II SA/Po 741/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-02-27
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Edyta Podrazik, Paweł Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić wydania pozwolenia na budowę ze względu na obawy sąsiadów dotyczące potencjalnego przekroczenia norm hałasu i uciążliwości związanych z hodowlą zwierząt, jeśli projekt budowlany spełnia wymogi formalne i techniczne, a przepisy prawa nie przewidują uwzględniania takich obaw w postępowaniu o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy. Organ architektoniczno-budowlany jest zobowiązany do jej wydania, jeśli projekt budowlany spełnia wszystkie wymogi formalne i techniczne określone w przepisach prawa, w tym w Prawie budowlanym i rozporządzeniach wykonawczych. Obawy sąsiadów dotyczące potencjalnych uciążliwości, takich jak hałas czy zapachy, nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia, jeśli projekt budowlany nie narusza obowiązujących przepisów, a przepisy te nie przewidują uwzględniania takich okoliczności w tym postępowaniu. Ewentualne naruszenia norm mogą być badane dopiero po realizacji inwestycji.Stan faktyczny
Skarżący E. J. i A. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z częścią inwentarską, w części zatwierdzającego projektu zagospodarowania terenu, a w pozostałej części utrzymała decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu cywilnego, wskazując na potencjalne naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich poprzez przekroczenie norm hałasu i uciążliwości związane z hodowlą gęsi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi, uznając, że projekt budowlany spełnia wymogi formalne i techniczne, a obawy skarżących dotyczące uciążliwości nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania pozwolenia na budowę w tym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skarg E. J. i A. M. na decyzję Wojewody W. z dnia 12 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno – budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi.
Wojewoda decyzją z dnia 12 września 2024 r., nr [...], uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 08 maja 2024 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej J. i M. Ł. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z częścią inwentarską 7,2 DJP w zabudowie zagrodowej na działce nr [...], obręb ew. [...] J., jednostka ewidencyjna: [...], W. w części zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu oraz orzekł o zatwierdzeniu nowego projektu, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem J. i M. Ł. z dnia 11 grudnia 2023 r. o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z częścią inwentarską 7,2 DJP w zabudowie zagrodowej na działce nr [...], obręb ew. [...] J., jednostka ewidencyjna: [...], W. (dalej również jako: "inwestycja").
W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta [...] decyzją z dnia 08 maja 2024 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwalana na budowę dla planowanej inwestycji.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. M. i E. J. (dalej również jako: "odwołujący" albo "skarżący"), którzy wskazali na naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt. 8 i 9 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2024 i. poz. 725, dalej jako: "Prawo budowlane") w związku z art. 144 Kodeksu cywilnego. Zdaniem odwołujących wybudowanie projektowanych obiektów ze względu na swoje przeznaczenie związane z chowem gęsi, doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Spowoduje ograniczenie korzystania z nieruchomości poprzez powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników sąsiednich działek, w tym w zakresie przekroczenia norm hałasu. Ponadto wskazali na naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes stron postępowania, jak również podnieśli zarzut naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez sporządzenie treści decyzji, jak i jej uzasadnienia, w sposób lakoniczny, ogólnikowy z pominięciem m należytego uzasadnienia faktycznego, przekonującego stronę o trafności wydanego przez organ rozstrzygnięcia.
W toku prowadzonego postępowania organ odwoławczy nałożył na inwestora, reprezentowanego przez pełnomocnika, obowiązek: 1) odniesienia się do warunków wynikających z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1966) poprzez: a) określenie w części opisowej projektu budowlanego systemu utrzymania zwierząt zgodnie z wymogami określonymi w § 2 rozporządzenia. W przypadku hodowli gęsi po okresie zezwalającym na utrzymanie w systemie otwartym należy wskazać miejsce ich utrzymywania na projekcie zagospodarowania działki oraz odnieść się do wymogów określonych w rozporządzeniu (§ 21), b) odniesienie się do § 6 ust. 2 rozporządzenia poprzez wskazanie miejsca usuwania odchodów zwierząt (gęsi) oraz niezjedzonych resztek paszy i zabezpieczenia go przed muchami i gryzoniami; 2) odniesienia się do poziomu hałasu jaki zostanie wytworzony przez urządzenia utrzymujące odpowiednią temperaturę oraz wilgotność w pomieszczeniu inwentarskim (pkt XII. opisu); 3) doprecyzowania wykończenia ścian zewnętrznych budynku. Z projektu wynika, że ściany zostaną wykonane z cegły ceramicznej, część ścian z płyty warstwowej do wysokości 2 m. Nie określono jak zostaną wypełnione otwory w elewacji północnej i południowej; 4) zaprojektowania dojazdu do otworu drzwiowego (bramy wjazdowej do pomieszczenia gospodarczego) w elewacji północnej; 5) przedłożenia ostatecznego pozwolenia z 15 grudnia 2023 r. nr [...] na prowadzenie badań archeologicznych wydanego przez W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K.; 7) przedłożenia uwierzytelnionego wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy W. - podobszar II uchwała nr [...] Rady Gminy W. (Dz. Urz. Woj. W. . z 2013 r. poz. 3338, dalej również jako: "m.p.z.p").
Po uzupełnieniu dokumentacji przez inwestora Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 12 września 2024 r., gdzie po przytoczeniu przepisów ustawy Prawo budowlane, jaki mają zastosowanie w niniejszej sprawie, wyjaśnił, że projektowany budynek ma stanowić uzupełnienie istniejącej zabudowy zagrodowej, gdzie po rozbudowie łączna obsada gospodarstwa będzie wynosić 31,4 DJP.
Działki inwestora zostały oznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na załączniku graficznym symbolem J10RM (teren zabudowy zagrodowej), J15R (tereny rolnicze), J11RZ (tereny użytków zielonych, łąk i pastwisk), J16R (tereny rolnicze).
W ustaleniach § 26 mpzp wskazano, iż dla terenów, oznaczonych symbolem RM, plan ustala przeznaczenie - zabudowę zagrodową (teren objęty inwestycją zabudowany jest budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi); powierzchnia zabudowy nie większa niż 40% powierzchni działki w granicach terenu (powierzchnia zabudowy wynosi 16,16%); udział powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszy niż 30% powierzchni działki w granicach terenu (powierzchnia biologicznie czynna wynosi 34,81%); dachy dwuspadowe, czterospadowe lub wielospadowe o kącie nachylenia połaci: 15° do 45° (w ramach inwestycji na tym terenie nie są projektowane budynki); dla budynków mieszkalnych: charakter zabudowy - budynki wolnostojące, wysokość nie większa niż 10,0 m, szerokość elewacji frontowej nie większa niż 16,0 m (w ramach inwestycji na tym terenie nie są projektowane budynki); dla budynków gospodarczych i garażowych: wysokość budynków zlokalizowanych bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nie większa niż 7,0 m, dla pozostałych budynków nie większa niż 12,0 m, szerokość elewacji frontowej nie większa niż 80% szerokości frontowej działki, warunki lokalizacji wolnostojące, realizowane jako zespół budynków lub zintegrowane z budynkiem mieszkalnym, dopuszcza się lokalizację bezpośrednio przy granicy działki z działką sąsiednią (w ramach inwestycji na tym terenie nie są projektowane budynki).
Zapisy § 43 m.p.z,p. dla terenów oznaczonych symbolem R ustala się przeznaczenie - tereny rolnicze. Dopuszcza się rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej. Dla zabudowy ustala się powierzchnię zabudowy nie większą niż 30% powierzchni terenu inwestycji (powierzchnia zabudowy wynosi 13,59%); udział powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszy niż 30% powierzchni terenu inwestycji (powierzchnia biologicznie czynna wynosi 72,73%); dachy dwuspadowe, czterospadowe lub wielospadowe o kącie nachylenia połaci: 15° do 45° (projektowany budynek dach dwuspadowy, o kącie nachylenia 15°); dla budynków gospodarczych i garażowych: wysokość budynków zlokalizowanych bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nie większa niż 7,0 m, dla pozostałych budynków nie większa niż 12,0 m (budynek projektowany o wysokości 8,78 m, usytuowany 5,04 m od granicy z działką sąsiednią); szerokość elewacji frontowej nie większa niż 80% szerokości frontowej działki (budynek projektowany o szerokości elewacji frontowej 16,00 m, szerokość frontowa działki 46,5 m co stanowi 34,4%).
W ustaleniach § 44 m.p.z.p. dla terenów oznaczonych symbolem RZ plan ustala przeznaczenie - tereny użytków zielonych, łąk i pastwisk. Ustala się zachowanie rolniczego użytkowania terenu. Zakaz lokalizacji zabudowy. Dopuszcza się wyłącznie zabudowę zagrodową, stanowiącą rozbudowę istniejącej zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na terenach bezpośrednio do nich przylegających (projektowany budynek gospodarczy z częścią inwentarską jest kontynuacją istniejącej zabudowy zagrodowej. Działka inwestycyjna zabudowana jest budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. Dla zabudowy ustala się powierzchnię zabudowy nie większą niż 30% powierzchni terenu inwestycji (powierzchnia zabudowy wynosi 2,44%), udział powierzchni biologicznej czynnej nie mniejszy niż 30% powierzchni terenu inwestycji (powierzchnia biologicznie czynna wynosi 75,38%), dla budynków gospodarczych i garażowych: wysokość budynków zlokalizowanych bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nie większa niż 7,0 m dla pozostałych budynków nie większa niż 12,0 m (budynek projektowany o szerokości 8,78 m, usytuowany 5,04 m od granicy z działką sąsiednią); szerokość elewacji frontowej nie większa niż 80% szerokości frontowej działki (budynek projektowany o szerokości elewacji frontowej 16,0 m, szerokość frontowa działki 46,5 m co stanowi 34,4%).
Z przedłożonego projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego wynika zatem, iż planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z ustaleniami obowiązującego na analizowanym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda zwrócił przy tym uwagę, że Starosta [...] na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego pominął szczegółowe sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej; określenie jak zostaną wypełnione otwory okienne w elewacji północnej i południowej; zaprojektowanie dojazdu do otworu drzwiowego w elewacji północnej; przedłożenie ostatecznego pozwolenia z 15 grudnia 2023 r. nr [...] na prowadzenie badań archeologicznych wydane przez W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K..
W wyniku uzupełnienia stwierdzonych braków zmieniono projekt zagospodarowania terenu poprzez zaprojektowanie dojazdu do otworu drzwiowego znajdującego się w elewacji północnej. Równocześnie, w toku prowadzonego postępowania pełnomocnik inwestora wyjaśnił, że poziom hałasu jaki zostanie wytworzony przez urządzenia znajdujące się w budynku inwentarskim został opisany i zawarty w analizie hałasu dołączonej do projektu budowlanego. Z podsumowania wynika, że emisja hałasu na najbliższe tereny ochrony akustycznej nie będzie przekraczała dopuszczalnych wartości. Emisja hałasu oraz wibracji i innych zakłóceń ogranicza się do działki inwestora (pkt IX, strona 6. opisu projektu architektoniczno-budowlanego).
Zdaniem organu odwoławczego przedłożony projekt budowlany został sporządzony przez projektanta posiadającego stosowne uprawnienia oraz legitymującego się odpowiednim zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Projekt budowlany należy uznać za kompletny, bowiem przedstawia on wszystkie wymagane prawem elementy. Ponadto inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Odnosząc się do zarzutów E. J. i A. M. Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowa inwestycja zostanie zrealizowana w zabudowie zagrodowej. Zgodnie z brzmieniem § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej również jako: "warunki techniczne"), poprzez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz z gospodarstwach leśnych. "Zagroda" to zespół zabudowań na terenie wiejskim lub podmiejskim składającym się z domu mieszkalnego i budynków gospodarczych (stodoły, obory, spichlerza). Są to zabudowania najczęściej otoczone płotem i ustawione wokół wewnętrznego podwórza Pojęcie "zabudowy zagrodowej" oznacza więc zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarczo-inwentarskie, położonych w obrębie jednego podwórza, przy czym ustawodawca dopuszcza również rozproszoną zabudowę zagrodową.
Z akt sprawy wynika, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, w tym hodowlę gęsi i bydła opasowego. W ramach inwestycji został zaprojektowany budynek gospodarczy, który będzie kontynuacją zabudowy zagrodowej. W związku z czym nie pozostaje w sprzeczności z zapisami obowiązującego planu miejscowego.
Odnosząc się do powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników sąsiednich działek, w tym w zakresie przekroczenie norm hałasu, Wojewoda wskazał, że z projektu budowlanego oraz znajdującej się w nim analizy wynika, że emisja hałasu na najbliższe tereny ochrony akustycznej nie będzie przekraczała dopuszczalnych wartości. Poziom hałasu w środowisku na zewnątrz projektowanego budynku gospodarczego z częścią inwentarską nie przekroczy określonych norm dla terenu zabudowy zagrodowej. Projektowany budynek nie powoduje zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby nie jest źródłem ponadnormatywnego hałasu i odrażających woni. Z projektu budowlanego wynika, że istniejący i projektowany inwentarz zwierząt w gospodarstwie inwestora będzie wynosił 31,4 DJP. W związku z czym nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wojewoda podniósł, że z opisu zawartego na stronie 7 projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że "w projektowanym budynku gospodarczym z częścią inwentarską 7,2 DJP zaprojektowano pomieszczenie gospodarcze do przetrzymywania maszyn i sprzętu rolniczego oraz pomieszczenie inwentarskie do odchowu drobiu (gęsi), (...). Budynek będzie służył jako budynek gospodarczy z częścią inwentarską. System utrzymania drobiu będzie odbywać się na płytkiej ściółce". Ponadto na etapie prowadzonego postępowania przez organ II instancji w projekcie zagospodarowania terenu została doprecyzowana kwestia utrzymywania zwierząt w systemie zamkniętym w projektowanym pomieszczeniu (pkt. IX projektu). W wyniku postanowienia z 20 czerwca 2024 r. w projekcie budowlanym zostało doprecyzowane, że odchody zwierzęce oraz resztki jedzenia będą częściowo sprzedawane do innych gospodarstw jako nawóz pozostała część będzie wywożona bezpośrednio na własny grunt jako nawóz pod uprawy.
Odnosząc się do kwestii bliskości zabudowy mieszkaniowej, zgodnie z § 12 ust. 8 warunków technicznych budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, nie może być sytuowany ścianą z oknami lub drzwiami w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 3. Projektowany budynek gospodarczy z częścią inwentarską został usytuowany w odległości 5,04 m od granicy z działką nr [...] (elewacja południowa) i w odległości 12,24 m od granicy z działką nr [...] (elewacja północna). Na działkach nr [...] i [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z projektowanym budynkiem gospodarczym z częścią inwentarską nie są zlokalizowane budynki. Najbliższy budynek od projektowanego budynku na działce nr [...] znajduje się w odległości ponad 100 m, natomiast na działce nr [...] najbliższy budynek znajduje się w odległości ponad 140 m. W związku z czym została zachowana odległość usytuowania budynku ścianą z otworami okiennymi od granicy sąsiedniej działki. Nie można też mówić o bliskości zabudowy mieszkalnej w stosunku do projektowanego budynku gospodarczego z częścią inwentarską.
Końcowo Wojewoda wskazał, że z uwagi na przedłożenie na etapie postępowania odwoławczego skorygowanego projektu zagospodarowania terenu należało uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji w części zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu oraz orzec o zatwierdzeniu nowego projektu zagospodarowania terenu z uwagi na doprojektowanie drogi dojazdowej do części gospodarczego budynku, w pozostałe części należało utrzymać w mocy decyzję nr [...] Starosty [...].
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w P. E. J. i A. M. podtrzymując zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia: art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 144 Kodeksu cywilnego polegające na wadliwym przyjęciu, że wybudowanie projektowanych obiektów poprzez swoje przeznaczenie na cele związane z chowem gęsi nie doprowadzi do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników sąsiednich działek poprzez przekroczenie norm hałasu; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes stron postępowania. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżący podnieśli, że w projekcie budowlanym zawarto informację, iż w projektowanym budynku gospodarczym z częścią inwentarską 7,3 DJP zaprojektowano pomieszczenie gospodarcze do przetrzymywania maszyn i sprzętu rolniczego oraz pomieszczenie inwentarskie do odchowu drobiu (gęsi) oraz pomieszczenia pomocnicze. W procesie hodowlanym gęsi od 4 tygodnia życia mogą być przyzwyczajane do niższych temperatur, a od 7 tygodnia życia przebywać pod wiatą. Projekt budowlany dla przedmiotowej inwestycji nie zawiera informacji, z której strony projektowanego budynku będzie znajdował się wybieg dla hodowanych w projektowanym budynku gęsi. Wobec tego wybieg dla gęsi może się znajdować na część nieruchomości bezpośrednio graniczącej z już istniejącymi zabudowaniami, która graniczy z zabudowaniami na działkach sąsiednich. Oznacza to, że dalszy chów gęsi (po fazie odchowu) będzie bezpośrednio i w znaczny sposób oddziaływał na nieruchomości sąsiednie. W związku z powyższym w części opisowej projektu powinna się znaleźć informacja, gdzie będą znajdowały się gęsi po procesie odchowu. Ma ona bowiem doniosłe znaczenie w kontekście oddziaływania na sąsiednie nieruchomości.
W ocenie skarżących jednym ze źródeł zanieczyszczeń powietrza w gęśnikach są odchody zwierząt, które przechowywane zbyt długo i nieprawidłowo mogą powodować przedostawanie się do gruntu odcieków mogących skazić glebę i wody gruntowe. Natomiast w gęśnikach dochodzi do emisji szkodliwych gazów takich jak amoniak, siarkowodór i dwutlenek węgla, których źródłem jest przede wszystkim chów samych ptaków oraz w mniejszym stopniu takie czynniki jak: rozładunek i magazynowanie pasz czy też instalacje znajdujące się w budynku. Uciążliwość gazów przejawia się w negatywnym oddziaływaniu na zdrowie ptaków przebywających na fermie oraz środowisko naturalne i ludzi zamieszkujących w bliskim sąsiedztwie takiego obiektu. Mogą one być przyczyną chorób układu oddechowego, zawierać w swoim układzie mikroorganizmy chorobotwórcze (co dodatkowo zwiększa ryzyko zachorowań). Czynnikami emisji zanieczyszczeń są również pyły i odory. Źródłem pyłów w gęśniku są przede wszystkim ściółka i pasza. Niewielki rozmiar cząsteczek pyłów oraz bardzo długi czas ich opadania sprawiają, że praktycznie cały czas utrzymują się one w powietrzu, oddziaływująca na zdrowie ludzi i zwierząt znajdujących się w jej sąsiedztwie. Pyły mogą być przyczyną chorób górnych i dolnych dróg oddechowych, skóry, oczu, a także nośnikami mikroorganizmów chorobotwórczych czy też zarodników grzybów. Odory mogą stanowić natomiast zagrożenie dla komfortu okolicznych mieszkańców. Gęśniki powinny być zlokalizowane w odległości odpowiedniej dla ograniczenia uciążliwości odorowych w celu immisji na sąsiednie nieruchomości.
Następnie skarżący zwrócili uwagę, że kolejnym elementem oddziałującym na środowisko, a generowanym z obiektów przeznaczonych do hodowli drobiu (tym gęsi) jest hałas. Klimat akustyczny takiego obiektu jest kształtowany przez pracę wentylatorów w obiektach hodowlanych i środki transportu obsługujące te obiekty (dostawa i odbiór ptaków, dostawa paszy, transport obornika, odbiór ścieków). Wojewoda w toku postępowania postanowieniem z dnia 20 czerwca 2024 r. nałożył obowiązek odniesienia się w projekcie budowlanym do poziomu hałasu jaki zostanie wytworzony przez twierdzenia utrzymujące odpowiednią temperaturę oraz wilgotność w pomieszczeniu Inwentarskim. Wojewoda w decyzji uznał, iż z projektu budowlanego oraz znajdujące się w nim analizy wynika, że emisja hałasu na najbliższe tereny ochrony akustycznej nie będzie przekraczała dopuszczalnych wartości. Poziom hałasu w środowisku na zewnątrz projektowanego budynku gospodarczego z częścią inwentarską nie przekroczy określonych norm dla terenu zabudowy zagrodowej. Dodatkowo Wojewoda stwierdził, że "projektowany budynek nie powoduje zanieczyszczeń powietrza wody i gleby, nie jest źródłem ponadnormatywnego hałasu i odrażających woni". Powyższe stwierdzenia są nieprawdziwe, gdyż w dniu 10 października 2024 r. na zlecenie E. J. dokonano pomiaru poziomu hałasu w dzień i w nocy dla hodowli gęsi prowadzonej przez inwestora ubiegającego się o pozwolenie na budowę. Z załączonego do skargi sprawozdania z badań hałasu w środowisku ogólnym NR [...] wynika, że normy hałasu w prowadzonej przez inwestora hodowli gęsi przekroczone zostały o wartości od 11,5 dB do 21,2 dB. Skoro zatem normy hałasu przekroczone są obecnie, tym bardziej przekroczone będą o znacznie wyższe wartości, gdy wybudowany zostanie nowy budynek i prowadzona będzie w nim hodowla.
Zdaniem skarżących Wojewoda utrzymując w mocy przedmiotowe pozwolenie na budowę naruszył art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, bowiem ze względu na bliskość zabudowy mieszkalnej realizacja przedsięwzięcia spowoduje pogorszenie warunków życia na nieruchomościach sąsiednich, pogorszą się na nich warunki sanitarno - higienicznych nieruchomości te znacznie stracą na wartości.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej skarżący podtrzymali swoje stanowisko i wnieśli o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej spawie pozostaje decyzja Wojewody, który uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 08 maja 2024 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej J. i M. Ł. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z częścią inwentarską 7,2 DJP w zabudowie zagrodowej na działce nr [...], obręb ew. [...] J., jednostka ewidencyjna: [...], W. w części zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu oraz orzekł o zatwierdzeniu nowego projektu, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W przedmiotowej sprawie okolicznością bezsporną, niekwestionowaną przez strony pozostaje, że planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – dla terenu ją obejmującego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy W. - podobszar II przyjętego uchwała nr [...] Rady Gminy W. , który ustalił następujące przeznaczenie - J10RM (teren zabudowy zagrodowej), J15R (tereny rolnicze), J11RZ (tereny użytków zielonych, łąk i pastwisk), J16R (tereny rolnicze). Planowana inwestycja, realizowana w ramach zabudowy zagrodowej, mieści się również w parametrach urbanistycznych ustalonych powyższą uchwałą.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że projektowany budynek ma stanowić uzupełnienie istniejącej zabudowy zagrodowej, gdzie po rozbudowie łączna obsada gospodarstwa będzie wynosić 31,4 DJP. Dla tego typu inwestycji nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Równocześnie – w kontekście zarzutów skarżących, wyjaśnienia wymaga, że ani organy architektoniczno – budowlane ani Sąd nie mają uprawnień do badania zakresu prowadzonej działalności będąc związanymi treścią wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też zarzuty dotyczące możliwości chowu większej ilości gęsi w przypadku wykorzystania tej część planowanej inwestycji, która ma stanowić zaplecze gospodarcze, nie mogły być przedmiotem oceny organów administracji publicznej oraz stanowić podstawę sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Podobnie w realiach przedmiotowej sprawy wyjaśnienia wymaga, że podstawą odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogła być formułowana przez skarżących obawa dotycząca sposobu chowu gęsi, w tym również fakt lokalizacji wybiegu dla hodowanych w projektowanym budynku gęsi. Pamiętać należy, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że ewentualna ingerencja w sferę uprawnień właściciela nieruchomości musi mieć wyraźne upoważnienie ustawowe. Obowiązujące przepisy nie zawierają regulacji dotyczące miejsca lokalizacji wybiegu dla hodowanych w projektowanym budynku gęsi, jak również nie przewidują możliwości uwzględnienia powyższej okoliczności w ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym miejscu należy zauważyć, że decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z wymaganymi przepisami prawa, o których mowa w ustawie Prawo budowlane. Ustawodawca w art. 35 ust. 4 ustawy expressis verbis wskazał, że organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli spełnione są wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4.
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż wniosek był kompletny w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, a przełożone dokumenty wskazują na możliwość wykonania planowanej inwestycji. Przedstawiona dokumentacja projektowa wykonana została przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Co więcej, przedłożona dokumentacja spełnia wymogi określone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, a planowana lokalizacja budynku mieści się w normach określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Spełniony został również warunek, jakim było przedłożenie ostatecznego pozwolenia z 15 grudnia 2023 r. nr [...] na prowadzenie badań archeologicznych wydane przez W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K..
Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnić należy, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak wskazuje się zaś w orzecznictwie ocena poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w ramach projektowania i budowy obiektu budowlanego dokonywana jest z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa publicznego i obejmuje obszar oddziaływania obiektu. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia. Właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje zatem ochrona przed sposobem zabudowy nieruchomości sąsiedniej, jeżeli projektowany sposób zabudowy koliduje z jego prawnie (a nie jedynie faktycznie) chronionym interesem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 79/22, Baza NSA). Tym samym poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi, natomiast nie może prowadzić do sytuacji, w której nie inwestorzy, ale osoby trzecie będą decydować o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu ich posadowienia i rodzaju obiektu budowlanego, nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że podnoszone argumenty dotyczące pogorszenia warunków życia na nieruchomościach sąsiednich, pogorszenia się na nich warunki sanitarno - higienicznych nieruchomości oraz utraty ich wartości nie mogą zostać zaakceptowane. W zakresie obowiązujących przepisów prawa możliwe jest jedynie uwzględnienie okoliczności związanych z warunkami sanitarno – higienicznymi, który to wymóg został zrealizowany, a jak już powyżej wskazano, zatwierdzony projekt budowlany określa warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej.
Sąd zauważa, że argumentacja skarżących opiera się na wykazaniu, że już obecna działalność na nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje przekroczenie dopuszczalnych norm, w tym przede wszystkim dopuszczalnych norm hałasu, co oznacza, że wydanie pozytywnej decyzji niewątpliwie przyczyni się do dalszych naruszeń w tym zakresie. Na potwierdzenie powyższej tezy skarżący przedłożyli sporządzone na zlecenie E. J., pomiary poziomu hałasu w dzień i w nocy dla hodowli gęsi prowadzonej przez inwestora, z których wynika, że normy hałasu w prowadzonej przez inwestora hodowli gęsi przekroczone zostały o wartości od 11,5 dB do 21,2 dB. W ocenie Sądu okoliczności powyższe nie mogły mieć wpływu na wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie.
Po pierwsze, przedłożony dowód – wyniki dokonanych pomiarów hałasu, ma charakter dokumentu prywatnego i nie został sporządzony w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu.
Po drugie, w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ocena organów architektoniczno – budowlanych pozostaje kwestia ograniczenia hałasu generowanego przez planowaną inwestycję, nie zaś kwestia ewentualnych naruszeń związanych z istniejącą na terenie objętym wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zwrócił na to uwagę w szczególności Wojewoda, wyjaśniając, że poziom hałasu jaki zostanie wytworzony przez urządzenia znajdujące się w budynku inwentarskim został opisany i zawarty w analizie hałasu dołączonej do projektu budowlanego, a z podsumowania wynika, że emisja hałasu na najbliższe tereny ochrony akustycznej nie będzie przekraczała dopuszczalnych wartości. Sąd podkreśla, że fakt prowadzenia działalności rolniczej na terenie działki, gdzie ma być zrealizowana inwestycja, która to działalność, w ocenie skarżących już stanowi działalność uciążliwą, przekraczającą dopuszczalne normy (co jednak nie zostało potwierdzone w toku innych prowadzonych postępowań kontrolnych), nie stanowi okoliczności, jaka mogłaby być uwzględniona w ramach prowadzonego obecnie postępowania.
Po trzecie wreszcie, ewentualne naruszenie dopuszczalnych norm hałasu przez planowaną inwestycję będzie miało charakter następczy, a więc może zaistnieć dopiero po realizacji inwestycji. Sama obawa, że taki skutek może nastąpić, jest zatem niewystarczająca dla odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że kwestia powyższa będzie mogła być badana dopiero po ewentualnym zrealizowaniu inwestycji.
Mając na względzie powyższe okoliczności – w tym w szczególności kompletność przedstawionego projektu budowlanego oraz jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a wniesione skargi podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło