II SA/Wr 596/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: Referent stażysta Małgorzata Balowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi E. T. i J. T. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2024 r. nr 671/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miliczu z dnia 12 stycznia 2024 r. nr 2/24; III. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz skarżących kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 18 czerwca 2024 r. (nr 671/2024), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz., 572, dalej k.p.a.) w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej p.b.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miliczu (dalej: PINB) nr 11/24 z dnia 27 marca 2024 r., nakazującą E. T. i J. T. (dalej: skarżący) rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego, zrealizowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, na działce nr [...] AM[...] w obrębie S. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. PINB, na skutek uzyskanych informacji, dotyczących naruszenia przepisów p.b. podczas prowadzenia robót budowlanych przy remoncie obiektów budowlanych, zlokalizowanych na działce nr [...] AM [...] przy ul. [...] w S., w dniu 7 grudnia 2023 r., dokonał kontroli ww. nieruchomości. W toku czynności kontrolnych ustalono, że działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym. Właścicielami nieruchomości skarżący, którzy poddali rozbudowie istniejący na działce budynek gospodarczy. Budynek jak i jego rozbudowana część są ze sobą powiązane funkcjonalnie, przestrzennie i technicznie. Istniejący budynek jest wolnostojący, murowany, z dachem dwuspadowym, stromym. Rozbudowana część obiektu jest także murowana, parterowa i posiada dach stromy, dwuspadowy o pokryciu dachówką ceramiczną. Rozbudowę budynku dokonano wzdłuż działki od strony północnej nieruchomości - od strony ulicy [...], oznaczonej geodezyjnie numerem [...]. Obiekt rozbudowano na długości 15,4 m i szerokości 7 m, co daje powierzchnię zabudowy [...] m2, przy czym powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego przed jego rozbudową wynosiła około [...] m2. Wysokość rozbudowanej części wynosi 6 m i jest niższa o 40 cm od wysokości istniejącego budynku. Ponadto, istniejący budynek gospodarczy poddano również robotom budowlanym w zakresie konstrukcji dachu i ścian wewnętrznych. Dodatkowo cały obiekt otynkowano oraz wyposażono w otwory okienne i drzwiowe. Od strony frontowej otwory w ścianie zewnętrznej zabezpieczono płytami drewnopochodnymi. W toku czynności kontrolnych, pełnomocnik inwestorów, przedłożył dokumentację obejmującą zgłoszenie zamiaru wymiany pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym oraz gospodarczym z dnia 14 czerwca 2022 r., zaświadczenie Starosty M. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu z dnia 24 czerwca 2022 r., oraz ekspertyzy techniczne, w tym dotyczące m.in. budynku gospodarczego, sporządzoną we wrześniu 2022 r., a także decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr 1140/2022 z dnia 25 maja 2022 r. stanowiącą pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku nieruchomym. Zgodnie z przedmiotową ekspertyzą, powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego pierwotnie wynosiła [...] m2. Jednocześnie, pełnomocnik stron postępowania nie przedłożył kontrolującym żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby legalność przeprowadzonych robót budowlanych przy rozbudowie budynku gospodarczego. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół oględzin oraz dokumentację zdjęciową. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że istniejący budynek gospodarczy jest ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków oraz podlega ochronie na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w M. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r.), zgodnie z którym nieruchomość nr [...], oznaczona jest symbolem MN [...], co oznacza zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wobec tak podjętych ustaleń, PINB w dniu 12 grudnia 2023 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego w S. przy ul. [...], na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] AM [...], bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. wstrzymał rozbudowę budynku gospodarczego, realizowaną bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, na działce nr [...] AM [...] w obrębie S. - informując jednocześnie strony postępowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie, w powyższym postanowieniu uprzedzono strony, że w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie lub nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych lub nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie bądź kontynuowania budowy pomimo jej wstrzymania, zostanie wydana decyzja z art. 49e p.b. o rozbiórce rozbudowanej części budynku. Postanowienie PINB z dnia 12 stycznia 2024 r., zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 15 stycznia 2024 r. Nie zostało ono zaskarżone, jak również nie złożono, w terminie ustawowym, wniosku o legalizację obiektu. W dniu 4 marca 2024 r. PINB poinformował stronę o stanie gotowości decyzyjnej. W odpowiedzi pełnomocnik skarżących, pismem z dnia 15 marca 2024 r., złożył "zastrzeżenie do prowadzonego postępowania", stwierdzając, że postępowanie powinno być prowadzone w zakresie kompilacji przebudowy i rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego wraz z budową wiaty (w trybie art. 28 p.b.), a nie samowoli budowlanej. Decyzją z dnia 27 marca 2024 r. (nr 11/24), PINB, działając na podstawie art. 49e pkt 1 p.b. - wobec niezłożenia w terminie wniosku o legalizację – nakazał skarżącym rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego, zrealizowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, na działce nr [...] AM[...] w obrębie S. Odwołanie od decyzji złożyli skarżący wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazali, że PINB pominął, że na spornej działce oprócz wymienionego budynku mieszkalnego i gospodarczego znajduje się jeszcze jeden budynek gospodarczy, którego lokalizacja pokrywa się z domniemaną samowolą budowlaną. Stąd wbrew tezie postawionej w skarżonej decyzji nie dokonano rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego (którego ?), a co najwyżej przebudowy każdego z nich oraz korzystając z delegacji art. 29 p.b. w zw. z zapisami obowiązującego m.p.z.p. wybudowano otwartą wiatę stanowiącą łącznik pomiędzy nimi. Utrzymując w mocy, zaskarżoną decyzją, decyzję PINB, DWINB wyjaśnił, że w realiach badanej sprawy w sposób prawidłowy wydano postanowienie o wstrzymaniu rozbudowy budynku gospodarczego pouczając o możliwości i warunkach legalizacji, a wobec braku złożenia w terminie stosownego wniosku przez skarżących – prawidłowo orzeczono nakaz rozbiórki. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że na żadnym etapie postępowania skarżący, nie kwestionowali podstawy prawnej jego wszczęcia oraz sposobu prowadzenia, a wydana w oparciu o art. 49e p.b. decyzja o rozbiórce ma charakter związany. Wystąpienie zaś z wnioskiem o legalizację jest prawem a nie obowiązkiem. Odnosząc się do zarzutów odwołania, DWINB wskazał na prawidłowość przyjętej kwalifikacji prawnobudowlanej, która znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wyjaśnił, że budynek gospodarczy, będący przedmiotem postępowania, powstał w wyniku rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego, co umożliwiła uprzednia rozbiórka posadowionego obok, mniejszego obiektu. Za chybione uznał organ twierdzenie strony odwołującej się, jakoby postępowanie administracyjne należało prowadzić z tytułu przebudowy dwóch budynków gospodarczych oraz budowy wiaty. Nie pozwala bowiem na to definicja przebudowy, przez którą należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Z załączonego do odwołania szkicu w jednoznaczny sposób wynika zaś, że roboty budowlane wykonane od strony wschodniej budynku nie mieszczą się w definicji przebudowy. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie doszło do rozbudowy budynku gospodarczego bowiem zostały zmienione jego charakterystyczne parametry techniczne, jak: długość, powierzchnia zabudowy, kubatura. Obiekt istniejący wcześniej w tym miejscu posiadał niewielką powierzchnię zabudowy, a stosunek tych powierzchni do siebie wyraźnie przedstawia szkic ze strony 4 odwołania. Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez stronę odwołującą się, kwestii budowy wiaty przy budynku gospodarczym, DWINB wskazał, że nie ma ona odzwierciedlenia w stanie faktycznym, ustalonym podczas czynności kontrolnych, przeprowadzonych na działce. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, podczas oględzin, kontrolujący nie stwierdzili istnienia wiaty przy przedmiotowym budynku gospodarczym. Powyższe potwierdza treść protokołu, który został podpisany przez pełnomocnika skarżących bez jakichkolwiek uwag, jak i załączona dokumentacja fotograficzna, która przedstawia budynek wolnostojący, murowany, w całości otynkowany, wyposażony w otwory okienne i drzwiowe z dachem dwuspadowym, stromym (rozbudowana część obiektu jest także murowana, parterowa i posiada dach stromy, dwuspadowy o pokryciu dachówką ceramiczną). Mając na uwadze powyższe, DWINB wskazał, że twierdzenia strony postępowania, jakoby aktualnie na przedmiotowej działce znajdowały się dwa budynki gospodarcze, nie koreluje z poczynionymi ustaleniami oraz dokumentacją stanowiącą materiał dowodowy w sprawie. Również wspomniany "pomiar geodezyjny" zamieszczony na stronie 4 odwołania, przedstawia w sposób wyraźny, że istniejący pierwotnie w tym miejscu budynek, w żaden sposób nie odnosi się do wymiarów obiektu istniejącego aktualnie, co także potwierdza, że strona dokonała rozbiórki istniejącego wcześniej obiektu, aby umożliwić rozbudowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, złożyli E. i J. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7, 8, 11 i 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wybiórczy, niepełny oraz bez wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zupełne pominięcie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji nakazującej rozbiórkę faktu, iż na nieruchomości przed dokonanymi pracami były dwa budynki gospodarcze, co miało wpływ na orzeczenie rozbiórki w sposób nieprecyzyjny, niejasny i zbyt ogólny; - art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż wydał on decyzję, która nie odnosi się do poprawności wydanego nakazu rozbiórki, jest nieprzekonywująca co do racji, którymi kierował się organ przy jej wydaniu, a przez swoją nieprecyzyjność nie budzi zaufania do organów administracji publicznej; - art. 49e ust. 1 p.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i orzeczenie rozbiórki w sposób nieprecyzyjny, nieprawidłowy, pozostawiający wątpliwości co do zakresu w jakim powinna zostać orzeczona rozbiórka. W uzasadnieniu skarżący rozwinęli zarzuty skargi wywodząc, iż w realiach badanej sprawy mamy do czynienia z dwoma budynkami gospodarczymi, które podlegają ochronie konserwatorskiej, a decyzja rozbiórkowa w sposób nieprecyzyjny określa zakres rozbiórki, co może doprowadzić do nieuprawnionej rozbiórki tych elementów, które powstały w sposób legalny. Skarżący podnoszą, że twierdzenie organu jakoby drugi budynek gospodarczy (mniejszy) został rozebrany przed rozbudową jest chybione. Skarżący wskazuje, że oba budynku gospodarcze zlokalizowane na działce nr [...] uległy rozbudowie i ostatecznemu połączeniu. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Co istotne – zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.) - Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem dokonuje on zbadania całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w niniejszej sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.). Z tych samych powodów wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegało również postanowienie PINB z dnia 12 stycznia 2024 r., jako mieszczące się w granicach sprawy. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DWINB z dnia 18 czerwca 2024 r. (nr 671/2024) utrzymująca w mocy decyzję PINB nr 11/24 nakazującą E. T. i J. T. rozbiórkę rozbudowanej części budynku gospodarczego, zrealizowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, na działce nr [...] AM[...] w obrębie S. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 49e pkt 1 p.b. Zgodnie z jego brzmieniem organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Nie ma przy tym wątpliwości, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 p.b. ma charakter związany. W razie więc ziszczenia się przesłanki przewidzianej w przytoczonym przepisie organ zobowiązany jest do wydania określonej decyzji. Organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności. Samo zaś złożenie wniosku o legalizację jest przy tym prawem, a nie obowiązkiem strony. Nie budzi także wątpliwości, że wydanie decyzji w oparciu o przywołaną podstawę prawną wymaga również należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które w znacznej mierze uwarunkowane są wcześniejszym wydaniem postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych, na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. Rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie takiego postanowienia jest zaś prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja. Okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne. Postępowanie legalizacyjne może dotyczyć jedynie takiego obiektu, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Orzeczony więc następnie decyzją nakaz rozbiórki, co do swojego zakresu musi być jednoznaczny i tożsamy z ustaleniami zawartymi w postanowieniu i przez to nie może dotyczyć tych elementów, które powstały w sposób zgodny z prawem. Nie ma przy tym wątpliwości, że pojęcie "rozbiórki" nie zostało zdefiniowane prawnie przez ustawodawcę pomimo, że pojęcie to należy do języka prawnego. Odnosząc się jednak do słownikowego znaczenia tego słowa w języku polskim, a także mając na względzie definicję budowy zawartą w art. 3 pkt 6 p.b., trzeba przyjąć, że rozbiórka obiektu budowlanego oznacza fizyczną likwidację całości określonego obiektu posadowionego w warunkach samowoli. Wykonanie obowiązku odbywa się w sferze fizycznej, poprzez roboty rozbiórkowe, których wynikiem ma być faktyczny demontaż całości obiektu wykonanego samowolnie. Istotą jego jest przywrócenie poprzedniego stanu, a w konsekwencji - możliwość nakazania rozbiórki jedynie w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 908/23). W konsekwencji przedmiot postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz decyzji o rozbiórce musi być tożsamy, a sam zakres orzeczonej decyzją rozbiórki może dotyczyć tylko tego, co zostało uprzednio zakwalifikowane jako samowola budowlana w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych. Tymczasem w ocenie Sądu, w realiach badanej sprawy, orzeczony zaskarżoną decyzją nakaz rozbiórki, rozbudowanej części budynku gospodarczego, zrealizowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę budzi wątpliwości co do prawidłowości orzeczonego zakresu. Również sam zgromadzony materiał dowodowy nie jest w tym zakresie miarodajny z punktu widzenia konieczności ustalenia kluczowych okoliczności faktycznych sprawy, co też obligowało Sąd nie tylko do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ale również postanowienia w przedmiocie wstrzymania rozbudowy, jako wydanego w granicach rozstrzyganej sprawy, które uprzednio nie było też oceniane przez sąd administracyjny. W sprawie nie budzi bowiem wątpliwości, że postanowienie o wstrzymaniu z art. 48 p.b. jest aktem wydanym w granicach sprawy dotyczącej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydawanej na podstawie art. 49e p.b. Oba te rozstrzygnięcia wydawane są w ramach tej samej sprawy, której przedmiotem pozostaje legalizacja samowoli budowlanej. Postanowienie o wstrzymaniu jest pierwszym z aktów wydawanych w razie stwierdzenia rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia (pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia), przy czym jego wydanie warunkuje możność późniejszego wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. W sytuacji, gdy to postanowienie o wstrzymaniu wyznacza rodzaj i zakres prowadzonego następnie postępowania legalizacyjnego, w tym także warunkuje możność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, uznać należy, że dokonanie kontroli takiego postanowienia jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Z tych też względów, zdaniem Sądu, uznać należało, że postanowienie o wstrzymaniu rozbudowy z art. 48 p.b. jest aktem wydanym w granicach sprawy dotyczącej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydawanej na podstawie art. 49e p.b. i jako takie może być objęte kontrolą i rozstrzygnięciem sądu w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. W realiach badanej sprawy nakazem rozbiórki objęto rozbudowaną część budynku gospodarczego, zrealizowaną na działce nr [...] w S. Wcześniej, postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. wstrzymano rozbudowę budynku gospodarczego na wskazanej działce. Z załączonych natomiast akt sprawy wynika, iż na spornej działce oprócz budynku mieszkalnego istniały dwa budynki gospodarcze, co też wskazywali skarżący w toku postępowania. Wiedzę w przedmiocie dwóch budynków gospodarczych, zlokalizowanych na niniejszej nieruchomości, posiadał również organ nadzoru budowlanego. W aktach sprawy znajduje się bowiem informacja z operatu ewidencyjnego w zakresie gruntów z dnia 7 listopada 2023 r., która wskazuje na zabudowę działki nr [...] jednym budynkiem mieszkalnym i dwoma budynkami niemieszkalnymi. Niniejsze potwierdza także przedłożony przez PINB wydruk z systemu IntraEwid z dnia 22 listopada 2023 r., którym organ dysponował przeprowadzając w dniu 7 grudnia 2023 r. oględziny spornej nieruchomości i stwierdzając rozbudowę budynku gospodarczego. W protokole oględzin kwestia lokalizacji drugiego budynku gospodarczego została zupełnie pominięta. Organ wskazał, iż na spornej działce znajduje się tylko jeden budynek gospodarczy, który został rozbudowany. W żadnym miejscu w protokole nie wskazano, iż uprzednio został rozebrany jeden z budynków gospodarczych. Okoliczność ta nie wynika również z żadnego innego dowodu załączonego do akt sprawy. Z materiału aktowego nie wynika też, aby organy nadzoru budowlanego podjęły działania mające na celu wyjaśnienie kwestii ewentualnej rozbiórki jednego z budynków gospodarczych. Stąd przyjęte w tym zakresie przez DWINB twierdzenia nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Za zasadnością niniejszego twierdzenia nie może przemawiać wyłącznie wspomniany wydruk z systemu IntraEWID z odręcznie naniesionymi adnotacjami o rozbiórce budynku gospodarczego. Nie wynika bowiem z niego skąd organ powziął wiedzę o rozbiórce jednego z budynków gospodarczych, skoro zaplanowana na dzień 22 listopada 2023 r. kontrola na nieruchomości skarżących nie odbyła się, co też wskazał PINB w sporządzonej przez siebie notatce służbowej. W protokole oględzin, przeprowadzonych w dniu 7 grudnia 2023 r., przy udziale pełnomocnika skarżących, próżno zaś szukać twierdzeń co do ewentualnej rozbiórki, brak jest też szkicu sytuacyjnego, sporządzonego w trakcie tychże czynności. Stanowi to istotny brak materiału dowodowego. W sprawach bowiem z zakresu nadzoru budowlanego istotną rolę w postępowaniu wyjaśniającym pełni dowód z oględzin obiektu budowlanego. Bezpośrednia obserwacja pracowników organu jest wówczas połączona z wypowiedziami uczestniczących w oględzinach stron (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1971/23). Wobec zatem tak zgromadzonego materiału dowodowego orzeczony nakaz rozbiórki co do jego zakresu nie znajduje uzasadnienia w zebranym materialne dowodowym. Orzekając bowiem o nakazie rozbiórki rozbudowanego budynku gospodarczego organ nie sprecyzował jakich konkretnie elementów budynku winna dotyczyć rozbiórki, co wobec poczynionych wyżej ustaleń nie może wykluczać, iż obejmuje ona również posadowiony tam drugi budynek gospodarczy, skoro z zebranego przez organ materiału dowodowego nie sposób wywieść jednoznacznych twierdzeń, iż dokonano jego rozbiórki przed samowolną rozbudową budynku gospodarczego. Legalność zaś jego posadowienia nie budzi wątpliwości, co wykluczałoby objęcie jego zakresem rozbiórki. Nadto załączone do akt sprawy i to zarówno przez organ jak i skarżących wydruki, na każdym z nich pokazują dwa a nie jeden budynek gospodarczy. Podjęte zaś postanowienie z dnia 12 stycznia 2024 r. odwołuje się wyłącznie do ustaleń poczynionych w trakcie oględzin pomijając inne załączone do akt sprawy dowody. W jego treści PINB w żaden sposób nie wypowiedział się co do drugiego budynku gospodarczego, chociaż wskazał, iż rozbudowy dokonano wzdłuż działki od strony północnej, gdzie też na załączonych wydrukach zlokalizowany jest mniejszy budynek gospodarczy. Tymczasem realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany nie tylko do wyczerpującego zebrania, ale również rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przeprowadzona przez niego ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest więc rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Niniejsze jest tym bardziej konieczne w sytuacji gdy stosowana przez niego norma materialnoprawna ma charakter represyjny, a ten w realiach badanej sprawy związany jest z dotkliwą sankcją rozbiórki. W takim stanie rzeczy wydanie decyzji rozbiórkowej wyłącznie w oparciu o ustalenia poczynione w trakcie oględzin, które w dodatku nie wyjaśniają kluczowych okoliczności faktycznych i przy pominięciu pozostałych dowodów załączonych do akt sprawy, jest co najmniej przedwczesne i wymaga ponownego rozpatrzenia. Niezależnie od powyższego trzeba również podzielić słuszność twierdzeń zawartych w skardze co do nadzbyt ogólnego i nieprecyzyjnego określenia zakresu rozbiórki. W przypadku bowiem rozbudowy, organ zobligowany jest do jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości określenia zakresu rozbiórki, aby przez to zakresem niniejszej sankcji nie objąć elementów, które powstały w sposób zgodny z prawem. Wobec przedstawionych argumentów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co też obligowało tut. Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego, jak również uchylenia postanowienia z dnia 12 stycznia 2024 r. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I i II sentencji wyroku, a o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 5 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę właściwy organ uwzględni okoliczności i uwagi wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w tym podejmie działania ukierunkowane na zebranie materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie zakresu dokonanej rozbudowy, tj. czy podjęte w tej kwestii prace dotyczyły również drugiego z budynków gospodarczych, czy też doszło do jego uprzedniego rozebrania. Następnie oceni zebrany materiał dowodowy z punktu widzenia art. 48 ust. 1 p.b. i podejmie stosowne orzeczenie.