II OZ 8/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., D.K.1, D.K.2 i R.P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 614/24 o wezwaniu D.K.1 do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skarg K.P. i D.K.1 na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2023 r. nr 74/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D.K.1, 2. odrzucić zażalenia K.P., D.K.2 i R.P. K.P. D.K.1 (dalej zwane skarżącymi) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2023 r. nr 74/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Po zakończeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącym prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. wezwano D.K.1 do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej rozporządzenie). W zarządzeniu wyznaczono termin siedmiu dni na jego wykonanie i zastrzeżono rygor w postaci odrzucenia skargi w razie nieuiszczenia wpisu w terminie. Wspólnym pismem obie skarżące oraz D.K.2 i R.P. wnieśli zażalenia na zarządzenie z dnia 14 listopada 2024 r. o wezwaniu D.K.1 do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu zażaleń zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych skarżących oraz do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D.K.1 nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej P.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis (stosunkowy lub stały). Stosownie zaś do art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Według § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. Skoro przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. o wezwaniu D.K.1 do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł jest prawidłowe. Z akt sprawy (sądowych, jak i administracyjnych) nie wynika przy tym, by w niniejszej sprawie wpis od skargi powinien być pobierany solidarnie od obu skarżących. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia odwołujące się do negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Oceniając legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego należało jedynie sprawdzić, czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Kwestia dotycząca przyznania prawa pomocy została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 344/24, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 października 2024 r. o odmowie przyznania D.K.1 prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z kolei zażalenia wniesione przez K.P., D.K.2 i R.P. podlegały odrzuceniu jako niedopuszczalne. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, do której nie skierowano wezwania. W niniejszej sprawie osoby wnoszące zażalenia, poza skarżącą D.K.1, nie były adresatami zarządzenia Przewodniczącego z dnia 14 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, tych osób nie dotyczą skutki prawne niewykonania tego zarządzenia. Takie skutki (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) dotyczą zaś adresata zarządzenia - w tym przypadku wyłącznie D.K.1. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.