I SA/Po 793/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-02-25
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Waldemar Inerowicz, Michał Ilski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 3 Ordynacji podatkowej, powołując się na przypuszczenie nadużycia prawa w sytuacji zmiany sposobu wykorzystywania samochodu w leasingu operacyjnym i czy organ może samodzielnie zmienić stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może samodzielnie zmieniać stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej ani przyjmować okoliczności odmiennych od tych przedstawionych przez wnioskodawcę. Brak jest podstaw do odmowy wydania interpretacji indywidualnej na podstawie przypuszczenia nadużycia prawa, jeśli stan faktyczny wskazuje, że samochód był wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej, a zmiana sposobu użytkowania nastąpi dopiero w przyszłości. W konsekwencji zaskarżona interpretacja została uchylona, a sprawa przekazana organowi do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem prawidłowego stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżąca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i zawarła umowę leasingu operacyjnego na samochód osobowy, który wykorzystywała wyłącznie do celów działalności gospodarczej, potwierdzając to ewidencją przebiegu pojazdu. Planowała w przyszłości zmienić sposób użytkowania samochodu na mieszany po sprzedaży starego auta, co zgłosiła we wniosku o interpretację indywidualną. Organ podatkowy odmówił wydania interpretacji, powołując się na przypuszczenie nadużycia prawa i przyjmując, że samochód od początku był używany w użytku mieszanym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 października 2024 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Michał Ilski Protokolant: specjalista Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Ż. G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł (słownie: [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 7 lipca 2022 r. Ż. G. (dalej zwana jako "strona" lub "skarżąca") wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
Przedstawiając opis zdarzenia przyszłego skarżąca wyjaśniła, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W dniu 29 czerwca 2022 r. zawarła umowę leasingu operacyjnego samochodu osobowego [...]. Na mocy tej umowy, za korzystanie z ww. samochodu przez okres 48 miesięcy od dnia wydania, wnioskodawczyni zobowiązała się do uiszczenia na rzecz leasingodawcy kwoty [...]zł netto ([...] zł brutto) tytułem opłaty wstępnej - płatnej przed odbiorem, [...] rat leasingowych płatnych co miesiąc, kwoty stanowiącej 1% wartości samochodu tytułem jego wykupu (nabycia jego własności) płatnej po spłacie ww. rat). Skarżąca wyjaśniła, że wykorzystuje samochód dla celów związanych wyłącznie z prowadzoną działalnością gospodarczą. Po zawarciu umowy leasingu operacyjnego i dokonaniu wpłaty opłaty wstępnej oraz zapłacie ubezpieczenia i opłaty administracyjnej strona złoży formularz VAT-26 w terminie do dnia 25 lipca 2022 r., w związku z tym, że samochód ma być wykorzystywany tylko i wyłącznie do prowadzonej działalności – z samochodu będzie korzystała wyłącznie ona (nikt inny nie będzie mieć prawa korzystać z tego auta) i to wyłącznie do celów prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (usług prawniczych w ramach prowadzonej kancelarii radcy prawnego), tym samym nie będzie korzystać z samochodu na cele inne niż służbowe. Pierwszymi kosztami związanymi z nabyciem (w ramach leasingu operacyjnego) są opłata wstępna do umowy leasingu operacyjnego, jak również inne opłaty poniesione przy objęciu samochodu w posiadanie (ubezpieczenie, opłata administracyjna).
W związku z powyższym, skarżąca na podstawie art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 931 ze zm. - dalej: "ustawa o VAT" lub "u.p.t.u.") będzie odliczać 100% VAT. Strona wskazała również, że od chwili objęcia samochodu w posiadanie, prowadzi ewidencję przebiegu pojazdu. Ponadto wskazała, że do tej pory w ramach swojej działalności gospodarczej używała (będącego jej wyłączną własnością) samochodu [...], przy czym użytkowała go w ramach tak zwanego użytku mieszanego. Od dnia wydania nowego samochodu zaprzestała korzystania ze starego samochodu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w tzw. trybie mieszanym i nie będzie rozliczać kosztów związanych z eksploatacją starego samochodu nawet w części (w sposób wskazany w art. 86a ust. 1 u.p.t.u.). Od ww. chwili stary samochód jest wykorzystywany wyłącznie na cele prywatne (zakupy, podróże osobiste, itp.). Strona planuje w przyszłości zbyć stary samochód m.in. z powodu jego wieku oraz żeby nie musieć już ponosić kosztów napraw tego auta. Od chwili powzięcia tego zamiaru, zamierza złożyć formularz VAT-26 celem aktualizacji danych co do nowego auta (z którego korzysta na podstawie umowy leasingu operacyjnego), z którego od tej pory zacznie korzystać w tzw. użytku mieszanym. Od tej chwili wnioskodawczyni zaprzestanie prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu i będzie odliczała tylko 50% podatku naliczonego od rat leasingowych i eksploatacji nowego auta.
W oparciu o przedstawione zdarzenie przyszłe strona sformułowała następujące pytanie: czy w związku ze złożeniem w przyszłości informacji (formularz VAT-26) o zmianie sposobu korzystania z nowego auta (po powzięciu woli sprzedaży starego auta) z użytku wyłącznie na cele prowadzonej działalności gospodarczej (co umożliwia rozliczenie naliczonego podatku VAT w całości) na użytek mieszany (co umożliwia rozliczenie naliczonego podatku VAT w wysokości 50% - art. 86a ust. 1 u.p.t.u.) należy sporządzić korektę VAT od opłaty wstępnej i kosztów poniesionych przed złożeniem aktualizacji deklaracji VAT-26 i czy wnioskodawczyni musi zwrócić wcześniej odliczony VAT w kwocie przekraczającej 50% tego odliczonego podatku od kosztów leasingu operacyjnego typu opłata wstępna, opłata administracyjna (w tym opłata rejestracyjna), raty leasingowe, serwis, ubezpieczenie itd., poniesionych przed zmianą sposobu wykorzystania samochodu?
Pismem z 2 września 2022 r. organ zwrócił się do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej Szef KAS) o opinię czy w zakresie elementów opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego w opisanym wniosku istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być nadużyciem prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 u.p.t.u. Szef KAS w piśmie z 13 grudnia 2022 r. podzielił opinię organu, że opisane zdarzenie przyszłe budzi uzasadnione przypuszczenie, że może być nadużyciem prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 u.p.t.u.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z dnia 16 grudnia 2022 r. odmówił wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z 24 lutego 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W skardze z 27 marca 2023 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, ewentualnie o ich uchylenie. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów według norm prawem przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Po 334/23 oddalił skargę skarżącej na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie podziela stanowiska organu co do mocy wiążącej opinii Szefa KAS. Odwołując się zaś do regulacji zawartych w art. 14b § 5b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2025 r., poz. 111; w skrócie: "o.p.") i art. 5 ust. 5 ustawy o VAT oraz biorąc pod uwagę okoliczności sprawy Sąd pierwszej instancji uznał, że w zaskarżonym postanowieniu, zasadnie organ stwierdził, że nie można wykluczyć, iż głównym celem skarżącej jest osiągnięcie korzyści podatkowej. WSA zaznaczył, że okoliczność obejścia czy nadużycia prawa winna być ustalana przez organ po przeprowadzeniu postępowania podatkowego. W opinii Sądu skoro organ, po analizie wniosku, powziął przypuszczenie związane z nadużyciem prawa, dochował stosownej procedury, tj. wystąpił o opinię do Szefa KAS, a wydany akt jest właściwie uzasadniony, tj. wykazuje, że to przypuszczenie jest w okolicznościach stanu sprawy uprawnione, to organ właściwie zastosował art. 14b § 5b pkt 3 o.p., odmawiając postanowieniem wydania interpretacji. Zdaniem Sądu organ dokonał wnikliwej analizy przesłanek warunkujących zastosowanie art. 5 ust. 5 ustawy o VAT i to właśnie na podstawie tych przesłanek - dokonując przy tym dokładnej analizy zdarzenia przyszłego występującego we wniosku, dokonał rozstrzygnięcia. Ponadto, organ w sprawie będącej przedmiotem skargi wprost wskazał, jakie korzyści mogą wystąpić z zastosowania przez skarżącą opisanego we wniosku schematu oraz to, że w analizowanej sprawie de facto faktycznym celem zaproponowanego przez stronę rozwiązania jest odliczenie w pełnej wysokości podatku naliczonego od znacznej kwoty opłaty wstępnej. WSA stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 86 ust. 1, art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a oraz art. 90b ust. 1 ustawy o VAT, poprzez faktyczne narzucenie skarżącej nowej podstawy do dokonania korekty kwoty podatku naliczonego odliczonej również w sytuacji zmiany sposobu używania samochodu, z którego skarżąca korzysta na podstawie umowy leasingu operacyjnego, bowiem odmówiono wydania interpretacji indywidualnej w tym zakresie i nie dokonano merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie objętym wnioskiem i ww. przepisami.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej skarżącej, wyrokiem z 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I FSK 83/24 uchylił zaskarżony wyrok w całości i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z 16 grudnia 2022 r. Zdaniem NSA, brak było podstaw do zaaprobowania stanowiska o sztucznym charakterze opisanych czynności. Powyższe prowadzi do wniosku, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odmowę wydania interpretacji indywidualnej i stanowi o naruszeniu przez organ art. 14b § 5b pkt 3 o.p.
Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 28 października 2024 r., nr [...] stwierdził, że stanowisko, które strona przedstawiła we wniosku jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu interpretacji indywidualnej organ przytoczył treść art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2 pkt 7, art. 86a ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 4, ust. 5, ust. 6, ust. 7, ust. 9, ust. 12, ust. 13, art. 88 ust. 3a pkt 2, ust. 4, art. 90b ust. 1, ust. 2, ust. 4 u.p.t.u. i wyjaśnił, że ustawa wprowadza system korekt podatku naliczonego, który będzie stosowany w sytuacji, gdy podatnik nabył pojazd samochodowy:
- z pełnym prawem do odliczenia, w związku z przeznaczeniem go do wykorzystywania wyłącznie w działalności gospodarczej, a następnie w okresie 60 miesięcy od nabycia zmienia jego przeznaczenie i będzie wykorzystywał ten pojazd również do innych celów niż działalność gospodarcza;
- z ograniczonym do 50% prawem do odliczenia, a następnie w okresie 60 miesięcy od nabycia dokonuje sprzedaży opodatkowanej tego pojazdu lub przeznacza ten pojazd do użytku wyłącznie w działalności gospodarczej.
Odwołując się następnie do okoliczności sprawy organ uznał, że od momentu przyjęcia nowego auta do używania na podstawie umowy leasingu operacyjnego wiadomym jest, że samochód został wzięty przez skarżącą do używania do celów "mieszanych", tj. do celów prowadzonej działalności gospodarczej i do celów "prywatnych". Jak bowiem jednoznacznie wynika z wniosku - nowe auto zostało wydane skarżącej przez leasingodawcę 6 lipca 2022 r. Natomiast w następnym dniu (tj. 7 lipca 2022 r.), został przez skarżącą złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym strona wskazuje, że w najbliższej przyszłości zamierza złożyć aktualizację VAT-26 w odniesieniu do nowego auta, z którego zacznie korzystać w użytku "mieszanym". Zatem już w jeden dzień po wydaniu samochodu w ramach zawartej umowy leasingu operacyjnego strona wskazuje na użytek "mieszany" tego auta. Trudno więc uznać, że celem wzięcia samochodu w leasing było przeznaczenie nowego auta wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej. Mimo stwierdzenia przez stronę w opisie sprawy, że nowe auto początkowo będzie wykorzystywane wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, nie sposób przyjąć w oparciu o przedstawiony pozostały opis sprawy, iż celem wzięcia samochodu w leasing jest wykorzystywanie tego samochodu przez stronę wyłącznie do działalności gospodarczej. Całokształt okoliczności przedstawionych przez stronę w analizowanej sprawie wskazuje bowiem, że już w momencie odbioru nowego auta przez stronę znane jest jego wykorzystanie do celów mieszanych, samochód zostaje zatem wzięty w leasing w celu wykorzystywania go zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych.
Zdaniem organu powyższych wniosków nie zmienia fakt posiadania przez stronę drugiego starego auta, jak i też to, że faktyczne pierwsze użycie nowego auta do celów prywatnych może nastąpić dopiero "w niedalekiej przyszłości". Okoliczności wskazane przez stronę jako powodujące zmianę przeznaczenia wykorzystywania nowego auta w postaci zamiaru zbycia starego auta, z uwagi na jego "poważny" wiek i ponoszenie kosztów naprawy, również znane były już w chwili rozpoczęcia użytkowania w ramach umowy leasingu nowego auta, zatem także świadczą one w istocie o wzięciu w leasing nowego auta do celów "mieszanych". Trudno więc uznać, zdaniem organu, że w przedstawionych okolicznościach sprawy dochodzi do jakiejkolwiek zmiany przeznaczenia nowego auta. Skoro jak wskazał organ, nowe auto nie zostało wzięte w leasing w celu wykorzystania go wyłącznie do działalności gospodarczej, to bez znaczenia pozostaje złożenie przez stronę informacji VAT-26 w odniesieniu do tego samochodu, czy prowadzenie ewidencji przebiegu tego samochodu. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie nastąpi zmiana sposobu wykorzystania nowego auta. Jak bowiem wynika z treści wniosku, od samego początku strona wskazuje na wykorzystanie samochodu w celach "mieszanych". Tym samym nie będzie stronie przysługiwało prawo do odliczenia całego podatku VAT naliczonego od kosztów poniesionych w związku z zawartą umową leasingu tego samochodu. Będzie więc strona uprawniona do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 50% podatku wskazanego na fakturze z tytułu poniesienia tych kosztów. W konsekwencji po powzięciu zamiaru zbycia starego auta nie nastąpi zmiana co do zakresu przysługującego stronie uprawnienia do odliczenia VAT z tytułu wydatków ponoszonych na leasingowany samochód osobowy. Od samego początku bowiem będzie stronie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w wysokości wynikającej z art. 86a ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. Organ stwierdził, że z powyższych względów strona będzie zobowiązana do dokonania korekty uprzednio odliczonego w pełnej wysokości podatku naliczonego. Z tym, że korekta ta nie będzie dokonywana w trybie art. 90b ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. W analizowanej sprawie nie może być bowiem mowy o zmianie sposobu wykorzystywania nowego auta, do którego odwołuje się przepis art. 90b ust. 1 u.p.t.u. W sprawie bez wątpienia nie ma zastosowania art. 90b ust. 1 u.p.t.u. Obowiązek korekty podatku naliczonego w tej sytuacji wynika bowiem z nieprawidłowego odliczenia przez stronę podatku naliczonego w pełnej wysokości. Natomiast skarżącej będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku w ograniczonym zakresie - w wysokości 50%. W przedstawionej sytuacji nie nastąpi zmiana sposobu wykorzystania przez skarżącą nowego auta.
W skardze z 27 listopada 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uwzględnienie w całości skargi przez organ i wydanie na rzecz skarżącej interpretacji indywidualnej zgodnej z jej stanowiskiem wyrażonym we wniosku z 7 lipca 2022 r. W przypadku nieuwzględnienia przez organ powyższego wniosku wniesiono m.in. o uchylenie zaskarżonej interpretacji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 4-krotności stawki wynikającej z norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:
1) art. 14b § 3 w zw. z art. 14c § 1 oraz 2 o.p. poprzez dokonanie przez organ nieuprawnionej ingerencji w stan faktyczny zawarty we wniosku skarżącej o udzielenie indywidualnej interpretacji poprzez dokonanie (nieopartego na treści wniosku) samoczynnego przyjęcia, że skarżąca wykorzystuje (nowy) osobowy pojazd samochodowy w celach "mieszanych", podczas gdy organ związany jest stanem faktycznym wniosku skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej oraz materialnoprawnymi podstawami wybranych przez skarżącą skutków podatkowych dokonanych działań, w tym przyjęciem, że skarżąca zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa podatkowego ma prawo do pełnego odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od wydatków na (nowy) osobowy pojazd samochodowy wykorzystywany wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, o czym świadczy prowadzona ewidencja przebiegu, a rolą organu jest jedynie ocenić stanowisko skarżącej przez pryzmat przedstawionego stanu faktycznego jako prawidłowe albo nieprawidłowe, gdyż w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego organ uprawiony do jej wydania ma jedynie udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym sprawy, a nie może przyjmować własnych ustaleń, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez skarżącą,
2) art. 217 § 2 w zw. z art. 14c § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez brak należytego uzasadnienia stanowiska organu w zakresie uznania, że w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym od początku nie przysługiwało jej prawo do pełnego odliczenia podatku,
3) art. 120 w zw. z art. 14h o.p. poprzez faktyczne narzucenie skarżącej nowej podstawy, nieznanej przepisom prawa podatkowego, dokonania przez skarżącą korekty kwoty podatku naliczonego ze względu na rzekomy brak prawa do dokonania pełnego odliczenia podatku (co prowadzi do narażenia skarżącej do zapłaty odsetek od należności podatkowych), mimo że z całokształtu stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że skoro skarżąca od początku posiadania (nowego) osobowego pojazdu samochodowego używała wyłącznie dla celów prowadzonej działalności gospodarczej i potwierdzała to prowadzoną ewidencją przebiegu, to ma ona obiektywne prawo do pełnego rozliczenia kosztów poczynionych na ten pojazd,
4) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez zupełne pominięcie przez organ i brak odniesienia się do powołanych przez skarżącą innych interpretacji indywidualnych, których stan faktyczny nie różnił się od stanu faktycznego przytoczonego we wniosku z dnia 7 lipca 2022 r. (pisma Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (interpretacje indywidualne): a) z dnia 21 maja 2018 r., sygn. [...], b) z dnia 4 lutego 2019 r., sygn. [...], c) z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. [...] [...], d) z dnia 24 maja 2021 r., sygn. [...]), mimo że organ był do tego zobowiązany, a poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu,
5) art. 86 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86a ust. 1 i 2 oraz a contrario art. 86a ust. 3 pkt 1 lit a oraz ust. 4 pkt 1 u.p.t.u. poprzez bezprawne przyjęcie, że poprzez złożenie wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie interpretacyjne rychło po odbiorze z salonu (nowego) osobowego pojazdu samochodowego, zachodzi przesłanka ustalenia, jakoby skarżąca od początku ma niby korzystać z (nowego) osobowego pojazdu samochodowego w tak zwanym cyklu "mieszanym", przez co może ona odliczyć podatek od towarów i usług jedynie z zastosowaniem stawki 50% na mocy art. 86a ust. 1 i 2 u.p.t.u., mimo że od początku posiadania go używała (nowy) osobowy pojazd samochodowy wyłącznie na cele prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co potwierdzone jest stosowną ewidencją przebiegu pojazdu, a rażąco niezgodne z podstawowymi zasadami logiki oraz z przepisami prawa podatkowego jest wiązanie złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej rychło po odbiorze pojazdu jako przesłanki uzasadniającej odmienne stanowisko.
W uzasadnieniu skargi skarżąca umotywowała i rozwinęła poszczególne zarzuty. Zarzucono, że w zaskarżanej interpretacji organ dokonał rażącego wręcz nadużycia w zakresie opisywania i interpretowania stanu faktycznego nakreślonego przez skarżącą we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie. Wskazano, że przesłanką wydawania dwóch postanowień o odmowie wydania interpretacji na mocy art. 14b § 5b o.p., jakie miały miejsce w tej sprawie, było stwierdzenie, że stan faktyczny przytoczony w sprawie miał rzekomo uzasadniać stwierdzenie nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 u.p.t.u. Czyli już nawet na podstawie tych postanowień wynika oczywista konstatacja, że z formalnego punktu widzenia skarżąca teoretycznie miałaby prawo do odliczenia w 100% naliczonego podatku od towarów i usług, a jedyną przeszkodą do tego było jednak unormowanie art. 14b § 5b o.p. Gdyby skarżącej (czysto hipotetycznie) nie przysługiwało w ogóle prawo do pełnego odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług, to organ nie wydałby orzeczenia na mocy art. 14b § 5b o.p., gdyż dalej idącym orzeczeniem byłoby wydanie za pierwszym razem interpretacji indywidualnej stwierdzającej nieprawidłowość stanowiska skarżącej - właśnie na (rzekomy) brak podstaw do powyższego i konieczność rozliczania się według zasad ogólnych wynikających z art. 86a ust 1 i 2 u.p.t.u. Skoro jednak wyrokiem NSA stwierdził, że brak jest przesłanek do rzekomego nadużycia przez skarżącą prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 u.p.t.u., to brak jest też innych przesłanek do odmowy wydania interpretacji, czy wydania interpretacji odmownej. Skarżąca argumentowała, że organ poprzestał jedynie na oczywistym stwierdzeniu, że na zasadach ogólnych naliczony podatek od towarów i usług od kosztów ponoszonych na poczet osobowych pojazdów samochodowych odliczany jest w wysokości 50%, jak również że od tej zasady są wyjątki. Podniesiono, że w zaskarżanej interpretacji organ faktycznie narzuca skarżącej dokonanie przez skarżącą korekty kwoty podatku naliczonego ze względu na rzekomy brak prawa do dokonania pełnego odliczenia podatku i narażenie skarżącej do zapłaty odsetek od należności podatkowych w związku z takim narzuceniem - skoro rzekomo od początku skarżąca nie ma prawa do pełnego odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług. Zatem wymusza na niej dokonanie zapłaty dodatkowej kwoty pieniężnej na rzecz Skarbu Państwa - jednak bez żadnej podstawy prawnej. Według skarżącej nie do przyjęcia jest też to, że organ nie odniósł się faktycznie do treści interpretacji podatkowych, jakie przytoczyła skarżąca na końcu uzasadnienia wniosku z 7 lipca 2022 r., co budzi ogromne wątpliwości. W swoim wniosku na poparcie swojego stanowiska wskazała ona inne interpretacje indywidualne, których stan faktyczny nie różnił się od stanu faktycznego przytoczonego we wniosku z 7 lipca 2022 r. Zdaniem skarżącej organ nie odniósł się do tego, dlaczego mimo identycznego stanu faktycznego (opisu zdarzeń przyszłych), w przytaczanych sytuacjach organ wydał interpretacje indywidualne, a skarżącej odmówił jej wydania. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że zastosowanie stawki 50% odliczenia podatku od towarów i usług jest niezgodne z przepisami u.p.t.u. w opisanej we wniosku inicjującym tę sprawę sytuacji, gdy nowe auto było używane wyłącznie w celach związanych z działalnością gospodarczą, co zostało potwierdzone odpowiednią ewidencją przebiegu pojazdu. W szczególności, błędne jest powiązanie terminu złożenia wniosku interpretacyjnego z uznaniem pojazdu za używanego w cyklu mieszanym, co prowadzi do nieuzasadnionego obniżenia odliczenia podatku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej o oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacja indywidualna, w której na tle przedstawionego przez skarżącą opisu stanu faktycznego organ przyjął, że od momentu przyjęcia przez skarżącą nowego auta do używania na podstawie umowy leasingu operacyjnego wiadomym jest, że samochód został wzięty do używania do celów "mieszanych", tj. do celów prowadzonej działalności gospodarczej i do celów "prywatnych". Organ zwrócił uwagę, że nowe auto zostało wydane skarżącej przez leasingodawcę w dniu 6 lipca 2022 r., a już w dniu następnym został przez skarżącą złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Według organu, już w jeden dzień po wydaniu samochodu w ramach zawartej umowy leasingu operacyjnego skarżącą wskazuje na użytek "mieszany" tego auta. Na tej podstawie organ wnioskuje, że celem wzięcia samochodu w leasing nie było przeznaczenie go wyłącznie do prowadzonej działalności gospodarczej.
W konsekwencji powyższego organ uznał, że od samego początku będzie przysługiwało skarżącej prawo do odliczenia podatku naliczonego w wysokości wynikającej z art. 86a ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., a skarżąca będzie zobowiązana do dokonania korekty uprzednio odliczonego w pełnej wysokości podatku naliczonego. Organ zastrzegł przy tym, że korekta ta nie będzie dokonywana w trybie art. 90b ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., ponieważ w analizowanej sprawie nie może być bowiem mowy o zmianie sposobu wykorzystywania nowego auta, do którego odwołuje się przepis
art. 90b ust. 1 u.p.t.u.
Według przeciwnego stanowiska skarżącej, organ dokonał nieuprawnionej ingerencji w stan faktyczny zawarty we wniosku skarżącej o udzielenie indywidualnej interpretacji, poprzez dokonanie (nieopartego na treści wniosku) samoczynnego przyjęcia, że skarżąca wykorzystuje (nowy) osobowy pojazd samochodowy w celach "mieszanych". Skarżąca stwierdziła, że organ związany jest stanem faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz materialnoprawnymi podstawami wybranych przez skarżącą skutków podatkowych dokonanych działań. Zdaniem skarżącej, w przedstawionych okolicznościach faktycznych miała ona prawo do pełnego odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od wydatków na (nowy) osobowy pojazd samochodowy wykorzystywany wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej.
Mając na uwadze tak zakreśloną płaszczyznę sporu na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 14b § 1 o.p., organ na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 3 o.p.).
Według art. 14c § 1 o.p. interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Z art. 14c § 2 o.p. wynika natomiast, że w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Z przepisów tych wynika, że organ podatkowy wydający interpretację indywidualną nie może ingerować w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, przedstawione przez wnioskodawcę, ani dokonywać własnych ustaleń co do tego stanu lub zdarzenia. Jego zadanie jest ograniczone do analizy okoliczności podanych w złożonym wniosku z punktu widzenia ich kwalifikacji podatkowej. Okoliczności opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, po jej wydaniu, nie mogą już być zmieniane ani uzupełniane przez wnioskodawcę na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, czy skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że opisany we wniosku stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji indywidualnej i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja taka będzie mogła wywołać określone skutki prawne, przy zastosowaniu się do niej. W konsekwencji ani organ podatkowy, który wydaje interpretację, ani sąd administracyjny dokonujący jej kontroli, nie mogą przyjmować okoliczności odmiennych od tych przedstawionych przez wnioskodawcę. Z powyższego wynika, że wszelkie rozważania dotyczące zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego należy odnosić do opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, na tle którego sformułowano pytania wymagające oceny ze strony organu. Dlatego dokonując oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy organ interpretacyjny powinien mieć na względzie treść pytania, które zostało przedstawione we wniosku o interpretację. Stanowisko wnioskodawcy jest odpowiedzią na postawione wcześniej pytanie, której prawidłowość weryfikuje organ interpretacyjny. Dokonując oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy, organ interpretacyjny zobowiązany jest uwzględnić te elementy stanu faktycznego i tylko tymi elementami stanu faktycznego będzie związany, które mają znaczenie dla zweryfikowania poprawności stanowiska wnioskodawcy na tle sformułowanego przez niego pytania (por. wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., I FSK 1412/20; i powołane tam orzecznictwo; wyrok ten dostępny jest na stronie internetowej: bazy CBOSA).
Mając powyższe na uwadze za zasadny Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący nieuzasadnionej modyfikacji przez organ przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Opisany przez skarżącą stan faktyczny jest jasny i nie budzi żadnych wątpliwości. Po nabyciu nowego auta, w wyniku zawarcia umowy leasingu, skarżąca będzie użytkownikiem dwóch aut, z których nowe będzie wykorzystywane wyłącznie dla celów prowadzonej działalności gospodarczej (kancelaria adwokacka), a stare auto będzie wykorzystywane dla celów prywatnych. Zmiana sposobu wykorzystania auta nowego na tzw. mieszany, nastąpi dopiero po sprzedaży auta starego, a więc w sytuacji, gdy skarżąca użytkować będzie tylko jeden pojazd. W tym celu skarżąca wskazała we wniosku, że dwukrotnie składać będzie formularz VAT-26.
Z przedstawionych przez skarżącą okoliczności nie sposób natomiast wywieść, że już od początku użytkowania nowego auta będzie to użytek mieszany. Przesłanką do wyprowadzenia takiego wniosku nie może być akcentowana przez organ okoliczność, że już w dniu następnym po nabyciu auta, skarżąca wystąpi z wnioskiem o dzielenie interpretacji indywidualnej. Pogląd organu jest zbyt daleko idący. Takie zachowanie skarżącej nie narusza prawa, nie ma związku ze sposobem korzystania z auta nowego, nie ma też żadnego związku ze wskazanymi we wniosku przepisami prawa materialnego. Fakt złożenia wniosku o wydanie interpretacji nie ma żadnego istotnego znaczenia w tej sprawie.
Założenie przez organ, że korzystanie przez skarżącą z nowego auta będzie w użytku mieszanym, wpłynęło na ocenę co do sposobu zastosowania w tak przyjętym stanie faktycznym przepisów prawa materialnego. W tym zakresie stanowisko organu jest co najmniej przedwczesne.
W konkluzji sądowej kontroli zaskarżonej interpretacji Sąd uznał za zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania i zarzut naruszenia prawa materialnego, w sposób opisany w skardze.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ przyjmie wskazaną we wniosku podstawę faktyczną, a następnie oceni stanowisko skarżącej co do zastosowania w tych okolicznościach, wskazanych w pytaniu skarżącej przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) należało orzec jak w pkt I. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanego aktu. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się: wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
W ocenie Sądu zawarte w skardze uzasadnienie wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi w wysokości czterokrotności stawki minimalnej, nie pozwala na ocenę rzeczywistego nakładu pracy pełnomocnika (s. [...] skargi). Pełnomocnik koncentruje się głównie na czasie trwania postępowania przed Dyrektorem KIS, zarzucając ponadto działanie organu sprzeczne z przepisami prawa. Sąd zauważa, że w poprzedzającym wydanie interpretacji postępowaniu wywołanym postanowieniem o odmowie wydania interpretacji, pełnomocnik uzyskał wynagrodzenie za obie instancje sądowe (punkt [...] sentencji powołanego wyżej wyroku NSA z 17 kwietnia 2024 r., I FSK 83/24).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło