VI SA/Wa 3075/24
WyrokWSA w Warszawie2025-03-03
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Dorota Pawłowska, Agnieszka Jendrzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanej bez wymaganego świadectwa zgodności WE, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu, wydanej bez wymaganego świadectwa zgodności WE, jest wadliwa. Stwierdzone naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym jest oczywiste, jednak samo to nie przesądza o rażącym charakterze naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Konieczne jest rozważenie, czy naruszenie to miało charakter rażący i czy nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.Stan faktyczny
Prokurator złożył sprzeciw do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 2019 r. o rejestracji ciągnika rolniczego, zarzucając wydanie jej z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym (p.r.d.) z powodu braku wymaganego świadectwa zgodności WE. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając naruszenie za nie-rażące. Prokurator zaskarżył decyzję SKO do WSA, domagając się uchylenia decyzji SKO i stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO, Kolegium) decyzją z [...] lipca 2024 r. nr [...] po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] (dalej: Prokurator, Skarżący) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 570), art. 157 § 1 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: p.r.d.).
Decyzja SKO wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Starosta [...] (dalej: Starosta) decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 73 p.r.d., po rozpatrzeniu wniosku C. P., D. K. D. i S. C.(dalej: Wnioskodawcy) zarejestrował ciągnik rolniczy marki B. [...], nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne. Decyzja stała się ostateczna i prawomocna.
Prokurator pismem 27 maja 2024 r. złożył do SKO sprzeciw od ww. decyzji Starosty, w którym wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucił, że wskazana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., tj. pomimo braku świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. W ocenie Prokuratora, w stosunku do ciągnika rolniczego wskazanego w decyzji Starosty dokument taki był wymagany, gdyż pojazd ten był rejestrowany po raz pierwszy na terenie państwa członkowskiego UE, a został sprowadzony z terenu państwa niebędącego członkiem Unii. Prokurator powołał się na przepisy p.r.d. oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 60 str. 1; dalej: rozporządzenie nr 167/2013).
Kolegium powołaną na wstępie decyzją odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, której sprzeciw ten dotyczył.
W uzasadnieniu decyzji SKO przedstawiło stan faktyczny i powołało treść zastosowanych przepisów. Kolegium uznało, że w świetle art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. w związku z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 lit. a, art. 3 pkt 8, art. 3 pkt 11, art. 3 pkt 37, art. 3 pkt 38 i art. 3 pkt 40 rozporządzenia nr 167/2013 w niniejszej sprawie do dokonania rejestracji pojazdu wymagane było przedstawienie świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. Zdaniem Kolegium, dokonując rejestracji pojazdu bez wymaganych dokumentów organ naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Jednocześnie SKO stwierdziło, że uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ w sprawie nie zachodzi oczywistość naruszenia prawa polegająca na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prokurator zaskarżył w całości decyzję Kolegium, wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] lutego 2019 r. Prokurator zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. poprzez uznanie, że decyzja z [...] lutego 2019 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i przez to, stwierdzenie braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez zgromadzenia wszystkich wymaganych prawem dokumentów stanowiących podstawę rejestracji pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyraziło zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - stosownie do § 2 powołanego artykułu - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej zasad Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Spór w sprawie dotyczy prawidłowości odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W myśl zaś art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły.
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.
Kolegium stwierdziło, że Starosta naruszył art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., jednak naruszenie to nie ma charakteru rażącego i z tego powodu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji.
Bezsporne było, że pojazd, którego zaskarżona decyzja dotyczy, podlegał procesowi rejestracji i wcześniej nie był zarejestrowany w Polsce, lecz na Białorusi.
Stosownie do art. 71 ust. 1 p.r.d., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Przepis ten nie dotyczy pojazdów, o których mowa w ust. 3.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 p.r.d. (obowiązującym na dzień [...] lutego 2019 r.), rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 7) – 9) - uchylone.
Na podstawie art. 72 ust. 2 p.r.d., wymagania ust. 1 nie dotyczą: 1) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3; 2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w zakresie ust. 1 pkt 2 i 5; 3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 5; 4) (uchylony); 5) pojazdu wycofanego czasowo z ruchu - w zakresie ust. 1 pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego wymaga się przedstawienia decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu; 6) (uchylony); 7) pojazdu wyrejestrowanego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 pkt 3 - w przypadku powtórnej rejestracji - w zakresie ust. 1 pkt 5; 8) pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 4 pkt 1 - w zakresie ust. 1 pkt 4.
W myśl art. 72 ust. 2a p.r.d., w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Sposób postępowania w przypadku utraty dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego za granicą określa art. 72 ust. 4 p.r.d.
Wskazać należy, że art. 72 p.r.d. określa niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do podstaw rejestracji. Charakter prawny dokumentów wymienionych w ust. 1, które muszą być przedstawione kumulatywnie, a nie alternatywnie jest mieszany. Katalog tych dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty.
Przedłożenie dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., gdy były one wymagane, jest obowiązkowe w sytuacji, gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Kwestii homologacji został poświęcony rozdział 1a p.r.d., dopuszczeniu jednostkowemu – rozdział 1b p.r.d., zaś dopuszczeniu indywidualnemu WE pojazdu- rozdział 1c p.r.d. Organem uprawnionym w zakresie ww. postępowań jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego.
Jak wynika z akt sprawy, Wnioskodawcy składając wniosek o rejestrację ciągnika nie przedłożyli dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Kolegium uznało, że w przypadku pojazdu, którego dotyczy decyzja Starosty z [...] lutego 2019 r. dokumenty takie były wymagane. Zatem, w sytuacji gdy pojazd ten nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Polski, złożenie takiego dokumentu przez Wnioskodawców było obowiązkowe w postępowaniu rejestracyjnym.
Kwestia regulacji prawnych dotyczących homologacji pojazdów rolniczych jest w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu nr 167/2013. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zatem jest to akt prawny, który winien być stosowny przez organ w decyzji, której sprzeciw Prokuratora dotyczył. Ww. rozporządzenie określa ogólnounijne przepisy dotyczące wymogów technicznych i procedur, aby zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013 "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep lub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych lub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11). Według art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013 "nowy pojazd" to pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony. "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres (art. 3 pkt 38), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii Europejskiej pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 40). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu po raz pierwszy w Unii Europejskiej (art. 3 pkt 39). W rozumieniu art. 3 pkt 41 rozporządzenia nr 167/2013 "importerem" jest każda osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę w Unii Europejskiej, która wprowadza do obrotu pojazd, pochodzący z państwa trzeciego, czyli jak w niniejszej sprawie z Białorusi (państwa nie będącego członkiem UE). Ww. rozporządzenie określa, m.in. obowiązki w zakresie homologacji pojazdów rolniczych ciążące nie tylko na producentach, lecz również na importerach.
Do przepisów rozporządzenia nr 167/2013 odnoszą się przepisy p.r.d., przewidując np.: w art. 70g p.r.d. - zakaz wprowadzenia do obrotu nowego pojazdu bez wymaganych świadectw homologacji; sposób postępowania podmiotu, który wprowadził do obrotu ww. pojazd; w art. 70zn ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 70zo ust. 2 p.r.d.- możliwość dopuszczenia jednostkowego pojazdu na wniosek producenta, importera czy właściciela pojazdu; w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d.- obowiązek załączenia dokumentów homologacji pojazdu do wniosku jego rejestrację, czy zwolnienie z tego obowiązku z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Powyższe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. i jest obowiązujące na terenie UE. Rozporządzenie nr 167/2013 uchyliło dyrektywę 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych lub leśnych, ich przyczep i wymiennych homologowanych maszyn, łącznie z ich układami, częściami i oddzielnymi zespołami technicznymi oraz uchylającej dyrektywę 74/150/EWG (Dz. U. 2003.L 171, s.1), do której odnosił się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 czerwca 2017 r. o sygn. C-513/15. W wyroku tym, wydanym na tle przepisów dyrektywy 2003/37/WE, które były podobne do przepisów rozporządzenia nr 167/201, TSUE wyjaśnił, że zarejestrowanie używanego ciągnika, pochodzącego z państwa trzeciego i wprowadzonego po raz pierwszy na teren UE jest możliwe po spełnieniu przez niego wymogów homologacji obowiązujących w UE. Podkreślenia wymaga, że orzeczenie to i powstałe wątpliwości obejmowały inny stan prawny, a obowiązujące w stanie prawnym rozpatrywanej sprawy przepisy rozporządzenia nr 167/2013 są w tej kwestii jednoznaczne, o czym już była mowa.
Zdaniem Sądu, stwierdzone przez SKO naruszenie przy wydaniu decyzji z [...] lutego 2019 r. art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. jest zatem oczywiste, gdyż dokument, o którym mowa w tym przepisie był wymagany do uzyskania decyzji o rejestracji ciągnika rolniczego. Wbrew stanowisku Kolegium, nie sposób uznać, że na gruncie powołanych przepisów powstały wątpliwości interpretacyjne, które wykluczałyby stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ rejestracyjny. W ocenie Sądu, wystarczyło przepisy ze sobą zestawić, aby odczytać w sposób prawidłowy normę prawa. Znajomość obowiązujących przepisów prawa jest obowiązkiem organu administracji. Powyższe stanowisko odnoszące się do kwestii oczywistości naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 4 grudnia 2024 r. sygn. II GSK 2302/23, II GSK 1606/23, II GSK 1634/23, II GSK 1637/23, II GSK 1823/23 oraz II GSK 1904/22 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia przy tym wymaga, że samo przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisu jednoznacznego w swej treści nie może stanowić jedynej i wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, aby rodzaj naruszenia i jego skutki powodowały, że decyzja, lub postanowienie nie mogły by być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa (zob. K. Glibowski w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2020 r., s. 1264 i nast., P. M. Przybysz, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2024, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2024 oraz przywołane tam orzecznictwo).
Naczelny Sąd Administracyjny od lat konsekwentnie prezentuje w swym orzecznictwie podgląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić dopiero wtedy, gdy decyzja lub postanowienie kończące postępowanie wywołuje stan istotnie niezgodny z prawem - jej funkcjonowanie w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zaufania obywatela do działań organu. Stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2024 r. sygn. II GSK 1904/22 i powołane tam wcześniejsze orzecznictwo). Poglądy te podzielił Sąd w składzie orzekającym.
W rozpoznawanej sprawie SKO w zaskarżonej decyzji w istocie ograniczyło się do dokonania oceny czy treść przepisów jest dostatecznie jasna, by ich naruszenie przez organ rejestracyjny mogło być uznane za rażące. Jak wcześniej wskazano, stanowisko Kolegium w tej kwestii okazało się błędne, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Tym niemniej raz jeszcze należy podkreślić, że przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia prawa i nie wystąpiły istotne wątpliwości co do jego wykładni, nie jest wystarczające do stwierdzenia, że naruszenie to miało charakter rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium powinno uwzględnić przedstawioną ocenę prawną, a w szczególności rozważyć, czy stwierdzone w sprawie niewątpliwe naruszenie prawa, miało rażący charakter. Nadto obowiązkiem organu jest przeanalizowanie czy decyzja z [...] lutego 2019 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Stanowisko organu w tym zakresie powinno być należycie wyjaśnione i uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, orzekł jak sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło