III FZ 42/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 555/24 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2024 r., nr SKO.418.18.2024 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenia. Zarządzeniem z 26 sierpnia 2024 r., I SA/Łd 555/24, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: ,,p.p.s.a."), wezwał D. A. (dalej: ,,Skarżąca") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 6 czerwca 2024 r., nr SKO.418.18.2024, w kwocie 100 zł, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Na powyższe zarządzenie Skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: ,,rozporządzenie"). W tej sprawie, Skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, bez wymaganego wpisu. Słusznie więc została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. W terminie do uiszczenia wpisu Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 30 września 2024 r., I SPP/Łd 170/24 referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Wskutek rozpoznania sprzeciwu powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 listopada 2024 r. Po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 listopada 2024 r. Skarżącej ponownie doręczono zarządzenie z 26 sierpnia 2024 r., wzywające Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi Skarżąca złożyła zażalenie. Z uwagi na sposób sformułowania tego zażalenia, tj. wskazanie na ,,(...)Zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 listopada 2024 roku w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie o sygn. akt I SA /ŁD 555/24", należy wyjaśnić, że w istocie zażalenie to dotyczy zarządzenia z 26 sierpnia 2024 r. Trzeba bowiem zauważyć, że zarządzenie z 18 listopada 2024 r. nie jest zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu, tylko zarządzeniem o ,,ponownym doręczeniu" zarządzenia o wpisie z 26 sierpnia 2024 r. Odnosząc się do samej zasadności zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie narusza ono obowiązujących przepisów prawa. Zarządzenie to wskazuje na właściwe podstawy prawne jego wydania, prawidłowo określa wysokość żądanego wpisu z wyznaczeniem odpowiedniego terminu na jego uiszczenie, a także zawiera pouczenie o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez sąd. Wniesione zażalenie w żaden sposób nie podważa tej oceny. Cała argumentacja zawarta w zażaleniu w istocie nie odnosi się do treści zaskarżonego zarządzenia, lecz do wniesionej skargi. Tymczasem w tej sprawie badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlega jedynie zasadność wydania zarządzenia wzywającego Skarżącą do uiszczenia wpisu, a nie zasadność złożenia skargi. Należy przy tym podkreślić, że w sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (postanowienia NSA: z 10 lipca 2014 r., II OZ 667/14; z 10 czerwca 2016 r. I GZ 379/16). Mając powyższe na uwadze, stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.