VI SA/Wa 186/21
WyrokWSA w Warszawie2021-04-09
Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest zasadne bez jednoznacznego ustalenia granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu za pomocą mapy do celów prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia wymaga jednoznacznego ustalenia faktów dotyczących granic pasa drogowego oraz lokalizacji obiektu zajmującego ten pas, co powinno być potwierdzone mapą do celów prawnych sporządzoną przez uprawniony podmiot. Brak takiej mapy i niewystarczające ustalenia stanu faktycznego skutkują uchyleniem decyzji nakładającej karę.Stan faktyczny
W dniu listopada 2019 r. pracownicy Zarządu Dróg Miejskich stwierdzili umieszczenie reklamy o powierzchni 7,06 m2 w pasie drogowym drogi krajowej bez zezwolenia. Prezydent miasta wymierzył karę pieniężną w wysokości 289,46 zł, którą utrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca kwestionowała ustalenia dotyczące lokalizacji reklamy i jej powierzchni oraz zarzucała błędy proceduralne i merytoryczne organom.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta miasta i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej E. G. kwotę 207 złotych (dwieście siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., Prezydent W. wymierzył karę pieniężną w wysokości 289,46 zł Pani E. G. za zajęcie pasa drogowego (drogi krajowej) al. [...] w rej. [...] w dniu [...] listopada 2019r. poprzez umieszczenie w nim reklamy z treścią: "[...]" o powierzchni 7,06 m 2 bez zezwolenia zarządcy drogi.
Decyzję wydano na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej "k.p.a.", art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 i ust. 13 w zw. z art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2018r., poz. 2068 ze zm.) dalej "u.d.p.", uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XXXIV/1023/2008 z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2004 r. Nr 148, poz. 3717 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał m.in., że w dniu [...] listopada 2019 r. pracownicy Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich przeprowadzili kontrolę pasa drogowego [...] w rej. ul. [...], podczas której stwierdzono umieszczenie w nim reklamy o treści "[...]" bez wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi.
Z przeprowadzonej kontroli pasa drogi publicznej sporządzono protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną potwierdzającą funkcjonowanie reklam.
Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dalej "SKO".
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał decyzję wydaną w pierwszej instancji w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż materialnoprawną podstawę nałożenia kary, na Odwołującą się, stanowi przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Z przepisu tego wynika, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 6 u.d.p.
Użyte w art. 40 ust. 12 u.d.p. sformułowanie "wymierza (...) karę pieniężną" oznacza, iż organ ma obowiązek wymierzenia kary w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Przyczyna zajęcia pasa drogowego jest przy tym obojętna, o ile nie jest to cel związany z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem czy ochroną dróg. Opłata za zajęcie pasa drogowego jest pobierana za sam fakt zajęcia, a nie za czerpanie korzyści z tego zajęcia - i także wymierzenie kary jest obligatoryjne i niezależne od badania przyczyn niezłożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, winy sprawcy czy jego świadomości co do zajęcia pasa drogowego.
W ocenie SKO w niniejszej sprawie, reklama znajdowała się w granicach pasa drogowego, co potwierdzone zostało jednoznacznie na podstawie zdjęć stanowiących materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz mapy na którą zostały naniesione granice pasa drogowego wraz ze spornym nośnikiem. Z akt sprawy wynika, że działka na której usytuowana była reklama oznaczona nr ewidencyjny [...] obręb [...] stanowi drogę publiczną (krajową). Niewątpliwie zatem doszło do zajęcia pasa drogowego w niniejszej sprawie. Prawidłowo też wyliczono wysokość kary.
Za niezasadne zostały uznane zarzuty odwołania, dotyczące sposobu prowadzenia postępowania przez organ I instancji, bowiem dowodem za zajęcie pasa drogowego jest dokumentacja zdjęciowa wraz z protokołem kontroli z dnia [...] listopada 2019r., z którego wynika powierzchnia reklamy. Organ jest uprawniony do korzystania ze środków dowodowych określonych w art. 75 k.p.a., które miał prawo wykorzystać w postępowaniu o wszczęciu którego strona została prawidłowo powiadomiona. Czynności zarządcy drogi prowadzone w ramach przeglądu stanu pasa drogowego są czynnościami legalnymi, a uzyskane w ich toku materiały w postaci protokołów, notatek, zdjęć fotograficznych mogą stanowić podstawę do wszczęcia konkretnego postępowania administracyjnego, jak również w świetle art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem - mogą stanowić dowód w tym postępowaniu. Takie czynności kontrolne nie są oględzinami w rozumieniu art. 79 k.p.a., a zatem okoliczność, że strona nie została powiadomiona o ich terminie i wobec tego nie mogła być obecna przy ich sporządzaniu, nie pozbawia tych materiałów charakteru legalności. Jednocześnie Kolegium wskazało, że Strona została poinformowana o wszczęciu postępowania oraz o treści art. 10 k.p.a.
Co do powierzchni reklamy została zmierzona przez pracowników Wydziału Kontroli Pasa Drogowego ZDM, a więc przez osoby posiadające do tego odpowiednie uprawnienia w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu twierdzenia, że Pani E. G. nie jest Stroną postępowania, gdyż reklama była zawieszona na ogrodzeniu Ogródków Działkowych a Pani E. G. płaciła Ogródkom comiesięczny czynsz za jej posadowienie, SKO wyjaśniło, że za zajmującego pas drogowy należy uznać tego, czyj obiekt znajduje się w pasie drogowym. Należąca do Skarżącej reklama została umieszczona w spornym miejscu w jej interesie, celem informowania o charakterze prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Zatem podmiotem, na który należało nałożyć karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, była Skarżąca.
Decyzje tę Pani E. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , której zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez:
a. brak powołania w niniejszej sprawie biegłego geodety w celu wskazania czy reklama będąca przedmiotem postępowania znajdowała się w obrębie pasa drogowego czy też nie;
b. nieustalenie kto jest właścicielem opisywanej w sprawie reklamy oraz jaka jej część rzeczywiście znajdowała się w obrębie pasa drogowego;
c. poprzez brak ustalenia rzeczywistych wymiarów przedmiotowej reklamy a co za tym idzie przyjęciu błędnych wyliczeń w zakresie wysokości kary pieniężnej;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak odniesienia do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącej zawartych w odwołaniu a co za tym idzie prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej,
3. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia Pani E. G. o przeprowadzanej kontroli z wyprzedzeniem 7 dniowym.
4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji co doprowadziło do przytoczenia w decyzji zupełnie nieuprawnionych ustaleń faktycznych oraz zupełny brak po stronie skarżącej możliwości zrozumienia motywów wydania decyzji akurat takiej treści przez organ II instancji.
5. art. 28 oraz art. 105 k.p.a., poprzez uznanie skarżącej za stronę postępowania, pomimo że nigdy nie była ona właścicielem reklamy, a w konsekwencji nie umorzenie postępowania administracyjnego,
6. art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a., poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie powinien być stroną w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."),
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie było ustalenie odpowiedzialności z tytułu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez stosownego zezwolenia.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zabronione jest bowiem dokonywanie jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, po uzyskaniu – w formie decyzji administracyjnej – zgody zarządcy drogi.
Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 i 6 ustawy o drogach publicznych). Opłata ta stanowi rezultat mnożenia powierzchni zajętego pasa drogowego oraz obowiązujących lokalnie stawek w tym zakresie.
W sprawie niniejszej zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem - w pierwszej kolejności - ustalenie, czy istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Konieczne w tym celu było ustalenie granic pasa drogowego oraz tego, czy istotnie baner reklamowy działalności Skarżącej zajmował jego przestrzeń, a jeżeli tak – na jakiej powierzchni był usytuowany oraz przez jaki okres.
Wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego sprawy, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy. Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2013 r. V KK 13/13). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat ustalenia faktów uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami.
Podkreślić należy, że ustanowiona w przepisach kpa zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nią zasada spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. Obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karnoadministracyjną. Przyjęta w art. 75 kpa zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami (v. wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2020 r. VI SA/WA 2270/19). Dotyczy to w szczególności kwestii obszaru pasa drogowego, który nieograniczony w górę i w dół, pozostaje jednak ściśle wytyczony wzdłuż i wszerz.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy wydające decyzje I i II instancji nie wykazały istotnych dla rozstrzygnięcia faktów odnoszących się do tej kluczowej w sprawie kwestii, jaką jest faktyczny przebieg granicy pasa drogowego w terenie.
W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, na którym oparto decyzję o nałożeniu kary stanowią protokoły kontroli pasa drogowego, fotografie oraz wypis z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej i wydruk z mapy zasadniczej, na której zaznaczono zajęcie pasa drogowego i granice pasa drogowego. Zdaniem organów z tych dokumentów wynika, że doszło do zajęcia pasa drogowego.
W ocenie Sądu należy podzielić zarzut strony skarżącej niewyjaśnienia w sprawie stanu faktycznego i zaniechania zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Na bazie zebranych dowodów oraz poczynionych na ich tle przez organy ustaleń i ocen, nie ma bowiem pewności co do powierzchni zajęcia pasa drogowego, a w konsekwencji wysokości nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej. Wskazać należy, że na żadnej spośród znajdujących się w aktach sprawy map nie został przez uprawnioną do tego osobę wrysowany w odpowiedniej skali przedmiot zajmujący pas drogowy. Dokumentacja załączona do akt sprawy w postaci mapy zasadniczej wskazuje ponadto, że przedmiot zajęcia pasa drogowego (drogi krajowej) [...] w rej. ul. [...], poprzez umieszczenie w nim reklamy "[...]" o pow. 7.06 m2, znajduje się w głębi pasa drogi, nie zaś na jego granicy, jak to wynika z dokumentacji zdjęciowej tj. na ogrodzeniu terenu należącego do ogródków działkowych ([...]), z którym to podmiotem Skarżąca zawarła umowę w przedmiocie umieszczenia spornej reklamy.
Podkreślić należy, że obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność karno-administracyjną. Przyjęta w art. 75 kpa zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza bowiem, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2019 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).
W tej sprawie dowodem, którego przeprowadzenie pozwalałoby na skuteczne postawienie stronie zarzutu bezprawnego zajęcia pasa drogowego powinna być mapa do celów prawnych z wrysowanym przedmiotem, który narusza przestrzeń pasa drogowego. Taka bowiem mapa, w myśl § 75 – § 77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1562 ze zm.), sporządzona być powinna na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że na obowiązek organów jednoznacznego wykazania granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu, który ów pas zajmuje w sprawach dotyczących nałożenia sankcji administracyjnej zwrócono już uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 3850/16, wyrok WSA w Warszawie z 4 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 725/19, wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).
Tymczasem w aktach rozpoznawanej sprawy brak jest tego rodzaju niezbędnej mapy. Posłużono się innego rodzaju dowodami, tj. wyrysem z mapy bez naniesienia oraz wydrukiem mapy zasadniczej, na której namalowano flamastrem miejsce, w którym zlokalizowano nośnik i reklamę. Dokumenty te nie spełniają kryteriów stawianych mapom do celów prawnych, o której mowa w powyższych przepisach rozporządzenia. Nie pozwalają one na dokonanie Sądowi jednoznacznej oceny prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń. Brak w nich jest bowiem obligatoryjnych elementów pozwalających na weryfikację tego, czy istotnie opisany w decyzji przedmiot faktycznie znajduje się i to w całości się w obszarze pasa drogowego. Ponadto, jak wspomniano powyżej, na mapie zasadniczej został naniesiony obiekt (reklama lub jej nośnik), usytuowany wewnątrz pasa drogowego, a nie na jego granicy, jak to wynika z załączonych do akt sprawy zdjęć (na ogrodzeniu terenu ogródków działkowych).
Ponadto w sytuacji kwestionowania przez stronę ustalonych przez organ w tym zakresie faktów, na podstawie przeprowadzonych samodzielnie i nie w pełni udokumentowanych czynności przedprocesowych, - zdaniem Sądu - należało przeprowadzić skodyfikowaną czynność dowodową w postaci oględzin, o których mowa w art. 85 § 1 i 2 kpa, wymagających w myśl art. 67 § 2 pkt 3 kpa bezwzględnie sporządzenia protokołu. Wskazać bowiem trzeba, iż w świetle art. 20 pkt 10 u.d.p., zarządca drogi ma prawo i obowiązek dokonywania kontroli "stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich oraz przepraw promowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego". Należy przypuszczać, że – choć w zaskarżonej decyzji tego nie wyjaśniono – w tym właśnie trybie dokonywano "kontroli pasa drogowego", udokumentowanego załączonym do akt sprawy protokołem.
Jeżeli jednak czynności w tym zakresie stanowić mają dowód w postępowaniu administracyjnym, muszą cechować się należytą starannością zwłaszcza, że strona wszczętego następnie postępowania nie ma możliwości w nich udziału. O ile więc w zasadzie dopuszczalne jest włączenie w poczet materiału dowodowego materiałów zgromadzonych przed wszczęciem postępowania, o tyle ich sposób udokumentowania i związany z tym walor dowodowy nie może budzić zastrzeżeń. W przeciwnym razie z uszczerbkiem dla prawidłowego wyniku postępowania i zapewnienia należytego doń dostępu dla strony podstawą do wydania decyzji stać się mogą materiały sporządzone w sposób dowolny bez zachowania właściwego rygoryzmu gwarantowanego przez art. 75 § 1 kpa. Zaskarżona decyzja dotknięta jest zatem naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 85 § 1 i 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie pozostałych zarzutów w skargi, w ocenie Sądu nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności nie doszło do naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji organu administracji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Jak prawidłowo wskazał organ, ustalenie właściciela reklamy usytuowanej w pasie drogowym, bez zezwolenia zarządcy drogi, ma z konieczności charakter domniemania faktycznego. Domniemanie to oparte jest jednak na rzeczowych ustaleniach, takich jak nazwa i adres reklamowanego podmiotu ("[...]"), rodzaj (przedmiot) prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, treść uzyskanego wypisu z KRS, ujawniona tam siedziba i adres podmiotu objętego reklamą itp. Ponadto w świetle potwierdzenia wniesienia przez Skarżącą opłaty na rzecz "[...]" za umieszczenie reklamy na ogrodzeniu ogródków działkowych za miesiąc październik 2019 r. i listopad 2019 r., fakt ten w sposób jednoznaczny potwierdza, że to Skarżąca była właścicielem spornej reklamy.
Reasumując, w ponownie prowadzonym postępowaniu, wydanie decyzji w tej sprawie powinno zostać poprzedzone jednoznacznym ustaleniem prawnie znaczących w sprawie faktów (czy sporny nośnik reklamowy pozostawał w przestrzeni pasa drogowego) za pomocą prawidłowej mapy i widniejącego na niej naniesienia w odpowiedniej skali tego obiektu, sporządzonej przez uprawniony podmiot. Tylko w ten sposób będzie można stwierdzić, czy przypisanie stronie odpowiedzialności za delikt administracyjny jest uprawnione. Należy też zadbać – w przypadku ustalenia zajęcia pasa drogowego – o wykazanie okresu tego stanu rzeczy za pomocą dowodów prawidłowo włączonych w poczet materiału dowodowego sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zasadzając na rzecz strony zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 90 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz.1800 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło