III SA/Po 593/20

Dnia 9 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z zm.), dalej k.p.a., art. 4 pkt 22 , art. 92a ust. 1 , art.92b ust. 1 i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej u.t.d., lp.6.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d., art. 27, art. 34 Rozporządzenia Parlamenty Europejskiego i Rady (UE) nr. 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr. 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE)nr. 561/2006 Parlamenty Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, dalej rozporządzenie nr.165/2014 utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2020 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że karę nałożono za naruszenie określone l.p.6.3.3 załącznika nr. 3 do u.t.d. polegające na posługiwaniu się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą . W dniu [...] października 2019 r. w toku kontroli drogowej na drodze krajowej nr.[...] w R. zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr. rej. [...] oraz naczepy [...] o nr. rej. [...], którym kierował J. M., ustalono że kierowca w dniu [...] października 2019 r. od godz. [...] do godz. [...] prowadził pojazd używając karty kierowcy należącej do K. B.. Pojazdem był wykonywany krajowy przewóz rzeczy w imieniu i na rzecz strony. Ustalenia kontroli potwierdzają protokół kontroli z [...] października 2019 r., dokumenty do niego załączone i zeznania kierowcy J. M.. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 rozporządzenia 165/2014 karta kierowcy jest imienna, kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. W myśl art. 34 ust 1 cytowanego rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu , w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu .Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba, że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten ,na który jest przeznaczona . Odnośnie podstaw do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d. organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Winien je wykazać przedsiębiorca, czego nie uczynił. Sprowadza się to do udowodnienia, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń do naruszenia . W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 6,7, 8 ,9,10, 77 k.p.a. poprzez niedokładne rozpatrzenie sprawy, ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej i nie podjęcie niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez nie przesłuchanie osoby zarządzającej transportem i strony. Zadaniem strony skarżącej organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych , nie podjęły wszelkich działań w celu ustalenia stanu faktycznego, nie uwzględniły słusznego interesu strony, ocena materiału dowodowego jest dowolna, a materiał dowodowy nie został rozpatrzony wyczerpująco. Błędnie przyjęto ,,że odpowiada za stwierdzone naruszenie w sytuacji gdy nie miał wpływu na jego powstanie albowiem nie mógł przewidzieć zachowania kierowcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje . Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Sąd w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu wyrażone w zaskarżonej decyzji i przyjmuje je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść . Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Jest spójna, logiczna, zgodna z wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego. Podstawą ustaleń faktycznych w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia jest protokół kontroli drogowej z dnia [...] października 2019 roku wraz z załączonymi do niego dokumentami. Wbrew zarzutom skargi zebrany materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia okoliczności stanu faktycznego . Organ wyczerpująco przedstawił dokonane ustalenia faktyczne odnoszące się do stwierdzonego naruszenia, którego co do istoty strona skarżąca nie kwestionuje. Zebrany materiał dowodowy nie został w żaden sposób podważony. Zadaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia zarówno w odniesieniu do stwierdzonego naruszeń oraz braku podstaw zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia za nie odpowiedzialności . Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Organ prawidłowo ustalił i ocenił, że naruszenie polegające na posługiwaniu się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną w krajowym przewozie drogowym rzeczy w imieniu i na rzecz strony skarżącej odpowiedzialność ponosi skarżący jako przedsiębiorca i brak jest podstaw do zastosowania wobec skarżącego art.92c ust. 1 u.t.d. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Przepisy u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji przewozu, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Organizacja przewozu przez profesjonalnego przewoźnika musi gwarantować iż przewóz wykonywany jest bezpieczny, nie zagraża życiu, zdrowiu i mieniu osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań przewozu aby spełniał on m.in. wymogi dotyczące posiadania przez kierowcę jednej ważnej, imiennej karty kierowcy i używania jej jedynie przez kierowcę na którego jest wystawiona. Prawidłowo organ przyjął, iż skarżący będący profesjonalnym przewoźnikiem przy zachowaniu minimum należytej staranności powinien tak organizować przewóz aby nie dochodziło do naruszeń .Sąd zauważa , że z zeznań kierowcy jednoznacznie wynika, iż posłużył się kartą innego kierowcy albowiem chciał wykonać zaplanowaną na dzień pracę. Sąd podkreśla, że istota odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych. Organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie są wystarczające do zwolnienia go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na zasadzie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w konsekwencji organ przepisów tych zasadnie nie zastosował. Wobec powyższego Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z zm. ).