II GSK 1573/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M(...)" S.A. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1769/20 w sprawie ze skargi "M(...)" S.A. w G. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 10 czerwca 2020 r. nr DR.WIT.7114.1.2020.5 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od "M(...)" S.A. w G. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1769/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej: "Sądem I instancji", po rozpoznaniu skargi M(...)SA z siedzibą w G. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 10 czerwca 2020 r. znak DR.WIT.7114.1.2020.5 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie - przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszania przez organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia art. 148 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przejawiającego się tym, że organ błędnie przyjął, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji nie został zachowany, wskutek czego organ bezzasadnie zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie I instancji odmawiające wznowienia postępowania. Zdaniem autora kasacji podniesione zarzuty stanowią o zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Skarżącej kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera takich zarzutów, które pozwalałyby na jej uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania - określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. - jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja - będąca przepisem szczególnym - modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Stanowisko zaprezentowane w wyroku Sądu I instancji dotyczące uchybienia przez Skarżącą terminowi co do wniesienia podania o wznowienie postępowania znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne, a w skardze kasacyjnej nie przedstawiono żadnych prawnych kontrargumentów podważających je. Stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z kolei zgodnie z treścią § 1 art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wyżej wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Cytowany przepis art. 148 § 2 k.p.a. jest klarowny i jasny - ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji (jak np. termin do wniesienia odwołania określony w art. 129 § 1 k.p.a. czy termin z art. 111 § 1 k.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Taki też pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. (akt II OSK 622/05, publ. ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72), a skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela. Prawidłowo w tej sytuacji przyjął Sąd I instancji, że bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji z dnia 11 września 2017 r. nr DHRT.WWM.7114.1.2016.47 w przedmiocie przyznania dopłaty za okres od 8 maja 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. do kosztów świadczonych przez O(...)S.A. z siedzibą w W., z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rozpoczął swój bieg najpóźniej w dniu 16 października 2017 r. Dzień 16 października 2017 r. to był dzień, w którym Skarżąca najpóźniej dowiedziała się o treści ww. decyzji z dnia 11 września 2017 r. bowiem właśnie w tym dniu Skarżąca złożyła skargę na tą decyzję. Skarga została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2361/17. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 704/18 oddalił skargę kasacyjną Skarżącej. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu trafnie orzekł o braku legitymacji procesowej Skarżącej do wniesienia skargi na decyzję Prezesa UKE z dnia 11 września 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczonych usług przez O(...). Skoro zatem skarżąca kasacyjnie najpóźniej w dniu 16 października 2017 r. powzięła informację o wydaniu decyzji w przedmiocie przyznania dopłaty za okres od 8 maja 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. do kosztów świadczonych przez O (...)S.A., a także wiedziała, jaki organ decyzję tę wydał, znała datę wydania tej decyzji, a także jej numer, to wniosek o wznowienie postępowania z dnia 2 października 2019 r. złożony został po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Prawidłowe było zatem stanowisko Sądu I instancji, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wydane na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 2 k.p.a., jest legalne. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że niezasadna jest argumentacja Skarżącej, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie należy liczyć od daty, kiedy strona dowiedziała się o "zmianie linii orzeczniczej", tj. od dnia 2 września 2019 r., kiedy to otrzymała postanowienie z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 749/19 (dotyczące dopłaty za 2007 rok). Zdaniem Skarżącej, "wniosek złożony bez powołania się na to orzeczenie nie miałby w ogóle szans uwzględnienia (tak jak stało się to ze skargami Skarżącej na decyzję z dnia 11 września 2017 r. nr DHRT.WWM.7114.1.2016.47, prawomocnie odrzuconymi przez WSA i NSA)" - s. 6 skargi kasacyjnej. Wymaga podkreślenia, że zmiana wykładni przepisów prawa, jak i zmiana stanu prawnego nie uzasadniają wznowienia postępowania. Podważenie w istocie oceny prawnej wynikającej z prawomocnych orzeczeń na podstawie innych wyroków wydanych w stosunku do tej samej strony postępowania, w innych sprawach, nawet o podobnym stanie faktycznym i prawnym nie jest dopuszczalne - jako zmierzające do podważenia zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego oraz wynikającą z niego oceną prawną. Nie można więc powołując się na fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 8 sierpnia 2019 r. wydał postanowienie korzystne dla strony skarżącej podejmować prób choćby pośredniego podważania w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym treści ocen prawnych wyrażonych w orzeczeniach sądów administracyjnych, które stały się prawomocne. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują, iż zarzut kasacji naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 148 § 2 k.p.a. nie jest zasadny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej, jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.