I SA/Wa 188/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] i R. P. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 grudnia 2024 r. nr 421/2024 w przedmiocie sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego "Prawo i Sprawiedliwość" postanawia odrzucić skargę. W dniu 7 stycznia 2025 r. Fundacja [...] oraz R. P. (dalej: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej (dalej: organ, PKW) z dnia 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie przyjęcia sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego "Prawo i Sprawiedliwość". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi w całości jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie natomiast do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 dalej "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi fundacji i skarżącego jest uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie przyjęcia sprawozdania finansowego Komitetu Wyborczego "Prawo i Sprawiedliwość". W ocenie Sądu skarga fundacji i skarżącego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu bowiem sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Żaden przepis ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r., poz. 365 – dalej kw) – który reguluje m.in. właściwość, zakres działania organów wyborczych, zaskarżalność itp. - nie przewiduje możliwości zaskarżenia uchwał PKW w sprawie przyjęcia sprawozdania komitetu wyborczego. Przepisy kw (art. 145 § 1 kw) umożliwiają zaskarżenie uchwał PKW dotyczących sprawozdań finansowych komitetów wyborczych jednakże tylko w przypadku odrzucenia takiego sprawozdania. Wówczas – komitetowi wyborczemu działającemu przez pełnomocnika finansowego (a nie innym, niezainteresowanym podmiotom) przysługuje wniesienie skargi do Sądu Najwyższego, a nie – jak domniemują skarżący - zaskarżenie takiej uchwały do sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisami kw w sprawach wyborczych określonych w przepisach co do zasady wymiar sprawiedliwości sprawują Sąd Najwyższy i sądy powszechne. Przepisy kw przewidują udział sądów administracyjnych w sprawach wyborczych jednakże tylko w ograniczonym zakresie, tylko w przypadkach wskazanych w kw, tj. w zakresie rozpatrywania skarg na uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego i mandatu wójta (art. 384 § 1 i art. 493 § 1 kw), w zakresie postanowień komisarzy wyborczych: w sprawach okręgów wyborczych (art. 420 § 1 kw, art. 456 § 1 kw) i w sprawach obwodów głosowania (art. 12 § 13 kw). Tylko w powyższych, enumeratywnie wyliczonych sprawach sądy administracyjne pozostają właściwe w sprawach wyborczych. W powyższym katalogu spraw nie mieści się przedmiotowa sprawa dotycząca uchwały Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie przyjęcia sprawozdania finansowego komitetu wyborczego. W ocenie Sądu, z uwagi na to, że zgodnie z Konstytucją RP tylko w drodze ustawy można zastrzec właściwość sądów administracyjnych to nie można domniemywać właściwości rzeczowej sądów administracyjnych w sprawach z zakresu prawa wyborczego innych niż wskazanych wprost w przepisach kw (por. postanowienie WSA w Warszawie z 5.10.2011 r., VII SA/Wa 2159/11, LEX nr 950288). Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, zatem – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa – podlega odrzuceniu. Ponadto, przepisy kw nie przewidują możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez osoby, podmioty trzecie, których uchwała PKW czy innego organu wyborczego bezpośrednio nie dotyczy. Skarżący takiego przepisu także nie wskazali. I z tego powodu skarga podlega odrzuceniu jako wniesienia przez podmioty nie mające legitymacji do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 ppsa). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.