III SA/Po 404/24

Dnia 17 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2025 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Zarządu Województwa z dnia 23 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Zarząd Województwa na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a.", stwierdził uchybienie przez Stowarzyszenie [...] terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z 26 czerwca 2019 r. określającej do zwrotu przez stronę kwoty w wysokości 331 998,73 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 18 lipca 2018 r., do dnia zwrotu całości zadłużenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, co następuje. Wyżej wskazaną decyzję z 26 czerwca 2019 r. wysłano na adres Stowarzyszenia: [...], [...]. Po dwukrotnym awizowaniu (27 czerwca 2019 r. i 5 lipca 2019 r.) zwrócono ją do organu z adnotacją "Zwrot do nadawcy - nie podjęto w terminie". Postanowieniem z 28 października 2022 r. Sąd Rejonowy [...] ustanowił dla Stowarzyszenia kuratora w osobie K. J. na okres jednego roku, od dnia wydania postanowienia, w celu reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniach prowadzonych z udziałem Stowarzyszenia, w tym do reprezentowania Stowarzyszenia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, w zakresie czynności z nim związanych. W dniu 30 października 2023 r. wpłynęło do Zarządu Województwa pismo Dyrektora WUP z 27 października 2023 r. przekazujące pismo reprezentującego Stowarzyszenie kuratora z 23 października 2023 r. zawierające odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Reprezentujący Stowarzyszenie kurator K. J. w piśmie z 23 października 2023 r. podniósł, że: - Stowarzyszenie na etapie postępowania administracyjnego nie posiadało organu, a w sprawie pomijany był kurator; - doręczenia zastępczego dokonano nieskutecznie do Stowarzyszenia, które nie miało organów uprawnionych do reprezentacji, a także pominięto, że Stowarzyszenie reprezentować powinien kurator; - w Stowarzyszeniu nie ma zarządu od końca grudnia 2018 r., co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 2 października 2019 r. o sygn. akt [...]; - decyzja z 26 czerwca 2019 r. nie weszła do obrotu prawnego, bowiem doręczono ją i skierowano do Stowarzyszenia, które na dzień wydania i doręczania decyzji było pozbawione organów uprawnionych do reprezentacji (stąd dwukrotne awizowanie 27 czerwca 2019 r. i 5 lipca 2019 r. doprowadziło do rzekomego skutku doręczenia zastępczego); - jako reprezentant Stowarzyszenia o treści decyzji powziął wiedzę z postanowienia Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z 12 października 2023 r., zaś w dniu wydania decyzji Stowarzyszenie nie miało organów, więc nie miał kto zapoznać się z decyzją. Postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r. przedłużono okres sprawowania kurateli dla Stowarzyszenia przez K. J. na okres jednego roku od dnia wydania ww. postanowienia. Stosownie do art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Decyzję z 26 czerwca 2019 r. wysłano na adres Stowarzyszenia[...], [...], a po dwukrotnym awizowaniu (27 czerwca 2019 r. i 5 lipca 2019 r.) zwrócono ją do organu z adnotacją "Zwrot do nadawcy - nie podjęto w terminie. Adresatem przesyłki wskazanym na kopercie jest Stowarzyszenie [...] (strona postępowania prowadzonego przez Dyrektora WUP). Przesyłkę zaadresowano na adres siedziby Stowarzyszenia wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr [...]). Doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. (doręczenie zastępcze) z upływem 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma (od 27 czerwca 2019 r.) w placówce pocztowej w [...], czyli 11 lipca 2019 r. tj. w dniu, w którym upłynął 14-dniowy termin do jej odbioru. Decyzja Dyrektora WUP została zatem prawidłowo doręczona stronie postępowania, tj. Stowarzyszeniu, i weszła do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji, tj. doręczenie dokonane w sposób przewidziany przez przepisy procedury administracyjnej (K.p.a), otwiera drogę do wniesienia odwołania, a także powoduje, że dzień doręczenia decyzji jest pierwszym dniem terminu do wniesienia odwołania (lecz nie uwzględnianym przy jego obliczaniu, gdyż zaczyna się on liczyć od dnia następnego). Termin kończy swój bieg po upływie 14 dni, licząc od dnia następującego po dniu, w którym nastąpiło doręczenie decyzji. Z upływem ostatniego dnia terminu strona traci prawo do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że w dniu doręczenia decyzji (11 lipca 2019 r.) w Krajowym Rejestrze Sądowym nie został ujawniony fakt rezygnacji członków zarządu Stowarzyszenia ze sprawowanych funkcji, a pierwszy kurator dla Stowarzyszenia został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z 2 października 2019 r. Zatem datę 2 października 2019 r. należy uznać za datę, od której kierowanie korespondencji lub próby jej doręczania na adres Stowarzyszenia [...] jest wadliwe i nie wywołuje skutków doręczenia korespondencji. Od tego bowiem dnia uczestnicy obrotu prawnego mogli skutecznie dowiedzieć się o ustanowieniu kuratora. Doręczenie decyzji Stowarzyszeniu, które nastąpiło 11 lipca 2019 r., zgodnie ze stanem faktycznym ujawnionym w Krajowym Rejestrze Sądowym w tej dacie, nie narusza przepisów K.p.a. o doręczaniach. Wobec doręczenia decyzji Stowarzyszeniu 11 lipca 2019 r. termin do wniesienia odwołania upłynął 25 lipca 2019 r. Stowarzyszenie uchybiło terminowi do wniesienia odwołania, bowiem odwołanie zostało wniesione przez kuratora Stowarzyszenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania 23 października 2023 r., co na podstawie art. 134 K.p.a. obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. W skardze strona zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 w zw. z art. 134 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostrzeżeniu, że gdyby przywrócono termin do wniesienia odwołania od decyzji z 26 czerwca 2019 r. (organ odmówił takiego przywrócenia postanowieniem z 23 maja 2024 r., na które wniesiono odrębną skargę do Sadu), nie doszłoby do wydania zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł o: 1. rozpoznanie w pierwszej kolejności skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bądź łączne rozpoznanie tych skarg; 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest, czy decyzję z 26 czerwca 2019 r. skutecznie doręczono skarżącemu Stowarzyszeniu. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że skuteczne doręczenie tej decyzji nastąpiło 11 lipca 2019 r., stąd odwołanie z 23 października 2023 r. wniesiono z uchybieniem terminu. Prawidłowo organ wskazał, że decyzję z 26 czerwca 2019 r. wysłano na adres Stowarzyszenia: [...], [...], a po dwukrotnym awizowaniu (27 czerwca 2019 r. i 5 lipca 2019 r.) zwrócono ją do organu z adnotacją "Zwrot do nadawcy - nie podjęto w terminie. Adresatem przesyłki wskazanym na kopercie jest Stowarzyszenie [...] (strona postępowania prowadzonego przez Dyrektora WUP). Przesyłkę prawidłowo zaadresowano na adres siedziby Stowarzyszenia wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr [...]). Zasadne jest zatem stwierdzenie organu, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. (doręczenie zastępcze) z upływem 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma (od 27 czerwca 2019 r.) w placówce pocztowej w [...], czyli 11 lipca 2019 r. Słusznie organ podniósł, że w dniu doręczenia decyzji (11 lipca 2019 r.) w Krajowym Rejestrze Sądowym nie został ujawniony fakt rezygnacji członków zarządu Stowarzyszenia ze sprawowanych funkcji, a pierwszy kurator dla Stowarzyszenia został ustanowiony dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z 2 października 2019 r. Do tego czasu doręczeń należało zatem dokonywać na adres Stowarzyszenia, a nie kuratora, który wtedy jeszcze był ustanowiony. Nie ma w tym kontekście znaczenia, czy Stowarzyszenie już od końca roku 2018 nie miało zarządu. Skoro zatem decyzję doręczono 11 lipca 2019 r., to czternastodniowy termin (art. 129 § 2 K.p.a.) do wniesienia odwołania upłynął 25 lipca 2019 r. Odwołanie wniesiono zaś 23 października 2023 r., czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zasadnie zatem na podstawie art. 134 K.p.a. organ stwierdził uchybienie tego terminu. Odrębną kwestię stanowi przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wraz z odwołaniem skarżący wniósł 23 października 2023 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sądowi z urzędu wiadomo, że organ postanowieniem z 23 maja 2024 r. odmówił przywrócenia tego terminu, a postanowienie to zaskarżono i sprawę z tej skargi zarejestrowano pod sygn. akt III SA/Po 405/24. W wydanym w tej sprawie wyroku z 17 września 2025 r. Sąd uchylił postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).