II OZ 48/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K., D. K.1, K. P. i R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 46/24 o wezwaniu D. K. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r. nr 1948/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K.; 2. odrzucić zażalenie K. P., D. K.1 i R. P. D. K. i K. P. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 listopada 2023 r., którym organ stwierdził uchybienie przez skarżące terminu do wniesienia zażalenia. Po zakończeniu postępowania w sprawie odmowy przyznania D. K. prawa pomocy (VII SPP/Wa 105/24), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 23 października 2024 r., VII SA/Wa 46/24, wezwano D. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pismami z 22 i 28 listopada 2024 r. D. K. i K. P. wniosły zażalenia na powyższe zarządzenie w przedmiocie wpisu. Zażalenia te zostały również podpisane przez D. K.1 i R. P. W ich uzasadnieniach zawarto argumentację odnoszącą się do problemów finansowych skarżących oraz do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie D. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenia wniesione przez K. P., D. K.1 i R. P. podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Stosownie zaś do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym – 100 zł. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 listopada 2023 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Sprawa, w której wniesiono skargę, jest niewątpliwie sprawą dotyczącą postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 23 października 2024 r. o wezwaniu D. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest zatem prawidłowe. Z akt sprawy (sądowych, jak i administracyjnych) nie wynika przy tym, by w niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi powinien być pobierany solidarnie od skarżących. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia odwołujące się do negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Kwestia dotycząca prawa pomocy została natomiast prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 sierpnia 2024 r., VII SPP/Wa 105/24, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z 18 czerwca 2024 r. o odmowie przyznania D. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym zażalenie D. K. należało oddalić. Odnosząc się do zażaleń wniesionych przez K. P., D. K.1 i R. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie D. K. Tym samym zażalenia złożone w niniejszej sprawie przez K. P., D. K.1 i R. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 23 października 2024 r. wzywające D. K. do uiszczenia wpisu od skargi są niedopuszczalne i podlegają odrzuceniu, ponieważ osoby te nie były adresatami tego zarządzenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.