postępowania, za to z przedmiotem - sprawdzenie wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego w zakresie zgłoszenia do opodatkowania, zgodnie ze stanem rzeczywistym, nieruchomości oraz budynków i budowli na działce nr [...] obręb Ś. Zdaniem Sądu taki zakres (przedmiotowy i czasowy) kontroli to nic innego jak pełna weryfikacja złożonych przez Podatników informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, o czym świadczy również powołanie przez Wójta przepisów art. 281 § 1 i § 3 o.p. oraz art. 283 o.p. - tak jakby decyzja ostateczna obejmująca łączne zobowiązanie pieniężne Skarżących nie weszła do obrotu prawnego. O nieprzywiązywaniu wagi przez Organ I instancji do ostateczności wydanych decyzji świadczy również pouczenie zawarte w protokole kontroli podatkowej. Wskazano tam na prawo podatników do złożenia – po zakończeniu kontroli podatkowej – korekt deklaracji na podatek od nieruchomości lub informacji o nieruchomościach. Nie było to jednak pouczenie prawidłowe wobec istniejącej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej. Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, Organ I instancji postanowił wznowić z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną wskazując na treść art. 240 § 1 pkt 5 o.p., powołując się na wyniki kontroli przeprowadzonej u podatników w kwietniu 2022 r., ale i literalnie w postanowieniu o wznowieniu postępowania z 9 maja 2022 r. nr RF.3123.1.1.2022 wskazując na kompleksowość tego postępowania – ponownie tak jakby skutków wydanej przez siebie decyzji ostatecznej ten sam organ w ogóle nie dostrzegał: "Na podstawie powyżej opisanych danych zawartych w informacjach podatkowych przekazanych przez Podatnika Wójt wydał decyzję ustalająca wysokość podatku od nieruchomości i wysokość podatku rolnego pobieranego w formie łącznego zobowiązania podatkowego za 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 rok. Niemniej jednak Organ podatkowy powziął wątpliwość co do poprawności sposobu wykazania do opodatkowania podatkiem od nieruchomości majątku znajdującego się w posiadaniu Podatnika w wyniku czego przeprowadził wobec niego kontrolę podatkową." (str. 2 postanowienia z dnia 9.05.2022 r.) Zdaniem Sądu podjęte przez Wójta czynności w zakresie weryfikacji złożonej przez Podatników informacji w sprawie podatku od nieruchomości (formularz IN-1) powinny mieć miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej z 24 stycznia 2019 r., w sprawie ustalenia podatnikom wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za 2019 rok. Następnie Sąd podnosi że przytaczając poczynione w toku kontroli ustalenia i reakcję na nie Podatników (złożenie korekt informacji o nieruchomościach od stycznia 2017 oraz od kwietnia 2022 r.) Wójt wskazał, że: "Tym samym, należy stwierdzić, iż kwestia dokonania ustalenia zobowiązania podatkowego może zostać rozstrzygnięta tylko w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego dotychczasowej i wydania nowej decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania." (str. 4 postanowienia z dnia 9.05.2022 r.) Zdaniem składu orzekającego zacytowany fragment postanowienia również potwierdza zamiar Wójta przeprowadzenia kompleksowego postępowania celem weryfikacji zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji Organu I instancji, do czego jak wskazano powyżej nie może być wykorzystywany żaden z trybów szczególnych o których mowa w Rozdziale 17 (wznowienie postępowania), czy też Rozdziale 18 (stwierdzenie nieważności). Próżno również w tym postanowieniu szukać konkretyzacji okoliczności/dowodów, o których mowa we wskazanej przez Wójta podstawie wznowienia (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.), a zamiast tego wskazywane jest przekonanie Wójta o błędnym zadeklarowaniu majątku do opodatkowania podatkiem od nieruchomości: "W rezultacie przeprowadzenia czynności na nią (kontrolę – dopisek własny Sądu) się składających ustalono, iż Podatnik błędnie wykazał do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zabudowaną działkę gruntu nr [...] , AM_[...] obręb Ś., będąca przedmiotem kontroli podatkowej, w zakresie: gruntów, budynków, budowli." Sądu stoi na stanowisku, iż ww. wskazuje na pełną weryfikację wszystkich danych wynikających ze złożonej przez Podatników informacji IN-1 za 2016 r. Kolejnym dowodem na przeprowadzenie pełnej weryfikacji rozliczenia zawartego w decyzji ostatecznej i pełnych ustaleń odnośnie stanu faktycznego jest powołanie się – zresztą błędne, bo nie mające związku z 2019 r. okoliczności, które zaistniały dopiero w 2021 r., czy 2022 r. w postaci: 1) zawarcia przez Podatniczkę z S. S.A. umowy dzierżawy powierzchni produkcyjno-usługowej, 2) wydania 16 grudnia 2022 r. przez Wójta na wniosek S. S.A. decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na przeróbce granulatu z opon (str. 27-28 decyzji Organu I instancji). Tym samym w decyzji mającej być efektem postępowanie o wąskim wyspecjalizowanym zakresie (wznowienie) za konkretny okres (2019 r.) znalazły się okoliczności faktyczne z różnych lat (2021 - 2022) jednakże bez wykazania związku/wpływu na wymiar podatku od nieruchomości za 2019 r. Tym samym dodatkowo konstrukcja uzasadnienia rozstrzygnięcia Organu I instancji jest wadliwa w zakresie wskazania faktów które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o wymiarze Skarżącym łącznego zobowiązania za 2019 r., co sprzeczne jest zarówno z zasadą zaufania do organów podatkowych z art. 121 § 1 o.p. oraz z zasadą prawdy obiektywnej z art. 122 o.p. zgodnie z którą w toku postępowania (w tym postępowania w przedmiocie wznowienia) organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W odniesieniu do tej ostatnie z przytoczonych zasad należy ją w postępowaniu wznowieniowym stosować wąsko – do wskazanych w postanowieniu z art. 243 § 1 o.p. konkretnych okoliczności/dowodów istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej, a nie znanych Wójtowi. Tymczasem w kontrolowanej przez Sąd sprawie – nie dość że nie ograniczono się do jakichkolwiek podstaw wznowienia, to jeszcze powołano okoliczności nie mające miejsca w 2019 r. O pełnym rozpatrzeniu sprawy przez Wójta świadczy również wprost wypowiedź Organu I instancji zawarta w decyzji wieńczącej "tryb wznowieniowy": "Organ podatkowy powziął w wątpliwość złożoną przez Podatnika informację, a przeprowadzone postepowanie podatkowe pozwoliło na ujawnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych, a także dowodów istniejących w dniu wydania odpowiednich rozstrzygnięć, w tym decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2019, nieznanych dotychczas Organowi podatkowemu." (str. 19 decyzji Wójta z 23 października 2023 r.) Innymi słowy Wójt po wydaniu decyzji ostatecznej postanowił jeszcze raz zweryfikować objęte nią zobowiązanie w sposób kompleksowy – do czego nie miał w oparciu o tryb z Rozdziału 17 o.p. podstawy prawnej – stwierdzając, że zobowiązanie jednak należy ustalić inaczej niż w decyzji ostatecznej. Sąd doszedł również, do przekonania, że z akt nie wynika przesłanka podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w postaci braku wiedzy Wójta o podnoszonych przez Organ I instancji okolicznościach w dacie wydawania decyzji ostatecznej. Powyższe odnieść należy w pierwszej kolejności do prowadzenia przez Podatniczkę działalności gospodarczej na działce gruntu nr [...] obręb Ś., skoro: – informacja ta jest ogólnie dostępna w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; – prowadzenie działalności gospodarczej na przedmiotowej działce było przez Skarżących deklarowane już w informacji IN-1 złożonej w 2016 r.; – Podatniczka w kontaktach z Wójtem przed wydaniem decyzji wymiarowej w trybie zwykłym, posługiwała się pieczęcią działalności gospodarczej. Podobnie jeśli chodzi o budynki posadowione na przedmiotowej działce należy zwrócić uwagę na znajdujące się w aktach administracyjnych następujące dokumenty w postaci: – kopii zaświadczenia z 5 listopada 1993 r. wydanego przez Oddział Go-spodarki Przestrzennej i Nadzoru Budowlanego Urzędu Rejonowego w K. stwierdzającego, że "baza magazynowa nr [...] o kubaturze 16 930 m3 i pow. zab. [...] mkw – wybudowana została w Gminie K., obręb Ś., AM[...] dz. Nr [...] "; – kopii pisma Podatniczki (z podaniem nazwy firmy: Z. ) z 23 listopada 1993 r., którym zwraca się z prośbą do Wójta Gminy K. o wydanie opinii o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego zamierzenia inwestycyjnego na działce nr [...] AM-[...] obręb Ś. gm. K. obejmującego zmianę sposobu użytkowania magazynu na Z.(1) produkujący prefabrykowane elementy ścienne i stropowe drewniane o zatrudnieniu. średnim 35 osób; – kopii pisma Wójta Gminy K. ([...]) z 10 grudnia 1993 r. stanowiące odpowiedź na ww. pismo Podatniczki; – kopii decyzji nr 358/II/93 z 29 listopada 1993 r. wydaną przez Urząd Gminy K. w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hali magazynowej położonej w Ś. nr [...], na działce nr [...] (AM-1) gm. K. Ze wskazanych dokumentów wynika, że Wójt miał wiedzę lub co najmniej powinien mieć wiedzę zarówno o prowadzeniu przez Podatniczkę działalności gospodarczej, jak i o obiektach znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości już od 1993 r. Wtedy bowiem Podatniczka – działająca w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej – zwróciła się z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hali magazynowej i takie pozwolenie od Wójta uzyskała. Wójt nie wykazał, że nie dysponował w dacie wydania decyzji ostatecznej (tj. 24 stycznia 2019 r.) informacjami/danymi, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie wymiaru Skarżącym łącznego zobowiązania za 2019 r., a tym samym naruszony został art. 243 § 1 i § 2, art. 245 § 1 pkt 1 o.p., w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez bezpodstawne wszczęcie, przeprowadzenie postępowania wznowieniowego i w konsekwencji uchylenie decyzji ostatecznej Wójta z 24 stycznia 2019 r. o Nr RF.3123.987.2019. Nieskorzystanie przez pracownika organu z dowodu/informacji, błędna ich analiza/lub jej brak i nie uwzględnienie okoliczności z nich wynikających, jak również błędne wywiedzenie okoliczności nie mogą obciążać strony postępowania – adresata decyzji ostatecznej. Natomiast SKO wadliwości powyższych nie dostrzegając, naruszyło również ww. przepisy i art. 233 § 1 pkt 1 o.p. przez utrzymanie w mocy decyzji Wójta oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p. przez nie zastosowanie w postaci nie uchylenia decyzji Organu I instancji i nie umorzenia postępowania administracyjnego (wznowieniowego) w sprawie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w związku z art. 135 p.p.s.a. obowiązany był uchylić rozstrzygnięcia organów obu instancji. Podkreślić należy, że najdalej idącą wadą było samo uruchomienie trybu wznowienia postępowania przez Wójta - nie w przewidzianym przez prawo celu w postaci zweryfikowania dotknięcia decyzji ostatecznej (z dnia 24.01.2019 r.)/poprzedzającego ją postępowania, jedną z wad, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 o.p. (a konkretnie z pkt 5 tego przepisu) lecz w celu pełnego rozpoznania całej sprawy zakończonej ostateczną decyzją Wójta. W konsekwencji za uzasadniony należało uznać zarzut skargi o naruszeniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a analiza pozostałych zarzutów skargi, czy też postępowania wznowieniowego - poza zakresem już wskazanym w niniejszym wyroku - była zbędna. W rezultacie stwierdzenia braku podstaw do uruchomienia trybu wznowienia postępowania, Sąd w oparciu o przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne (wznowieniowe). O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w oparciu o przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając zwrot wpisu od skargi, wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika oraz opłatę od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło