I GZ 207/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 87/25 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrócenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. J. na czynność Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat trzech postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 11 marca 2025 r., I SA/Rz 87/25 w pkt I odrzucił skargę A. J. (dalej: "skarżąca" lub "strona") na czynność Wojewody Podkarpackiego z [...] października 2024 r. w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. W pkt II zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 złotych (dwieście złotych). Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. A. J. w dniu 7 stycznia 2025 r. nadała w placówce operatora pocztowego skargę na czynność Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2024 r. w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 Aktywny Maluch 2022-2029. Uzasadniając odrzucenie skargi WSA w Rzeszowie podkreślił, że strona uchybiła terminowi do złożenia skargi. Powyższe z tego względu, że informacja o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie została zamieszczona w systemie Rejestr Żłobków w dniu [...] października 2024 r. Tym samym 30-dniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 29 października 2024 r. i upływał z końcem dnia 27 listopada 2024 r. (środa). Natomiast skarga została wniesiona w dniu 7 stycznia 2025 r. WSA zauważył, że zgodnie z pkt 7.1. Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 Aktywny Maluch 2022-2029 (dalej: "Program") kwalifikacja wniosków przez wojewodę następuje w systemie Rejestr Żłobków. Skarżąca składając wniosek złożyła oświadczenie, że zapoznała się z warunkami Programu. Sąd I instancji wskazał, że w sprawie brak jest podstaw, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej (art. 53 § 2 zdanie drugie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu, w szczególności, jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiły jej zaskarżenie czynności w terminie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca jest większościowym udziałowcem spółki prowadzącej żłobek, występując z wnioskiem o dofinansowanie w ramach Programu, powinna być zatem odpowiednio zorganizowana w celu ustalenia, czy wnioskodawca został zakwalifikowany do dofinansowania i umieszczenia go na liście podmiotów dotowanych, czy też organ dokonał negatywnej oceny bądź odrzucenia wniosku, co uprawnia do wystąpienia na drogę postępowania sądowego. A. J. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 53 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z pkt 7.1. i 7.3. Programu poprzez przyjęcie, że skarżąca została poinformowana o kwalifikacji wniosku w systemie rejestru wniosków w dniu [...] października 2024 r., podczas gdy informacja w systemie nie została umieszczona; - art. 53 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z pkt 7.1. i 7.3 Programu poprzez przyjęcie, iż przekazanie informacji wiadomością e-mail na zasadzie pkt 7.3 Programu jest tożsame z zamieszczeniem jej w systemie, podczas gdy komunikacja za pośrednictwem poczty e-mail odbywa się na etapie oceny wniosków i stosuje się do komunikacji w zakresie usuwania błędów, niejasności lub braków formalnych nie zaś informacji o kwalifikacji wniosku. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: wydruku ze skrzynki odbiorczej dla wykazania braku zamieszczenia informacji o kwalifikacji oferty oraz pisma z 9 grudnia 2024 r., dla wykazania faktu doręczenia informacji o czynności. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów autorka zażalenia przedstawiła w jego uzasadnieniu. Wojewoda Podkarpacki w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego odrzucenie ewentualnie o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w toku realizacji programu skarżąca po uprzednim zapoznaniu się z jego warunkami wskazała jako dane kontaktowe swój adres mailowy do korespondencji elektronicznej. Co istotne na ten adres organ wysyłał wezwanie do uzupełnienia wniosku, które zostało przez skarżącą złożone. W ramach programu organ nie jest zobligowany do prowadzenia korespondencji z podmiotami w nim uczestniczącymi w inny sposób niż poprzez dedykowanego elektronicznego systemu "Rejestr żłobków". W tej formie przekazano skarżącej informację o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie. Ta co istotne została zamieszczona w systemie Rejestr Żłobków w dniu 28 października 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie kwestią wymagającą ustalenia w sprawie jest określenie terminu zaskarżenia czynności Wojewody Podkarpackiego z 28 października 2024 r. w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 Zdaniem strony skarżącej, termin ten powinno się liczyć od dnia doręczenia jej poprzez korespondencję zwykłą informacji o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie tj. w dniu 13 grudnia 2024 r. Z kolei zdaniem Sądu I instancji informacja o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie została zamieszczona w systemie Rejestr Żłobków w dniu 28 października 2024 r. Tym samym 30-dniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 29 października 2024 r. i upływał z końcem dnia 27 listopada 2024 r. (środa). Natomiast skarga została wniesiona w dniu 7 stycznia 2025 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaistniałym sporze prawnym rację należy przyznać Sądowi I instancji. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (a taką czynnością jest w rozpoznawanej sprawie czynność odstąpienia od zawarcia umowy w ramach Programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3), wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę, stwierdzając jej wniesienie po terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zatem jak ustalił WSA skarga została wniesiona po terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że informacja o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie została zamieszczona w systemie Rejestr Żłobków w dniu 28 października 2024 r. co znajduje potwierdzenie z załączonego przez organ do odpowiedzi na zażalenia wydruku z Rejestru Żłobków z etapy oceny wniosków dokumentujących przekazanie na skrzynkę systemową strony tj. wskazanego uprzednio przez skarżącą jej adresu mailowego do komunikacji z organem w ramach Programu. O tym, że skarżąca korzystała w toku postępowania z ww. skrzynki systemowej świadczy to, że za jej pośrednictwem uzupełniła braki formalne wniosku. Co za tym idzie w tym samym trybie została jej doręczona informacja o odstąpieniu przez organ od zawarcia umowy o dofinansowanie z 28 października 2024 r. Wobec tego 30-dniowy termin do złożenia skargi rozpoczął bieg 28 października 2024 r., a zakończył – 27 listopada 2024 r. (środa). Tymczasem skarga została nadana w urzędzie pocztowym 7 stycznia 2025 r., czyli po upływie terminu z art. 53 § 1 p.p.s.a. NSA dostrzegł, że przekonanie skarżącej o zakończeniu biegu terminu do wniesienia skargi jest sprzeczne z zapisami Programu, na których zgodę wyraziła zgodę strona poprzez akceptację warunków Programu. W tych okolicznościach sprawy NSA uznał, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji